വാല്മീകിരാമായണമ്

ദേവഗന്ധര്വസംകാശാഃ തത്ര തേ ന്യവസന് സുഖമ് । ചിത്രകൂടങ്ഗതേ രാമേ പുത്രശോകാതുരസ്തഥാ ॥൧-൧-

അവിടെ, ദേവന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും പോലെ, അവർ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു. ചിത്രകൂടിൽ രാമൻ താമസിക്കുമ്പോൾ, അച്ഛൻ മകനോടുള്ള ദുഃഖത്തിൽ കഷ്ടപ്പെട്ടു.

രാജാ ദശരഥസ്സ്വര്ഗം ജഗാമ വിലപന് സുതമ് । ഗതേ തു തസ്മിന് ഭരതോ വസിഷ്ഠപ്രമുഖൈര്ദ്വിജൈഃ ॥൧-൧-

രാജാവ് ദശരഥൻ മകനെ ഓർത്ത് വിലപിച്ചു സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി. അതിനുശേഷം, വസിഷ്ഠനും മറ്റു പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരും പ്രേരിപ്പിച്ച്, ഭാരതൻ—

നിയുജ്യമാനോ രാജ്യായ നൈച്ഛത് രാജ്യം മഹാബലഃ । സ ജഗാമ വനം വീരോ രാമപാദപ്രസാദകഃ ॥൧-൧-

രാജ്യഭാരമേറ്റെടുക്കാൻ നിർബന്ധിച്ചിട്ടും, മഹാബലശാലിയായ ഭാരതൻ അതിൽ ആഗ്രഹിച്ചില്ല. ആ വീരൻ രാമന്റെ കാൽവിരലുകൾക്ക് അനുഗ്രഹം തേടി വനത്തിലേക്ക് പോയി.

ഗത്വാ തു സ മഹാത്മാനം രാമം സത്യപരാക്രമമ് । അയാചദ്ഭ്രാതരം രാമമ് ആര്യഭാവപുരസ്കൃതഃ ॥൧-൧-

അവൻ സത്യവും വീര്യവും നിറഞ്ഞ മഹാത്മാവായ രാമനെ കണ്ടു, സ്നേഹത്തോടും ആദരവോടും കൂടി സഹോദരനായ രാമനോട് അപേക്ഷിച്ചു.

ത്വമേവ രാജാ ധര്മജ്ഞ ഇതി രാമം വചോഽബ്രവീത് । രാമോഽപി പരമോദാരഃ സുമുഖസ്സുമഹായശാഃ ॥൧-൧-

'നീ തന്നെയാണ് രാജാവ്, നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവനാണ്' എന്ന് രാമനോട് പറഞ്ഞു. അതിന് മറുപടിയായി, പരമോദാരനും സുമുഖനും മഹാശ്രീയുള്ളവനുമായ രാമൻ—

ന ചൈച്ഛത് പിതുരാദേശാത് രാജ്യം രാമോ മഹാബലഃ । പാദുകേ ചാസ്യ രാജ്യായ ന്യാസം ദത്ത്വാ പുനഃ പുനഃ ॥൧-൧-

ശക്തനായ രാമൻ തന്റെ അച്ഛന്റെ കല്പന അനുസരിച്ച് രാജ്യം സ്വീകരിച്ചില്ല; പകരം, തന്റെ പാദുകകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും രാജ്യം ഭരിക്കാൻ നൽകി.

നിവര്തയാമാസ തതോ ഭരതം ഭരതാഗ്രജഃ । സ കാമമനവാപ്യൈവ രാമപാദാവുപസ്പൃശന് ॥൧-൧-

അതിനുശേഷം, ഭരതന്റെ മൂത്തസഹോദരൻ ഭരതനെ മടങ്ങിപ്പോകാൻ സമ്മതിപ്പിച്ചു; ആഗ്രഹം നിവൃത്തിയാകാതെ പോയെങ്കിലും, ഭരതൻ രാമന്റെ കാലുകൾ സ്പർശിച്ചു.

നന്ദിഗ്രാമേഽകരോദ് രാജ്യം രാമാഗമനകാങ്ക്ഷയാ । ഗതേ തു ഭരതേ ശ്രീമാന് സത്യസന്ധോ ജിതേന്ദ്രിയഃ ॥൧-൧-

നന്ദിഗ്രാമത്തിൽ, മഹത്വമുള്ളതും സത്യനിഷ്ഠയുള്ളതുമായ ഭരതൻ രാമൻ തിരിച്ചുവരുംവരെ രാജ്യം ഭരിച്ചു.

രാമസ്തു പുനരാലക്ഷ്യ നാഗരസ്യ ജനസ്യ ച । തത്രാഗമനമേകാഗ്രോ ദണ്ഡകാന് പ്രവിവേശ ഹ ॥൧-൧-

പക്ഷേ, നഗരവാസികൾ വരികയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ രാമൻ, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി ദണ്ഡക വനത്തിലേക്ക് കടന്നു.

