ഋക്ഷീഷു ച തഥാ ജാതാ വാനരാഃ കിന്നരീഷു ച । ദേവാ മഹര്ഷിഗന്ധര്വാസ്താര്ക്ഷ്യയക്ഷാ യശസ്വിനഃ ॥൧-൧൭-
അങ്ങനെ ഋക്ഷസ്ത്രീകളിലും കിന്നരികളിലും വാനരന്മാർ ജനിച്ചു; ദേവന്മാർ, മഹർഷികൾ, ഗന്ധർവ്വന്മാർ, ഗരുഡൻ, പ്രശസ്തനായ യക്ഷന്മാർ,
നാഗാഃ കിമ്പുരുഷാശ്ചൈവ സിദ്ധവിദ്യാധരോരഗാഃ । ബഹവോ ജനയാമാസുര്ഹൃഷ്ടാസ്തത്ര സഹസ്രശഃ ॥൧-൧൭-
നാഗന്മാർ, കിംപുരുഷന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ, ഉരഗന്മാർ ഇവരും സന്തോഷത്തോടെ ആയിരക്കണക്കിന് പുത്രന്മാരെ അവിടെ ജനിപ്പിച്ചു.
ചാരണാശ്ച സുതാന് വീരാന് സസൃജുര്വനചാരിണഃ । വാനരാന് സുമഹാകായാന് സര്വാന് വൈ വനചാരിണഃ ॥൧-൧൭-
ചാരണന്മാരും അത്ഭുതശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു; ഇവർ allemaal കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന വലിയ വാനരന്മാരായിരുന്നു.
അപ്സരസ്സു ച മുഖ്യാസു തഥാ വിദ്യാധരീഷു ച । നാഗകന്യാസു ച തദാ ഗന്ധര്വീണാം തനൂഷു ച । കാമരൂപബലോപേതാ യഥാകാമവിചാരിണഃ ॥൧-൧൭-
പ്രധാനമായ അപ്സരസ്മാരിൽ നിന്നും വിദ്യാധരികൾ, നാഗകന്യകൾ, ഗാന്ധർവികൾ എന്നിവരിൽ നിന്നുമാണ് ഇച്ഛാനുസരണം രൂപവും ശക്തിയും മാറ്റാൻ കഴിയുന്നവരും ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവരുമായവർ ജനിച്ചത്.
സിംഹശാര്ദൂലസദൃശാ ദര്പേണ ച ബലേന ച । ശിലാപ്രഹരണാഃ സര്വേ സര്വേ പാദപയോധിനഃ ॥൧-൧൭-
എല്ലാവരും സിംഹത്തെയും കടുവയെയും പോലെ അഭിമാനത്തിലും ശക്തിയിലും സമാനരായിരുന്നു; അവർക്ക് പാറകൾ ആയുധമായി ഉപയോഗിക്കാമായിരുന്നു, മരങ്ങളും കുന്നുകളും അവരുടെ വാസസ്ഥലമായിരുന്നു.
നഖദംഷ്ട്രായുധാഃ സര്വേ സര്വേ സര്വാസ്ത്രകോവിദാഃ । വിചാലയേയുഃ ശൈലേന്ദ്രാന് ഭേദയേയുഃ സ്ഥിരാന് ദ്രുമാന് ॥൧-൧൭-
എല്ലാവർക്കും നഖവും പല്ലും ആയുധങ്ങളായിരുന്നു; എല്ലാവരും ആയുധങ്ങളിൽ നിപുണരായിരുന്നു; അവർക്ക് വലിയ പർവതങ്ങൾ കുലുക്കാനും ശക്തമായ വൃക്ഷങ്ങൾ തകർക്കാനും കഴിഞ്ഞു.
ക്ഷോഭയേയുശ്ച വേഗേന സമുദ്രം സരിതാം പതിമ് । ദാരയേയുഃ ക്ഷിതിം പദ്ഭ്യാമാപ്ലവേയുര്മഹാര്ണവാന് ॥൧-൧൭-
അവർക്ക് വേഗത്തിൽ സമുദ്രം പോലും ചലിപ്പിക്കാനായിരിന്നു; കാലുകൊണ്ട് ഭൂമി പിളർക്കാനും വലിയ കടലുകൾ ചാടിക്കടക്കാനും കഴിയും.
