അദ്യ രാമമിതഃ ക്ഷിപ്രം വനം പ്രസ്ഥാപയാമ്യഹമ്। യൌവരാജ്യേന ഭരതം ക്ഷിപ്രമദ്യാഭിഷേചയേ
ഇന്ന് തന്നെ രാമനെ ഇവിടെ നിന്ന് വനം വഴി അയക്കുകയും, ഭരതനെ ഉടൻ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യുകയും ചെയ്യും.
ഇദം ത്വിദാനീം സമ്പശ്യ കേനോപായേന സാധയേ। ഭരതഃ പ്രാപ്നുയാദ് രാജ്യം ന തു രാമഃ കഥംചന
ഇപ്പോൾ ഞാൻ എങ്ങനെ ഇത് സാധ്യമാക്കാമെന്ന് നോക്കൂ, ഭരതന് രാജ്യം കിട്ടുകയും രാമന് ഒരിക്കലും അതു ലഭിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യാൻ എന്ത് വഴി സ്വീകരിക്കാമെന്ന് ചിന്തിക്കണം.
ഏവമുക്താ തു സാ ദേവ്യാ മന്ഥരാ പാപദര്ശിനീ। രാമാര്ഥമുപഹിംസന്തീ കൈകേയീമിദമബ്രവീത്
രാജ്ഞി ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള മന്തരാ, രാമന് ദോഷം വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, കൈകേയിയെ这样 പറഞ്ഞു.
ഹന്തേദാനീം പ്രപശ്യ ത്വം കൈകേയി ശ്രൂയതാം വചഃ। യഥാ തേ ഭരതോ രാജ്യം പുത്രഃ പ്രാപ്സ്യതി കേവലമ്
കൈകേയി, ഇപ്പോൾ നീ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. നിന്റെ മകൻ ഭരതന് മാത്രം രാജ്യം ലഭിക്കേണ്ടതിനു ഞാൻ പറയുന്ന വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കണം.
കിം ന സ്മരസി കൈകേയി സ്മരന്തീ വാ നിഗൂഹസേ। യദുച്യമാനമാത്മാര്ഥം മത്തസ്ത്വം ശ്രോതുമിച്ഛസി
കൈകേയി, നീ എന്തുകൊണ്ട് ഓർക്കുന്നില്ല, അല്ലെങ്കിൽ ഓർക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ മറയ്ക്കുന്നതെന്തിന്? നിന്റെ ഗുണത്തിനായി ഞാൻ പറയുന്നത് കേൾക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലേ?
മയോച്യമാനം യദി തേ ശ്രോതും ഛന്ദോ വിലാസിനി। ശ്രൂയതാമഭിധാസ്യാമി ശ്രുത്വാ ചൈതദ് വിധീയതാമ്
നീ എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, കേൾക്കൂ. ഞാൻ പറയാം, അതു കേട്ടശേഷം അതനുസരിച്ച് നീ പ്രവർത്തിക്കണം.
ശ്രുത്വൈവം വചനം തസ്യാ മന്ഥരായാസ്തു കൈകയീ। കിംചിദുത്ഥായ ശയനാത് സ്വാസ്തീര്ണാദിദമബ്രവീത്
മന്തരയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു, കൈകേയി അല്പം കിടക്കയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, പിന്നെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഏവമുക്താ തദാ ദേവ്യാ മന്ഥരാ പാപദര്ശിനീ। രാമാര്ഥമുപഹിംസന്തീ കൈകേയീമിദമബ്രവീത്
രാജ്ഞി ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള മന്തരാ, രാമന് ദോഷം വരുത്താൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, കൈകേയിയെ这样 പറഞ്ഞു.
പുരാ ദേവാസുരേ യുദ്ധേ സഹ രാജര്ഷിഭിഃ പതിഃ। അഗച്ഛത് ത്വാമുപാദായ ദേവരാജസ്യ സാഹ്യകൃത്
മുന്പ്, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ യുദ്ധം നടന്നപ്പോൾ, നിന്റെ ഭർത്താവ് രാജർഷിമാരോടൊപ്പം നിന്നെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു പോയി, ദേവരാജാവിന് സഹായം നൽകാൻ.
ദിശമാസ്ഥായ കൈകേയി ദക്ഷിണാം ദണ്ഡകാന് പ്രതി। വൈജയന്തമിതി ഖ്യാതം പുരം യത്ര തിമിധ്വജഃ
കൈകേയി, ദക്ഷിണ ദിക്കിലൂടെ ദണ്ഡക വനത്തേക്കു, വൈജയന്തം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന നഗരത്തിലേക്കാണ് നീ പോയത്, അവിടെ മീനിന്റെ പതാക ഉയർത്തിയിരുന്നതായിരുന്നു.
