ദിവ്യതേജോവൃതം വ്യോമ ജ്യോതിര്ഭൂതമനുത്തമമ് । സ്വയമ്പ്രഭൈഃ സ്വതേജോഭിഃ സ്വര്ഗിഭിഃ പുണ്യകര്മഭിഃ ।। ൭.൧൧൦.
ആകാശം ദിവ്യപ്രഭയാൽ നിറഞ്ഞു, അതിന്റെ സ്വന്തം പ്രകാശത്താൽ, ദേവന്മാരുടെ തേജസ്സാൽ, പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവർകൊണ്ടും അതി ഭാസുരമായി തെളിഞ്ഞു.
പുണ്യാ വാതാ വവുശ്ചൈവ ഗന്ധവന്തഃ സുഖപ്രദാഃ । പപാത പുഷ്പവൃഷ്ടിശ്ച ദേവൈര്മുക്താ മഹൌഘവത് ।। ൭.൧൧൦.
പുണ്യമായ സുഗന്ധമുള്ള ശീതളവായുകൾ വീശി, ദേവന്മാർ വലിയ ഒഴുക്കുപോലെ പൂക്കൾ മഴപോലെ ചൊരിഞ്ഞു.
തസ്മിംസ്തൂര്യശതൈഃ കീര്ണേ ഗന്ധര്വാപ്സരസങ്കുലേ । സരയൂസലിലം രാമഃ പദ്ഭ്യാം സമുപചക്രമേ ।। ൭.൧൧൦.
നൂറുകണക്കിന് വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങിയും, ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും നിറഞ്ഞതുമായ ആ വേദിയിൽ, രാമൻ കാലുകൊണ്ട് സരയു നദിയിൽ കയറാൻ തുടങ്ങി.
തതഃ പിതാമഹോ വാണീമന്തരിക്ഷാദഭാഷത । ആഗച്ഛ വിഷ്ണോ ഭദ്രം തേ ദിഷ്ട്യാ പ്രാപ്തോ ഽസി രാഘവ ।। ൭.൧൧൦.
അപ്പോൾ പിതാമഹൻ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞു: 'വരിക, വിഷ്ണുവേ, നിനക്കു് ആശംസകൾ! ഭാഗ്യവശാൽ രാഘവ, നീ ഇവിടെ എത്തി.'
ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ ദേവാഭൈഃ പ്രവിശസ്വ സ്വികാം തനുമ് । യാമിച്ഛസി മഹാബാഹോ താം തനും പ്രവിശ സ്വികാമ് । വൈഷ്ണവീം താം മഹാതേജസ്തദ്വാകാശം സനാതനമ് ।। ൭.൧൧൦.
ദേവന്മാരോടും സഹോദരന്മാരോടും കൂടെ, നീ ഇച്ഛിക്കുന്ന രൂപത്തിൽ, മഹാബാഹുവേ, നിന്റെ സ്വന്തം ദിവ്യരൂപത്തിൽ പ്രവേശിക്കൂ. ആ വൈഷ്ണവതേജസ്സായ, ശാശ്വതമായ, അത്ഭുതമായ രൂപത്തിലേക്ക് കടക്കൂ.
ത്വം ഹി ലോകഗതിര്ദേവ ന ത്വാം കേചിത്പ്രജാനതേ । ഋതേ മായാം വിശാലാക്ഷീം തവ പൂര്വപരിഗ്രഹാമ് । ത്വാമചിന്ത്യം മഹദ്ഭൂതമക്ഷയം സര്വസങ്ഗ്രഹമ് ।। ൭.൧൧൦.
ദേവനേ, നീ ലോകങ്ങളുടെ ഗതിയാണ്; വിശാലാക്ഷിയായ നിന്റെ മായയെ ഒഴികെ ആരും നിന്നെ അറിയുന്നില്ല. നീ അചിന്ത്യനും, മഹത്തായ അത്ഭുതവുമാണ്, അക്ഷയനും, എല്ലാറ്റിന്റെയും സാരവും.
യാമിച്ഛസി മഹാതേജസ്താം തനും പ്രവിശ സ്വയമ് ।। ൭.൧൧൦.
മഹാതേജസ്സേ, നീ ഇച്ഛിക്കുന്ന ആ രൂപത്തിൽ സ്വയം പ്രവേശിക്കൂ.
ാം വിശാലാക്ഷീം തവ പൂര്വപരിഗ്രഹാമ് । പിതാമഹവചഃ ശ്രുത്വാ വിനിശ്ചിത്യ മഹാമതിഃ । വിവേശ വൈഷ്ണവം തേജഃ സശരീരഃ സഹാനുജഃ ।। ൭.൧൧൦.
