പ്രഹൃഷ്ടവദനോ രാജാ തതോഽര്ഘ്യമുപഹാരയത് । സ രാജ്ഞഃ പ്രതിഗൃഹ്യാര്ഘ്യം ശാസ്ത്രദൃഷ്ടേന കര്മണാ ॥൧-൧൮-
ആനന്ദം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ രാജാവ് അർഘ്യം അർപ്പിച്ചു. രാജാവിന്റെ അർഘ്യം ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി മുനി സ്വീകരിച്ചു.
കുശലം ചാവ്യയം ചൈവ പര്യപൃച്ഛന്നരാധിപമ് । പുരേ കോശേ ജനപദേ ബാന്ധവേഷു സുഹൃത്സു ച ॥൧-൧൮-
അവൻ നഗരത്തിലെ, ധനശേഖരത്തിലെ, രാജ്യത്തിലെ, ബന്ധുക്കളിലും സുഹൃത്തുകളിലും രാജാവിന്റെ ക്ഷേമവും സ്ഥിരമായ ഐശ്വര്യവും ചോദിച്ചു.
കുശലം കൌശികോ രാജ്ഞഃ പര്യപൃച്ഛത് സുധാര്മികഃ । അപി തേ സംനതാഃ സര്വേ സാമന്തരിപവോ ജിതാഃ ॥൧-൧൮-
ധാർമ്മികനായ കൗശികൻ രാജാവിനോട്, എല്ലാ കീഴ്വഴക്കക്കാരും സമീപരാജ്യത്തിലെ ശത്രുക്കളും കീഴടക്കപ്പെട്ടോ എന്നു ചോദിച്ചു.
ദൈവം ച മാനുഷം ചൈവ കര്മ തേ സാധ്വനുഷ്ഠിതമ് । വസിഷ്ഠം ച സമാഗമ്യ കുശലം മുനിപുങ്ഗവഃ ॥൧-൧൮-
ദൈവകാര്യവും മനുഷ്യകാര്യവും നന്നായി നിർവഹിച്ചോ എന്നും, വസിഷ്ഠമുനിയെ കണ്ടു അവന്റെ ക്ഷേമവും ചോദിച്ചു.
ഋഷീംശ്ച താന് യഥാന്യായം മഹാഭാഗ ഉവാച ഹ । തേ സര്വേ ഹൃഷ്ടമനസസ്തസ്യ രാജ്ഞോ നിവേശനമ് ॥൧-൧൮-
മഹാഭാഗനായ മുനി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റു ഋഷികളെ യഥാവിധി അഭിവാദ്യം ചെയ്തു. അവരെല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ രാജാവിന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
വിവിശുഃ പൂജിതാസ്തേന നിഷേദുശ്ച യഥാര്ഹതഃ । അഥ ഹൃഷ്ടമനാ രാജാ വിശ്വാമിത്രം മഹാമുനിമ് ॥൧-൧൮-
രാജാവ് അവരെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു, അവർ യോഗ്യമായ വിധിയിൽ ഇരുന്നു. പിന്നെ സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ രാജാവ് മഹാമുനിയായ വിശ്വാമിത്രനോട് പറഞ്ഞു.
ഉവാച പരമോദാരോ ഹൃഷ്ടസ്തമഭിപൂജയന് । യഥാമൃതസ്യ സമ്പ്രാപ്തിര്യഥാ വര്ഷമനൂദകേ ॥൧-൧൮-
പരമോദാരനായ രാജാവ് ആനന്ദത്തോടെ ആദരവോടെ പറഞ്ഞു: നിന്റെ വരവ് അമൃതം ലഭിച്ചതുപോലെയും, ഉണക്കകാലത്ത് മഴ ലഭിച്ചതുപോലെയും ആണ്.
യഥാ സദൃശദാരേഷു പുത്രജന്മാപ്രജസ്യ വൈ । പ്രണഷ്ടസ്യ യഥാ ലാഭോ യഥാ ഹര്ഷോ മഹോദയഃ ॥൧-൧൮-
മക്കളില്ലാത്തവന് മകൻ ജനിച്ചതുപോലെയും, നഷ്ടമായത് തിരികെ കിട്ടിയതുപോലെയും, വലിയ ഭാഗ്യത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സന്തോഷംപോലെയും ആണ്.
