സര്വം പുഷ്ടം പ്രമുദിതം സുസമ്പൂര്ണമനോരഥമ് । സാധു സാധ്വിതി തൈര്ദേവൈസ്ത്രിദിവം ഗതകല്മഷമ് ।। ൭.൧൧൦.
അവർക്കെല്ലാം ആനന്ദവും തൃപ്തിയും ലഭിച്ചു, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റപ്പെട്ടു; പാപമുക്തരായ ദേവന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ 'നല്ലതു, നല്ലതു' എന്നു സന്തോഷത്തോടെ വിളിച്ചു.
അഥ വിഷ്ണുര്മഹാതേജാഃ പിതാമഹമുവാച ഹ । ഏഷാം ലോകം ജനൌഘാനാം ദാതുമര്ഹസി സുവ്രത ।। ൭.൧൧൦.
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സായ വിഷ്ണു പിതാമഹനോടു് പറഞ്ഞു: 'നല്ല വ്രതം പാലിക്കുന്നവനേ, ഈ ജനസമൂഹങ്ങൾക്ക് ഒരു ലോകം നൽകേണ്ടതുണ്ട്.'
ഇമേ ഹി സര്വേ സ്നേഹാന്മാമനുയാതാ യശസ്വിനഃ । ഭക്താ ഹി ഭജിതവ്യാശ്ച ത്യക്താത്മാനശ്ച മത്കൃതേ ।। ൭.൧൧൦.
'ഇവരൊക്കെയും എന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ എന്നെ പിന്തുടർന്നു; ഇവർ ഭക്തരും, സ്നേഹപാത്രരുമാണ്, എന്റെ കാരണത്താൽ ആത്മാവും ത്യജിച്ചവരാണ്.'
തച്ഛ്രുത്വാ വിഷ്ണുവചനം ബ്രഹ്മാ ലോകഗുരുഃ പ്രഭുഃ । ലോകാന്സാന്താനികാന്നാമ യാസ്യന്തീമേ സമാഗതാഃ ।। ൭.൧൧൦.
വിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ലോകഗുരുവും പ്രഭുവുമായ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'ഈ കൂട്ടം ആളുകൾ ശാന്താനികം എന്ന ലോകങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കും.'
യച്ച തിര്യഗ്ഗതം കിഞ്ചിത്ത്വാമേവമനുചിന്തയത് । പ്രാണാംസ്ത്യക്ഷ്യതി ഭക്ത്യാ വൈ തത്സന്താനേ നിവത്സ്യതി ।। ൭.൧൧൦.
എന്ത് ജീവിയും, പക്ഷി, മൃഗം, മനുഷ്യൻ എന്നിങ്ങനെ, ഭക്തിയോടെ നിന്നെ ഓർത്ത് ജീവൻ വിട്ടാൽ, ആ ജീവി ആ കുടുംബത്തിൽ തന്നെ തുടരും.
സര്വൈര്ബ്രഹ്മഗുണൈര്യുക്തേ ബ്രഹ്മലോകാദനന്തരേ ।। ൭.൧൧൦.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവർ ബ്രഹ്മലോകത്തിന് താഴെയുള്ള ലോകങ്ങളിൽ വസിക്കും.
വാനരാശ്ച സ്വികാം യോനിമൃക്ഷാശ്ചൈവ തഥാ യയുഃ । യേഭ്യോ വിനിസ്സൃതാഃ സര്വേ സുരേഭ്യഃ സുരസമ്ഭവാഃ ।। ൭.൧൧൦.
വാനരന്മാരും കരടികളും തങ്ങളുടേതായ ജന്മത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, ഇവരെല്ലാവരും ദേവന്മാരിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചതെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
തേഷു പ്രവിവിശേ ചൈവ സുഗ്രീവഃ സൂര്യമണ്ഡലമ് । പശ്യതാം സര്വദേവാനാം സ്വാന്പിതഽന്പ്രതിപേദിരേ ।। ൭.൧൧൦.
അവരിൽ സുഗ്രീവൻ സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിലേക്ക് ചേർന്നു, എല്ലാ ദേവന്മാരും കാണുമ്പോൾ അവരവരുടെ പിതാക്കളെ അവർ പ്രാപിച്ചു.
തഥോക്തവതി ദേവേശേ ഗോപ്രതാരമുപാഗതാഃ । ഭേജിരേ സരയൂം സര്വേ ഹര്ഷപൂര്ണാശ്രുവിക്ലവാഃ ।। ൭.൧൧൦.
ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, എല്ലാവരും നദീതീരത്ത് എത്തി, സന്തോഷത്തിന്റെ കണ്ണീരോടെ സരയൂവിൽ കയറി.
അവഗാഹ്യ ജലം യോ യഃ പ്രാണീ ഹ്യാസീത് പ്രഹൃഷ്ടവത് । മാനുഷം ദേഹമുത്സൃജ്യ വിമാനം സോ ഽധ്യരോഹത ।। ൭.൧൧൦.
ആർക്കും സന്തോഷത്തോടെ ജലത്തിൽ കയറിയവൻ മനുഷ്യശരീരം വിട്ട് ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി.
