ഇത്യേവമുക്തോ മാത്രാ തു രാമോ ഭ്രാതരമബ്രവീത്। പ്രാഞ്ജലിം പ്രഹ്വമാസീനമഭിവീക്ഷ്യ സ്മയന്നിവ
അമ്മ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാമൻ കൈകൂപ്പി വിനയത്തോടെ ഇരിക്കുന്ന സഹോദരനെ നോക്കി, സ്നേഹപൂർവ്വം ചിരിച്ച് പറഞ്ഞു.
ലക്ഷ്മണേമാം മയാ സാര്ധം പ്രശാധി ത്വം വസുംധരാമ്। ദ്വിതീയം മേഽന്തരാത്മാനം ത്വാമിയം ശ്രീരുപസ്ഥിതാ
ലക്ഷ്മണാ, നീയും ഞാനും ചേർന്ന് ഈ ഭൂമി ഭരിക്കണം; ഈ രാജസൗഭാഗ്യം എന്റെ രണ്ടാം ആത്മാവായ നിന്നിലേക്കാണ് വന്നിരിക്കുന്നത്.
സൌമിത്രേ ഭുങ്ക്ഷ്വ ഭോഗാംസ്ത്വമിഷ്ടാന് രാജ്യഫലാനിച। ജീവിതം ചാപി രാജ്യം ച ത്വദര്ഥമഭികാമയേ
സൗമിത്രി, രാജ്യത്തിലെ എല്ലാ സുഖങ്ങളും ഫലങ്ങളും അനുഭവിക്കൂ; എന്റെ ജീവനും രാജ്യവും ഞാൻ നിന്റെ കാര്യമാണെന്നു ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാ ലക്ഷ്മണം രാമോ മാതരാവഭിവാദ്യ ച। അഭ്യനുജ്ഞാപ്യ സീതാം ച യയൌ സ്വം ച നിവേശനമ്
ഇങ്ങനെ ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞ ശേഷം, രാമൻ അമ്മമാരെ വന്ദിച്ചു, സീതയോട് അനുമതി വാങ്ങി, തന്റെ വീടിലേക്ക് പോയി.
thumb|പഞ്ചമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അയോധ്യാകാണ്ഡേ പഞ്ചമഃ സര്ഗഃ ॥൨-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അയോധ്യാകാണ്ഡത്തിലെ അഞ്ചാം സര്ഗം കേൾക്കുന്നു.
സംദിശ്യ രാമം നൃപതിഃ ശ്വോഭാവിന്യഭിഷേചനേ। പുരോഹിതം സമാഹൂയ വസിഷ്ഠമിദമബ്രവീത്
നാളെ അഭിഷേകത്തെക്കുറിച്ച് രാമനോട് നിർദ്ദേശം നൽകി, രാജാവ് പുരോഹിതനായ വസിഷ്ഠനെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞത്:
ഗച്ഛോപവാസം കാകുത്സ്ഥം കാരയാദ്യ തപോധന। ശ്രേയസേ രാജ്യലാഭായ വധ്വാ സഹ യതവ്രത
കാകുത്സ്ഥ വംശജനായോ, നീ ഇന്ന് തന്നെ രാമനും ഭാര്യയും ഉപവാസം പാലിക്കണമെന്ന് ഒരുക്കൂ; ഐശ്വര്യത്തിനും രാജ്യം ലഭിക്കാനും ഇത് ഉത്തമമാണ്.
തഥേതി ച സ രാജാനമുക്ത്വാ വേദവിദാം വരഃ। സ്വയം വസിഷ്ഠോ ഭഗവാന് യയൌ രാമനിവേശനമ്
അതെ എന്നു പറഞ്ഞ്, വേദജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞശേഷം, സ്വയം രാമന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
ഉപവാസയിതും വീരം മന്ത്രവിന്മന്ത്രകോവിദമ്। ബ്രാഹ്മം രഥവരം യുക്തമാസ്ഥായ സുധൃതവ്രതഃ
വ്രതത്തിൽ ഉറച്ച വസിഷ്ഠൻ, ധീരനും മന്ത്രജ്ഞനുമായ രാമനെ ഉപവാസം പാലിപ്പിക്കാൻ, ഉത്തമമായ ബ്രാഹ്മണരഥത്തിൽ കയറി പുറപ്പെട്ടു.
തമാഗതമൃഷിം രാമസ്ത്വരന്നിവ സസമ്ഭ്രമമ്। മാനയിഷ്യന് സ മാനാര്ഹം നിശ്ചക്രാമ നിവേശനാത്
അത്തിരി ആദരവോടെ, ആദരിക്കേണ്ടവനായ ആ ഋഷി എത്തിയപ്പോൾ, രാമൻ തന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ പുറത്ത് ചെന്നു അവനെ ആദരിക്കാൻ തയ്യാറായി.
