അമൃഷ്യമാണ: പുനരുഗ്രതേജാ നിശമ്യ തന്നാസ്തികവാക്യഹേതുമ് । അഥാബ്രവീത്തം നൃപതേസ്തനൂജോ വിഗര്ഹമാണോ വചനാനി തസ്യ ।। ൨.൧൦൯.
അപ്രത്യക്ഷത സഹിക്കാനാവാതെ, ശക്തിയോടെ, ആ നാസ്തികവാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ രാജാവിന്റെ മകൻ അവന്റെ വാക്കുകൾ കുറ്റപ്പെടുത്തി പ്രതികരിച്ചു.
സത്യം ച ധര്മം ച പരാക്രമം ച ഭൂതാനുകമ്പാം പ്രിയവാദിതാഞ്ച । ദ്വിജാതിദേവാതിഥിപൂജനം ച പന്ഥാനമാഹുസ്ത്രിദിവസ്യ സന്ത: ।। ൨.൧൦൯.
സത്യം, ധർമ്മം, വീര്യം, എല്ലാ ജീവികളോടും കാരുണ്യം, സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിക്കൽ, ദ്വിജന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും അതിഥികളെയും ആദരിക്കൽ — ഇതാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വഴി എന്ന് സത്പുരുഷന്മാർ പറയുന്നു.
തേനൈവമാജ്ഞായ യഥാവദര്ഥമേകോദയം സമ്പ്രതിപദ്യ വിപ്രാ: । ധര്മം ചരന്ത: സകലം യഥാവത് കാംക്ഷന്തി ലോകാഗമമപ്രമത്താ: ।। ൨.൧൦൯.
ഇങ്ങനെ കാര്യങ്ങൾ ശരിയായി മനസ്സിലാക്കി, ഏകാഗ്രതയോടെ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും പാലിച്ച്, ജാഗ്രതയോടെ പരലോകം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
നിന്ദാമ്യഹം കര്മ പിതു: കൃതം തദ്യസ്ത്വാമഗൃഹ്ണാദ്വിഷമസ്ഥബുദ്ധിമ് । ബുദ്ധ്യാനയൈവംവിധയാ ചരന്തം സുനാസ്തികം ധര്മപഥാദപേതമ് ।। ൨.൧൦൯.
നിന്റെ മനസ്സ് തെറ്റായതിലാണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും നിന്നെ സ്വീകരിച്ച അച്ഛന്റെ ആ പ്രവൃത്തിയെ ഞാൻ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു; ഇങ്ങനെ ധാരണയോടെ നടക്കുന്നവൻ സത്യമായും നാസ്തികനാണ്, ധർമ്മപഥത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയവൻ.
യഥാ ഹി ചോര: സ തഥാ ഹി ബുദ്ധസ്തഥാഗതം നാസ്തികമത്ര വിദ്ധി । തസ്മാദ്ധി യ: ശങ്ക്യതമ: പ്രജാനാം ന നാസ്തികേനാഭിമുഖോ ബുധ: സ്യാത് ।। ൨.൧൦൯.
ഒരു കള്ളൻ എങ്ങനെയോ, അങ്ങനെ തന്നെ മനസ്സുള്ളവനും; നാസ്തികതയും അതുപോലെയാണ് എന്നു മനസ്സിലാക്കണം. അതുകൊണ്ട്, എല്ലാവരിലും ഏറ്റവും സംശയാസ്പദൻ നാസ്തികനാണ്; ബുദ്ധിമാന്മാർ അവനോടു ചേർന്നിരിക്കരുത്.
ത്വത്തോ ജനാ: പൂര്വതരേ വരാശ്ച ശുഭാനി കര്മാണി ബഹൂനി ചക്രു: । ജിത്വാ സദേമം ച പരഞ്ച ലോകം തസ്മാദ്ദ്വിജാ: സ്വസ്തി ഹുതം കൃതം ച ।। ൨.൧൦൯.
നിനക്കുമുമ്പ്, അതിലും വലിയവർ, അനേകം നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തു, ഈ ലോകവും അപ്പുറലോകവും ജയിച്ചു; അതുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഹോമവും യാഗവും സത്യമേ നല്ലതെന്ന് പറയാം.
ധര്മേ രതാ: സത്പുരുഷൈ: സമേതാസ്തേജസ്വിനോ ദാനഗുണപ്രധാനാ: । അഹിംസകാ വീതമലാശ്ച ലോകേ ഭവന്തി പൂജ്യാ മുനയ: പ്രധാനാ: ।। ൨.൧൦൯.
ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ള, സത്പുരുഷന്മാരോടൊപ്പം കഴിയുന്ന, തേജസ്സുള്ള, ദാനത്തിലും ഗുണത്തിലും മുൻപന്തിയിലുള്ള, അഹിംസാവ്രതമുള്ള, പാപരഹിതരായ മഹർഷിമാർ ലോകത്ത് ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഇതി ബ്രുവന്തം വചനം സരോഷം രാമം മഹാത്മാനമദീനസത്ത്വമ് । ഉവാച തഥ്യം പുനരാസ്തികം ച സത്യം വച: സാനുനയം ച വിപ്ര: ।। ൨.൧൦൯.
രോഷത്തോടെ ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ച മഹാത്മാവും ഉറച്ച മനസ്സുള്ള രാമനോട്, ബ്രാഹ്മണൻ വീണ്ടും സത്യവും വിശ്വാസവും സൗമ്യതയും നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ന നാസ്തികാനാം വചനം ബ്രവീമ്യഹം ന നാസ്തികോഽഹം ന ച നാസ്തി കിഞ്ചന। സമീക്ഷ്യ കാലം പുനരാസ്തികോഽഭവം ഭവേയ കാലേ പുനരേവ നാസ്തികഃ।।൨.൧൦൯.
ഞാൻ നാസ്തികവാക്കുകൾ പറയുന്നില്ല; ഞാൻ നാസ്തികനുമല്ല, ഒന്നുമില്ല എന്നതുമല്ല. സമയമനുസരിച്ച് ഞാൻ വീണ്ടും ആസ്തികനായി; വേറൊരു സമയത്ത് വീണ്ടും നാസ്തികനാകാം.
സ ചാപി കാലോ ഽയമുപാഗത: ശനൈര്യഥാ മയാ നാസ്തികവാഗുദീരിതാ । നിവര്ത്തനാര്ഥം തവ രാമ കാരണാത് പ്രസാദനാര്ഥം തു മയൈതദീരിതമ് ।। ൨.൧൦൯.
ഇപ്പോഴിതാ ആ സമയം എത്തിയിരിക്കുന്നു; ഞാൻ നേരത്തെ നാസ്തികവാക്കുകൾ പറഞ്ഞതുപോലെ. എന്നാൽ, രാമാ, നിന്നെ തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരാനും, നിന്റെ അനുകൂല്യം നേടാനുമാണ് ഞാൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞത്.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദയോധ്യാകാണ്ഡേ നവോത്തരശതതമ: സര്ഗ:
ഇങ്ങനെ മഹർഷി വാൽമീകി രചിച്ച ശ്രീമദ്രാമായണത്തിലെ അയോധ്യാകാണ്ഡത്തിലെ ഒൻപതാംപതിറ്റാണ്ടാം സര്ഗം സമാപിക്കുന്നു.
thumb|ദശാധികശതതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ക്രുദ്ധമാജ്ഞായ രാമം തം വസിഷ്ഠ: പ്രത്യുവാച ഹ । ജാബാലിരപി ജാനീതേ ലോകസ്യാസ്യ ഗതാഗതിമ് ।। ൨.൧൧൦.
രാമൻ കോപിതനാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: 'ജാബാലിയും ഈ ലോകത്തിന്റെ വരവും പോകലും അറിയുന്നു.'
നിവര്ത്തയിതുകാമസ്തു ത്വാമേതദ്വാക്യമുക്തവാന് । ഇമാം ലോകസമുത്പത്തിം ലോകനാഥ നിബോധ മേ ।। ൨.൧൧൦.
നിന്നെ തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരാനാണ് അവൻ ആ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞത്; ഇപ്പോൾ, ലോകനാഥാ, ഈ ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കു.
സര്വം സലിലമേവാസീത് പൃഥിവീ യത്ര നിര്മിതാ । തത: സമഭവദ്ബ്രഹ്മാ സ്വയമ്ഭൂര്ദൈവതൈ: സഹ । സ വരാഹസ്തതോ ഭൂത്വാ പ്രോജ്ജഹാര വസുന്ധരാമ് ।। ൨.൧൧൦.
എല്ലാം വെള്ളം മാത്രമായിരുന്നു, അതിൽ ഭൂമി രൂപം കൊണ്ടു; പിന്നെ സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരുമുണ്ടായി. പിന്നീട്, ബ്രഹ്മാവ് വരാഹരൂപം ധരിച്ചു ഭൂമിയെ ഉയർത്തി.
