തസ്മാത് പുത്ര ത്വമാത്മാനം നിയമ്യൈവം സമാചര। തച്ഛ്രുത്വാ സുഹൃദസ്തസ്യ രാമസ്യ പ്രിയകാരിണഃ
അതിനാല്, മകനേ, നീ നിന്നെ നിയന്ത്രിച്ച് അങ്ങനെ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കണം. രാമനോടു വളരെ സ്നേഹമുള്ള അവന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ,
ത്വരിതാഃ ശീഘ്രമാഗത്യ കൌസല്യായൈ ന്യവേദയന്। സാ ഹിരണ്യം ച ഗാശ്ചൈവ രത്നാനി വിവിധാനി ച
അവർ അതിവേഗം കൗസല്യയുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു വിവരം അറിയിച്ചു. അവൾ പൊന്നും പശുക്കളും വിവിധ രത്നങ്ങളും വിതരണം ചെയ്തു.
വ്യാദിദേശ പ്രിയാഖ്യേഭ്യഃ കൌസല്യാ പ്രമദോത്തമാ। അഥാഭിവാദ്യ രാജാനം രഥമാരുഹ്യ രാഘവഃ। യയൌ സ്വം ദ്യുതിമദ് വേശ്മ ജനൌഘൈഃ പ്രതിപൂജിതഃ
പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കായി കൗസല്യാ ആ സമ്മാനങ്ങൾ കൊടുത്തു. പിന്നെ രാജാവിനെ വന്ദിച്ച് രാഘവൻ രഥത്തിൽ കയറി, ജനങ്ങളുടെ ആദരവോടെ തിളങ്ങുന്ന തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
തേ ചാപി പൌരാ നൃപതേര്വചസ്ത- ച്ഛ്രുത്വാ തദാ ലാഭമിവേഷ്ടമാശു। നരേന്ദ്രമാമന്ത്ര്യ ഗൃഹാണി ഗത്വാ ദേവാന് സമാനര്ചുരഭിപ്രഹൃഷ്ടാഃ
അവിടെയുള്ള പൗരന്മാർ രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ വലിയ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചതുപോലെ സന്തോഷിച്ചു. രാജാവിനോട് വിടപറഞ്ഞ് അവർ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങി, സന്തോഷത്തോടെ ദേവന്മാരെ ആരാധിച്ചു.
thumb|ചതുര്ഥഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അയോധ്യാകാണ്ഡേ ചതുര്ഥഃ സര്ഗഃ ॥൨-
ഇപ്പോൾ നാലാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
ഗതേഷ്വഥ നൃപോ ഭൂയഃ പൌരേഷു സഹ മന്ത്രിഭിഃ। മന്ത്രയിത്വാ തതശ്ചക്രേ നിശ്ചയജ്ഞഃ സ നിശ്ചയമ്
ജനങ്ങൾ പോയതിനു ശേഷം രാജാവ് മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം വീണ്ടും ആലോചിച്ചു. ആ ധൈര്യശാലിയായ രാജാവ് അപ്പോൾ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്തു.
ശ്വ ഏവ പുഷ്യോ ഭവിതാ ശ്വോഽഭിഷേച്യസ്തു മേ സുതഃ। രാമോ രാജീവപത്രാക്ഷോ യുവരാജ ഇതി പ്രഭുഃ
"നാളെ പുഷ്യ നക്ഷത്രം. നാളെ എന്റെ മകൻ, കമലദളനേത്രനായ രാമൻ, യുവരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെടും," എന്നു രാജാവ് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
അഥാന്തര്ഗൃഹമാവിശ്യ രാജാ ദശരഥസ്തദാ। സൂതമാമന്ത്രയാമാസ രാമം പുനരിഹാനയ
അപ്പോൾ രാജാവ് ദശരഥൻ അകത്തുള്ള മുറിയിലേക്ക് ചെന്നു. അവൻ സാരഥിയെ വിളിച്ച്, "രാമനെ വീണ്ടും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക," എന്നു പറഞ്ഞു.
ദ്വാഃസ്ഥൈരാവേദിതം തസ്യ രാമായാഗമനം പുനഃ। ശ്രുത്വൈവ ചാപി രാമസ്തം പ്രാപ്തം ശങ്കാന്വിതോഽഭവത്
വാതിൽക്കാർ രാമനോട് വീണ്ടും വിളിച്ചുവരവിന്റെ വിവരം അറിയിച്ചു. അത് കേട്ട രാമൻ അല്പം ആശങ്കയോടെ നിന്നു.
പ്രവേശ്യ ചൈനം ത്വരിതോ രാമോ വചനമബ്രവീത്। യദാഗമനകൃത്യം തേ ഭൂയസ്തദ്ബ്രൂഹ്യശേഷതഃ
അവനെ വേഗത്തിൽ അകത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ രാമൻ ചോദിച്ചു: "നീ എന്തിനാണ് വന്നത്, അതിന്റെ കാരണം മുഴുവൻ പറയൂ."
