സിതാഭ്രശിഖരപ്രഖ്യം പ്രാസാദമധിരുഹ്യ ച। സമീയായ നരേന്ദ്രേണ ശക്രേണേവ ബൃഹസ്പതിഃ
വെളുത്ത മേഘശിഖരത്തെപ്പോലെയുള്ള ആ പ്രാസാദത്തിൽ കയറി, വസിഷ്ഠൻ രാജാവിനരികിലേക്ക് ബ്രഹസ്പതി ഇന്ദ്രനോടു പോകുന്നതുപോലെ സമീപിച്ചു.
തമാഗതമഭിപ്രേക്ഷ്യ ഹിത്വാ രാജാസനം നൃപഃ। പപ്രച്ഛ സ്വമതം തസ്മൈ കൃതമിത്യഭിവേദയത്
അവനെ എത്തുന്നത് കണ്ട രാജാവ് സിംഹാസനം വിട്ട് എഴുന്നേറ്റു, അവനോട് അഭിപ്രായം ചോദിച്ച്, എല്ലാം ചെയ്തുകഴിഞ്ഞുവെന്ന് അറിയിച്ചു.
തേന ചൈവ തദാ തുല്യം സഹാസീനാഃ സഭാസദഃ। ആസനേഭ്യഃ സമുത്തസ്ഥുഃ പൂജയന്തഃ പുരോഹിതമ്
അവിടെ, ആ മഹാനെ സമം എന്നു കണ്ടു, കൂടെ ഇരുന്നിരുന്ന സഭാസദസ്യന്മാർ എല്ലാവരും അവരുടെ ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, പുരോഹിതനെ ആദരിച്ചു.
ഗുരുണാ ത്വഭ്യനുജ്ഞാതോ മനുജൌഘം വിസൃജ്യ തമ്। വിവേശാന്തഃപുരം രാജാ സിംഹോ ഗിരിഗുഹാമിവ
ഗുരുവിന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച രാജാവ്, ആ വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തെ വിട്ട്, ഒരു സിംഹം മലകുഹരത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതുപോലെ അകത്തുള്ള മന്ദിരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
തദഗ്ര്യവേഷപ്രമദാജനാകുലം മഹേന്ദ്രവേശ്മപ്രതിമം നിവേശനമ്। വ്യദീപയംശ്ചാരു വിവേശ പാര്ഥിവഃ ശശീവ താരാഗണസംകുലം നഭഃ
അഗ്രഭൂഷണങ്ങളണിഞ്ഞ സുന്ദരികളാൽ നിറഞ്ഞ്, മഹേന്ദ്രന്റെ ആലയംപോലെയുള്ള ആ ഭവനത്തിലേക്ക് രാജാവ് കടന്നു, നക്ഷത്രങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ആകാശത്തിലേക്ക് ചന്ദ്രൻ കടക്കുന്നതുപോലെ അതിൽ പ്രകാശം പകർന്നു.
thumb|ഷഷ്ഠഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അയോധ്യാകാണ്ഡേ ഷഷ്ഠഃ സര്ഗഃ ॥൨-
ശ്രീമദ്വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ അയോധ്യാകാണ്ഡത്തിലെ ആറാം അധ്യായം കേൾക്കേണ്ടതാണ്.
ഗതേ പുരോഹിതേ രാമഃ സ്നാതോ നിയതമാനസഃ। സഹ പത്ന്യാ വിശാലാക്ഷ്യാ നാരായണമുപാഗമത്
പുരോഹിതൻ പോയശേഷം, രാമൻ സ്നാനം കഴിച്ച് മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ, വിശാലകണ്ണായ സീതയോടൊപ്പം നാരായണനെ ആരാധിക്കാനായി സമീപിച്ചു.
പ്രഗൃഹ്യ ശിരസാ പാത്രീം ഹവിഷോ വിധിവത് തതഃ। മഹതേ ദൈവതായാജ്യം ജുഹാവ ജ്വലിതാനലേ
ശിരസിൽ അർപ്പണപാത്രം പിടിച്ച്, വിധിപ്രകാരം, മഹാദേവതയ്ക്ക് ഉണക്കനെയ്യ് ജ്വലിച്ച അഗ്നിയിൽ അർപ്പിച്ചു.
ശേഷം ച ഹവിഷസ്തസ്യ പ്രാശ്യാശാസ്യാത്മനഃ പ്രിയമ്। ധ്യായന്നാരായണം ദേവം സ്വാസ്തീര്ണേ കുശസംസ്തരേ
അർപ്പണത്തിന്റെ ശേഷിച്ച ഭാഗം കഴിച്ചു, സ്വയം ക്ഷേമം ആശിച്ചു, കുശത്തിരയിൽ ഇരുന്നു നാരായണദേവനെ ധ്യാനിച്ചു.
ഏകയാമാവശിഷ്ടായാം രാത്ര്യാം പ്രതിവിബുധ്യ സഃ। അലംകാരവിധിം സമ്യക് കാരയാമാസ വേശ്മനഃ
രാത്രിയിൽ ഒരു യാമം മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോൾ, അവൻ ഉണർന്നു, ഭവനം പൂർണ്ണമായി അലങ്കരിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു.