അസൃജച്ച ജഗത് സര്വം സഹ പുത്രൈ: കൃതാത്മഭി: । ആകാശപ്രഭവോ ബ്രഹ്മാ ശാശ്വതോ നിത്യ അവ്യയ: ।। ൨.൧൧൦.
ആകാശത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച, ശാശ്വതനും അക്ഷയനും സ്വയംഭുവുമായ ബ്രഹ്മാവ്, ആത്മസംയമനം നേടിയ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ഈ ലോകം മുഴുവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
തസ്മാന്മരീചി: സംജജ്ഞേ മരീചേ: കാശ്യപ: സുത: ।। ൨.൧൧൦.
അവനിൽ നിന്നാണ് മരീചി ജനിച്ചത്; മരീചിയിൽ നിന്ന് പുത്രനായ കശ്യപൻ ജനിച്ചു.
വിവസ്വാന് കാശ്യപാജ്ജജ്ഞേ മനുര്വൈവസ്വതസ്സുത: । സ തു പ്രജാപതി: പൂര്വമിക്ഷ്വാകുസ്തു മനോ: സുത: ।। ൨.൧൧൦.
കശ്യപനിൽ നിന്ന് വിവസ്വാൻ ജനിച്ചു; വിവസ്വാനിൽ നിന്ന് അവന്റെ പുത്രനായ മനു ജനിച്ചു. ആ പുരാതന പ്രജാപതിയായ മനുവിന് ഇക്ഷ്വാകു എന്ന പുത്രൻ ഉണ്ടായി.
യസ്യേയം പ്രഥമം ദത്താ സമൃദ്ധാ മനുനാ മഹീ । തമിക്ഷ്വാകുമയോധ്യായാം രാജാനം വിദ്ധി പൂര്വകമ് ।। ൨.൧൧൦.
ഈ സമൃദ്ധമായ ഭൂമി ആദ്യം മനു ഇക്ഷ്വാകുവിന് നൽകി. അയോധ്യയിലെ ആദ്യ രാജാവായി ഇക്ഷ്വാകുവിനെ അറിയുക.
ഇക്ഷ്വാകോസ്തു സുത: ശ്രീമാന് കുക്ഷിരേവേതി വിശ്രുത: । കുക്ഷേരഥാത്മജോ ऺവീരോ വികുക്ഷിരുദപദ്യത ।। ൨.൧൧൦.
ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ പ്രശസ്തനായ പുത്രൻ കുക്ഷി എന്നായിരുന്നു. കുക്ഷിയിൽ നിന്ന് വീരനായ വികുക്ഷി ജനിച്ചു.
വികുക്ഷേസ്തു മഹാതേജാ ബാണ: പുത്ര: പ്രതാപവാന് । ബാണസ്യ തു മഹാബാഹുരനരണ്യോ മഹായശാ: ।। ൨.൧൧൦.
വികുക്ഷിയിൽ നിന്ന് മഹാതേജസ്സുള്ള ബാണൻ ജനിച്ചു; ബാണനിൽ നിന്ന് മഹാബാഹുവും പ്രശസ്തനുമായ അനരണ്യൻ ജനിച്ചു.
നാനാവൃഷ്ടിര്ബഭൂവാസ്മിന്ന ദുര്ഭിക്ഷം സതാം വരേ । അനരണ്യേ മഹാരാജേ തസ്കരോ നാപി കശ്ചന ।। ൨.൧൧൦.
മഹാരാജാവായ അനരണ്യന്റെ കാലത്ത്, അസാധാരണമായ മഴയോ ക്ഷാമമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; സത്പുരുഷന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഒരു കള്ളനും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
അനരണ്യാന്മഹാബാഹു: പൃഥൂ രാജാ ബഭൂവ ഹ । തസ്മാത് പൃഥോര്മഹാരാജസ്ത്രിശങ്കുരുദപദ്യത । സ സത്യവചനാദ്വീര: സശരീരോ ദിവങ്ഗത: ।। ൨.൧൧൦.
അനരണ്യനിൽ നിന്ന് മഹാബാഹുവായ പൃഥു രാജാവ് ജനിച്ചു. പൃഥുവിൽ നിന്ന് മഹാരാജാവായ ത്രിശങ്കു ജനിച്ചു. സത്യവചനത്താൽ വീരനായ അവൻ ശരീരത്തോടുകൂടി സ്വർഗത്തിൽ എത്തി.
ത്രിശങ്കോരഭവത്സൂനുര്ധുന്ധുമാരോ മഹായശാ: । ധുന്ധുമാരോ മഹാതേജാ യുവനാശ്വോ വ്യജായത ।। ൨.൧൧൦.
