ഗതാനാം തു തതഃ പൂജാമൃഷിപുത്രശ്ചകാര ഹ ഇദമര്ഘ്യമിദം പാദ്യമിദം മൂലം ഫലം ച നഃ ॥൧-൧൦-
അവർ എത്തിയപ്പോൾ, ഋഷിപുത്രൻ ആദരവോടെ പറഞ്ഞു: 'ഇവയാണ് അർഘ്യം, ഇവയാണ് പാദ്യം, ഇവയാണ് ഞങ്ങളുടെ കായ്കറികളും പഴങ്ങളും.'
പ്രതിഗൃഹ്യ തു താം പൂജാം സര്വാ ഏവ സമുത്സുകാഃ ഋഷേര്ഭീതാശ്ച ശീഘ്രം തു ഗമനായ മതിം ദധുഃ ॥൧-൧൦-
ആ ആദരം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും ആകാംക്ഷയോടെ, ഋഷിയെ ഭയന്ന്, ഉടൻ തിരിച്ചു പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു.
അസ്മാകമപി മുഖ്യാനി ഫലാനീമാനി ഹേ ദ്വിജ ഗൃഹാണ വിപ്ര ഭദ്രം തേ ഭക്ഷയസ്വ ച മാ ചിരമ് ॥൧-൧൦-
ബ്രാഹ്മണാ, ഇതാ ഞങ്ങളുടെ ഏറ്റവും നല്ല പഴങ്ങൾ; ദയവായി സ്വീകരിക്കൂ, മഹാനേ, വൈകാതെ കഴിക്കൂ.
തതസ്താസ്തം സമാലിങ്ഗ്യ സര്വാ ഹര്ഷസമന്വിതാഃ മോദകാന് പ്രദദുസ്തസ്മൈ ഭക്ഷ്യാംശ്ച വിവിധാഞ്ഛുഭാന് ॥൧-൧൦-
അതിനുശേഷം, സന്തോഷത്തോടെ എല്ലാവരും അവനെ അണച്ചു പിടിച്ചു, അവനു മധുരപലഹാരങ്ങളും പലവിധ രുചികരമായ ഭക്ഷണങ്ങളും നൽകി.
താനി ചാസ്വാദ്യ തേജസ്വീ ഫലാനീതി സ്മ മന്യതേ അനാസ്വാദിതപൂര്വാണി വനേ നിത്യനിവാസിനാമ് ॥൧-൧൦-
അവയെ രുചിച്ചപ്പോൾ, ആ പ്രകാശമുള്ളവൻ അവയെ പഴങ്ങൾ എന്ന് കരുതി; കാട്ടിൽ സ്ഥിരമായി താമസിച്ചിരുന്ന അവൻ അത്തരം ഭക്ഷണം മുമ്പ് ഒരിക്കലും രുചിച്ചിട്ടില്ലായിരുന്നു.
ആപൃച്ഛ്യ ച തദാ വിപ്രം വ്രതചര്യാം നിവേദ്യ ച ഗച്ഛന്തി സ്മാപദേശാത്താ ഭീതാസ്തസ്യ പിതുഃ സ്ത്രിയഃ ॥൧-൧൦-
അപ്പോൾ, വ്രതം അറിയിച്ച്, ഋഷിപുത്രനോട് വിടപറഞ്ഞ്, അവന്റെ അച്ഛനെ ഭയന്ന്, സ്ത്രീകൾ അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
ഗതാസു താസു സര്വാസു കാശ്യപസ്യാത്മജോ ദ്വിജഃ അസ്വസ്ഥഹൃദയശ്ചാസീദ് ദുഃഖാച്ച പരിവര്തതേ ॥൧-൧൦-
അവരെല്ലാം പോയ ശേഷം, കശ്യപന്റെ പുത്രനായ ആ ബ്രാഹ്മണൻ മനസ്സിൽ അസ്വസ്ഥനായി, ദുഃഖത്തിൽ അലഞ്ഞു നടന്നു.
