കിമിദം ഭാഷസേ രാമ വാക്യം ലഘുതയാ ധ്രുവമ്। ത്വയാ യദപഹാസ്യം മേ ശ്രുത്വാ നരവരോത്തമ
രാമാ, നീ പറയുന്നതെന്താണ്? ഈ വാക്കുകൾ നീ എളുപ്പത്തിൽ പറയുന്നു. മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, ഇതു കേൾക്കുമ്പോൾ നീ എന്നെ പരിഹസിക്കുന്നുവെന്നു തോന്നുന്നു.
വീരാണാം രാജപുത്രാണാം ശസ്ത്രാസ്ത്രവിദുഷാം നൃപ। അനര്ഹമയശസ്യം ച ന ശ്രോതവ്യം ത്വയേരിതമ്
വീരന്മാരുടെയും രാജപുത്രന്മാരുടെയും ആയുധങ്ങളിൽ നിപുണരായവരുടെയും ഇടയിൽ, അയോഗ്യവും അപമാനകരവുമായ വാക്കുകൾ നീ പറയരുത്.
ആര്യപുത്ര പിതാ മാതാ ഭ്രാതാ പുത്രസ്തഥാ സ്നുഷാ। സ്വാനി പുണ്യാനി ഭുഞ്ജാനാഃ സ്വം സ്വം ഭാഗ്യമുപാസതേ
ആര്യപുത്രാ, അച്ഛൻ, അമ്മ, സഹോദരൻ, മകൻ, മരുമകൾ — ഇവരൊക്കെയും തങ്ങളുടെ തികച്ചും നല്ല പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം അനുഭവിച്ച്, തങ്ങളുടെ ഭാഗ്യത്തെ പിന്തുടരുന്നു.
ഭര്തുര്ഭാഗ്യം തു നാര്യേകാ പ്രാപ്നോതി പുരുഷര്ഷഭ। അതശ്ചൈവാഹമാദിഷ്ടാ വനേ വസ്തവ്യമിത്യപി
പക്ഷേ, സ്ത്രീ ഭർത്താവിന്റെ ഭാഗ്യത്തിൽ മാത്രമാണ് പങ്കാളിയാകുന്നത്, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ; അതുകൊണ്ടു തന്നെ കാട്ടിൽ താമസിക്കണമെന്നു എന്നെയും ഉപദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ന പിതാ നാത്മജോ വാത്മാ ന മാതാ ന സഖീജനഃ। ഇഹ പ്രേത്യ ച നാരീണാം പതിരേകോ ഗതിഃ സദാ
സ്ത്രീകൾക്ക്, അച്ഛനോ മകനോ സ്വയംതന്നെയോ അമ്മയോ സുഹൃത്തുക്കളോ ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും വഴികാട്ടികളല്ല; ഭർത്താവാണ് എപ്പോഴും അവരുടെ ഏകമാർഗം.
യദി ത്വം പ്രസ്ഥിതോ ദുര്ഗം വനമദ്യൈവ രാഘവ। അഗ്രതസ്തേ ഗമിഷ്യാമി മൃദ്നന്തീ കുശകണ്ടകാന്
രാഘവാ, നീ ഇന്ന് തന്നെ കഷ്ടമായ കാട്ടിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, ഞാൻ മുമ്പായി നടക്കും, പുല്ലും മുള്ളുകളും ചവിട്ടിക്കളയാം.
ഈര്ഷ്യാം രോഷം ബഹിഷ്കൃത്യ ഭുക്തശേഷമിവോദകമ്। നയ മാം വീര വിസ്രബ്ധഃ പാപം മയി ന വിദ്യതേ
പൊരുത്തം, കോപം എന്നിവ എല്ലാം തള്ളിക്കളഞ്ഞ്, കുടിച്ചുനിൽക്കുന്ന വെള്ളം പോലെ ഉപേക്ഷിച്ച്, വീരനേ, ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ എന്നെ നയിക്കൂ — എനിക്ക് പാപമൊന്നുമില്ല.