നഭസ്തലം വിശേയുശ്ച ഗൃഹ്ണീയുരപി തോയദാന് । ഗൃഹ്ണീയുരപി മാതങ്ഗാന് മത്താന് പ്രവ്രജതോ വനേ ॥൧-൧൭-
അവർ ആകാശത്ത് കടന്നുചെല്ലാനും, മേഘങ്ങൾ പിടിക്കാനും, കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന കാട്ടാനകളെ പിടിക്കാനും കഴിയും.
നര്ദമാനാംശ്ച നാദേന പാതയേയുര്വിഹങ്ഗമാന് । ഈദൃശാനാം പ്രസൂതാനി ഹരീണാം കാമരൂപിണാമ് ॥൧-൧൭-
അവർ ഉച്ചത്തിൽ കുരയ്ക്കുമ്പോൾ പറക്കുന്ന പക്ഷികളെ പോലും താഴെ വീഴ്ത്തുമായിരുന്നു; ഇങ്ങനെ രൂപം മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന വാനരന്മാരാണ് ജനിച്ചത്.
ശതം ശതസഹസ്രാണി യൂഥപാനാം മഹാത്മനാമ് । തേ പ്രധാനേഷു യൂഥേഷു ഹരീണാം ഹരിയൂഥപാഃ ॥൧-൧൭-
നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് ശക്തിയുള്ള വാനരസേനാനികൾ ജനിച്ചു; ഇവർ വാനരന്മാരുടെ പ്രധാനികൾ ആയിരുന്നു.
ബഭൂവുര്യൂഥപശ്രേഷ്ഠാന് വീരാംശ്ചാജനയന് ഹരീന് । അന്യേ ഋക്ഷവതഃ പ്രസ്ഥാനുപതസ്ഥുഃ സഹസ്രശഃ ॥൧-൧൭-
അവർ സേനാനായകരിൽ ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിലായവരായി; ധൈര്യശാലികളായ വാനരന്മാരെയും അവർ സൃഷ്ടിച്ചു; മറ്റുള്ളവരായിരക്കണക്കിന് പേർ കുരങ്ങുപോലെയുള്ളവരെ അനുഗമിച്ചു.
അന്യേ നാനാവിധാഞ്ഛൈലാന് കാനനാനി ച ഭേജിരേ । സൂര്യപുത്രം ച സുഗ്രീവം ശക്രപുത്രം ച വാലിനമ് ॥൧-൧൭-
മറ്റുള്ളവർ വിവിധ പർവതങ്ങളിലും കാടുകളിലും താമസിച്ചു; അവർ സൂര്യപുത്രനായ സുഗ്രീവനും ഇന്ദ്രപുത്രനായ വാലിയും സേവിച്ചു.
ഭ്രാതരാവുപതസ്ഥുസ്തേ സര്വേ ച ഹരിയൂഥപാഃ । നലം നീലം ഹനൂമന്തമന്യാംശ്ച ഹരിയൂഥപാന് ॥൧-൧൭-
അവരിൽ എല്ലാവരും ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാരെയും, കൂടാതെ നലനും നീലനും ഹനുമാനെയും മറ്റ് വാനരസേനാനികളെയും ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നു.
തേ താര്ക്ഷ്യബലസമ്പന്നാഃ സര്വേ യുദ്ധവിശാരദാഃ । വിചരന്തോഽര്ദയന് സര്വാന് സിംഹവ്യാഘ്രമഹോരഗാന് ॥൧-൧൭-
അവർക്ക് എല്ലാവർക്കും ഗരുഡന്റെ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യം; അവർ സിംഹങ്ങളെയും കടുവകളെയും വലിയ പാമ്പുകളെയും കീഴടക്കി സഞ്ചരിച്ചു.