തതോഽപരേദ്യുസ്തം ദേശമാജഗാമ സ വീര്യവാന് വിഭാണ്ഡകസുതഃ ശ്രീമാന് മനസാചിന്തയന്മുഹുഃ ॥൧-൧൦-
അടുത്ത ദിവസം, വീരനായ വിഭാണ്ഡകന്റെ പുത്രൻ, ഭംഗിയോടെ ആ സ്ഥലത്ത് എത്തി. അവൻ മനസ്സിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ചു.
മനോജ്ഞാ യത്ര താ ദൃഷ്ടാ വാരമുഖ്യാഃ സ്വലങ്കൃതാഃ ദൃഷ്ട്വൈവ ച തതോ വിപ്രമായാന്തം ഹൃഷ്ടമാനസാഃ ॥൧-൧൦-
അവിടെ, മനോഹരവും അലങ്കാരങ്ങളാൽ ഭസുരവുമായ പ്രധാന സ്ത്രീകളെ അവൻ കണ്ടു. ആ മഹർഷിയെ സമീപിക്കുന്നതറിഞ്ഞ് അവരുടെ ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
ഉപസൃത്യ തതഃ സര്വാസ്താസ്തമൂചുരിദം വചഃ ഏഹ്യാശ്രമപദം സൌമ്യ അസ്മാകമിതി ചാബ്രുവന് ॥൧-൧൦-
അവിടെത്തന്നെ, ആ സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും അടുത്ത് വന്ന് പറഞ്ഞു: 'സൗമ്യ, ഞങ്ങളുടെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് വരൂ,' എന്നിങ്ങനെ അവർ ക്ഷണിച്ചു.
ചിത്രാണ്യത്ര ബഹൂനി സ്യുര്മൂലാനി ച ഫലാനി ച തത്രാപ്യേഷ വിശേഷേണ വിധിര്ഹി ഭവിതാ ധ്രുവമ് ॥൧-൧൦-
ഇവിടെ അനേകം മനോഹരമായ കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും ഉണ്ട്. ഇവിടെ നിന്നാൽ, നിനക്കു പ്രത്യേകമായ ഭാഗ്യം ലഭിക്കും എന്നത് ഉറപ്പാണ്.
ശ്രുത്വാ തു വചനം താസാം സര്വാസാം ഹൃദയങ്ഗമമ് ഗമനായ മതിം ചക്രേ തം ച നിന്യുസ്തദാ സ്ത്രിയഃ ॥൧-൧൦-
അവരുടെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അവൻ പോകാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു. പിന്നെ ആ സ്ത്രീകൾ അവനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി.
തത്ര ചാനീയമാനേ തു വിപ്രേ തസ്മിന് മഹാത്മനി വവര്ഷ സഹസാ ദേവോ ജഗത് പ്രഹ്ലാദയംസ്തദാ ॥൧-൧൦-
അവൻ അവിടെ കൊണ്ടുപോകപ്പെടുമ്പോൾ, ആ മഹാത്മാവിനെ കണ്ടു ദേവന്മാർ അപ്രത്യക്ഷമായി മഴ പെയ്യിച്ചു, ലോകം ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
വര്ഷേണൈവാഗതം വിപ്രം താപസം സ നരാധിപഃ പ്രത്യുദ്ഗമ്യ മുനിം പ്രഹ്വഃ ശിരസാ ച മഹീം ഗതഃ ॥൧-൧൦-
ആ മഴയോടൊപ്പം ആ തപസ്സുകാരൻ എത്തിയപ്പോൾ, രാജാവ് മഹർഷിയെ വരവേറ്റു, തല ഭൂമിയിൽ തൊട്ടു വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
അര്ഘ്യം ച പ്രദദൌ തസ്മൈ ന്യായതഃ സുസമാഹിതഃ വവ്രേ പ്രസാദം വിപ്രേന്ദ്രാന്മാ വിപ്രം മന്യുരാവിശേത് ॥൧-൧൦-
അവനോടു യുക്തമായ ആദരവോടെ അർഘ്യം നൽകി, മഹർഷിയുടെ ദയ ലഭിക്കണമെന്നു രാജാവ് ഹൃദയപൂർവ്വം അപേക്ഷിച്ചു; കോപം മഹർഷിയിലേക്കു വരാതിരിക്കട്ടെ എന്നു പ്രാർത്ഥിച്ചു.