തഥൈവാഗമനം മന്യേ സ്വാഗതം തേ മഹാമുനേ । കം ച തേ പരമം കാമം കരോമി കിമു ഹര്ഷിതഃ ॥൧-൧൮-
അങ്ങനെ തന്നെ, മഹാമുനിയേ, ഞാൻ നിന്റെ വരവ് അങ്ങനെയാണെന്ന് കരുതുന്നു. നിനക്ക് സ്വാഗതം! നിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആഗ്രഹം എന്താണ്? ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം, ഈ സന്തോഷത്തിൽ?
പാത്രഭൂതോഽസി മേ വിപ്ര ദിഷ്ട്യാ പ്രാപ്തോഽസി മാനദ । അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ ജീവിതം ച സുജീവിതമ് ॥൧-൧൮-
നീ എന്റെ ആരാധനയ്ക്ക് യോഗ്യനായ ബ്രാഹ്മണൻ ആണ്. ഭാഗ്യവശാൽ നീ വന്നിരിക്കുന്നു, മാന്യനായവനേ. ഇന്നാണ് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായത്, എന്റെ ജീവിതം സഫലമായത്.
യസ്മാദ് വിപ്രേന്ദ്രമദ്രാക്ഷം സുപ്രഭാതാ നിശാ മമ । പൂര്വം രാജര്ഷിശബ്ദേന തപസാ ദ്യോതിതപ്രഭഃ ॥൧-൧൮-
ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നിന്നെ കണ്ടതുകൊണ്ട് എന്റെ രാത്രി സുഖപ്രഭാതമായി. മുമ്പ് രാജർഷി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട നീ, തപസ്സിലൂടെ മഹത്തായ പ്രകാശം നേടിയവനാണ്.
ബ്രഹ്മര്ഷിത്വമനുപ്രാപ്തഃ പൂജ്യോഽസി ബഹുധാ മയാ । തദദ്ഭുതമഭൂദ് വിപ്ര പവിത്രം പരമം മമ ॥൧-൧൮-
ഇപ്പോൾ നീ ബ്രഹ്മർഷിസ്ഥിതിയിലെത്തിയിരിക്കുന്നു, ഞാൻ പലവിധം നിന്നെ ആദരിക്കേണ്ടവനാണ്. ഇതൊരു അത്ഭുതകരമായും അത്യന്തം വിശുദ്ധമായും സംഭവമാണ്, ബ്രാഹ്മണനേ.
ശുഭക്ഷേത്രഗതശ്ചാഹം തവ സംദര്ശനാത് പ്രഭോ । ബ്രൂഹി യത് പ്രാര്ഥിതം തുഭ്യം കാര്യമാഗമനം പ്രതി ॥൧-൧൮-
പ്രഭോ, നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഞാൻ ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്ത് എത്തിയതുപോലെയാണ്. നീ എന്തിനാണ് വന്നത്, എന്താണ് നിന്റെ ആഗ്രഹം, ദയവായി പറയൂ.
ഇച്ഛാമ്യനുഗൃഹീതോഽഹം ത്വദര്ഥം പരിവൃദ്ധയേ । കാര്യസ്യ ന വിമര്ശം ച ഗന്തുമര്ഹസി സുവ്രത ॥൧-൧൮-
നിന്റെ കാര്യം പൂർത്തിയാക്കാൻ ഞാൻ സഹായിക്കണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവനേ, എന്താണ് വേണ്ടത് എന്ന് നീ നിർഭയമായി പറയണം.
കര്താ ചാഹമശേഷേണ ദൈവതം ഹി ഭവാന് മമ । മമ ച അയമനുപ്രാപ്തോ മഹാനഭ്യുദയോ ദ്വിജ । തവാഗമനജഃ കൃത്സ്നോ ധര്മശ്ചാനുത്തമോ ദ്വിജ ॥൧-൧൮-
എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ഞാൻ പ്രവർത്തകനാണ്, പക്ഷേ ഭഗവാനെ, നീയാണ് എന്റെ ദൈവിക രക്ഷകൻ. ദ്വിജനേ, നിന്റെ വരവിലൂടെ എനിക്ക് വലിയ ഭാഗ്യമാണ് ലഭിച്ചത്. ഈ മഹത്തായ ധർമ്മവും നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലൂടെ തന്നെ ഉണരുന്നു.