മഹാബലോ മഹാബാഹുര്വാലീ വിപുലവിക്രമഃ । ജുഗോപ ഭുജവീര്യേണ ഋക്ഷഗോപുച്ഛവാനരാന് ॥൧-൧൭-
വലിയ ശക്തിയുള്ള, ദീർഘഭുജനായ വാലി, അത്യധികം വീര്യശാലിയായവൻ, കുരങ്ങുപോലെയുള്ള വാനരന്മാരെ തന്റെ ഭുജശക്തിയാൽ സംരക്ഷിച്ചു.
തൈരിയം പൃഥിവീ ശൂരൈഃ സപര്വതവനാര്ണവാ । കീര്ണാ വിവിധസംസ്ഥാനൈര്നാനാവ്യഞ്ജനലക്ഷണൈഃ ॥൧-൧൭-
ഈ വീരന്മാരാൽ പർവതങ്ങളോടും കാടുകളോടും സമുദ്രങ്ങളോടും കൂടിയ ഭൂമി വിവിധ രൂപങ്ങളിലായി നിറഞ്ഞു.
തൈര്മേഘവൃന്ദാചലകൂടസംനിഭൈ- :::ര്മഹാബലൈര്വാനരയൂഥപാധിപൈഃ ബഭൂവ ഭൂര്ഭീമശരീരരൂപൈഃ :::സമാവൃതാ രാമസഹായഹേതോഃ ॥൧-൧൭-
മേഘക്കൂട്ടങ്ങൾക്കും പർവതശിഖരങ്ങൾക്കും സമാനമായ ശക്തിയുള്ള വാനരസേനാനായകരാൽ, ഭയാനകമായ രൂപങ്ങളാൽ ഭൂമി രാമനെ സഹായിക്കാൻ നിറഞ്ഞു.
thumb|അഷ്ടാദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ അഷ്ടാദശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ഇപ്പോൾ പതിനെട്ടാം സർഗം കേൾക്കൂ.
നിര്വൃത്തേ തു ക്രതൌ തസ്മിന് ഹയമേധേ മഹാത്മനഃ । പ്രതിഗൃഹ്യമരാ ഭാഗാന് പ്രതിജഗ്മുര്യഥാഗതമ് ॥൧-൧൮-
ആ മഹാത്മാവിന്റെ അശ്വമേധയാഗം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ ഭാഗം സ്വീകരിച്ച് വന്നതുപോലെ മടങ്ങി.
സമാപ്തദീക്ഷാനിയമഃ പത്നീഗണസമന്വിതഃ । പ്രവിവേശ പുരീം രാജാ സഭൃത്യബലവാഹനഃ ॥൧-൧൮-
വ്രതവും ആചാരങ്ങളും പൂർത്തിയാക്കി, ഭാര്യമാരോടൊപ്പം രാജാവ് ഭൃത്യന്മാരും സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും കൂട്ടി നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
യഥാര്ഹം പൂജിതാസ്തേന രാജ്ഞാ വൈ പൃഥിവീശ്വരാഃ । മുദിതാഃ പ്രയയുര്ദേശാന് പ്രണമ്യ മുനിപുംഗവമ് ॥൧-൧൮-
രാജാവിന്റെ യോജിച്ച ആദരവു ലഭിച്ച ഭൂമിയുടെ ഭരണാധികാരികൾ സന്തോഷത്തോടെ ആ മഹർഷിയെ വന്ദിച്ച് ഓരോരുത്തരുടെയും ദേശങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി.
ശ്രീമതാം ഗച്ഛതാം തേഷാം സ്വഗൃഹാണി പുരാത് തതഃ । ബലാനി രാജ്ഞാം ശുഭ്രാണി പ്രഹൃഷ്ടാനി ചകാശിരേ ॥൧-൧൮-
അവരെല്ലാം തങ്ങളുടെ നഗരങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ രാജാക്കന്മാരുടെ ഭംഗിയാർന്ന സൈന്യങ്ങൾ ആനന്ദത്തോടെ പ്രകാശിച്ചു.
ഗതേഷു പൃഥിവീശേഷു രാജാ ദശരഥഃ പുനഃ । പ്രവിവേശ പുരീം ശ്രീമാന് പുരസ്കൃത്യ ദ്വിജോത്തമാന് ॥൧-൧൮-
ഭൂമിയുടെ ഭരണാധികാരികൾ പുറപ്പെട്ടതിനു ശേഷം, മഹത്വമുള്ള ദശരഥൻ മുൻപിൽ പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കൂട്ടി തന്റെ നഗരം പ്രവേശിച്ചു.
