ഊചുശ്ച പരമപ്രീതാഃ സര്വേ ദശരഥം വചഃ । സമ്ഭാരാഃ സമ്ഭ്രിയന്താം തേ തുരഗശ്ച വിമുച്യതാമ് ॥൧-൮-
എല്ലാവരും അതീവ സന്തോഷത്തോടെ ദശരഥനോട് പറഞ്ഞു: 'യാഗസാമഗ്രികൾ ഒരുക്കട്ടെ, കുതിരയും വിട്ടയക്കട്ടെ.'
സരയ്വാശ്ചോത്തരേ തീരേ യജ്ഞഭൂമിര്വിധീയതാമ് । സര്വഥാ പ്രാപ്സ്യസേ പുത്രാനഭിപ്രേതാംശ്ച പാര്ഥിവ ॥൧-൮-
'സരയൂയുടെ വടക്കേ കരയിൽ യാഗഭൂമി ഒരുക്കണം. രാജാവേ, നിങ്ങൾക്ക് ആഗ്രഹിച്ച മക്കൾ നിർബന്ധമായി ലഭിക്കും.'
യസ്യ തേ ധാര്മികീ ബുദ്ധിരിയം പുത്രാര്ഥമാഗതാ । തതസ്തുഷ്ടോഽഭവദ് രാജാ ശ്രുത്വൈതദ് ദ്വിജഭാഷിതമ് ॥൧-൮-
'മകനായി ഈ ധാർമ്മികമായ മനസ്സാക്ഷി നിങ്ങൾക്കുണ്ടായതുകൊണ്ട്,' ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു രാജാവ് സന്തോഷിച്ചു.
അമാത്യാനബ്രവീദ് രാജാ ഹര്ഷവ്യാകുലലോചനഃ । സമ്ഭാരാഃ സമ്ഭ്രിയന്താം മേ ഗുരൂണാം വചനാദിഹ ॥൧-൮-
സന്തോഷത്തിലും ആവേശത്തിലും കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞ രാജാവ് മന്ത്രിമാരോടു പറഞ്ഞു: 'ഗുരുമാരുടെ നിർദേശപ്രകാരം എല്ലാ ഒരുക്കങ്ങളും ഇവിടെ ചെയ്യണം.'
സമര്ഥാധിഷ്ഠിതശ്ചാശ്വഃ സോപാധ്യായോ വിമുച്യതാമ് । സരയ്വാശ്ചോത്തരേ തീരേ യജ്ഞഭൂമിര്വിധീയതാമ് ॥൧-൮-
ശക്തരായവർ കാവലിൽ കുതിരയും അതിന്റെ ഉപാധ്യായനും വിട്ടുവിടണം. ശരയൂവിന്റെ വടക്കേ കരയിൽ യാഗഭൂമി ഒരുക്കണം.
ശാന്തയശ്ചാപി വര്ധന്താം യഥാകല്പം യഥാവിധി । ശക്യഃ പ്രാപ്തുമയം യജ്ഞഃ സര്വേണാപി മഹീക്ഷിതാ ॥൧-൮-
ശാന്തികർമ്മങ്ങളും ആചാരപ്രകാരം, വിധിപ്രകാരം നടത്തണം. ഈ യാഗം കഴിവുള്ള രാജാവിന് സാധ്യമാണ്.
നാപരാധോ ഭവേത് കഷ്ടോ യദ്യസ്മിന് ക്രതുസത്തമേ । ച്ഛിദ്രം ഹി മൃഗയന്തേ സ്മ വിദ്വാംസോ ബ്രഹ്മരാക്ഷസാഃ ॥൧-൮-
ഈ ഉത്തമമായ യാഗത്തിൽ വലിയ തെറ്റ് ഒന്നും സംഭവിക്കരുത്, കാരണം പണ്ഡിതരായ ബ്രഹ്മരാക്ഷസുകൾ എല്ലായിടത്തും പിഴവുകൾ അന്വേഷിക്കാറുണ്ട്.
