പാപാന്യപി ച യഃ കുര്യാദഹന്യഹനി മാനവഃ । പഠത്യേകമപി ശ്ലോകം പാപാത്സ പരിമുച്യതേ ।। ൭.൧൧൧.
ദിവസേന പാപം ചെയ്താലും, ഒരൊറ്റ ശ്ലോകം പോലും വായിച്ചാൽ ആ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
വാചകായ ച ദാതവ്യം വസ്ത്രം ധേനും ഹിരണ്യകമ് । വാചകേ പരിതുഷ്ടേ തു തുഷ്ടാഃ സ്യുഃ സര്വദേവതാഃ ।। ൭.൧൧൧.
വായനക്കാർക്ക് വസ്ത്രം, പശു, പൊന്നു എന്നിവ ദാനം ചെയ്യണം; വായനക്കാരൻ സന്തുഷ്ടനാകുമ്പോൾ എല്ലാ ദേവതകളും സന്തുഷ്ടരാകും.
ഏതദാഖ്യാനമായുഷ്യം പഠന്രാമായണം നരഃ । സപുത്രപൌത്രോ ലോകേ ഽസ്മിന്പ്രേത്യ ചേഹ മഹീയതേ ।। ൭.൧൧൧.
ഈ ജീവന് നല്കുന്ന രാമായണകഥ പാരായണം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന് ഈ ലോകത്ത് മക്കളും മുമ്മക്കളുമൊപ്പമുണ്ടാകും; മരണത്തിന് ശേഷം പോലും അവന് ആദരിക്കപ്പെടും.
അയോധ്യാ ഽപി പുരീ രമ്യാ ശൂന്യാ വര്ഷഗണാന്ബഹൂന് । ഋഷഭം പ്രാപ്യ രാജാനം നിവാസമുപയാസ്യതി ।। ൭.൧൧൧.
അയോധ്യ എന്ന മനോഹരമായ നഗരം, അനേകം വര്ഷങ്ങള് ശൂന്യമായ ശേഷം, ഋഷഭന് എന്ന രാജാവിനെ ലഭിച്ചാല് വീണ്ടും ജനവാസം നേടും.
ഏതദാഖ്യാനമായുഷ്യം സഭവിഷ്യം സഹോത്തരമ് । കൃതവാന്പ്രചേതസഃ പുത്രസ്തദ്ബ്രഹ്മാപ്യന്വമന്യത ।। ൭.൧൧൧.
ഈ ജീവന് നല്കുന്ന കഥയും അതിന്റെ ഭാവി ഭാഗങ്ങളും കൂടെ പ്രചേതസ്സിന്റെ പുത്രന് രചിച്ചതാണ്; ബ്രഹ്മാവും അതിനെ അംഗീകരിച്ചു.
അശ്വമേധസഹസ്രസ്യ വാജപേയായുതസ്യ ച । ലഭതേ ശ്രാവണാദേവ സര്ഗസ്യൈകസ്യ മാനവഃ ।। ൭.൧൧൧.
രാമായണത്തിലെ ഒരു സര്ഗം കേള്ക്കുന്നവന് അശ്വമേധയാഗം ആയിരം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലവും വാജപേയയാഗം പത്ത് ആയിരം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലവും ലഭിക്കും.
പ്രയാഗാദീനി തീര്ഥാനി ഗങ്ഗാദ്യാഃ സരിതസ്തഥാ । നൈമിശാദീന്യരണ്യാനി കുരുക്ഷേത്രാദികാന്യപി । ഗതാനി തേന ലോകേ ഽസ്മിന്യേന രാമായണം ശ്രുതമ് ।। ൭.൧൧൧.
ഈ ലോകത്ത് രാമായണം കേട്ടവന് പ്രയാഗാദി തീര്ത്ഥങ്ങളും ഗംഗാദി നദികളും നൈമിഷാദി കാടുകളും കുരുക്ഷേത്രാദി സ്ഥലങ്ങളും സന്ദര്ശിച്ചതുപോലെയാണ്.
ഹേമഭാരം കുരുക്ഷേത്രേ ഗ്രസ്തേ ഭാനൌ പ്രയച്ഛതി । യശ്ച രാമായണം ലോകേ ശൃണോതി സദൃശാവുഭൌ ।। ൭.൧൧൧.
കുരുക്ഷേത്രത്തില് സൂര്യഗ്രഹണസമയത്ത് പൊന്നിന്റെ ഭാരമൊന്നു ദാനം ചെയ്യുന്നവനും ഈ ലോകത്ത് രാമായണം കേള്ക്കുന്നവനും ഒരുപോലെയാണ്.
സമ്യക്ഛ്രദ്ധാസമായുക്തഃ ശൃണുതേ രാഘവീം കഥാമ് । സര്വപാപാത്പ്രമുച്യേത വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി ।। ൭.൧൧൧.
ആര് പൂര്ണ്ണ വിശ്വാസത്തോടെ രാമകഥ കേള്ക്കുന്നുവോ, അവന് എല്ലാ പാപങ്ങളില് നിന്നും മോചിതനായി വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
ആദികാവ്യമിദം ത്വാര്ഷം പുരാ വാല്മീകിനാ കൃതമ് । യഃ ശൃണോതി സദാ ഭക്ത്യാ സ ഗച്ഛേദ്വൈഷ്ണവീം തനുമ് ।। ൭.൧൧൧.
വാല്മീകി പുരാതനകാലത്ത് രചിച്ച ഈ ആദികാവ്യം ആരെങ്കിലും എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ കേള്ക്കുകയാണെങ്കില് അവന് വൈഷ്ണവ ദേഹം പ്രാപിക്കും.
