സംതുഷ്ടഃ പ്രദദൌ തസ്മൈ രാക്ഷസായ വരം പ്രഭുഃ । നാനാവിധേഭ്യോ ഭൂതേഭ്യോ ഭയം നാന്യത്ര മാനുഷാത് ॥൧-൧൬-
സന്തോഷത്തോടെ, ആ പ്രഭു ആ രാക്ഷസന് ഒരു വരം നൽകി: പലതരത്തിലുള്ള ജീവികളിൽ നിന്ന് ഭയം ഇല്ല, മനുഷ്യരെ ഒഴികെ.
അവജ്ഞാതാഃ പുരാ തേന വരദാനേ ഹി മാനവാഃ । ഏവം പിതാമഹാത് തസ്മാത് വരദാനേന ഗര്വിതഃ ॥൧-൧൬-
ആ വരം ലഭിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യരെ അവൻ അവഗണിച്ചു; അങ്ങനെ പിതാമഹനിൽ നിന്നുള്ള വരം കൊണ്ട് അവൻ അഹങ്കാരിയായി.
ഉത്സാദയതി ലോകാംസ്ത്രീന് സ്ത്രിയശ്ചാപ്യുപകര്ഷതി । തസ്മാത് തസ്യ വധോ ദൃഷ്ടോ മാനുഷേഭ്യഃ പരംതപ ॥൧-൧൬-
അവൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു, സ്ത്രീകളെയും അപഹരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവന്റെ മരണം മനുഷ്യരിൽ നിന്നായിരിക്കും, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ.
ഇത്യേതദ് വചനം ശ്രുത്വാ സുരാണാം വിഷ്ണുരാത്മവാന് । പിതരം രോചയാമാസ തദാ ദശരഥം നൃപമ് ॥൧-൧൬-
ദേവന്മാരുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട വിഷ്ണു, ആത്മസംയമനം പുലർത്തി, അപ്പോൾ ദശരഥൻ രാജാവിനെ തന്റെ പിതാവായി തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
സ ചാപ്യപുത്രോ നൃപതിസ്തസ്മിന് കാലേ മഹാദ്യുതിഃ । അയജത് പുത്രിയാമിഷ്ടിം പുത്രേപ്സുരരിസൂദനഃ ॥൧-൧൬-
അന്നത്തെ കാലത്ത് ആ മഹാതേജസ്വി രാജാവിന് മക്കളൊന്നും ഇല്ലായിരുന്നു; മകൻ ഉണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ പുത്രകാമേഷ്ടി യാഗം നടത്തി.
സ കൃത്വാ നിശ്ചയം വിഷ്ണുരാമന്ത്ര്യ ച പിതാമഹമ് । അന്തര്ധാനം ഗതോ ദേവൈഃ പൂജ്യമാനോ മഹര്ഷിഭിഃ ॥൧-൧൬-
തന്റെ തീരുമാനമെടുത്ത്, വിഷ്ണു പിതാമഹനോട് ആലോചിച്ച്, ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും ആദരിച്ചുകൊണ്ട്, അദൃശ്യനായി.
തതോ വൈ യജമാനസ്യ പാവകാദതുലപ്രഭമ് । പ്രാദുര്ഭൂതം മഹദ് ഭൂതം മഹാവീര്യം മഹാബലമ് ॥൧-൧൬-
അപ്പോൾ, യാഗം നടത്തുന്നവന്റെ ഹോമകുണ്ഡത്തിൽ നിന്ന്, അതുല്യമായ പ്രകാശവും വലിയ ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ള ഒരു മഹാനായ ഭാവം പ്രത്യക്ഷമായി.