അന്തഃപുരം പ്രവേശ്യാസ്മൈ കന്യാം ദത്ത്വാ യഥാവിധി ശാന്താം ശാന്തേന മനസാ രാജാ ഹര്ഷമവാപ സഃ ॥൧-൧൦-
അവനെ അന്തഃപുരത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച്, ആചാരമനുസരിച്ച് തന്റെ മകൾ ശാന്തയെ സമാധാനമുള്ള മനസ്സോടെ നൽകി; രാജാവിന് അതിലൂടെ വലിയ സന്തോഷം ലഭിച്ചു.
ഏവം സ ന്യവസത് തത്ര സര്വകാമൈഃ സുപൂജിതഃ ഋഷ്യശൃങ്ഗോ മഹാതേജാഃ ശാന്തയാ സഹ ഭാര്യയാ ॥൧-൧൦-
അങ്ങനെ, മഹാതേജസ്സുള്ള ഋഷ്യശൃംഗൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റപ്പെട്ട്, ഭാര്യയായ ശാന്തയോടൊപ്പം അവിടെ താമസിച്ചു.
thumb|ഏകാദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ഏകാദശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ പതിനൊന്നാം സർഗ്ഗം കേൾക്കേണ്ടതാണ്.
ഭൂയ ഏവ ഹി രാജേന്ദ്ര ശൃണു മേ വചനം ഹിതമ് । യഥാ സ ദേവപ്രവരഃ കഥയാമാസ ബുദ്ധിമാന് ॥൧-൧൧-
രാജാധിരാജാ, ഞാൻ പറയുന്ന ഉപകാരപ്രദമായ വാക്കുകൾ വീണ്ടും ശ്രദ്ധിക്കൂ. ആ ജ്ഞാനിയാകുന്ന ദേവൻ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ് ഇത്.
ഇക്ഷ്വാകൂണാം കുലേ ജാതോ ഭവിഷ്യതി സുധാര്മികഃ । നാമ്നാ ദശരഥോ രാജാ ശ്രീമാന് സത്യപ്രതിശ്രവഃ ॥൧-൧൧-
ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിൽ ജനിക്കുന്ന, വളരെ ധാർമ്മികനും സത്യവ്രതനും ഭംഗിയുള്ള ദശരഥൻ എന്ന രാജാവുണ്ടാകും.
അങ്ഗരാജേന സഖ്യം ച തസ്യ രാജ്ഞോ ഭവിഷ്യതി । കന്യാ ചാസ്യ മഹാഭാഗാ ശാന്താ നാമ ഭവിഷ്യതി ॥൧-൧൧-
ആ രാജാവിന് അങ്കരാജാവുമായി സൗഹൃദം ഉണ്ടാകും. അവനു ശാന്താ എന്ന ഭാഗ്യശാലിയായ ഒരു മകളും ഉണ്ടാകും.
പുത്രസ്ത്വങ്ഗസ്യ രാജ്ഞസ്തു രോമപാദ ഇതി ശ്രുതഃ । തം സ രാജാ ദശരഥോ ഗമിഷ്യതി മഹായശാഃ ॥൧-൧൧-
അങ്കരാജാവിന്റെ പുത്രൻ രോമപാദൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. മഹാപ്രശസ്തനായ ദശരഥൻ അവനോടു പോകും.