തിര്യഗ്യോനിഗതാനാം ച ശതാനി സരയൂജലമ് । സമ്പ്രാപ്യ ത്രിദിവം ജഗ്മുഃ പ്രഭാസുരവപൂംഷി ച । ദിവ്യാ ദിവ്യേന വപുഷാ ദേവാ ദീപ്താ ഇവാഭവന് ।। ൭.൧൧൦.
മൃഗരൂപത്തിൽ ജനിച്ച നൂറുകണക്കിന് ജീവികൾ സരയൂവിന്റെ ജലം തൊട്ടപ്പോൾ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു; ദേവന്മാർ ദിവ്യശരീരത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു.
ഗത്വാ തു സരയൂതോയം സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച । പ്രാപ്യ തത്തോയവിക്ലേദം ദേവലോകമുപാഗമന് ।। ൭.൧൧൦.
സ്ഥാവരങ്ങളും ചലചരാശികളും സരയൂവിന്റെ ജലത്തിൽ കയറി, ആ ജലം തൊട്ടതോടെ ദേവലോകം പ്രാപിച്ചു.
തസ്മിന്നപി സമാപന്നാ ഋക്ഷവാനരരാക്ഷസാഃ । തേ ഽപി സ്വര്ഗം പ്രവിവിശുര്ദേഹാന്നിക്ഷിപ്യ ചാമ്ഭസി ।। ൭.൧൧൦.
അവിടെ കരടികളും വാനരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ചേർന്ന്, ശരീരം ജലത്തിൽ വിട്ട് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
തതഃ സമാഗതാന്സര്വാന്സ്ഥാപ്യ ലോകഗുരുര്ദിവി । ജഗാമ ത്രിദശൈഃ സാര്ധം സദാ ഹൃഷ്ടൈര്ദിവം മഹത് ।। ൭.൧൧൦.
അവിടെ ഒത്തുചേർന്ന എല്ലാവരെയും സ്വർഗത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച ശേഷം ലോകഗുരു സന്തോഷത്തോടെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം മഹത്തായ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ ദശാധികശതതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ മഹർഷി വാൽമീകി രചിച്ച ശ്രീമദ് രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയിലെ നൂറിനും പത്തിനും അധ്യായം സമാപിച്ചു.
ഏതാവദേതദാഖ്യാനം സോത്തരം ബ്രഹ്മപൂജിതമ് । രാമായണമിതി ഖ്യാതം മുഖ്യം വാല്മീകീനാ കൃതമ് ।। ൭.൧൧൧.
ഇതോടെ ബ്രഹ്മാവാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട, വാൽമീകി രചിച്ച പ്രധാനമായ രാമായണകഥ സമാപിച്ചു.
തതഃ പ്രതിഷ്ഠിതോ വിഷ്ണുഃ സ്വര്ഗലോകേ യഥാ പുരമ് । യേന വ്യാപ്തമിദം സര്വം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ് ।। ൭.൧൧൧.
അതിനുശേഷം, ഈ സകല ചലചരാചരങ്ങളിലുമുള്ള വിഷ്ണു, മുമ്പുപോലെ സ്വർഗലോകത്തേക്ക് മടങ്ങി.
തതോ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാഃ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ । നിത്യം ശൃണ്വന്തി സന്തുഷ്ടാഃ ദിവ്യം രാമായണം ദിവി ।। ൭.൧൧൧.
അതിനുശേഷം, ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും എല്ലാം സ്വർഗത്തിൽ ദിവ്യമായ രാമായണം സന്തോഷത്തോടെ എപ്പോഴും കേൾക്കുന്നു.
ഇദമാഖ്യാനമായുഷ്യം സൌഭാഗ്യം പാപനാശനമ് । രാമായണം വേദസമം ശ്രാദ്ധേഷു ശ്രാവയേദ്ബുധഃ ।। ൭.൧൧൧.
ഈ കഥ ആയുര്, ഭാഗ്യം, പാപനാശം എന്നിവ നൽകുന്നു; വേദത്തിനൊപ്പമുള്ള രാമായണം ശ്രാദ്ധത്തിൽ വായിപ്പിക്കണമെന്ന് ജ്ഞാനികൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
അപുത്രോ ലഭതേ പുത്രമധനോ ലഭതേ ധനമ് । സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യേത പദമപ്യസ്യ യഃ പഠേത് ।। ൭.൧൧൧.
മകനില്ലാത്തവന് മകൻ ലഭിക്കും, ദരിദ്രന് സമ്പത്ത് ലഭിക്കും; ഈ രാമായണത്തിലെ ഒരു ശ്ലോകം പോലും വായിക്കുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
പാപാന്യപി ച യഃ കുര്യാദഹന്യഹനി മാനവഃ । പഠത്യേകമപി ശ്ലോകം പാപാത്സ പരിമുച്യതേ ।। ൭.൧൧൧.
ദിവസേന പാപം ചെയ്താലും, ഒരൊറ്റ ശ്ലോകം പോലും വായിച്ചാൽ ആ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
വാചകായ ച ദാതവ്യം വസ്ത്രം ധേനും ഹിരണ്യകമ് । വാചകേ പരിതുഷ്ടേ തു തുഷ്ടാഃ സ്യുഃ സര്വദേവതാഃ ।। ൭.൧൧൧.