ത്രിശങ്കുവിന്റെ പുത്രൻ മഹാപ്രശസ്തനായ ധുന്ധുമാരൻ ആയിരുന്നു; ധുന്ധുമാരനിൽ നിന്ന് മഹാതേജസ്സുള്ള യുവനാശ്വൻ ജനിച്ചു.
യുവനാശ്വസുത: ശ്രീമാന് മാന്ധാതാ സമപദ്യത । മാന്ധാതുസ്തു മഹാതേജാ: സുസന്ധിരുദപദ്യത ।। ൨.൧൧൦.
യുവനാശ്വന്റെ പുത്രൻ ശ്രേഷ്ഠനായ മാൻധാതാവ് ആയിരുന്നു; മാൻധാതാവിൽ നിന്ന് മഹാതേജസ്സുള്ള സുസന്ധി ജനിച്ചു.
സുസന്ധേരപി പുത്രൌ ദ്വൌ ധ്രുവസന്ധി: പ്രസേനജിത് । യശസ്വീ ധ്രുവസന്ധേസ്തു ഭരതോ രിപുസൂദന: ।। ൨.൧൧൦.
സുസന്ധിക്ക് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു—ധ്രുവസന്ധിയും പ്രസേനജിത്തും. പ്രശസ്തനായ ധ്രുവസന്ധിയിൽ നിന്ന് ശത്രുനാശകനായ ഭരതൻ ജനിച്ചു.
ഭരതാത്തു മഹാബാഹോരസിതോ നാമ ജായത । യസ്യൈതേ പ്രതിരാജാന ഉദപദ്യന്ത ശത്രവ: । ഹൈഹയാസ്താലജങ്ഘാശ്ച ശൂരാശ്ച ശശിബിന്ദവ: ।। ൨.൧൧൦.
മഹാബാഹുവായ ഭരതനിൽ നിന്ന് അസിതൻ ജനിച്ചു. അവനോടു വിരുദ്ധരായി ഹൈഹയന്മാർ, താളജംഘന്മാർ, വീരനായ ശശിബിന്ദുക്കൾ എന്നിങ്ങനെ എതിര്രാജാക്കന്മാർ ഉയർന്നു.
താംസ്തു സര്വാന് പ്രതിവ്യൂഹ്യ യുദ്ധേ രാജാ പ്രവാസിത: । സ ച ശൈലവരേ രമ്യേ ബഭൂവാഭിരതോ മുനി: ।। ൨.൧൧൦.
അവരെല്ലാവരെയും യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ട് രാജാവ് പരാജയപ്പെട്ടു പ്രവാസത്തിലായി. പിന്നീട് ആലങ്കാരികമായ മലയിൽ അദ്ദേഹം മുനിയായി തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ദ്വേ ചാസ്യ ഭാര്യേ ഗര്ഭിണ്യൌ ബഭൂവതുരിതി ശ്രുതി: । ഏകാ ഗര്ഭവിനാശായ സപത്ന്യൈ സഗരം ദദൌ ।। ൨.൧൧൦.
അവനു ഗർഭിണികളായ രണ്ടു ഭാര്യമാർ ഉണ്ടെന്നു പറയുന്നു. അവരിൽ ഒരാൾ, സഹഭാര്യയുടെ ഗർഭം നശിപ്പിക്കാൻ, അവൾക്കു ഗർഭനാശിനി ഒരു ഔഷധം നൽകി.
ഭാര്ഗവശ്ച്യവനോ നാമ ഹിമവന്തമുപാശ്രിത: । തമൃഷിം സമുപാഗമ്യ കാലിന്ദീ ത്വഭ്യവാദയത് ।। ൨.൧൧൦.
ഭാർഗവകുലത്തിൽ പെട്ട, ച്യവനൻ എന്ന ഋഷി ഹിമവാനിൽ വസിച്ചു. അവനോടു കാളിന്ദി പോയി ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ചു.
സ താമഭ്യവദദ്വിപ്രോ വരേപ്സും പുത്രജന്മനി । പുത്രസ്തേ ഭവിതാ ദേവി മഹാത്മാ ലോകവിശ്രുത: । ധാര്മികശ്ച സുശീലശ്ച വംശകര്ത്താ ഽരിസൂദന: ।। ൨.൧൧൦.
പുത്രാഗ്രഹമുള്ള അവളെ കണ്ട ഋഷി പറഞ്ഞു: 'ദേവി, നിനക്ക് ലോകപ്രശസ്തനും മഹാത്മാവുമായ, ധാർമ്മികനും സദ്ഗുണശാലിയുമായ, വംശസ്ഥാപകനും ശത്രുനാശകനുമായ ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കും.'