അഭ്യേത്യ ത്വരമാണോഽഥ രഥാഭ്യാശം മനീഷിണഃ। തതോഽവതാരയാമാസ പരിഗൃഹ്യ രഥാത് സ്വയമ്
രാമൻ വേഗത്തിൽ ആ ജ്ഞാനിയ്ക്ക് രഥത്തിൻ സമീപം എത്തി, അവന്റെ കൈ പിടിച്ച് സ്വയം രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങാൻ സഹായിച്ചു.
സ ചൈനം പ്രശ്രിതം ദൃഷ്ട്വാ സമ്ഭാഷ്യാഭിപ്രസാദ്യ ച। പ്രിയാര്ഹം ഹര്ഷയന് രാമമിത്യുവാച പുരോഹിതഃ
രാമൻ അത്ര വിനയത്തോടെ നിന്നത് കണ്ട പുരോഹിതൻ, സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിച്ച്, ഹൃദയത്തിൽ സന്തോഷം പകരുന്ന വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പ്രസന്നസ്തേ പിതാ രാമ യത്ത്വം രാജ്യമവാപ്സ്യസി। ഉപവാസം ഭവാനദ്യ കരോതു സഹ സീതയാ
രാമാ, നിന്റെ അച്ഛൻ നിന്നിൽ സന്തോഷവാനാണ്. നീ രാജ്യം ലഭിക്കും. ഇന്ന് സീതയോടൊപ്പം ഉപവാസം ആചരിക്കണം.
പ്രാതസ്ത്വാമഭിഷേക്താ ഹി യൌവരാജ്യേ നരാധിപഃ। പിതാ ദശരഥഃ പ്രീത്യാ യയാതിം നഹുഷോ യഥാ
നാളെ രാവിലെ, സ്നേഹത്തോടെ, നിന്റെ അച്ഛൻ ദശരഥൻ നിന്നെ യുവരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യും, യയാതിയെ നഹുഷൻ ചെയ്തതുപോലെ.
ഇത്യുക്ത്വാ സ തദാ രാമമുപവാസം യതവ്രതഃ। മന്ത്രവത് കാരയാമാസ വൈദേഹ്യാ സഹിതം ശുചിഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ശുദ്ധനും വ്രതനിഷ്ഠനുമായ ആ ഋഷി, വൈദേഹിയോടൊപ്പം രാമനോട് ആചാരപ്രകാരം ഉപവാസം നടത്തിച്ചു.
തതോ യഥാവദ് രാമേണ സ രാജ്ഞോ ഗുരുരര്ചിതഃ। അഭ്യനുജ്ഞാപ്യ കാകുത്സ്ഥം യയൌ രാമനിവേശനാത്
അതിനുശേഷം, രാജഗുരു രാമനാൽ യഥാവിധി ആദരിക്കപ്പെട്ടു, കാകുത്ഥ്സനെ അനുമതി ചോദിച്ച് അവിടുന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
സുഹൃദ്ഭിസ്തത്ര രാമോഽപി സഹാസീനഃ പ്രിയംവദൈഃ। സഭാജിതോ വിവേശാഥ താനനുജ്ഞാപ്യ സര്വശഃ
അവിടെ രാമൻ പ്രിയവാക്കുകൾ പറയുന്ന സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ഇരുന്നു, അവരെ ആദരിച്ചു, എല്ലാവരോടും അനുമതി വാങ്ങി വീട്ടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ഹൃഷ്ടനാരീനരയുതം രാമവേശ്മ തദാ ബഭൌ। യഥാ മത്തദ്വിജഗണം പ്രഫുല്ലനലിനം സരഃ
ആ സമയത്ത് സന്തോഷഭരിതരായ സ്ത്രീപുരുഷന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ രാമന്റെ വീട്, പൂത്തുലഞ്ഞ താമരകളും മദംപിടിച്ച പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ തടാകംപോലെ ദീപ്തിയായി.
സ രാജഭവനപ്രഖ്യാത് തസ്മാദ് രാമനിവേശനാത്। നിര്ഗത്യ ദദൃശേ മാര്ഗം വസിഷ്ഠോ ജനസംവൃതമ്
രാജഭവനത്തിനെപ്പോലെ പ്രശസ്തമായ രാമന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് വസിഷ്ഠൻ പുറത്ത് ചെന്നപ്പോൾ, ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ വഴിയേ കണ്ടു.
വൃന്ദവൃന്ദൈരയോധ്യായാം രാജമാര്ഗാഃ സമന്തതഃ। ബഭൂവുരഭിസമ്ബാധാഃ കുതൂഹലജനൈര്വൃതാഃ
അയോധ്യയിലെ രാജവഴികൾ എല്ലായിടത്തും കൂട്ടങ്ങളായ ഉത്സുകരായ ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ജനവൃന്ദോര്മിസംഘര്ഷഹര്ഷസ്വനവൃതസ്തദാ। ബഭൂവ രാജമാര്ഗസ്യ സാഗരസ്യേവ നിഃസ്വനഃ
ആ സമയത്ത്, ജനങ്ങളുടെ ആനന്ദതരംഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞ രാജവഴിയിലെ ശബ്ദം സമുദ്രത്തിന്റെ ഗർജ്ജനപോലെയായിരുന്നു.