പ്രവിശ്യ തു മഹാരണ്യം രാമോ രാജീവലോചനഃ । വിരാധം രാക്ഷസം ഹത്വാ ശരഭങ്ഗം ദദര്ശ ഹ ॥൧-൧-

മഹാവനത്തിലേക്ക് കടന്ന രാമൻ, കമലനയനൻ, വിരാധൻ എന്ന ദാനവനെ സംഹരിച്ചു, ശേഷം ശരഭംഗനെ കണ്ടു.

സുതീക്ഷ്ണം ചാപ്യഗസ്ത്യം ച അഗസ്ത്യഭ്രാതരം തഥാ । അഗസ്ത്യവചനാച്ചൈവ ജഗ്രാഹൈന്ദ്രം ശരാസനമ് ॥൧-൧-

അവൻ സുതീക്ഷ്ണനും അഗസ്ത്യനും അഗസ്ത്യന്റെ സഹോദരനെയും കണ്ടു; അഗസ്ത്യന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് ഇന്ദ്രന്റെ വില്ലും ലഭിച്ചു.

ഖഡ്ഗഞ്ച പരമ പ്രീതസ്തൂണീ ചാക്ഷയസായകൌ । വസതസ്തസ്യ രാമസ്യ വനേ വനചരൈഃ സഹ ॥൧-൧-

വളരെ സന്തോഷത്തോടെ, അവൻ ഒരു വാൾയും ക്ഷയിക്കാത്ത അമ്പുകളുള്ള രണ്ട് തൂണികളും നേടി; രാമൻ വനവാസികളോടൊപ്പം ആ വനത്തിൽ താമസിച്ചു.

ഋഷയോഽഭ്യാഗമന് സര്വേ വധായാസുരരക്ഷസാമ് । സ തേഷാം പ്രതിശുശ്രാവ രാക്ഷസാനാം തദാ വനേ ॥൧-൧-

അവിടെ എല്ലാ ഋഷികളും വന്നു, അസുരന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും സംഹരിക്കാൻ അപേക്ഷിച്ചു; രാമൻ അവർക്കു വനത്തിലെ ദാനവന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.

പ്രതിജ്ഞാതശ്ച രാമേണ വധഃ സംയതി രക്ഷസാമ് । ഋഷീണാമഗ്നികല്പാനാം ദണ്ഡകാരണ്യവാസീനാമ് ॥൧-൧-

ദണ്ഡകവനത്തിൽ താമസിക്കുന്ന അഗ്നിപോലുള്ള ഋഷികൾക്കായി, യുദ്ധത്തിൽ ദാനവന്മാരെ സംഹരിക്കുമെന്ന് രാമൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.

തേന തത്രൈവ വസതാ ജനസ്ഥാനനിവാസിനീ । വിരൂപിതാ ശൂര്പണഖാ രാക്ഷസീ കാമരൂപിണീ ॥൧-൧-

അവിടെ താമസിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ജനസ്ഥാനത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന, ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കാവുന്ന ദാനവസ്ത്രീയായ ശൂർപണഖയുടെ മുഖം വികലമാക്കി.

തതഃ ശൂര്പണഖാവാക്യാദുദ്യുക്താന് സര്വരാക്ഷസാന് । ഖരം ത്രിശിരസം ചൈവ ദൂഷണം ചൈവ രാക്ഷസമ് ॥൧-൧-

ശൂർപണഖയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഖരൻ, ത്രിശിരസ്, ദൂഷണൻ എന്നിവരോടൊപ്പം എല്ലാ ദാനവന്മാരും യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി.

നിജഘാന രണേ രാമസ്തേഷാം ചൈവ പദാനുഗാന് । വനേ തസ്മിന് നിവസതാ ജനസ്ഥാനനിവാസിനാമ് ॥൧-൧-

അവിടത്തെ ജനസ്ഥാനവാസികളോടൊപ്പം താമസിച്ച രാമൻ, യുദ്ധത്തിൽ അവരെയും അവരുടെ അനുചരന്മാരെയും സംഹരിച്ചു.

രക്ഷസാം നിഹതാന്യാസന് സഹസ്രാണി ചതുര്ദശ । തതോ ജ്ഞാതിവധം ശ്രുത്വാ രാവണഃ ക്രോധമൂര്ഛിതഃ ॥൧-൧-

പതിനാലായിരം ദാനവന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു; അതിനുശേഷം, ബന്ധുക്കളുടെ വധവാർത്ത കേട്ട് രാവണൻ ക്രോധത്തിൽ മുങ്ങി.

സഹായം വരയാമാസ മാരീചം നാമ രാക്ഷസമ് । വാര്യമാണഃ സുബഹുശോ മാരീചേന സ രാവണഃ ॥൧-൧-

അവൻ സഹായി ആയി മാരീച എന്ന ദാനവനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു; മാരീച പലതവണ വിലക്കിയെങ്കിലും, രാവണൻ കേൾക്കാതെ നിന്നു.