വിധിഹീനസ്യ യജ്ഞസ്യ സദ്യഃ കര്താ വിനശ്യതി । തദ്യഥാ വിധിപൂര്വം മേ ക്രതുരേഷ സമാപ്യതേ ॥൧-൮-
വിധിപ്രകാരം ചെയ്യാത്ത യാഗം ചെയ്താൽ ഉടൻ തന്നെ അതിന്റെ കര്ത്താവ് നശിക്കും. അതുകൊണ്ട് എന്റെ ഈ യാഗം എല്ലാ നിയമങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് പൂർത്തിയാക്കണം.
തഥാ വിധാനം ക്രിയതാം സമര്ഥാഃ സാധനേഷ്വിതി । തഥേതി ചാബ്രുവന് സര്വേ മംത്രിണഃ പ്രതിപൂജിതാഃ ॥൧-൮-
'അവസാനങ്ങൾക്കായി യോഗ്യരായവർ ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തണം,' രാജാവ് പറഞ്ഞു. ആദരിക്കപ്പെട്ട മന്ത്രിമാർ എല്ലാവരും 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു.
പാര്ഥിവേന്ദ്രസ്യ തദ് വാക്യം യഥാപൂര്വം നിശമ്യ തേ । തഥാ ദ്വിജാസ്തേ ധര്മജ്ഞാ വര്ധയന്തോ നൃപോത്തമമ് ॥൧-൮-
പൂർവ്വം പോലെ രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ധർമ്മത്തിൽ നിപുണരായ ആ ദ്വിജന്മാർ രാജാവിനെ ഉത്സാഹപ്പെടുത്തി.
അനുജ്ഞാതാസ്തതഃ സര്വേ പുനര്ജഗ്മുര്യഥാഗതമ് । വിസര്ജയിത്വാ താന് വിപ്രാന് സചിവാനിദമബ്രവീത് ॥൧-൮-
അനുവാദം ലഭിച്ച ശേഷം എല്ലാവരും വന്നപോലെ തിരിച്ചു പോയി. ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിട്ടയച്ച ശേഷം രാജാവ് മന്ത്രിമാരോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഋത്വിഗ്ഭിരുപസംദിഷ്ടോ യഥാവത് ക്രതുരാപ്യതാമ് । ഇത്യുക്ത്വാ നൃപശാര്ദൂലഃ സചിവാന് സമുപസ്ഥിതാന് ॥൧-൮-
'യജ്ഞം, യജ്ഞികന്മാർ നിർദേശിച്ചപോലെ തന്നെ നടത്തണം,' എന്നു രാജാധിരാജൻ കൂടെയുള്ള മന്ത്രിമാരോട് പറഞ്ഞു.
വിസര്ജയിത്വാ സ്വം വേശ്മ പ്രവിവേശ മഹാമതിഃ । തതഃ സ ഗത്വാ താഃ പത്നീര്നരേന്ദ്രോ ഹൃദയംഗമാഃ ॥൧-൮-
അവരെ വിട്ടയച്ച ശേഷം, ബുദ്ധിമാൻ രാജാവ് തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. പിന്നെ, ഹൃദയത്തിൽ പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യകളുടെ അടുക്കൽ രാജാവ് പോയി.
ഉവാച ദീക്ഷാം വിശത യക്ഷ്യേഽഹം സുതകാരണാത് । താസാം തേനാതികാന്തേന വചനേന സുവര്ചസാമ് । മുഖപദ്മാന്യശോഭന്ത പദ്മാനീവ ഹിമാത്യയേ ॥൧-൮-
'നിങ്ങൾ ദീക്ഷയെടുക്കൂ; മകനുവേണ്ടി ഞാൻ യാഗം നടത്തും,' എന്നു പറഞ്ഞു. അത്രയും മനോഹരമായ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ ഭാര്യമാരുടെ മുഖങ്ങൾ ശിശിരം കഴിഞ്ഞു വിരിയുന്ന താമരപൂക്കളെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
thumb|നവമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ നവമഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ്-വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ ഒമ്പതാം സര്ഗം കേൾക്കൂ.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ രഹഃ സൂതോ രാജാനമിദമബ്രവീത് । ശ്രൂയതാം തത് പുരാവൃത്തം പുരാണേ ച മയാ ശ്രുതമ് ॥൧-൯-
ഇത് ഒറ്റയ്ക്ക് കേട്ടശേഷം, സാരഥി രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'പഴയകാലത്ത് നടന്നതെന്താണെന്നു ഞാൻ പുരാണങ്ങളിൽ നിന്ന് കേട്ടതുപോലെ നിങ്ങൾക്ക് പറയാം.'