സ ശമ്ബര ഇതി ഖ്യാതഃ ശതമായോ മഹാസുരഃ। ദദൌ ശക്രസ്യ സംഗ്രാമം ദേവസങ്ഘൈരനിര്ജിതഃ
അവിടെ ശംബരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മഹാസുരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. നൂറ് മായകൾ ഉള്ളവൻ, ദേവസേനകൾക്ക് കീഴടങ്ങാത്തവൻ, ഇന്ദ്രനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
തസ്മിന് മഹതി സംഗ്രാമേ പുരുഷാന് ക്ഷതവിക്ഷതാന്। രാത്രൌ പ്രസുപ്താന് ഘ്നന്തി സ്മ തരസാപാസ്യ രാക്ഷസാഃ
ആ വലിയ യുദ്ധത്തിൽ, രാക്ഷസന്മാർ മനുഷ്യരെ ഓടിച്ചു വിട്ട്, രാത്രിയിൽ പരിക്കേറ്റവരെയും ഉറങ്ങുന്നവരെയും ക്രൂരമായി കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
തത്രാകരോന്മഹായുദ്ധം രാജാ ദശരഥസ്തദാ। അസുരൈശ്ച മഹാബാഹുഃ ശസ്ത്രൈശ്ച ശകലീകൃതഃ
അവിടെ രാജാവ് ദശരഥൻ മഹായുദ്ധം നടത്തി, രാക്ഷസന്മാരുമായി പോരാടുമ്പോൾ, ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് അവന്റെ ശക്തമായ കൈകൾ പരിക്കേറ്റു.
അപവാഹ്യ ത്വയാ ദേവി സംഗ്രാമാന്നഷ്ടചേതനഃ। തത്രാപി വിക്ഷതഃ ശസ്ത്രൈഃ പതിസ്തേ രക്ഷിതസ്ത്വയാ
അവിടെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട ഭർത്താവിനെ നീ എടുത്തു കൊണ്ടുപോയി. ആയുധങ്ങളാൽ പരിക്കേറ്റിട്ടും, അവനെ നീ രക്ഷിച്ചു.
തുഷ്ടേന തേന ദത്തൌ തേ ദ്വൌ വരൌ ശുഭദര്ശനേ। സ ത്വയോക്തഃ പതിര്ദേവി യദേച്ഛേയം തദാ വരമ്
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ, ഭർത്താവ് നിനക്കു രണ്ടു വരങ്ങൾ നൽകി. 'നിനക്ക് എപ്പോഴാണെങ്കിലും ആവശ്യമെങ്കിൽ, അപ്പോൾ ഈ വരങ്ങൾ ചോദിക്കാം' എന്നു പറഞ്ഞിരുന്നു.
ഗൃഹ്ണീയാം തു തദാ ഭര്തസ്തഥേത്യുക്തം മഹാത്മനാ। അനഭിജ്ഞാ ഹ്യഹം ദേവി ത്വയൈവ കഥിതം പുരാ
അപ്പോൾ നീ പറഞ്ഞത്, 'എനിക്ക് ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ ഞാൻ ഈ വരങ്ങൾ ചോദിക്കും' എന്ന്. മഹാത്മാവായ ഭർത്താവ് അതിൽ സമ്മതിച്ചു. രാജ്ഞി, നീ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുവരെ എനിക്ക് ഇതറിയില്ലായിരുന്നു.
കഥൈഷാ തവ തു സ്നേഹാന്മനസാ ധാര്യതേ മയാ। രാമാഭിഷേകസമ്ഭാരാന്നിഗൃഹ്യ വിനിവര്തയ
നിനക്കുള്ള സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ ഈ കഥ മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഇപ്പോൾ രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തടഞ്ഞു നിർത്തണം.
തൌ ച യാചസ്വ ഭര്താരം ഭരതസ്യാഭിഷേചനമ്। പ്രവ്രാജനം ച രാമസ്യ വര്ഷാണി ച ചതുര്ദശ
നിന്റെ ഭർത്താവിനോട് ഈ രണ്ടു വരങ്ങൾ ചോദിക്കണം: ഭരതന്റെ അഭിഷേകവും, രാമനെ പതിനാലു വർഷം വനവാസത്തിനയയ്ക്കുന്നതും.
ചതുര്ദശ ഹി വര്ഷാണി രാമേ പ്രവ്രാജിതേ വനമ്। പ്രജാഭാവഗതസ്നേഹഃ സ്ഥിരഃ പുത്രോ ഭവിഷ്യതി
നിശ്ചയമായ്, രാമൻ വനത്തിൽ താമസിക്കുന്ന ആ പതിനാലു വർഷം, ജനങ്ങളുടെ സ്നേഹം നേടിയ നിന്റെ മകൻ ഉറപ്പോടെ സ്ഥാനത്ത് നിലനിൽക്കും.
ക്രോധാഗാരം പ്രവിശ്യാദ്യ ക്രുദ്ധേവാശ്വപതേഃ സുതേ। ശേഷ്വാനന്തര്ഹിതായാം ത്വം ഭൂമൌ മലിനവാസിനീ
ഇന്ന് നീ കോപം കാട്ടുന്നവളെപ്പോലെ കുതിരകളുടെ രാജാവിന്റെ മകനോടു ദേഷ്യത്തോടെ കോപകോടാരത്തിൽ കടക്കുക; മണ്ണിൽ ഇരുന്നു മലിനവസ്ത്രം ധരിച്ച് മറഞ്ഞിരിക്കുക.