പിതാമഹന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ മഹാമതിയുള്ളവൻ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം, വിശാലാക്ഷിയായ തന്റെ മുൻപത്തെ ഭാര്യയെ ഓർത്തു, ദേഹത്തോടുകൂടി വൈഷ്ണവതേജസ്സിൽ ലയിച്ചു.
തതോ വിഷ്ണുമയം ദേവം പൂജയന്തി സ്മ ദേവതാഃ । സാധ്യാ മരുദ്ഗണാശ്ചൈവ സേന്ദ്രാഃ സാഗ്നിപുരോഗമാഃ ।। ൭.൧൧൦.
അതിനുശേഷം ദേവതകളും, സാധ്യന്മാരും, മരുത്ഗണങ്ങളും, ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും മറ്റു നേതാക്കളും, വിഷ്ണുമയനായ ദേവനെ ആരാധിച്ചു.
യേ ച ദിവ്യാ ഋഷിഗണാ ഗന്ധര്വാപ്സരസശ്ച യാഃ । സുപര്ണനാഗയക്ഷാശ്ച ദൈത്യദാനവരാക്ഷസാഃ ।। ൭.൧൧൦.
ദിവ്യമായ ഋഷികളും, ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും, സുപർണ്ണന്മാരും നാഗന്മാരും യക്ഷന്മാരും, ദൈത്യന്മാരും ദാനവന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സര്വം പുഷ്ടം പ്രമുദിതം സുസമ്പൂര്ണമനോരഥമ് । സാധു സാധ്വിതി തൈര്ദേവൈസ്ത്രിദിവം ഗതകല്മഷമ് ।। ൭.൧൧൦.
അവർക്കെല്ലാം ആനന്ദവും തൃപ്തിയും ലഭിച്ചു, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റപ്പെട്ടു; പാപമുക്തരായ ദേവന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ 'നല്ലതു, നല്ലതു' എന്നു സന്തോഷത്തോടെ വിളിച്ചു.
അഥ വിഷ്ണുര്മഹാതേജാഃ പിതാമഹമുവാച ഹ । ഏഷാം ലോകം ജനൌഘാനാം ദാതുമര്ഹസി സുവ്രത ।। ൭.൧൧൦.
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സായ വിഷ്ണു പിതാമഹനോടു് പറഞ്ഞു: 'നല്ല വ്രതം പാലിക്കുന്നവനേ, ഈ ജനസമൂഹങ്ങൾക്ക് ഒരു ലോകം നൽകേണ്ടതുണ്ട്.'
ഇമേ ഹി സര്വേ സ്നേഹാന്മാമനുയാതാ യശസ്വിനഃ । ഭക്താ ഹി ഭജിതവ്യാശ്ച ത്യക്താത്മാനശ്ച മത്കൃതേ ।। ൭.൧൧൦.
'ഇവരൊക്കെയും എന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ എന്നെ പിന്തുടർന്നു; ഇവർ ഭക്തരും, സ്നേഹപാത്രരുമാണ്, എന്റെ കാരണത്താൽ ആത്മാവും ത്യജിച്ചവരാണ്.'
തച്ഛ്രുത്വാ വിഷ്ണുവചനം ബ്രഹ്മാ ലോകഗുരുഃ പ്രഭുഃ । ലോകാന്സാന്താനികാന്നാമ യാസ്യന്തീമേ സമാഗതാഃ ।। ൭.൧൧൦.
വിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ലോകഗുരുവും പ്രഭുവുമായ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'ഈ കൂട്ടം ആളുകൾ ശാന്താനികം എന്ന ലോകങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കും.'
യച്ച തിര്യഗ്ഗതം കിഞ്ചിത്ത്വാമേവമനുചിന്തയത് । പ്രാണാംസ്ത്യക്ഷ്യതി ഭക്ത്യാ വൈ തത്സന്താനേ നിവത്സ്യതി ।। ൭.൧൧൦.
എന്ത് ജീവിയും, പക്ഷി, മൃഗം, മനുഷ്യൻ എന്നിങ്ങനെ, ഭക്തിയോടെ നിന്നെ ഓർത്ത് ജീവൻ വിട്ടാൽ, ആ ജീവി ആ കുടുംബത്തിൽ തന്നെ തുടരും.
സര്വൈര്ബ്രഹ്മഗുണൈര്യുക്തേ ബ്രഹ്മലോകാദനന്തരേ ।। ൭.൧൧൦.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവർ ബ്രഹ്മലോകത്തിന് താഴെയുള്ള ലോകങ്ങളിൽ വസിക്കും.
വാനരാശ്ച സ്വികാം യോനിമൃക്ഷാശ്ചൈവ തഥാ യയുഃ । യേഭ്യോ വിനിസ്സൃതാഃ സര്വേ സുരേഭ്യഃ സുരസമ്ഭവാഃ ।। ൭.൧൧൦.