വായനക്കാർക്ക് വസ്ത്രം, പശു, പൊന്നു എന്നിവ ദാനം ചെയ്യണം; വായനക്കാരൻ സന്തുഷ്ടനാകുമ്പോൾ എല്ലാ ദേവതകളും സന്തുഷ്ടരാകും.
ഏതദാഖ്യാനമായുഷ്യം പഠന്രാമായണം നരഃ । സപുത്രപൌത്രോ ലോകേ ഽസ്മിന്പ്രേത്യ ചേഹ മഹീയതേ ।। ൭.൧൧൧.
ഈ ജീവന് നല്കുന്ന രാമായണകഥ പാരായണം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന് ഈ ലോകത്ത് മക്കളും മുമ്മക്കളുമൊപ്പമുണ്ടാകും; മരണത്തിന് ശേഷം പോലും അവന് ആദരിക്കപ്പെടും.
അയോധ്യാ ഽപി പുരീ രമ്യാ ശൂന്യാ വര്ഷഗണാന്ബഹൂന് । ഋഷഭം പ്രാപ്യ രാജാനം നിവാസമുപയാസ്യതി ।। ൭.൧൧൧.
അയോധ്യ എന്ന മനോഹരമായ നഗരം, അനേകം വര്ഷങ്ങള് ശൂന്യമായ ശേഷം, ഋഷഭന് എന്ന രാജാവിനെ ലഭിച്ചാല് വീണ്ടും ജനവാസം നേടും.
ഏതദാഖ്യാനമായുഷ്യം സഭവിഷ്യം സഹോത്തരമ് । കൃതവാന്പ്രചേതസഃ പുത്രസ്തദ്ബ്രഹ്മാപ്യന്വമന്യത ।। ൭.൧൧൧.
ഈ ജീവന് നല്കുന്ന കഥയും അതിന്റെ ഭാവി ഭാഗങ്ങളും കൂടെ പ്രചേതസ്സിന്റെ പുത്രന് രചിച്ചതാണ്; ബ്രഹ്മാവും അതിനെ അംഗീകരിച്ചു.
അശ്വമേധസഹസ്രസ്യ വാജപേയായുതസ്യ ച । ലഭതേ ശ്രാവണാദേവ സര്ഗസ്യൈകസ്യ മാനവഃ ।। ൭.൧൧൧.
രാമായണത്തിലെ ഒരു സര്ഗം കേള്ക്കുന്നവന് അശ്വമേധയാഗം ആയിരം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലവും വാജപേയയാഗം പത്ത് ആയിരം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലവും ലഭിക്കും.
പ്രയാഗാദീനി തീര്ഥാനി ഗങ്ഗാദ്യാഃ സരിതസ്തഥാ । നൈമിശാദീന്യരണ്യാനി കുരുക്ഷേത്രാദികാന്യപി । ഗതാനി തേന ലോകേ ഽസ്മിന്യേന രാമായണം ശ്രുതമ് ।। ൭.൧൧൧.
ഈ ലോകത്ത് രാമായണം കേട്ടവന് പ്രയാഗാദി തീര്ത്ഥങ്ങളും ഗംഗാദി നദികളും നൈമിഷാദി കാടുകളും കുരുക്ഷേത്രാദി സ്ഥലങ്ങളും സന്ദര്ശിച്ചതുപോലെയാണ്.
ഹേമഭാരം കുരുക്ഷേത്രേ ഗ്രസ്തേ ഭാനൌ പ്രയച്ഛതി । യശ്ച രാമായണം ലോകേ ശൃണോതി സദൃശാവുഭൌ ।। ൭.൧൧൧.
കുരുക്ഷേത്രത്തില് സൂര്യഗ്രഹണസമയത്ത് പൊന്നിന്റെ ഭാരമൊന്നു ദാനം ചെയ്യുന്നവനും ഈ ലോകത്ത് രാമായണം കേള്ക്കുന്നവനും ഒരുപോലെയാണ്.
സമ്യക്ഛ്രദ്ധാസമായുക്തഃ ശൃണുതേ രാഘവീം കഥാമ് । സര്വപാപാത്പ്രമുച്യേത വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി ।। ൭.൧൧൧.
ആര് പൂര്ണ്ണ വിശ്വാസത്തോടെ രാമകഥ കേള്ക്കുന്നുവോ, അവന് എല്ലാ പാപങ്ങളില് നിന്നും മോചിതനായി വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
ആദികാവ്യമിദം ത്വാര്ഷം പുരാ വാല്മീകിനാ കൃതമ് । യഃ ശൃണോതി സദാ ഭക്ത്യാ സ ഗച്ഛേദ്വൈഷ്ണവീം തനുമ് ।। ൭.൧൧൧.
വാല്മീകി പുരാതനകാലത്ത് രചിച്ച ഈ ആദികാവ്യം ആരെങ്കിലും എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ കേള്ക്കുകയാണെങ്കില് അവന് വൈഷ്ണവ ദേഹം പ്രാപിക്കും.