ഋത്വിഗ്ഭിരുപദിഷ്ടോഽയം പുരാവൃത്തോ മയാ ശ്രുതഃ । സനത്കുമാരോ ഭഗവാന് പൂര്വം കഥിതവാന് കഥാമ് ॥൧-൯-
'യജ്ഞികന്മാർ പറഞ്ഞതുപോലെയും, ഞാൻ മുമ്പ് കേട്ടതുപോലെയും ഈ കഥയാണിത്. ഭഗവാൻ സനത്കുമാരൻ ഒരിക്കൽ ഈ കഥ പറഞ്ഞിരുന്നു.'
ഋഷീണാം സംനിധൌ രാജംസ്തവ പുത്രാഗമം പ്രതി । കാശ്യപസ്യ ച പുത്രോഽസ്തി വിഭാണ്ഡക ഇതി ശ്രുതഃ ॥൧-൯-
'മഹർഷിമാരുടെ സന്നിധിയിൽ, രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ പുത്രപ്രാപ്തിയെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞപ്പോൾ, കാശ്യപന്റെ ഒരു മകൻ ഉണ്ട് എന്ന് പറഞ്ഞു; അവനെ വിഭാണ്ഡകൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു.'
ഋശ്യശൃങ്ഗ ഇതി ഖ്യാതസ്തസ്യ പുത്രോ ഭവിഷ്യതി । സ വനേ നിത്യസംവൃദ്ധോ മുനിര്വനചരഃ സദാ ॥൧-൯-
'അവന്റെ മകൻ ഋശ്യശൃംഗൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും. അവൻ എപ്പോഴും കാടിൽ വളർന്ന്, സദാ കാട്ടിൽ തന്നെ താമസിക്കുന്ന ഒരു മുനിയായി ജീവിക്കും.'
നാന്യം ജാനാതി വിപ്രേന്ദ്രോ നിത്യം പിത്രനുവര്തനാത് । ദ്വൈവിധ്യം ബ്രഹ്മചര്യസ്യ ഭവിഷ്യതി മഹാത്മനഃ ॥൧-൯-
'ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ പിതാവിനെ മാത്രം പിന്തുടർന്ന്, മറ്റാരെയും അറിയില്ല. ആ മഹാത്മാവിന് ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ ഇരട്ടമാർഗ്ഗം പാലിക്കേണ്ടി വരും.'
ലോകേഷു പ്രഥിതം രാജന് വിപ്രൈശ്ച കഥിതം സദാ । തസ്യൈവം വര്തമാനസ്യ കാലഃ സമഭിവര്തത ॥൧-൯-
'ഇത് ലോകത്ത് എല്ലാവർക്കും അറിയപ്പെടുന്നതാണ്, ബ്രാഹ്മണന്മാർ എന്നും പറയുന്നതുമാണ്. ഇപ്രകാരം ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, അവനു വേണ്ടി വിധിയുടെ സമയം എത്തിയിരുന്നു.'
അഗ്നിം ശുശ്രൂഷമാണസ്യ പിതരം ച യശസ്വിനമ് । ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു രോമപാദഃ പ്രതാപവാന് ॥൧-൯-
അഗ്നിയെയും മഹത്വമുള്ള തന്റെ പിതാവിനെയും ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ സമയത്താണ് ശക്തനായ രോമപാദന് പ്രശസ്തനായത്.
അങ്ഗേഷു പ്രഥിതോ രാജാ ഭവിഷ്യതി മഹാബലഃ । തസ്യ വ്യതിക്രമാദ് രാജ്ഞോ ഭവിഷ്യതി സുദാരുണാ ॥൧-൯-
അങ്ങ ദേശവാസികളിൽ പ്രശസ്തനും മഹാബലശാലിയുമായ രാജാവ് ഉദിക്കും; പക്ഷേ ആ രാജാവിന്റെ ഒരു തെറ്റിനാൽ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ഒരു ദുരന്തം സംഭവിക്കും.