ഇതി ഹൃദയസുഖം നിശമ്യ വാക്യം :::ശ്രുതിസുഖമാത്മവതാ വിനീതമുക്തമ് । പ്രഥിതഗുണയശാ ഗുണൈര്വിശിഷ്ടഃ :::പരമഋഷിഃ പരമം ജഗാമ ഹര്ഷമ് ॥൧-൧൮-
ഹൃദയത്തിന് ആനന്ദം പകരുന്ന, വിനയത്തോടെ ആത്മസംയമനമുള്ള മഹർഷി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഗുണവും പ്രശസ്തിയും ലോകത്ത് പരന്നിരിക്കുന്ന ആ മഹർഷിക്ക് അതിയായ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു.
thumb|ഏകോനവിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ഏകോനവിംശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ പതിനൊന്നാം അധ്യായം കേൾക്കട്ടെ.
തച്ഛ്രുത്വാ രാജസിംഹസ്യ വാക്യമദ്ഭുതവിസ്തരമ് । ഹൃഷ്ടരോമാ മഹാതേജാ വിശ്വാമിത്രോഽഭ്യഭാഷത ॥൧-൧൯-
രാജസിംഹന്റെ അത്ഭുതകരമായ വിശദമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള വിശ്വാമിത്രന്റെ രോമങ്ങൾ സന്തോഷത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ അവൻ സംസാരിച്ചു.
സദൃശം രാജശാര്ദൂല തവൈവം ഭുവി നാന്യതഃ । മഹാവംശപ്രസൂതസ്യ വസിഷ്ഠവ്യപദേശിനഃ ॥൧-൧൯-
രാജാവേ, മഹാവംശത്തിൽ ജനിച്ച് വസിഷ്ഠന്റെ പേര് വഹിക്കുന്ന നിനക്കു മാത്രമാണ് ഇങ്ങനെയുള്ള പെരുമാറ്റം യോജിക്കുന്നത്; ഭൂമിയിൽ മറ്റാര്ക്കും അങ്ങനെ കഴിയില്ല.
യത്തു മേ ഹൃദ്ഗതം വാക്യം തസ്യ കാര്യസ്യ നിശ്ചയമ് । കുരുഷ്വ രാജശാര്ദൂല ഭവ സത്യപ്രതിശ്രവഃ ॥൧-൧൯-
എന്റെ മനസ്സിൽ ഉള്ള ആഗ്രഹം, ഈ കാര്യത്തിന്റെ നിർണയം, രാജസിംഹനേ, നീ നിർവഹിക്കണം. നിന്റെ വാക്ക് പാലിക്കേണ്ടതാണ്.
അഹം നിയമമാതിഷ്ഠേ സിദ്ധ്യര്ഥം പുരുഷര്ഷഭ । തസ്യ വിഘ്നകരൌ ദ്വൌ തു രാക്ഷസൌ കാമരൂപിണൌ ॥൧-൧൯-
പുരുഷശ്രേഷ്ഠനേ, ഞാൻ ഒരു വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു അതിന്റെ ഫലം നേടാൻ വേണ്ടി. പക്ഷേ, ആ വ്രതത്തിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്ന രണ്ടു രൂപം മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന രാക്ഷസന്മാർ ഉണ്ട്.
വ്രതേ തു ബഹുശശ്ചീര്ണേ സമാപ്ത്യാം രാക്ഷസാവിമൌ । മാരീചശ്ച സുബാഹുശ്ച വീര്യവന്തൌ സുശിക്ഷിതൌ ॥൧-൧൯-
വ്രതം പലതവണ പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ അവസാനം ഈ ശക്തിയുള്ള, നല്ല പരിശീലനം നേടിയ മാരീചനും സുബാഹുവും എന്നെ തടയാൻ വരുന്നു.
