ഉത്തമേനാഭിസംയുക്താ ഹര്ഷേണാര്ഥപരാ സതീ। രാമമാതാ ധനം കിം നു ജനേഭ്യഃ സമ്പ്രയച്ഛതി
പരമാനന്ദത്തിൽ മുഴുകി, ലാഭം തേടി, രാമന്റെ അമ്മ ജനങ്ങൾക്ക് എന്താണ് സമ്പത്ത് നൽകുന്നതെന്ന് എല്ലാവരും ആലോചിച്ചു.
അതിമാത്രം പ്രഹര്ഷഃ കിം ജനസ്യാസ്യ ച ശംസ മേ। കാരയിഷ്യതി കിം വാപി സമ്പ്രഹൃഷ്ടോ മഹീപതിഃ
ഈ അതിയായ സന്തോഷത്തിന് കാരണമെന്താണെന്ന് എനിക്ക് പറയൂ. സന്തോഷത്തോടെ രാജാവ് ഇനി എന്താണ് ചെയ്യാൻ പോകുന്നത്?
വിദീര്യമാണാ ഹര്ഷേണ ധാത്രീ തു പരയാ മുദാ। ആചചക്ഷേഽഥ കുബ്ജായൈ ഭൂയസീം രാഘവേ ശ്രിയമ്
വളരെയധികം സന്തോഷത്തിൽ മുങ്ങിയ ദായാധാരി, അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ, കുബ്ജയോട് രാഘവന്റെ മേൽ വരാനിരിക്കുന്ന വലിയ ഭാഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
ശ്വഃ പുഷ്യേണ ജിതക്രോധം യൌവരാജ്യേന ചാനഘമ്। രാജാ ദശരഥോ രാമമഭിഷേക്താ ഹി രാഘവമ്
നാളെ പുഷ്യ നക്ഷത്രത്തിൽ, കോപം ജയിച്ചും പാപരഹിതനുമായ രാമനെ, രാജാവ് ദശരഥൻ യുവരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യും.
ധാത്ര്യാസ്തു വചനം ശ്രുത്വാ കുബ്ജാ ക്ഷിപ്രമമര്ഷിതഃ। കൈലാസശിഖരാകാരാത് പ്രാസാദാദവരോഹത
ദായാധാരിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട കുബ്ജ, ഉടൻകൂടി കോപംകൊണ്ട്, കൈലാസശിഖരത്തെപ്പോലെയുള്ള ആ കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി.
സാ ദഹ്യമാനാ ക്രോധേന മന്ഥരാ പാപദര്ശിനീ। ശയാനാമേവ കൈകേയീമിദം വചനമബ്രവീത്
കോപത്തിൽ കത്തുന്ന, ദോഷം കാണുന്ന മന്തര, കൈകേയിയെ കിടന്നിരിക്കുമ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഉത്തിഷ്ഠ മൂഢേ കിം ശേഷേ ഭയം ത്വാമഭിവര്തതേ। ഉപപ്ലുതമഘൌഘേന നാത്മാനമവബുധ്യസേ
എഴുന്നേൽക്കു, മൂഢേ! എന്തിനാണ് കിടക്കുന്നത്? ഭയം നിന്നെ സമീപിക്കുന്നു. ദുർഭാഗ്യത്തിന്റെ പ്രളയത്തിൽ മുങ്ങി, നീ നിന്നെ തന്നെ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.
അനിഷ്ടേ സുഭഗാകാരേ സൌഭാഗ്യേന വികത്ഥസേ। ചലം ഹി തവ സൌഭാഗ്യം നദ്യാഃ സ്രോത ഇവോഷ്ണഗേ
നിനക്ക് ഭാഗ്യം ഉള്ളതുപോലെയാണെങ്കിലും, അനിഷ്ടത്തിൽ നീ അതിനെക്കുറിച്ച് അഭിമാനിക്കുന്നു. നീയുടെ ഭാഗ്യം വേനൽക്കാലത്തെ നദിയുടെ ഒഴുക്കുപോലെ സ്ഥിരമല്ല.