കൃഷ്ണം രക്താമ്ബരധരം രക്താസ്യം ദുന്ദുഭിസ്വനമ് । സ്നിഗ്ധഹര്യക്ഷതനുജശ്മശ്രുപ്രവരമൂര്ധജമ് ॥൧-൧൬-
അവൻ കറുത്തവനായിരുന്നു, ചുവന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ചിരുന്നതും, ചുവന്ന വായും, മൃദുവായ കേശവും കുന്തലവും, തിളങ്ങുന്ന കേശവും താടിയും ഉള്ളവനും, മൃദുലമായ ശബ്ദവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ശുഭലക്ഷണസമ്പന്നം ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതമ് । ശൈലശൃങ്ഗസമുത്സേധം ദൃപ്തശാര്ദൂലവിക്രമമ് ॥൧-൧൬-
ശുഭലക്ഷണങ്ങൾ നിറഞ്ഞവനും, ദൈവികാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞവനും, പർവതശൃംഗം പോലെ ഉയരമുള്ളവനും, അഭിമാനമുള്ള സിംഹത്തിന്റെ ധൈര്യവും ഉള്ളവനായിരുന്നു.
ദിവാകരസമാകാരം ദീപ്താനലശിഖോപമമ് । തപ്തജാമ്ബൂനദമയീം രാജതാന്തപരിച്ഛദാമ് ॥൧-൧൬-
സൂര്യന്റെ രൂപംപോലെയും, ദഹിക്കുന്ന അഗ്നിശിഖയെപ്പോലെയും, വെള്ളിയാൽ അലങ്കരിച്ച തപ്തമായ പൊന്നിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു പാത്രവും കൈവശം വെച്ചവനായിരുന്നു.
ദിവ്യപായസസമ്പൂര്ണാം പാത്രീം പത്നീമിവ പ്രിയാമ് । പ്രഗൃഹ്യ വിപുലാം ദോര്ഭ്യാം സ്വയം മായാമയീമിവ ॥൧-൧൬-
ദൈവികമായ പായസം നിറഞ്ഞ ആ പാത്രം, പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യയെപ്പോലെ അടുത്ത് ചേർത്ത്, വീതിയുള്ള കൈകളാൽ ഉറപ്പായി പിടിച്ചു, അതെന്തോ മായാജാലത്തിൽ നിന്നുള്ളതുപോലെ കരുതിക്കൊണ്ടു നിന്നു.
തതഃ പരം തദാ രാജാ പ്രത്യുവാച കൃതാഞ്ജലിഃ । ഭഗവന് സ്വാഗതം തേഽസ്തു കിമഹം കരവാണി തേ ॥൧-൧൬-
അപ്പോൾ രാജാവ് കയ്യുകൂപ്പി പറഞ്ഞു: ഭഗവനെ, നിങ്ങൾക്ക് സ്വാഗതം. ഞാൻ നിങ്ങൾക്കായി എന്ത് ചെയ്യണം?
അഥോ പുനരിദം വാക്യം പ്രാജാപത്യോ നരോഽബ്രവീത് । രാജന്നര്ചയതാ ദേവാനദ്യ പ്രാപ്തമിദം ത്വയാ ॥൧-൧൬-
അപ്പോൾ, സ്രഷ്ടാവിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ആ പുരുഷൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ദേവന്മാരെ ആരാധിച്ചതിനാൽ, നിങ്ങൾക്ക് ഇതു ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇദം തു നരശാര്ദൂല പായസം ദേവനിര്മിതമ് । പ്രജാകരം ഗൃഹാണ ത്വം ധന്യമാരോഗ്യവര്ധനമ് ॥൧-൧൬-
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, ദേവന്മാർ ഒരുക്കിയ ഈ പായസം നീ സ്വീകരിക്കണം. സന്താനപ്രാപ്തിക്കും ഐശ്വര്യത്തിനും ആരോഗ്യവർദ്ധനത്തിനും ഇത് അനുയോജ്യമാണ്.
ഭാര്യാണാമനുരൂപാണാമശ്നീതേതി പ്രയച്ഛ വൈ । താസു ത്വം ലപ്സ്യസേ പുത്രാന് യദര്ഥം യജസേ നൃപ ॥൧-൧൬-
നിന്റെ യോഗ്യമായ ഭാര്യമാർക്ക് 'ഇത് കഴിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞ് ഈ പായസം നൽകണം. രാജാവേ, നീ ഈ യാഗം നടത്തുന്നതിന്റെ ഫലമായി അവരിലൂടെ പുത്രന്മാർ ലഭിക്കും.