പ്രാസാദാഗ്രേ വിമാനൈര്വാ വൈഹായസഗതേന വാ। സര്വാവസ്ഥാഗതാ ഭര്തുഃ പാദച്ഛായാ വിശിഷ്യതേ
മഹലിന്റെ മുകളിൽ ആയാലും, ആകാശവിമാനത്തിൽ ആയാലും, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചാലും, ഭർത്താവിന്റെ കാൽനിഴലാണ് സ്ത്രീക്ക് എല്ലായിടത്തും ഏറ്റവും ഉത്തമം.
അനുശിഷ്ടാസ്മി മാത്രാ ച പിത്രാ ച വിവിധാശ്രയമ്। നാസ്മി സമ്പ്രതി വക്തവ്യാ വര്തിതവ്യം യഥാ മയാ
എനിക്ക് അമ്മയും അച്ഛനും പലവിധത്തിൽ ഉപദേശങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്; ഇനി എനിക്ക് പറയാനുള്ളതൊന്നുമില്ല — ഞാൻ തീരുമാനിച്ചതുപോലെ തന്നെ ഞാൻ നടക്കും.
അഹം ദുര്ഗം ഗമിഷ്യാമി വനം പുരുഷവര്ജിതമ്। നാനാമൃഗഗണാകീര്ണം ശാര്ദൂലഗണസേവിതമ്
പുരുഷന്മാർ ഇല്ലാത്ത, പലവിധ കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, കടുവകളുടെ കൂട്ടം വസിക്കുന്ന കഷ്ടമായ കാട്ടിലേക്ക് ഞാൻ പോകും.
സുഖം വനേ നിവത്സ്യാമി യഥൈവ ഭവനേ പിതുഃ। അചിന്തയന്തീ ത്രീഁല്ലോകാംശ്ചിന്തയന്തീ പതിവ്രതമ്
എന്റെ അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ ഇരിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ ഞാൻ കാട്ടിൽ സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കും; മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ഞാൻ ചിന്തിക്കില്ല, ഭർത്തീവ്രതയെ മാത്രം ഞാൻ മനസ്സിൽ വയ്ക്കും.
ശുശ്രൂഷമാണാ തേ നിത്യം നിയതാ ബ്രഹ്മചാരിണീ। സഹ രംസ്യേ ത്വയാ വീര വനേഷു മധുഗന്ധിഷു
നിത്യവും നിന്നെ സേവിച്ച്, നിയന്ത്രിതയായി, ബ്രഹ്മചാര്യത്തിൽ ഉറച്ചവളായി, വീരനേ, തേൻമണം പരക്കുന്ന കാട്ടുകളിൽ നിന്നോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
ത്വം ഹി കര്തും വനേ ശക്തോ രാമ സമ്പരിപാലനമ്। അന്യസ്യാപി ജനസ്യേഹ കിം പുനര്മമ മാനദ
രാമാ, നീ കാട്ടിൽ മറ്റുള്ളവരെ പോലും സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്നവനാണ്; എനിക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുന്നതിൽ എന്ത് സംശയമുണ്ട്, മാനദാ?
സാഹം ത്വയാ ഗമിഷ്യാമി വനമദ്യ ന സംശയഃ। നാഹം ശക്യാ മഹാഭാഗ നിവര്തയിതുമുദ്യതാ
അതിനാൽ, ഞാൻ ഇന്നുതന്നെ നിന്നോടൊപ്പം കാട്ടിലേക്ക് പോകും, ഇതിൽ സംശയമില്ല; മഹാഭാഗനേ, ഞാൻ ഒരിക്കൽ തീരുമാനിച്ചാൽ പിന്നെ എന്നെ തിരിച്ചു നിർത്താൻ കഴിയില്ല.
ഫലമൂലാശനാ നിത്യം ഭവിഷ്യാമി ന സംശയഃ। ന തേ ദുഃഖം കരിഷ്യാമി നിവസന്തീ ത്വയാ സദാ
എനിക്ക് സംശയമില്ല, ഞാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും പഴവും കിഴങ്ങും മാത്രം കഴിച്ച് ജീവിക്കും. ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം കഴിയുമ്പോൾ നിന്നെ ഒരു കഷ്ടവും അനുഭവിപ്പിക്കില്ല.