സിക്തസമ്മൃഷ്ടരഥ്യാ ഹി തഥാ ച വനമാലിനീ। ആസീദയോധ്യാ തദഹഃ സമുച്ഛ്രിതഗൃഹധ്വജാ
ആ ദിവസം, അണിയിച്ചുവാരിയ വഴികളും, കാട്ടുപൂക്കളാലും ഉയർന്ന വീടുകളിലെ പതാകകളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അയോധ്യ അതീവ ഭംഗിയായി.
തദാ ഹ്യയോധ്യാനിലയഃ സസ്ത്രീബാലാകുലോ ജനഃ। രാമാഭിഷേകമാകാംക്ഷന്നാകാംക്ഷന്നുദയം രവേഃ
അപ്പോൾ, സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും നിറഞ്ഞ അയോധ്യയിലെ ജനങ്ങൾ, രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിനായി സൂര്യോദയത്തെപ്പോലെ ആകാംക്ഷയോടെ കാത്തിരുന്നു.
പ്രജാലംകാരഭൂതം ച ജനസ്യാനന്ദവര്ധനമ്। ഉത്സുകോഽഭൂജ്ജനോ ദ്രഷ്ടും തമയോധ്യാമഹോത്സവമ്
ജനങ്ങൾ അണിയിച്ചൊരുങ്ങി, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ്, അയോധ്യയിലെ ആ മഹോത്സവം കാണാൻ അതീവ ഉത്സുകരായി.
ഏവം തജ്ജനസമ്ബാധം രാജമാര്ഗം പുരോഹിതഃ। വ്യൂഹന്നിവ ജനൌഘം തം ശനൈ രാജകുലം യയൌ
ഇങ്ങനെ, ജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞ രാജവഴി പുരോഹിതൻ ക്രമേണ കടന്ന്, ജനസമൂഹത്തെ വേർതിരിക്കുന്നതുപോലെ രാജഭവനിലേക്ക് നീങ്ങി.
സിതാഭ്രശിഖരപ്രഖ്യം പ്രാസാദമധിരുഹ്യ ച। സമീയായ നരേന്ദ്രേണ ശക്രേണേവ ബൃഹസ്പതിഃ
വെളുത്ത മേഘശിഖരത്തെപ്പോലെയുള്ള ആ പ്രാസാദത്തിൽ കയറി, വസിഷ്ഠൻ രാജാവിനരികിലേക്ക് ബ്രഹസ്പതി ഇന്ദ്രനോടു പോകുന്നതുപോലെ സമീപിച്ചു.
തമാഗതമഭിപ്രേക്ഷ്യ ഹിത്വാ രാജാസനം നൃപഃ। പപ്രച്ഛ സ്വമതം തസ്മൈ കൃതമിത്യഭിവേദയത്
അവനെ എത്തുന്നത് കണ്ട രാജാവ് സിംഹാസനം വിട്ട് എഴുന്നേറ്റു, അവനോട് അഭിപ്രായം ചോദിച്ച്, എല്ലാം ചെയ്തുകഴിഞ്ഞുവെന്ന് അറിയിച്ചു.
തേന ചൈവ തദാ തുല്യം സഹാസീനാഃ സഭാസദഃ। ആസനേഭ്യഃ സമുത്തസ്ഥുഃ പൂജയന്തഃ പുരോഹിതമ്
അവിടെ, ആ മഹാനെ സമം എന്നു കണ്ടു, കൂടെ ഇരുന്നിരുന്ന സഭാസദസ്യന്മാർ എല്ലാവരും അവരുടെ ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, പുരോഹിതനെ ആദരിച്ചു.
ഗുരുണാ ത്വഭ്യനുജ്ഞാതോ മനുജൌഘം വിസൃജ്യ തമ്। വിവേശാന്തഃപുരം രാജാ സിംഹോ ഗിരിഗുഹാമിവ
ഗുരുവിന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച രാജാവ്, ആ വലിയ ജനക്കൂട്ടത്തെ വിട്ട്, ഒരു സിംഹം മലകുഹരത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതുപോലെ അകത്തുള്ള മന്ദിരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
തദഗ്ര്യവേഷപ്രമദാജനാകുലം മഹേന്ദ്രവേശ്മപ്രതിമം നിവേശനമ്। വ്യദീപയംശ്ചാരു വിവേശ പാര്ഥിവഃ ശശീവ താരാഗണസംകുലം നഭഃ
അഗ്രഭൂഷണങ്ങളണിഞ്ഞ സുന്ദരികളാൽ നിറഞ്ഞ്, മഹേന്ദ്രന്റെ ആലയംപോലെയുള്ള ആ ഭവനത്തിലേക്ക് രാജാവ് കടന്നു, നക്ഷത്രങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ആകാശത്തിലേക്ക് ചന്ദ്രൻ കടക്കുന്നതുപോലെ അതിൽ പ്രകാശം പകർന്നു.