തഥേതി നൃപതിഃ പ്രീതഃ ശിരസാ പ്രതിഗൃഹ്യ താമ് । പാത്രീം ദേവാന്നസമ്പൂര്ണാം ദേവദത്താം ഹിരണ്മയീമ് ॥൧-൧൬-
അതിനുശേഷം സന്തോഷത്തോടെ രാജാവ് തലകുനിഞ്ഞ് ദേവന്മാർ നൽകിയ, ദൈവഭക്ഷണത്തോടെ നിറഞ്ഞ സ്വർണ്ണപാത്രം സ്വീകരിച്ചു.
അഭിവാദ്യ ച തദ്ഭൂതമദ്ഭുതം പ്രിയദര്ശനമ് । മുദാ പരമയാ യുക്തശ്ചകാരാഭിപ്രദക്ഷിണമ് ॥൧-൧൬-
അത് അത്ഭുതകരമായ മനോഹരമായ ആ ഭാവനീയനെ ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ചു, അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ അവനെ ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.
തതോ ദശരഥഃ പ്രാപ്യ പായസം ദേവനിര്മിതമ് । ബഭൂവ പരമപ്രീതഃ പ്രാപ്യ വിത്തമിവാധനഃ ॥൧-൧൬-
ദേവന്മാർ ഒരുക്കിയ പായസം ലഭിച്ച ദശരഥൻ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു; ധനം കിട്ടിയ ദരിദ്രൻപോലെ.
തതസ്തദദ്ഭുതപ്രഖ്യം ഭൂതം പരമഭാസ്വരമ് । സംവര്തയിത്വാ തത് കര്മ തത്രൈവാന്തരധീയത ॥൧-൧൬-
ആ അത്ഭുതകരമായ പ്രകാശമുള്ള ഭാവനീയം തന്റെ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കി അവിടെത്തന്നെ അപ്രത്യക്ഷമായി.
ഹര്ഷരശ്മിഭിരുദ്ദ്യോതം തസ്യാന്തഃപുരമാബഭൌ । ശാരദസ്യാഭിരാമസ്യ ചന്ദ്രസ്യേവ നഭോംഽശുഭിഃ ॥൧-൧൬-
ആ സന്തോഷത്തിന്റെ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അകത്തളങ്ങൾ പ്രകാശിച്ചു; ശരദ്കാലത്തിലെ മനോഹരമായ ആകാശം ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങളിൽ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ.
സോഽന്തഃപുരം പ്രവിശ്യൈവ കൌസല്യാമിദമബ്രവീത് । പായസം പ്രതിഗൃഹ്ണീഷ്വ പുത്രീയം ത്വിദമാത്മനഃ ॥൧-൧൬-
അകത്തളത്തിലേക്ക് കടന്ന രാജാവ് കൗസല്യയോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് പുത്രപ്രാപ്തിക്കായി ഈ പായസം സ്വീകരിക്കണം.'
കൌസല്യായൈ നരപതിഃ പായസാര്ധം ദദൌ തദാ । അര്ധാദര്ധം ദദൌ ചാപി സുമിത്രായൈ നരാധിപഃ ॥൧-൧൬-
അപ്പോൾ രാജാവ് പായസത്തിന്റെ പാതി കൗസല്യയ്ക്ക് നൽകി; ആ പാതിയിൽ നിന്ന് വീണ്ടും പാതി സുമിത്രയ്ക്ക് നൽകി.
കൈകേയ്യൈ ചാവശിഷ്ടാര്ധം ദദൌ പുത്രാര്ഥകാരണാത് । പ്രദദൌ ചാവശിഷ്ടാര്ധം പായസസ്യാമൃതോപമമ് ॥൧-൧൬-
പുത്രലാഭത്തിനായി ശേഷിച്ച പാതി കൈകേയിക്ക് നൽകി; ശേഷിച്ച പായസത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗം, അമൃതംപോലെയുള്ളത്, വീണ്ടും സുമിത്രയ്ക്ക് നൽകി.