അനപത്യോഽസ്മി ധര്മാത്മഞ്ഛാന്താഭര്താ മമ ക്രതുമ് । ആഹരേത ത്വയാജ്ഞപ്തഃ സംതാനാര്ഥം കുലസ്യ ച ॥൧-൧൧-
ഞാൻ സന്താനമില്ലാത്തവനാണ്, ധാർമ്മികനേ. ശാന്തയുടെ ഭർത്താവ്, നീ കല്പിച്ചതുപോലെ, എന്റെ സന്താനത്തിനും വംശത്തിനും വേണ്ടി യാഗം നടത്തണം.
ശ്രുത്വാ രാജ്ഞോഽഥ തദ് വാക്യം മനസാ സ വിചിന്ത്യ ച । പ്രദാസ്യതേ പുത്രവന്തം ശാന്താ ഭര്താരമാത്മവാന് ॥൧-൧൧-
രാജാവിന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചശേഷം, ശാന്തയുടെ ഭർത്താവിനെ, പുത്രവാനായവനെ, ആത്മസംയമനത്തോടെ നൽകും.
പ്രതിഗൃഹ്യ ച തം വിപ്രം സ രാജാ വിഗതജ്വരഃ । ആഹരിഷ്യതി തം യജ്ഞം പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ ॥൧-൧൧-
അവൻ ആ മഹർഷിയെ സ്വീകരിച്ചശേഷം, രാജാവ് ഭയം വിട്ട് ഹൃദയത്തിൽനിന്നും സന്തോഷത്തോടെ ആ യാഗം നടത്തും.
തം ച രാജാ ദശരഥോ യശസ്കാമഃ കൃതാഞ്ജലിഃ । ഋഷ്യശൃങ്ഗം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം വരയിഷ്യതി ധര്മവിത് ॥൧-൧൧-
പേരും മാനവും ആഗ്രഹിച്ച ദശരഥൻ കയ്യൊപ്പിച്ച്, ധർമ്മം അറിയുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഋശ്യശൃംഗനെ തിരഞ്ഞെടുക്കും.
യജ്ഞാര്ഥം പ്രസവാര്ഥം ച സ്വര്ഗാര്ഥം ച നരേശ്വരഃ । ലഭതേ ച സ തം കാമം ദ്വിജമുഖ്യാദ് വിശാമ്പതിഃ ॥൧-൧൧-
യജ്ഞത്തിനും സന്താനത്തിനും സ്വർഗ്ഗത്തിനുമായി ആ മനുഷ്യാധിപതി ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനിൽ നിന്ന് തനിക്കാവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ നേടും.
പുത്രാശ്ചാസ്യ ഭവിഷ്യന്തി ചത്വാരോഽമിതവിക്രമാഃ । വംശപ്രതിഷ്ഠാനകരാഃ സര്വഭൂതേഷു വിശ്രുതാഃ ॥൧-൧൧-
അവനു നാലു അതുല്യശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാർ ജനിക്കും; അവർ വംശത്തെ നിലനിറുത്തുകയും സർവ്വഭൂതങ്ങളിൽ പ്രശസ്തരാവുകയും ചെയ്യും.
സ ത്വം പുരുഷശാര്ദൂല സമാനയ സുസത്കൃതമ് । സ്വയമേവ മഹാരാജ ഗത്വാ സബലവാഹനഃ ॥൧-൧൧-
അതുകൊണ്ട്, പുരുഷശാർദൂല, നീ സ്വയം മഹാരാജാവായി, സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും കൂട്ടി, ഉചിതമായ ആദരവോടെ അവിടേക്ക് പോകണം.
സുമന്ത്രസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ഹൃഷ്ടോ ദശരഥോഽഭവത് । അനുമാന്യ വസിഷ്ഠം ച സൂതവാക്യം നിശാമ്യ ച ॥൧-൧൧-
സുമന്ത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദശരഥൻ സന്തോഷിച്ചു; വസിഷ്ഠനോട് ആലോചിച്ച്, സാരഥിയുടെ വാക്കുകളും ശ്രദ്ധിച്ചു.