ശാന്തയാ പ്രയയൌ സാര്ധമൃശഷ്യശൃങ്ഗഃ സുപൂജിതഃ । അമുഗമ്യമാനോ രാജ്ഞാ ച സാനുയാത്രേണ ധീമതാ ॥൧-൧൮-
ഋശ്യശൃംഗൻ വലിയ ആദരവോടെ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ട് ശാന്തയോടൊപ്പം തന്റെ കൂട്ടുകാരോടുകൂടി രാജാവിന്റെ നിർബന്ധം ഇല്ലാതെ യാത്രയായി.
ഏവം വിസൃജ്യ താന് സര്വാന് രാജാ സമ്പൂര്ണമാനസഃ । ഉവാസ സുഖിതസ്തത്ര പുത്രോത്പത്തിം വിചിന്തയന് ॥൧-൧൮-
അവരെല്ലാം വിടവാങ്ങിയ ശേഷം, രാജാവ് മനസ്സിൽ നിറവോടെ അവിടെ സന്തോഷത്തോടെ ഇരുന്നു, പുത്രജനനത്തെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു.
തതോ യജ്ഞേ സമാപ്തേ തു ഋതൂനാം ഷട് സമത്യയുഃ । തതശ്ച ദ്വാദശേ മാസേ ചൈത്രേ നാവമികേ തിഥൌ ॥൧-൧൮-
യാഗം പൂർത്തിയായതിനു ശേഷം ആറു ঋതുക്കൾ കടന്നു; പിന്നെ പന്ത്രണ്ടാം മാസമായ ചൈത്രത്തിൽ, ഒമ്പതാം തീയതിയിൽ—
നക്ഷത്രേഽദിതിദൈവത്യേ സ്വോച്ചസംസ്ഥേഷു പഞ്ചസു । ഗ്രഹേഷു കര്കടേ ലഗ്നേ വാക്പതാവിന്ദുനാ സഹ ॥൧-൧൮-
ആദിതിയുടെ നക്ഷത്രമായ പുനർവസു ഉദയത്തിൽ, അഞ്ചു ഗ്രഹങ്ങളും ഉച്ചസ്ഥിതിയിൽ, ഗുരുവും ചന്ദ്രനും കർക്കടക ലഗ്നത്തിൽ ഒന്നിച്ച് നില്ക്കുമ്പോൾ—
പ്രോദ്യമാനേ ജഗന്നാഥം സര്വലോകനമസ്കൃതമ് । കൌസല്യാജനയദ് രാമം ദിവ്യലക്ഷണസംയുതമ് ॥൧-൧൮-
ലോകമാകെ വന്ദിക്കുന്ന സർവ്വലോകനാഥൻ ഉദയിക്കുന്ന സമയത്ത്, കൗസല്യ ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളുള്ള രാമനെ പ്രസവിച്ചു.
വിഷ്ണോരര്ധം മഹാഭാഗം പുത്രമൈക്ഷ്വാകുനന്ദനമ് । ലോഹിതാക്ഷം മഹാബാഹും രക്തോഷ്ഠം ദുന്ദുഭിസ്വനമ് ॥൧-൧൮-
അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പാതിയായിരുന്നു, മഹത്തായ തേജസ്സോടെ, ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദം, ചുവപ്പുനേത്രൻ, ദീർഘബാഹു, ചുവന്ന അധരങ്ങൾ, മൃദംഗനാദംപോലുള്ള ശബ്ദം—all.
കൌസല്യാ ശുശുഭേ തേന പുത്രേണാമിതതേജസാ । യഥാ വരേണ ദേവാനാമദിതിര്വജ്രപാണിനാ ॥൧-൧൮-
അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള ആ പുത്രനാൽ കൗസല്യ ദീപ്തിയായി; ദേവതകളിൽ വജ്രായുധധാരി ഇന്ദ്രനാൽ ആദിതി എങ്ങനെയോ അതുപോലെ.