പുത്രദാരാശ്ച വര്ധന്തേ സമ്പദഃ സന്തതിസ്തഥാ । സത്യമേതദ്വിദിത്വാ തു ശ്രോതവ്യം നിയതാത്മഭിഃ ।। ൭.൧൧൧.
മക്കളും ഭാര്യമാരും സമ്പത്തും വംശവും വര്ധിക്കും; ഇതെല്ലാം സത്യമാണ് എന്ന് അറിഞ്ഞ് ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവര് ഈ കഥ കേള്ക്കണം.
ഗായത്ര്യാശ്ച സ്വരൂപം തദ്രാമായണമനുത്തമമ് ।। ൭.൧൧൧.
ഗായത്രീയുടെ യഥാര്ഥ രൂപം ഈ അതുല്യമായ രാമായണമാണ്.
അപുത്രോ ലഭതേ പുത്രമധനോ ലഭതേ ധനമ് । സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യേത പദമപ്യസ്യ യഃ പഠേത് ।। ൭.൧൧൧.
മകനില്ലാത്തവന് മകന് ലഭിക്കും, ദരിദ്രന് സമ്പത്ത് ലഭിക്കും; ഈ രാമായണത്തിലെ ഒരു പദം പോലും പാരായണം ചെയ്യുന്നവന് എല്ലാ പാപങ്ങളില് നിന്നും മോചിതനാകും.
യഃ പഠേച്ഛൃണുയാന്നിത്യം ചരിതം രാഘവസ്യ ഹ । ഭക്ത്യാ നിഷ്കല്മഷോ ഭൂത്വാ ദീര്ഘമായുരവാപ്നുയാത് ।। ൭.൧൧൧.
രാഘവന്റെ കഥയെ പ്രതിദിനം ഭക്തിയോടെ വായിക്കുകയോ കേള്ക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവന് നിര്മലഹൃദയനായി ദീര്ഘായുസ് നേടും.
ചിന്തയേദ്രാഘവം നിത്യം ശ്രേയഃ പ്രാപ്തും യ ഇച്ഛതി । ശ്രാവയേദിദമാഖ്യാനം ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദിനേ ദിനേ ।। ൭.൧൧൧.
ആര് ഉത്തമമായ ക്ഷേമം നേടാന് ആഗ്രഹിക്കുകയാണോ, അവന് രാഘവനെ എപ്പോഴും ധ്യാനിക്കണം, ഈ കഥ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പ്രതിദിനം കേള്പ്പിക്കണം.
യസ്ത്വിദം രഘുനാഥസ്യ ചരിതം സകലം പഠേത് । സോ ഽസുക്ഷയേ വിഷ്ണുലോകം ഗച്ഛത്യേവ ന സംശയഃ ।। ൭.൧൧൧.
രഘുനാഥന്റെ ഈ സമ്പൂര്ണ്ണചരിതം ആര് വായിക്കുകയാണോ, അവന് സംശയമില്ലാതെ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
പിതാ പിതാമഹസ്തസ്യ തഥൈവ പ്രപിതാമഹഃ । തത്പിതാ തത്പിതാ ചൈവ വിഷ്ണും യാന്തി ന സംശയഃ ।। ൭.൧൧൧.
അവന്റെ അച്ഛനും അപ്പൂപ്പനും വലിയപ്പനും അവരുടെ പിതാക്കളും എല്ലാവരും സംശയമില്ലാതെ വിഷ്ണുവിനെ പ്രാപിക്കും.
ചതുര്വര്ഗപ്രദം നിത്യം ചരിതം രാഘവസ്യ തു । തസ്മാദ്യത്നവതാ നിത്യം ശ്രോതവ്യം പരമം സദാ ।। ൭.൧൧൧.
രാഘവന്റെ കഥ നാലു പുരുഷാര്ഥങ്ങളും നല്കുന്നു; അതിനാല് അതിനെ എപ്പോഴും ഉത്സാഹപൂര്വം ശ്രവിക്കേണ്ടതാണ്.
ശൃണ്വന്രാമായണം ഭക്ത്യാ യഃ പാദം പദമേവ വാ । സ യാതി ബ്രഹ്മണഃ സ്ഥാനം ബ്രഹ്മണാ പൂജ്യതേ സദാ ।। ൭.൧൧൧.
രാമായണത്തിലെ ഒരു പദം പോലും ഭക്തിയോടെ ശ്രവിക്കുന്നവന് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കും, ബ്രഹ്മാവിനാല് എപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടും.
ഏവമേതത്പുരാവൃത്തമാഖ്യാനം ഭദ്രമസ്തു വഃ । പ്രവ്യാഹരത വിസ്രബ്ധം ബലം വിഷ്ണോഃ പ്രവര്ധതാമ് ।। ൭.൧൧൧.
ഇങ്ങനെ ഈ പുരാതനകഥ പറയപ്പെട്ടു; നിങ്ങള്ക്കെല്ലാവര്ക്കും ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ. ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ പ്രസംഗിക്കൂ, വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തി വര്ധിക്കട്ടെ.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ ശ്രീമദ്വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ചതുര്വിംശത്സഹസ്രികായാം സംഹിതായാം ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ ഏകാദശോത്തരശതതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ ഇരുപത്തിനാലായിരം ശ്ലോകങ്ങളടങ്ങിയ മഹത്തായ രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡത്തിലെ നൂറ്റൊന്നാമത്തെ സര്ഗം സമാപിക്കുന്നു. മഹർഷി വാൽമീകി രചിച്ച ആദികാവ്യമായ ഈ രാമായണം പുണ്യമായതാണ്.