ഏവമുക്താ തു കൈകേയീ രുഷ്ടയാ പരുഷം വചഃ। കുബ്ജയാ പാപദര്ശിന്യാ വിഷാദമഗമത് പരമ്
കോപത്തോടെ കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ ദോഷം കാണുന്ന കുബ്ജയാൽ, കൈകേയിക്ക് അതിയായ വിഷാദം വന്നു.
കൈകേയീ ത്വബ്രവീത് കുബ്ജാം കച്ചിത് ക്ഷേമം ന മന്ഥരേ। വിഷണ്ണവദനാം ഹി ത്വാം ലക്ഷയേ ഭൃശദുഃഖിതാമ്
കൈകേയി കുബ്ജയോട് പറഞ്ഞു: 'മന്തരേ, എല്ലാം സുഖമാണോ? കാരണം, ഞാൻ നിന്നെ വളരെ ദുഃഖിതയായി, വിഷമമുള്ള മുഖത്തോടുകൂടി കാണുന്നു.'
മന്ഥരാ തു വചഃ ശ്രുത്വാ കൈകേയ്യാ മധുരാക്ഷരമ്। ഉവാച ക്രോധസംയുക്താ വാക്യം വാക്യവിശാരദാ
കൈകേയിയുടെ മധുരമായ വാക്കുകൾ കേട്ട മന്തര, വാക്കിൽ നിപുണയും കോപം നിറഞ്ഞവളുമായി, മറുപടി പറഞ്ഞു.
സാ വിഷണ്ണതരാ ഭൂത്വാ കുബ്ജാ തസ്യാം ഹിതൈഷിണീ। വിഷാദയന്തീ പ്രോവാച ഭേദയന്തീ ച രാഘവമ്
കൂടുതൽ വിഷാദം നിറഞ്ഞ കുബ്ജ, കൈകേയിക്ക് നല്ലത് ആഗ്രഹിച്ച്, രാഘവനിൽ നിന്ന് വേറിട്ട്, അവളെ ദുഃഖിപ്പിക്കാൻ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അക്ഷയം സുമഹദ് ദേവി പ്രവൃത്തം ത്വദ്വിനാശനമ്। രാമം ദശരഥോ രാജാ യൌവരാജ്യേഽഭിഷേക്ഷ്യതി
ദേവി, നിനക്കായി ഒരു വലിയ, അവസാനമില്ലാത്ത ദുരന്തം ആരംഭിച്ചു. രാജാവ് ദശരഥൻ രാമനെ യുവരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യും.
സാസ്മ്യഗാധേ ഭയേ മഗ്നാ ദുഃഖശോകസമന്വിതാ। ദഹ്യമാനാനലേനേവ ത്വദ്ധിതാര്ഥമിഹാഗതാ
ഞാൻ ആഴത്തിലുള്ള ഭയത്തിൽ മുങ്ങി, ദു:ഖത്തിലും വേദനയിലും കത്തുന്നവളായി, നിന്റെ ഭാവി നന്മക്കായി ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.
തവ ദുഃഖേന കൈകേയി മമ ദുഃഖം മഹദ് ഭവേത്। ത്വദ്വൃദ്ധൌ മമ വൃദ്ധിശ്ച ഭവേദിഹ ന സംശയഃ
കൈകേയി, നിന്റെ ദു:ഖം എനിക്ക് വലിയ ദു:ഖമാകും; നിന്റെ തകർച്ച എന്റെയും തകർച്ചയാകും, നിന്റെ വളർച്ച എന്റെയും വളർച്ചയാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
നരാധിപകുലേ ജാതാ മഹിഷീ ത്വം മഹീപതേഃ। ഉഗ്രത്വം രാജധര്മാണാം കഥം ദേവി ന ബുധ്യസേ
രാജകുലത്തിൽ ജനിച്ച, രാജാവിന്റെ പ്രധാന ഭാര്യയായ നീ, രാജധർമ്മങ്ങളുടെ കഠിനത എന്തുകൊണ്ട് മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല, ദേവി?