മാ സ്മൈനം പ്രത്യുദീക്ഷേഥാ മാ ചൈനമഭിഭാഷഥാഃ। രുദന്തീ പാര്ഥിവം ദൃഷ്ട്വാ ജഗത്യാം ശോകലാലസാ
അവനെ നോക്കരുത്, സംസാരിക്കരുത്; രാജാവ് നിന്നെ കാണാൻ വന്നു ദു:ഖത്തിൽ നീയെയും ആഗ്രഹിച്ചാൽ, നീ കരയുന്നവളായി ഇരിക്കണം, പക്ഷേ ഒന്നും പറയരുത്.
ദയിതാ ത്വം സദാ ഭര്തുരത്ര മേ നാസ്തി സംശയഃ। ത്വത്കൃതേ ച മഹാരാജോ വിശേദപി ഹുതാശനമ്
നിന്റെ ഭർത്താവിന് നീ എപ്പോഴും പ്രിയങ്കരിയാണെന്നതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല; നിനക്കായി മഹാരാജാവ് അഗ്നിയിലേക്കു പോലും കടക്കും.
ന ത്വാം ക്രോധയിതും ശക്തോ ന ക്രുദ്ധാം പ്രത്യുദീക്ഷിതുമ്। തവ പ്രിയാര്ഥം രാജാ തു പ്രാണാനപി പരിത്യജേത്
അവൻ നിന്നോട് ദേഷ്യപ്പെടാൻ കഴിയില്ല, നീ ദേഷ്യപ്പെട്ടാൽ നേരെ നോക്കാനും കഴിയില്ല; നിന്റെ ഇഷ്ടത്തിനായി രാജാവ് ജീവൻ പോലും ത്യജിക്കും.
ന ഹ്യതിക്രമിതും ശക്തസ്തവ വാക്യം മഹീപതിഃ। മന്ദസ്വഭാവേ ബുധ്യസ്വ സൌഭാഗ്യബലമാത്മനഃ
നിന്റെ വാക്ക് മറികടക്കാൻ രാജാവിന് കഴിയില്ല; നീയുള്ള ഭാഗ്യശക്തി മനസ്സിലാക്കുക, സാദ്ധാരണ സ്വഭാവമുള്ളവളേ.
മണിമുക്താസുവര്ണാനി രത്നാനി വിവിധാനി ച। ദദ്യാദ് ദശരഥോ രാജാ മാ സ്മ തേഷു മനഃ കൃഥാഃ
മുത്ത്, രത്നം, പൊന്നും മറ്റു വിലപ്പെട്ട വസ്തുക്കളും ദശരഥൻ നിനക്കു നൽകും; പക്ഷേ അവയിൽ മനസ്സിടരുത്.
യൌ തൌ ദേവാസുരേ യുദ്ധേ വരൌ ദശരഥോ ദദൌ। തൌ സ്മാരയ മഹാഭാഗേ സോഽര്ഥോ ന ത്വാ ക്രമേദതി
ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ദശരഥൻ നിനക്കു നൽകിയ ആ രണ്ടു വാഗ്ദാനങ്ങൾ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുക, മഹാഭാഗ്യവതിയേ; ആ വാക്ക് ലംഘിക്കരുത്.
യദാ തു തേ വരം ദദ്യാത് സ്വയമുത്ഥാപ്യ രാഘവഃ। വ്യവസ്ഥാപ്യ മഹാരാജം ത്വമിമം വൃണുയാ വരമ്
രാഘവൻ തന്നെ നിന്നെ എഴുന്നേൽപ്പിച്ച് മഹാരാജാവ് സമീപമുള്ളപ്പോൾ, അപ്പോൾ ഈ വരം ചോദിക്കണം.
രാമപ്രവ്രജനം ദൂരം നവ വര്ഷാണി പഞ്ച ച। ഭരതഃ ക്രിയതാം രാജാ പൃഥിവ്യാം പാര്ഥിവര്ഷഭ
രാമന്റെ വനവാസം പതിനാലു വർഷമാകട്ടെ—ഒൻപതും അഞ്ചും—ഭരതൻ ഭൂമിയിൽ രാജാവാകട്ടെ, രാജശ്രേഷ്ഠൻ.
ചതുര്ദശ ഹി വര്ഷാണി രാമേ പ്രവ്രാജിതേ വനമ്। രൂഢശ്ച കൃതമൂലശ്ച ശേഷം സ്ഥാസ്യതി തേ സുതഃ
നിശ്ചയമായ്, രാമൻ വനത്തിൽ താമസിക്കുന്ന പതിനാലു വർഷം, നിന്റെ മകൻ വളർന്ന് ഉറപ്പോടെ സ്ഥാനം പിടിക്കും.
രാമപ്രവ്രാജനം ചൈവ ദേവി യാചസ്വ തം വരമ്। ഏവം സേത്സ്യന്തി പുത്രസ്യ സര്വാര്ഥാസ്തവ കാമിനി
ദേവിയേ, രാമന്റെ വനവാസം എന്ന ഈ വരം രാജാവിനോട് ചോദിക്കണം; അങ്ങനെ നിന്റെ മകന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും, പ്രിയങ്കരിയേ.