തത്ര ശൃണ്വന് സുഖാ വാചഃ സൂതമാഗധവന്ദിനാമ്। പൂര്വാം സംധ്യാമുപാസീനോ ജജാപ സുസമാഹിതഃ
അവിടെ, സൂതന്മാരുടെയും മാഗധന്മാരുടെയും വന്ദികളുടെയും മധുരമായ വാക്കുകൾ കേൾക്കവേ, ആദ്യപ്രഭാതസന്ധ്യയിൽ ഇരുന്നു, മനസ്സോടെ ജപം ചെയ്തു.
തുഷ്ടാവ പ്രണതശ്ചൈവ ശിരസാ മധുസൂദനമ്। വിമലക്ഷൌമസംവീതോ വാചയാമാസ സ ദ്വിജാന്
അവൻ മധുസൂദനനെ വണങ്ങി, തലകുനിഞ്ഞ് സ്തുതി ചെയ്തു, ശുദ്ധമായ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വേദപാരായണം ചെയ്യിച്ചു.
തേഷാം പുണ്യാഹഘോഷോഽഥ ഗമ്ഭീരമധുരസ്തഥാ। അയോധ്യാം പൂരയാമാസ തൂര്യഘോഷാനുനാദിതഃ
അവരുടെ പുണ്യമായ, ആഴമുള്ള മധുരഗാനവും, വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദവും ചേർന്ന്, അയോധ്യയെ മുഴുവനും നിറച്ചു.
കൃതോപവാസം തു തദാ വൈദേഹ്യാ സഹ രാഘവമ്। അയോധ്യാനിലയഃ ശ്രുത്വാ സര്വഃ പ്രമുദിതോ ജനഃ
രാഘവനും വൈദേഹിയും ഉപവാസം പൂർത്തിയാക്കിയെന്ന് അയോധ്യയിലെ എല്ലാവരും കേട്ടപ്പോൾ, ജനങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ ആഹ്ലാദിച്ചു.
തതഃ പൌരജനഃ സര്വഃ ശ്രുത്വാ രാമാഭിഷേചനമ്। പ്രഭാതാം രജനീം ദൃഷ്ട്വാ ചക്രേ ശോഭയിതും പുരീമ്
രാമന്റെ അഭിഷേകം നടക്കുമെന്ന് കേട്ടു, രാവിലി എത്തിയപ്പോൾ, നഗരവാസികൾ നഗരത്തെ അലങ്കരിക്കാൻ തുടങ്ങിയു.
സിതാഭ്രശിഖരാഭേഷു ദേവതായതനേഷു ച। ചതുഷ്പഥേഷു രഥ്യാസു ചൈത്യേഷ്വട്ടാലകേഷു ച
വെളുത്ത മേഘശിഖരങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള ദേവാലയങ്ങളിലും, ചതുര്വാതായനങ്ങളിലും, വീഥികളിലും, ക്ഷേത്രങ്ങളിലും, അട്ടാളങ്ങളിലും,
നാനാപണ്യസമൃദ്ധേഷു വണിജാമാപണേഷു ച। കുടുമ്ബിനാം സമൃദ്ധേഷു ശ്രീമത്സു ഭവനേഷു ച
നാനാ വസ്തുക്കളാൽ സമൃദ്ധമായ വ്യാപാരശാലകളിലും, സമൃദ്ധിയും ഐശ്വര്യവും നിറഞ്ഞ കുടുംബങ്ങളുടെ ഭവനങ്ങളിലും,
സഭാസു ചൈവ സര്വാസു വൃക്ഷേഷ്വാലക്ഷിതേഷു ച। ധ്വജാഃ സമുച്ഛ്രിതാഃ സാധു പതാകാശ്ചാഭവംസ്തഥാ
എല്ലാ സഭകളിലും, അടയാളമില്ലാത്ത മരങ്ങളിലും, കൊടികൾ ഉയർത്തി കെട്ടി, പതാകകളും തെളിഞ്ഞു.
നടനര്തകസങ്ഘാനാം ഗായകാനാം ച ഗായതാമ്। മനഃകര്ണസുഖാ വാചഃ ശുശ്രാവ ജനതാ തതഃ
നാടകനടന്മാരുടെയും നർത്തകിമാരുടെയും ഗായകരുടെയും മനസ്സിനും ചെവിക്കും ഇഷ്ടമായ വാക്കുകൾ ജനങ്ങൾ അവിടെ കേട്ടു.
രാമാഭിഷേകയുക്താശ്ച കഥാശ്ചക്രുര്മിഥോ ജനാഃ। രാമാഭിഷേകേ സമ്പ്രാപ്തേ ചത്വരേഷു ഗൃഹേഷു ച
രാമന്റെ അഭിഷേകത്തെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങൾ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു; നഗരചതുരങ്ങളിൽക്കും വീടുകളിലും രാമാഭിഷേകസമയമെത്തുമ്പോൾ ഈ ചർച്ചകൾ നിറഞ്ഞു.