ന വിരോധോ ബലവതാ ക്ഷമോ രാവണ തേന തേ । അനാദൃത്യ തു തദ്വാക്യം രാവണഃ കാലചോദിതഃ ॥൧-൧-

'നിന്റെ ശക്തിയുള്ളവനോട് വിരോധം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല' എന്ന് മാരീച രാവണനോട് പറഞ്ഞു; പക്ഷേ, ആ വാക്കുകൾ അവഗണിച്ച്, കാലചോദനയാൽ രാവണൻ മുന്നോട്ട് പോയി.

ജഗാമ സഹമാരീചസ്തസ്യാശ്രമപദം തദാ । തേന മായാവിനാ ദൂരമപവാഹ്യ നൃപാത്മജൌ ॥൧-൧-

അപ്പോൾ, മാരീചനോടൊപ്പം അവൻ ആ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി; ആ മായാവിയായവൻ രാജകുമാരന്മാരെ ദൂരത്തേക്ക് വഞ്ചിച്ചു കൊണ്ടുപോയി.

ജഹാര ഭാര്യാം രാമസ്യ ഗൃധ്രം ഹത്വാ ജടായുഷമ് । ഗൃധ്രഞ്ച നിഹതം ദൃഷ്ട്വാ ഹൃതാം ശ്രുത്വാ ച മൈഥിലീമ് ॥൧-൧-

രാമന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിക്കാൻ, ജടായു എന്ന കഴുകിനെ കൊന്ന്, അവളെ കൊണ്ടുപോയി; കഴുകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതും, മൈഥിലി അപഹരിക്കപ്പെട്ടതും രാമൻ അറിഞ്ഞു.

രാഘവഃ ശോകസംതപ്തോ വിലലാപാകുലേന്ദ്രിയഃ । തതസ്തേനൈവ ശോകേന ഗൃധ്രം ദഗ്ധ്വാ ജടായുഷമ് ॥൧-൧-

ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയ രാഘവൻ, മനസ്സു കലങ്ങിയവനായി വിലപിച്ചു; ആ ദുഃഖത്തിൽ, ജടായു എന്ന കഴുകനെ സംസ്‌കരിച്ചു.

മാര്ഗമാണോ വനേ സീതാം രാക്ഷസം സന്ദദര്ശ ഹ । കബന്ധം നാമ രൂപേണ വികൃതം ഘോരദര്ശനമ് ॥൧-൧-

കാടിൽ സീതയെ അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ, രാമൻ ഭയങ്കരമായ രൂപത്തിൽ കബന്ധൻ എന്ന ഭയാനകൻറെ നേരിൽ വന്നു.

തന്നിഹത്യ മഹാബാഹുര്ദദാഹ സ്വര്ഗതശ്ച സഃ । സ ചാസ്യ കഥയാമാസ ശബരീം ധര്മചാരിണീമ് ॥൧-൧-

അവനെ കൊല്ലുകയും, ശക്തനായ രാമൻ അവന്റെ ശരീരം ചുട്ടുകളയുകയും ചെയ്തു. കബന്ധൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, അവൻ ധർമ്മനിഷ്ഠയായ ശബരിയെ കുറിച്ച് രാമനോട് പറഞ്ഞു.

ശ്രമണാം ധര്മനിപുണാമഭിഗച്ഛേതി രാഘവ । സോഽഭ്യ ഗച്ഛന്മഹാതേജാഃ ശബരീം ശത്രുസൂദനഃ ॥൧-൧-

‘നീ ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ശബരിയെ സമീപിക്കൂ’ എന്ന് കബന്ധൻ രാഘവനോട് പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിച്ച മഹാതേജസ്വി രാമൻ ശബരിയിലേക്കു പോയി.

ശബര്യാ പൂജിതഃ സമ്യഗ് രാമോ ദശരഥാത്മജഃ । പമ്പാതീരേ ഹനുമതാ സങ്ഗതോ വാനരേണ ഹ ॥൧-൧-

ശബരി രാമനെ യഥാവിധി ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. ശേഷം ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ പംപാനദിയുടെ തീരത്ത് വാനരനായ ഹനുമാനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.

ഹനുമദ്വചനാച്ചൈവ സുഗ്രീവേണ സമാഗതഃ । സുഗ്രീവായ ച തത്സര്വം ശംസദ്രാമോ മഹാബലഃ ॥൧-൧-

ഹനുമാന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടാണ് രാമൻ സുഗ്രീവനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയത്. മഹാബലശാലിയായ രാമൻ തന്റെ കഥ മുഴുവനും സുഗ്രീവനോട് പറഞ്ഞു.

ആദിതസ്തദ് യഥാവൃത്തം സീതായാശ്ച വിശേഷതഃ । സുഗ്രീവശ്ചാപി തത്സര്വം ശ്രുത്വാ രാമസ്യ വാനരഃ ॥൧-൧-

ആദ്യത്തിൽ തന്നെ സംഭവിച്ച എല്ലാം, പ്രത്യേകിച്ച് സീതയെ സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങൾ, രാമൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു. വാനരനായ സുഗ്രീവൻ ആ കഥ മുഴുവനും ശ്രദ്ധിച്ചു.