തമുവാച തതഃ സൂതോ രാജാ ത്വാം ദ്രഷ്ടുമിച്ഛതി। ശ്രുത്വാ പ്രമാണം തത്ര ത്വം ഗമനായേതരായ വാ
അപ്പോൾ സാരഥി രാമനോട് പറഞ്ഞു: "രാജാവ് നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇത് കേട്ടശേഷം നീ പോകണമോ ഇല്ലയോ എന്നത് നിന്റെ ഇഷ്ടം."
ഇതി സൂതവചഃ ശ്രുത്വാ രാമോഽപി ത്വരയാന്വിതഃ। പ്രയയൌ രാജഭവനം പുനര്ദ്രഷ്ടും നരേശ്വരമ്
സാരഥിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാമൻ അതിവേഗം രാജധാനിയിലെ രാജാവിന്റെ അരമനയിലേക്ക് വീണ്ടും പോയി.
തം ശ്രുത്വാ സമനുപ്രാപ്തം രാമം ദശരഥോ നൃപഃ। പ്രവേശയാമാസ ഗൃഹം വിവക്ഷുഃ പ്രിയമുത്തമമ്
രാമൻ എത്തിയതായി കേട്ട രാജാവ് ദശരഥൻ, മനസ്സിൽ സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവനെ അകത്തേക്ക് വിളിച്ചു.
പ്രവിശന്നേവ ച ശ്രീമാന് രാഘവോ ഭവനം പിതുഃ। ദദര്ശ പിതരം ദൂരാത് പ്രണിപത്യ കൃതാഞ്ജലിഃ
തന്റെ അച്ഛന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് കടന്ന രാഘവൻ ദൂരത്ത് നിന്നു തന്നെ അച്ഛനെ കണ്ടു. കൈകൂപ്പി വന്ദിച്ചു.
പ്രണമന്തം തമുത്ഥാപ്യ സമ്പരിഷ്വജ്യ ഭൂമിപഃ। പ്രദിശ്യ ചാസനം ചാസ്മൈ രാമം ച പുനരബ്രവീത്
വന്ദിച്ച രാമനെ രാജാവ് എഴുന്നേൽപ്പിച്ചു, അണകത്ത് ചേർത്തു, ഇരിപ്പിടം കാണിച്ചു, പിന്നെയും രാമനോട് സംസാരിച്ചു.
രാമ വൃദ്ധോഽസ്മി ദീര്ഘായുര്ഭുക്താ ഭോഗാ യഥേപ്സിതാഃ। അന്നവദ്ഭിഃ ക്രതുശതൈര്യഥേഷ്ടം ഭൂരിദക്ഷിണൈഃ
"രാമാ, ഞാൻ വയസ്സായവനാണ്, ദീർഘായുസ്സും അനുഭവിച്ചു, ഇഷ്ടമായ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു. ഭക്ഷ്യസമൃദ്ധിയോടെ അനേകം യാഗങ്ങൾ നടത്തി, മനസ്സിന് തൃപ്തിയായി ദാനം ചെയ്തു."
ജാതമിഷ്ടമപത്യം മേ ത്വമദ്യാനുപമം ഭുവി। ദത്തമിഷ്ടമധീതം ച മയാ പുരുഷസത്തമ
"ഇന്ന്, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ, എന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചപോലെ ജനിച്ച അതുല്യമായ മകനാണ്. ഞാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടതെല്ലാം നൽകിയിട്ടുണ്ട്, പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്, നേടിയിട്ടുണ്ട്."
അനുഭൂതാനി ചേഷ്ടാനി മയാ വീര സുഖാന്യപി। ദേവര്ഷിപിതൃവിപ്രാണാമനൃണോഽസ്മി തഥാഽഽത്മനഃ
"വീരാ, ഞാൻ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു. ദേവന്മാർക്കും, ഋഷിമാർക്കും, പിതാക്കന്മാർക്കും, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും, എന്നെക്കൂടി, ഞാൻ കടമകളിൽ നിന്ന് മോചിതനാണ്."
ന കിംചിന്മമ കര്തവ്യം തവാന്യത്രാഭിഷേചനാത്। അതോ യത്ത്വാമഹം ബ്രൂയാം തന്മേ ത്വം കര്തുമര്ഹസി
നിന്റെ അഭിഷേകം ഒഴികെ ഞാൻ ചെയ്യേണ്ട മറ്റൊന്നുമില്ല. അതിനാൽ ഞാൻ പറയുന്നതെന്തും നീ എന്റെ خاطرം ചെയ്യണം.
അദ്യ പ്രകൃതയഃ സര്വാസ്ത്വാമിച്ഛന്തി നരാധിപമ്। അതസ്ത്വാം യുവരാജാനമഭിഷേക്ഷ്യാമി പുത്രക
ഇന്ന് എല്ലാ ജനങ്ങളും നിന്നെ രാജാവായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, മകനേ, ഞാൻ നിന്നെ യുവരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യും.