ബാലാ അപി ക്രീഡമാനാ ഗൃഹദ്വാരേഷു സങ്ഘശഃ। രാമാഭിഷവസംയുക്താശ്ചക്രുരേവ കഥാ മിഥഃ
പെൺകുട്ടികളും ആൺകുട്ടികളും കൂട്ടമായി വീടുകളുടെ വാതിലിന് സമീപം കളിക്കുമ്പോഴും, അവർ തമ്മിൽ സംസാരിച്ചിരുന്നത് രാമന്റെ അഭിഷേകത്തെക്കുറിച്ചായിരുന്നു മാത്രം.
കൃതപുഷ്പോപഹാരശ്ച ധൂപഗന്ധാധിവാസിതഃ। രാജമാര്ഗഃ കൃതഃ ശ്രീമാന് പൌരൈ രാമാഭിഷേചനേ
പൗരന്മാർ രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിനായി രാജപഥം പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, ധൂപത്തിന്റെ സുഗന്ധം പകർന്നും, ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ചു ഒരുക്കി.
പ്രകാശകരണാര്ഥം ച നിശാഗമനശങ്കയാ। ദീപവൃക്ഷാംസ്തഥാ ചക്രുരനുരഥ്യാസു സര്വശഃ
രാത്രിയിൽ ഇരുട്ട് മാറാൻ വേണ്ടി, എല്ലാ വഴികളിലും വിളക്കുകൾ കത്തിച്ച മരങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
അലംകാരം പുരസ്യൈവം കൃത്വാ തത് പുരവാസിനഃ। ആകാംക്ഷമാണാ രാമസ്യ യൌവരാജ്യാഭിഷേചനമ്
പട്ടണം ഇങ്ങനെ അലങ്കരിച്ച്, അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ രാമന്റെ യുവരാജാഭിഷേകത്തെ ആഗ്രഹിച്ച് കാത്തുനിന്നു.
സമേത്യ സങ്ഘശഃ സര്വേ ചത്വരേഷു സഭാസു ച। കഥയന്തോ മിഥസ്തത്ര പ്രശശംസുര്ജനാധിപമ്
എല്ലാവരും കൂട്ടമായി ചത്വരങ്ങളിലും സഭകളിലും കൂടിച്ചേർന്ന്, തമ്മിൽ സംസാരിച്ചുകൊണ്ട് ജനങ്ങളുടെ അധിപതിയെ പ്രശംസിച്ചു.
അഹോ മഹാത്മാ രാജായമിക്ഷ്വാകുകുലനന്ദനഃ। ജ്ഞാത്വാ വൃദ്ധം സ്വമാത്മാനം രാമം രാജ്യേഽഭിഷേക്ഷ്യതി
അയ്യോ, മഹാത്മാവായ രാജാവും ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിന്റെ അഭിമാനവുമായ ദശരഥൻ, താൻ വയസ്സായെന്ന് അറിഞ്ഞ് രാമനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ പോകുന്നു.
സര്വേ ഹ്യനുഗൃഹീതാഃ സ്മ യന്നോ രാമോ മഹീപതിഃ। ചിരായ ഭവിതാ ഗോപ്താ ദൃഷ്ടലോകപരാവരഃ
നമുക്ക് എല്ലാവർക്കും ഭാഗ്യമാണ്, ലോകത്തിന്റെ സകലവുമറിഞ്ഞ രാമൻ ദീർഘകാലം നമ്മുടെ രാജാവും രക്ഷകനുമായി ഭവിക്കും.
അനുദ്ധതമനാ വിദ്വാന് ധര്മാത്മാ ഭ്രാതൃവത്സലഃ। യഥാ ച ഭ്രാതൃഷു സ്നിഗ്ധസ്തഥാസ്മാസ്വപി രാഘവഃ
അഹങ്കാരമില്ലാത്ത മനസ്സും, വിജ്ഞാനവും, ധർമ്മനിഷ്ഠയും, സഹോദരന്മാരോടുള്ള സ്നേഹവും ഉള്ള രാഘവൻ, അവരോടുള്ളതുപോലെ തന്നെ ഞങ്ങളോടും സ്നേഹിക്കുന്നു.
ചിരം ജീവതു ധര്മാത്മാ രാജാ ദശരഥോഽനഘഃ। യത്പ്രസാദേനാഭിഷിക്തം രാമം ദ്രക്ഷ്യാമഹേ വയമ്
ധർമ്മനിഷ്ഠനും പാപമില്ലാത്തവനും ആയ ദശരഥ രാജാവ് ദീർഘകാലം ജീവിക്കട്ടെ; അവന്റെ കൃപയാൽ നാം രാമന്റെ അഭിഷേകം കാണാൻ പോകുന്നു.
ഏവംവിധം കഥയതാം പൌരാണാം ശുശ്രുവുഃ പരേ। ദിഗ്ഭ്യോ വിശ്രുതവൃത്താന്താഃ പ്രാപ്താ ജാനപദാ ജനാഃ
പൗരന്മാർ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള വാർത്തകൾ കേട്ടു ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആളുകളും എത്തി.