ധര്മവാദീ ശഠോ ഭര്താ ശ്ലക്ഷ്ണവാദീ ച ദാരുണഃ। ശുദ്ധഭാവേന ജാനീഷേ തേനൈവമതിസംധിതാ
നീതിയുടെ പേരിൽ സംസാരിക്കുന്നവനാണെങ്കിലും, നിന്റെ ഭർത്താവ് വഞ്ചകനാണ്; വാക്കുകൾ മൃദുവായിരിക്കും, പക്ഷേ മനസിൽ കഠിനതയാണ്. നീ ശുദ്ധഹൃദയത്തോടെ അവനെ വിശ്വസിച്ചു, അതുകൊണ്ടാണ് നീ ഇങ്ങനെ വഞ്ചിതയായത്.
ഉപസ്ഥിതഃ പ്രയുഞ്ജാനസ്ത്വയി സാന്ത്വമനര്ഥകമ്। അര്ഥേനൈവാദ്യ തേ ഭര്താ കൌസല്യാം യോജയിഷ്യതി
ഇപ്പോൾ അവൻ നിന്നോട് വ്യർഥമായ ആശ്വാസങ്ങൾ പറയുന്നു, പക്ഷേ യാഥാർത്ഥത്തിൽ ഇന്ന് നിന്റെ ഭർത്താവ് കൗസല്യയെ ഐശ്വര്യത്തിലേക്ക് നയിക്കും.
അപവാഹ്യ തു ദുഷ്ടാത്മാ ഭരതം തവ ബന്ധുഷു। കാല്യേ സ്ഥാപയിതാ രാമം രാജ്യേ നിഹതകണ്ടകേ
അവൻ ദുഷ്ടഹൃദയനായി, ഭരതനെ നിന്റെ ബന്ധുക്കളിൽ നിന്ന് അകറ്റി, ഉടൻ തന്നെ എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീക്കി രാമനെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തും.
ശത്രുഃ പതിപ്രവാദേന മാത്രേവ ഹിതകാമ്യയാ। ആശീവിഷ(=സര്പ) ഇവാങ്ഗേന ബാലേ പരിധൃതസ്ത്വയാ
ഭർത്താവെന്ന പേരിൽ ശത്രുവും, നല്ലത് ആഗ്രഹിക്കുന്ന അമ്മയുമെന്ന പേരിൽ മറ്റൊരാളും, ഒരു കുഞ്ഞ് വിഷസർപ്പത്തെ ചേർത്തുപിടിക്കുന്നതുപോലെയാണ് നീ അവരെ ആശ്രയിച്ചത്.
യഥാ ഹി കുര്യാച്ഛത്രുര്വാ സര്പോ വാ പ്രത്യുപേക്ഷിതഃ। രാജ്ഞാ ദശരഥേനാദ്യ സപുത്രാ ത്വം തഥാ കൃതാ
ശത്രുവോ അവഗണിക്കപ്പെട്ട ഒരു പാമ്പോ ചെയ്യുന്നതുപോലെ, രാജാവ് ദശരഥൻ ഇന്ന് നിന്നെയും നിന്റെ മകനെയും അങ്ങനെ തന്നെ പെരുമാറി.
പാപേനാനൃതസാന്ത്വേന ബാലേ നിത്യം സുഖോചിതാ। രാമം സ്ഥാപയതാ രാജ്യേ സാനുബന്ധാ ഹതാ ഹ്യസി
എപ്പോഴും സൗഖ്യത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന നീ, ബാലികേ, പാപിയായവൻ കപടമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് രാമനെ രാജാവാക്കുമ്പോൾ, നിന്നെയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളെയും നശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
സാ പ്രാപ്തകാലം കൈകേയി ക്ഷിപ്രം കുരു ഹിതം തവ। ത്രായസ്വ പുത്രമാത്മാനം മാം ച വിസ്മയദര്ശനേ
അതിനാൽ, കൈകേയി, ഈ അവസരം നഷ്ടപ്പെടാതെ, ഉടൻ തന്നെ നിന്റെ ഭാവി രക്ഷിക്കൂ; നിന്റെ മകനെയും, നിന്നെയും, ഞാനെന്നു കാണുന്ന എന്നെയും രക്ഷിക്കൂ.