ബ്രാഹ്മണാഞ്ഛ്രുതസംവൃദ്ധാന് സമാനീയ പ്രവക്ഷ്യതി വ । ഭവന്തഃ ശ്രുതകര്മാണോ ലോകചാരിത്രവേദിനഃ ॥൧-൯-
അവൻ വേദപഠനത്തിൽ നിപുണരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിളിച്ചു പറയും: 'നിങ്ങൾ ശാസ്ത്രാചാരങ്ങളിലും ലോകചര്യയിലും പരിചയമുള്ളവരാണ്.'
സമാദിശന്തു നിയമം പ്രായശ്ചിത്തം യഥാ ഭവേത് । ഇത്യുക്താസ്തേ തതോ രാജ്ഞാ സര്വേ ബ്രാഹ്മണസത്തമാഃ ॥൧-൯-
'എന്താണ് വേണ്ടിയുള്ള ആചാരവും പ്രായശ്ചിത്തവും ചെയ്യേണ്ടത് എന്ന് എനിക്ക് നിർദ്ദേശിക്കൂ.' രാജാവ് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണ പ്രഭുക്കൾ എല്ലാവരും മറുപടി പറഞ്ഞു.
വക്ഷ്യന്തി തേ മഹീപാലം ബ്രാഹ്മണാ വേദപാരഗാഃ । വിഭാണ്ഡകസുതം രാജന് സര്വോപായൈരിഹാനയ ॥൧-൯-
വേദപാരായണരായ ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ രാജാവിനോട് പറയും: 'രാജാവേ, എല്ലാ മാർഗ്ഗങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് വിപണ്ഡകന്റെ മകനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.'
ആനായ്യ തു മഹീപാല ഋഷ്യശൃങ്ഗം സുസത്കൃതമ് । വിഭാണ്ഡകസുതം രാജന് ബ്രാഹ്മണം വേദപാരഗമ് । പ്രയച്ഛ കന്യാം ശാന്താം വൈ വിധിനാ സുസമാഹിതഃ ॥൧-൯-
രാജാവേ, വിപണ്ഡകന്റെ മകനായ, വേദപാരായണനായ ഋശ്യശൃംഗനെ ആദരപൂർവ്വം ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്ന്, എല്ലാ ആചാരങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെ ശാന്തയെ അവനോട് കല്യാണം കഴിപ്പിക്കണം.
തേഷാം തു വചനം ശ്രുത്വാ രാജാ ചിന്താം പ്രപത്സ്യതേ । കേനോപായേന വൈ ശക്യമിഹാനേതും സ വീര്യവാന് ॥൧-൯-
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ്, ആ ശക്തനായ ഋഷിയെ എങ്ങനെയാണ് ഇവിടെ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയുക എന്ന ചിന്തയിൽ ആകുലനാകും.
തതോ രാജാ വിനിശ്ചിത്യ സഹ മന്ത്രിഭിരാത്മവാന് । പുരോഹിതമമാത്യാംശ്ച പ്രേഷയിഷ്യതി സത്കൃതാന് ॥൧-൯-
ശേഷം, മന്ത്രിമാരുമായി ആലോചിച്ച്, ജ്ഞാനിയുമായ രാജാവ് തന്റെ പുരോഹിതന്മാരെയും മന്ത്രിമാരെയും ആദരപൂർവ്വം അയക്കും.
തേ തു രാജ്ഞോ വചഃ ശ്രുത്വാ വ്യഥിതാ വിനതാനനാഃ । ന ഗച്ഛേമ ഋഷേര്ഭീതാ അനുനേഷ്യന്തി തം നൃപമ് ॥൧-൯-
രാജാവിന്റെ ആജ്ഞ കേട്ടപ്പോൾ, അവർ ഭയത്താൽ തലകുനിഞ്ഞ് വിഷമിച്ചവരായി, ആ ഋഷിയെ ഭയന്ന് പോകാൻ മടിച്ചു, രാജാവിനെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കും.