അനുചിന്ത്യ സുമിത്രായൈ പുനരേവ മഹാമതിഃ । ഏവം താസാം ദദൌ രാജാ ഭാര്യാണാം പായസം പൃഥക് ॥൧-൧൬-
വിവേകശാലിയായ രാജാവ് വീണ്ടും ആലോചിച്ച് സുമിത്രയ്ക്ക് ഒരു പങ്ക് കൂടി നൽകി. ഇങ്ങനെ തന്റെ ഭാര്യമാർക്ക് പിരിച്ചുകൊണ്ട് പായസം നൽകി.
താശ്ചൈവം പായസം പ്രാപ്യ നരേന്ദ്രസ്യോത്തമസ്ത്രിയഃ । സമ്മാനം മേനിരേ സര്വാഃ പ്രഹര്ഷോദിതചേതസഃ ॥൧-൧൬-
ഇങ്ങനെ പായസം ലഭിച്ച രാജാവിന്റെ ഉത്തമഭാര്യമാർ എല്ലാവരും വലിയ സന്തോഷത്തോടെ ആദരിക്കപ്പെട്ടതായി കരുതി.
തതസ്തു താഃ പ്രാശ്യ തമുത്തമസ്ത്രിയോ :::മഹീപതേരുത്തമപായസം പൃഥക് । ഹുതാശനാദിത്യസമാനതേജസോ- :::ഽചിരേണ ഗര്ഭാന് പ്രതിപേദിരേ തദാ ॥൧-൧൬-
അതിനുശേഷം രാജാവിന്റെ ആ മഹിളകൾ, വേവ്വേറെ പായസം കഴിച്ചു, തീയും സൂര്യനും തുല്യമായ തേജസ്സോടെ ഉടൻ ഗർഭം ധരിച്ചു.
തതസ്തു രാജാ പ്രതിവീക്ഷ്യ താഃ സ്ത്രിയഃ :::പ്രരൂഢഗര്ഭാഃ പ്രതിലബ്ധമാനസഃ । ബഭൂവ ഹൃഷ്ടസ്ത്രിദിവേ യഥാ ഹരിഃ :::സുരേന്ദ്രസിദ്ധര്ഷിഗണാഭിപൂജിതഃ ॥൧-൧൬-
പിന്നീട് രാജാവ് തന്റെ ഭാര്യമാർ ഗർഭിണികളായതറിഞ്ഞ് മനസ്സിൽ വലിയ സന്തോഷം നേടി; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും ഋഷിമാരും വന്ദിക്കുന്ന ഇന്ദ്രനുപോലെ.
thumb|സപ്തദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ സപ്തദശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ പതിനേഴാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
പുത്രത്വം തു ഗതേ വിഷ്ണൌ രാജ്ഞസ്തസ്യ മഹാത്മനഃ । ഉവാച ദേവതാഃ സര്വാഃ സ്വയമ്ഭൂര്ഭഗവാനിദമ് ॥൧-൧൭-
വിഷ്ണു ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ പുത്രഭാവം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, സ്വയംഭൂയായ ഭഗവാൻ എല്ലാ ദേവന്മാരോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സത്യസംധസ്യ വീരസ്യ സര്വേഷാം നോ ഹിതൈഷിണഃ । വിഷ്ണോഃ സഹായാന് ബലിനഃ സൃജധ്വം കാമരൂപിണഃ ॥൧-൧൭-
സത്യനിഷ്ഠനും വീരനുമായ, എല്ലാവർക്കും ഭേദം ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാജാവിനായി, വിഷ്ണുവിന് സഹായകരരായ ശക്തരും ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കാൻ കഴിയുന്നവരും സൃഷ്ടിക്കണം.