അഗ്രതസ്തേ ഗമിഷ്യാമി ഭോക്ഷ്യേ ഭുക്തവതി ത്വയി। ഇച്ഛാമി പരതഃ ശൈലാന് പല്വലാനി സരാംസി ച
ഞാൻ നിന്റെ മുമ്പിൽ നടക്കും; നീ ഭക്ഷിച്ചശേഷം മാത്രമേ ഞാൻ ഭക്ഷിക്കൂ. പിന്നെ, മലകളും കുളങ്ങളും തടാകങ്ങളും കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ദ്രഷ്ടും സര്വത്ര നിര്ഭീതാ ത്വയാ നാഥേന ധീമതാ। ഹംസകാരണ്ഡവാകീര്ണാഃ പദ്മിനീഃ സാധുപുഷ്പിതാഃ
നീ എന്നെ കാത്തുനിൽക്കുന്നവനായി കൂടെ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ഞാൻ എവിടെയും ഭയമില്ലാതെ, അണയില്ലാത്ത ഹംസകളും കുരുവികളും നിറഞ്ഞ, പുഷ്പങ്ങൾ വിരിഞ്ഞ പാടങ്ങളെയും കുളങ്ങളെയും കാണും.
ഇച്ഛേയം സുഖിനീ ദ്രഷ്ടും ത്വയാ വീരേണ സംഗതാ। അഭിഷേകം കരിഷ്യാമി താസു നിത്യമനുവ്രതാ
വീരനായ നീയോടൊപ്പം ചേർന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അവയെ കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവിടെയുള്ള കുളങ്ങളിൽ ഞാൻ നിത്യം സ്നാനം ചെയ്യും; എപ്പോഴും നിന്നോടുള്ള ഭക്തിയോടെ.
സഹ ത്വയാ വിശാലാക്ഷ രംസ്യേ പരമനന്ദിനീ। ഏവം വര്ഷസഹസ്രാണി ശതം വാപി ത്വയാ സഹ
നിന്റെ കൂടെ, വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ളവനേ, ഞാൻ പരമാനന്ദത്തോടെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും. അങ്ങനെ ആയിരം വർഷം പോലും, അല്ലെങ്കിൽ നൂറ് വർഷം പോലും, നിന്നോടൊപ്പം ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയാം.
വ്യതിക്രമം ന വേത്സ്യാമി സ്വര്ഗോഽപി ഹി ന മേ മതഃ। സ്വര്ഗേഽപി ച വിനാ വാസോ ഭവിതാ യദി രാഘവ। ത്വയാ വിനാ നരവ്യാഘ്ര നാഹം തദപി രോചയേ
ഞാൻ ഒരിക്കലും നിന്റെ വാക്ക് ലംഘിക്കില്ല; സ്വർഗ്ഗം പോലും എനിക്ക് ആഗ്രഹമില്ല. രാഘവ, മനുഷ്യസിംഹ, നീ ഇല്ലാതെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ കഴിയേണ്ടി വന്നാൽ, അതു പോലും എനിക്ക് ഇഷ്ടമല്ല.
അഹം ഗമിഷ്യാമി വനം സുദുര്ഗമം മൃഗായുതം വാനരവാരണൈശ്ച। വനേ നിവത്സ്യാമി യഥാ പിതുര്ഗൃഹേ തവൈവ പാദാവുപഗൃഹ്യ സമ്മതാ
കഠിനമായ വനത്തിലേക്കും, മൃഗങ്ങളും കുരങ്ങുകളും ആനകളും നിറഞ്ഞ വനത്തിലേക്കും ഞാൻ പോകും. അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ കഴിയുന്നപോലെ, നിന്റെ അനുമതിയോടെ, നിന്റെ കാൽപാദങ്ങൾ പിടിച്ച് അവിടെ ഞാൻ താമസിക്കും.
അനന്യഭാവാമനുരക്തചേതസം ത്വയാ വിയുക്താം മരണായ നിശ്ചിതാമ്। നയസ്വ മാം സാധു കുരുഷ്വ യാചനാം നാതോ മയാ തേ ഗുരുതാ ഭവിഷ്യതി
നിനക്കു മാത്രമായ ഭക്തിയും പ്രേമവും ഉള്ള മനസ്സോടെ, നിന്നിൽ നിന്ന് വേർപിരിയേണ്ടി വന്നാൽ ഞാൻ മരിക്കുമെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൂ, ദയവായി എന്റെ അപേക്ഷ അംഗീകരിക്കൂ; എന്നെ കൊണ്ട് നിന്നെ ഒരു ഭാരവും ഉണ്ടാകില്ല.