അപി ചാദ്യാശുഭാന് രാമ സ്വപ്നാന് പശ്യാമി രാഘവ। സനിര്ഘാതാ ദിവോല്കാശ്ച പതന്തി ഹി മഹാസ്വനാഃ
കൂടാതെ, രാമാ, ഇന്ന് ഞാൻ ദോഷകരമായ സ്വപ്നങ്ങൾ കാണുന്നു; വലിയ ശബ്ദത്തോടെ തീപ്പൊള്ളികൾ വീഴുന്നുണ്ട്.
അവഷ്ടബ്ധം ച മേ രാമ നക്ഷത്രം ദാരുണഗ്രഹൈഃ। ആവേദയന്തി ദൈവജ്ഞാഃ സൂര്യാങ്ഗാരകരാഹുഭിഃ
രാമാ, സൂര്യനും അങ്ങാരകനും രാഹുവും ചേർന്ന് എന്റെ നക്ഷത്രം കഠിനമായി ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ജ്യോതിഷികൾ പറയുന്നു.
പ്രായേണ ച നിമിത്താനാമീദൃശാനാം സമുദ്ഭവേ। രാജാ ഹി മൃത്യുമാപ്നോതി ഘോരാം ചാപദമൃച്ഛതി
ഇങ്ങനെ ദോഷസൂചനകൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ രാജാവിന് മരണവും ഭയങ്കരമായ ദുരന്തങ്ങളും സംഭവിക്കാറുണ്ട്.
തദ് യാവദേവ മേ ചേതോ ന വിമുഹ്യതി രാഘവ। താവദേവാഭിഷിഞ്ചസ്വ ചലാ ഹി പ്രാണിനാം മതിഃ
അതിനാൽ, രാഘവാ, എന്റെ മനസ്സ് ഇനിയും കുഴങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് നിന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം; ജീവികളുടെ മനസ്സ് എപ്പോഴും മാറ്റം വരുത്തുന്നതാണ്.
അദ്യ ചന്ദ്രോഽഭ്യുപഗമത് പുഷ്യാത് പൂര്വം പുനര്വസുമ്। ശ്വഃ പുഷ്യയോഗം നിയതം വക്ഷ്യന്തേ ദൈവചിന്തകാഃ
ഇന്ന് ചന്ദ്രൻ പുഷ്യത്തിന് മുമ്പ് പൂർവഫല്ഗുണി നക്ഷത്രത്തിൽ എത്തി. നാളെ പുഷ്യയുമായി ചന്ദ്രൻ ചേർന്നിരിക്കും എന്ന് ജ്യോതിഷികൾ ഉറപ്പായി പറയും.
തത്ര പുഷ്യേഽഭിഷിഞ്ചസ്വ മനസ്ത്വരയതീവ മാമ്। ശ്വസ്ത്വാഹമഭിഷേക്ഷ്യാമി യൌവരാജ്യേ പരംതപ
അതിനാൽ, പുഷ്യയിലായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം; എന്റെ മനസ്സ് അതിനായി അതീവ ഉത്സുകമാണ്. ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, നാളെ ഞാൻ നിന്നെ യുവരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യും.
തസ്മാത് ത്വയാദ്യപ്രഭൃതി നിശേയം നിയതാത്മനാ। സഹ വധ്വോപവസ്തവ്യാ ദര്ഭപ്രസ്തരശായിനാ
അതിനാൽ, ഇന്ന് മുതൽ നീ ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെ ഭാര്യയോടൊപ്പം ദർഭമുളച്ച കിടക്കയിൽ ഉറങ്ങണം.
സുഹൃദശ്ചാപ്രമത്താസ്ത്വാം രക്ഷന്ത്വദ്യ സമന്തതഃ। ഭവന്തി ബഹുവിഘ്നാനി കാര്യാണ്യേവംവിധാനി ഹി
നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ ഇന്ന് എല്ലാ വശത്തും ജാഗ്രതയോടെ നിന്നെ കാക്കും; ഇത്തരത്തിലുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ പലവിധ തടസ്സങ്ങൾ വരാറുണ്ട്.
വിപ്രോഷിതശ്ച ഭരതോ യാവദേവ പുരാദിതഃ। താവദേവാഭിഷേകസ്തേ പ്രാപ്തകാലോ മതോ മമ
ഭരതൻ നഗരത്തിൽ ഇല്ലാത്തതിനാൽ, ഇപ്പോഴാണ് നിന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യാനുള്ള ഉചിതസമയമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
കാമം ഖലു സതാം വൃത്തേ ഭ്രാതാ തേ ഭരതഃ സ്ഥിതഃ। ജ്യേഷ്ഠാനുവര്തീ ധര്മാത്മാ സാനുക്രോശോ ജിതേന്ദ്രിയഃ
നിന്റെ സഹോദരൻ ഭരതൻ സത്പുരുഷന്മാരുടെ വഴിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; അവൻ മൂത്തവരെ ആദരിക്കുകയും, ധാർമ്മികനും കരുണയും ഇന്ദ്രിയജയവും ഉള്ളവനുമാണ്.