തൌ മാംസരുധിരൌഘേണ വേദിം താമഭ്യവര്ഷതാമ് । അവധൂതേ തഥാഭൂതേ തസ്മിന് നിയമനിശ്ചയേ ॥൧-൧൯-
അവരിരുവരും ആ യാഗവേദിയിൽ മാംസവും രക്തവും ചൊരിയുന്നു. അങ്ങനെ വ്രതം അശുദ്ധമാകുമ്പോൾ അതിന്റെ പൂർത്തീകരണം തടയപ്പെടുന്നു.
കൃതശ്രമോ നിരുത്സാഹസ്തസ്മാദ് ദേശാദപാക്രമേ । ന ച മേ ക്രോധമുത്സ്രഷ്ടും ബുദ്ധിര്ഭവതി പാര്ഥിവ ॥൧-൧൯-
അങ്ങനെ ക്ഷീണിച്ചും നിരാശയോടെയും ഞാൻ ആ സ്ഥലത്ത് നിന്ന് പിന്മാറുന്നു. രാജാവേ, എങ്കിലും എനിക്ക് കോപം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ മനസ്സില്ല.
തഥാഭൂതാ ഹി സാ ചര്യാ ന ശാപസ്തത്ര മുച്യതേ । സ്വപുത്രം രാജശാര്ദൂല രാമം സത്യപരാക്രമമ് ॥൧-൧൯-
അവസ്ഥ ഇങ്ങനെയാണ്; ആചരണം അങ്ങനെ തന്നെയാണ്, ശാപം അവിടെ നീങ്ങുന്നില്ല. രാജസിംഹനേ, സത്യപരാക്രമനായ നിന്റെ മകൻ രാമനെ എനിക്ക് നൽകണം.
കാകപക്ഷധരം ശൂരം ജ്യേഷ്ഠം മേ ദാതുമര്ഹസി । ശക്തോ ഹ്യേഷ മയാ ഗുപ്തോ ദിവ്യേന സ്വേന തേജസാ ॥൧-൧൯-
കാക്കയുടെ ചിറകുപോലെയുള്ള കേശമുള്ള, ധൈര്യശാലിയായ നിന്റെ മൂത്ത മകൻ രാമനെ നീ എനിക്ക് നൽകണം. എന്റെ ദൈവിക ശക്തിയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന രാമൻ അതിന് കഴിവുള്ളവനാണ്.
രാക്ഷസാ യേ വികര്താരസ്തേഷാമപി വിനാശനേ । ശ്രേയശ്ചാസ്മൈ പ്രദാസ്യാമി ബഹുരൂപം ന സംശയഃ ॥൧-൧൯-
അവരെല്ലാം ദുഷ്ടരായ രാക്ഷസന്മാരെ രാമൻ നശിപ്പിക്കും. ഞാൻ അവനു അനേകം അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകും — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ത്രയാണാമപി ലോകാനാം യേന ഖ്യാതിം ഗമിഷ്യതി । ന ച തൌ രാമമാസാദ്യ ശക്തൌ സ്ഥാതും കഥഞ്ചന ॥൧-൧൯-
അവനിലൂടെ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തി ലഭിക്കും. രാമന്റെ മുന്നിൽ അവരിരുവരും ഒരിക്കലും നിലകൊള്ളാൻ കഴിയില്ല.
ന ച തൌ രാഘവാദന്യോ ഹന്തുമുത്സഹതേ പുമാന് । വീര്യോത്സിക്തൌ ഹി തൌ പാപൌ കാലപാശവശം ഗതൌ ॥൧-൧൯-
രഘുവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാമനെക്കാൾ വേറെ ആരും അവരിരുവരെയും സംഹരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ശക്തിയിൽ അഹങ്കരിക്കുന്ന, കാലത്തിന്റെ പിടിയിൽപ്പെട്ട പാപികളാണ് അവർ.
രാമസ്യ രാജശാര്ദൂല ന പര്യാപ്തൌ മഹാത്മനഃ । ന ച പുത്രഗതം സ്നേഹം കര്തുമര്ഹസി പാര്ഥിവ ॥൧-൧൯-
രാജസിംഹനേ, മഹാത്മാവായ രാമനോട് അവരിരുവരും തുല്യരല്ല. രാജാവേ, മകനെക്കുറിച്ചുള്ള സ്നേഹം കൊണ്ട് നീ അലയരുത്.