തഥാ ബ്രുവാണാമപി ധര്മവത്സലാം ന ച സ്മ സീതാം നൃവരോ നിനീഷതി। ഉവാച ചൈനാം ബഹു സംനിവര്തനേ വനേ നിവാസസ്യ ച ദുഃഖിതാം പ്രതി
അവൾ ഇങ്ങനെ ധർമ്മപൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞിട്ടും, പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ സീതയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാൻ മനസ്സില്ലായിരുന്നു. വനവാസത്തിലെ ദു:ഖം കുറിക്കാൻ അവളെ അനേകം വാക്കുകൾ കൊണ്ട് മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
thumb|അഷ്ടാവിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അയോധ്യാകാണ്ഡേ അഷ്ടാവിംശഃ സര്ഗഃ ॥൨-
ശ്രീമദ് വാൽമീകിരാമായണത്തിൽ അയോധ്യാകാണ്ഡത്തിലെ ഇരുപത്തിയെട്ടാം സര്ഗം കേൾക്കേണ്ടതാണ്.
സ ഏവം ബ്രുവതീം സീതാം ധര്മജ്ഞാം ധര്മവത്സലഃ। ന നേതും കുരുതേ ബുദ്ധിം വനേ ദുഃഖാനി ചിന്തയന്
ധർമ്മത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നവനും, സീതയുടെ സദ്ഗുണം മനസ്സിലാക്കിയവനും ആയ അവൻ, അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും, വനത്തിലെ കഷ്ടങ്ങൾ ചിന്തിച്ച് അവളെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാൻ തീരുമാനിച്ചില്ല.
സാന്ത്വയിത്വാ തതസ്താം തു ബാഷ്പദൂഷിതലോചനാമ്। നിവര്തനാര്ഥേ ധര്മാത്മാ വാക്യമേതദുവാച ഹ
കണ്ണുനീരാൽ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ നിന്നിരുന്ന അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ അവൻ അവളെ വീട്ടിലിരിപ്പിക്കാൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
സീതേ മഹാകുലീനാസി ധര്മേ ച നിരതാ സദാ। ഇഹാചരസ്വ ധര്മം ത്വം യഥാ മേ മനസഃ സുഖമ്
സീതേ, നീ മഹത്തായ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവളാണ്, എല്ലായ്പ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവളാണ്. നീ ഇവിടെ തന്നെ നിന്ന് ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കൂ, അങ്ങനെ എനിക്ക് മനസ്സിന് സമാധാനം ലഭിക്കും.
സീതേ യഥാ ത്വാം വക്ഷ്യാമി തഥാ കാര്യം ത്വയാബലേ। വനേ ദോഷാ ഹി ബഹവോ വസതസ്താന് നിബോധ മേ
സീതേ, ഞാൻ പറയുന്നതുപോലെ നീ ചെയ്യണം, സുന്ദരിയായവളേ. വനത്തിൽ താമസിക്കുന്നവർക്കു പലവിധം ഭീഷണികളുണ്ട്; അവയെ നീ എന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
സീതേ വിമുച്യതാമേഷാ വനവാസകൃതാ മതിഃ। ബഹുദോഷം ഹി കാന്താരം വനമിത്യഭിധീയതേ
സീതേ, ഈ വനവാസം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹം നീ വിട്ടുകളയണം. കാട്ട് എന്നത് പലവിധം ഭീഷണികൾ നിറഞ്ഞതായതിനാലാണ് അങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഹിതബുദ്ധ്യാ ഖലു വചോ മയൈതദഭിധീയതേ। സദാ സുഖം ന ജാനാമി ദുഃഖമേവ സദാ വനമ്
നല്ല മനസ്സോടെ, നിനക്കു ഉപകാരമാകാൻ ഞാൻ ഈ വാക്കുകൾ പറയുന്നു. കാട്ടിൽ എനിക്ക് ഒരിക്കലും സുഖം അറിയില്ല; എല്ലായ്പ്പോഴും ദു:ഖം മാത്രമാണ് അവിടെ.