മന്ഥരായാ വചഃ ശ്രുത്വാ ശയനാത് സാ ശുഭാനനാ। ഉത്തസ്ഥൌ ഹര്ഷസമ്പൂര്ണാ ചന്ദ്രലേഖേവ ശാരദീ
മന്തരയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ആ മനോഹരമുഖിയായവൾ സന്തോഷത്തോടെ കിടക്കയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, ശരദ്കാലത്തിലെ അർദ്ധചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
അതീവ സാ തു സംതുഷ്ടാ കൈകേയീ വിസ്മയാന്വിതാ। ദിവ്യമാഭരണം തസ്യൈ കുബ്ജായൈ പ്രദദൌ ശുഭമ്
കൈകേയി അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെയും അത്ഭുതത്തോടെയും, ആ കുബ്ജയായവള്ക്ക് ദിവ്യമായ ഒരു മനോഹരാഭരണവും നൽകി.
ദത്ത്വാ ത്വാഭരണം തസ്യൈ കുബ്ജായൈ പ്രമദോത്തമാ। കൈകേയീ മന്ഥരാം ഹൃഷ്ടാ പുനരേവാബ്രവീദിദമ്
ആ ഭംഗിയുള്ള ആഭരണം കുബ്ജയായ മന്തരയ്ക്ക് നൽകി, കൈകേയി സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും മന്തരയോട് പറഞ്ഞു.
ഇദം തു മന്ഥരേ മഹ്യമാഖ്യാതം പരമം പ്രിയമ്। ഏതന്മേ പ്രിയമാഖ്യാതം കിം വാ ഭൂയഃ കരോമി തേ
"മന്തരേ, നീ എന്നോട് പറഞ്ഞ ഈ സന്തോഷവാർത്ത എനിക്ക് അത്യന്തം പ്രിയമാണ്. ഇതിന് പുറമെ ഞാൻ നിനക്കു ചെയ്യാൻ എന്തെങ്കിലും ഉണ്ട് എങ്കിൽ പറയൂ."
രാമേ വാ ഭരതേ വാഹം വിശേഷം നോപലക്ഷയേ। തസ്മാത് തുഷ്ടാസ്മി യദ് രാജാ രാമം രാജ്യേഽഭിഷേക്ഷ്യതി
"രാമനും ഭരതനും തമ്മിൽ എനിക്ക് യാതൊരു വ്യത്യാസവും തോന്നുന്നില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് രാജാവ് രാമനെ രാജാവാക്കുന്നു എന്നതിൽ ഞാൻ സന്തോഷിക്കുന്നത്."
ന മേ പരം കിംചിദിതോ വരം പുനഃ പ്രിയം പ്രിയാര്ഹേ സുവചം വചോഽമൃതമ്। തഥാ ഹ്യവോചസ്ത്വമതഃ പ്രിയോത്തരം വരം പരം തേ പ്രദദാമി തം വൃണു
"ഇതിൽക്കാൾ വലിയൊരു വരം എനിക്ക് വേണ്ട. പ്രിയപ്പെട്ടവളേ, നീ പറഞ്ഞ ഈ മധുരവും മനോഹരവുമായ വാക്കുകൾ അമൃതംപോലെയാണ്. അതിനാൽ, നീ പറയൂ, ഞാൻ നിനക്കു ഏറ്റവും വലിയ വരം നൽകാം."
thumb|അഷ്ടമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അയോധ്യാകാണ്ഡേ അഷ്ടമഃ സര്ഗഃ ॥൨-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അയോധ്യാകാണ്ഡത്തിലെ എട്ടാം സർഗം കേൾക്കൂ.