വാനരന്മാരും കരടികളും തങ്ങളുടേതായ ജന്മത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, ഇവരെല്ലാവരും ദേവന്മാരിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചതെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
തേഷു പ്രവിവിശേ ചൈവ സുഗ്രീവഃ സൂര്യമണ്ഡലമ് । പശ്യതാം സര്വദേവാനാം സ്വാന്പിതഽന്പ്രതിപേദിരേ ।। ൭.൧൧൦.
അവരിൽ സുഗ്രീവൻ സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിലേക്ക് ചേർന്നു, എല്ലാ ദേവന്മാരും കാണുമ്പോൾ അവരവരുടെ പിതാക്കളെ അവർ പ്രാപിച്ചു.
തഥോക്തവതി ദേവേശേ ഗോപ്രതാരമുപാഗതാഃ । ഭേജിരേ സരയൂം സര്വേ ഹര്ഷപൂര്ണാശ്രുവിക്ലവാഃ ।। ൭.൧൧൦.
ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, എല്ലാവരും നദീതീരത്ത് എത്തി, സന്തോഷത്തിന്റെ കണ്ണീരോടെ സരയൂവിൽ കയറി.
അവഗാഹ്യ ജലം യോ യഃ പ്രാണീ ഹ്യാസീത് പ്രഹൃഷ്ടവത് । മാനുഷം ദേഹമുത്സൃജ്യ വിമാനം സോ ഽധ്യരോഹത ।। ൭.൧൧൦.
ആർക്കും സന്തോഷത്തോടെ ജലത്തിൽ കയറിയവൻ മനുഷ്യശരീരം വിട്ട് ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി.
തിര്യഗ്യോനിഗതാനാം ച ശതാനി സരയൂജലമ് । സമ്പ്രാപ്യ ത്രിദിവം ജഗ്മുഃ പ്രഭാസുരവപൂംഷി ച । ദിവ്യാ ദിവ്യേന വപുഷാ ദേവാ ദീപ്താ ഇവാഭവന് ।। ൭.൧൧൦.
മൃഗരൂപത്തിൽ ജനിച്ച നൂറുകണക്കിന് ജീവികൾ സരയൂവിന്റെ ജലം തൊട്ടപ്പോൾ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു; ദേവന്മാർ ദിവ്യശരീരത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു.
ഗത്വാ തു സരയൂതോയം സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച । പ്രാപ്യ തത്തോയവിക്ലേദം ദേവലോകമുപാഗമന് ।। ൭.൧൧൦.
സ്ഥാവരങ്ങളും ചലചരാശികളും സരയൂവിന്റെ ജലത്തിൽ കയറി, ആ ജലം തൊട്ടതോടെ ദേവലോകം പ്രാപിച്ചു.
തസ്മിന്നപി സമാപന്നാ ഋക്ഷവാനരരാക്ഷസാഃ । തേ ഽപി സ്വര്ഗം പ്രവിവിശുര്ദേഹാന്നിക്ഷിപ്യ ചാമ്ഭസി ।। ൭.൧൧൦.
അവിടെ കരടികളും വാനരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ചേർന്ന്, ശരീരം ജലത്തിൽ വിട്ട് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
തതഃ സമാഗതാന്സര്വാന്സ്ഥാപ്യ ലോകഗുരുര്ദിവി । ജഗാമ ത്രിദശൈഃ സാര്ധം സദാ ഹൃഷ്ടൈര്ദിവം മഹത് ।। ൭.൧൧൦.
അവിടെ ഒത്തുചേർന്ന എല്ലാവരെയും സ്വർഗത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച ശേഷം ലോകഗുരു സന്തോഷത്തോടെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം മഹത്തായ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ ദശാധികശതതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ മഹർഷി വാൽമീകി രചിച്ച ശ്രീമദ് രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയിലെ നൂറിനും പത്തിനും അധ്യായം സമാപിച്ചു.
ഏതാവദേതദാഖ്യാനം സോത്തരം ബ്രഹ്മപൂജിതമ് । രാമായണമിതി ഖ്യാതം മുഖ്യം വാല്മീകീനാ കൃതമ് ।। ൭.൧൧൧.
ഇതോടെ ബ്രഹ്മാവാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട, വാൽമീകി രചിച്ച പ്രധാനമായ രാമായണകഥ സമാപിച്ചു.
തതഃ പ്രതിഷ്ഠിതോ വിഷ്ണുഃ സ്വര്ഗലോകേ യഥാ പുരമ് । യേന വ്യാപ്തമിദം സര്വം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ് ।। ൭.൧൧൧.
അതിനുശേഷം, ഈ സകല ചലചരാചരങ്ങളിലുമുള്ള വിഷ്ണു, മുമ്പുപോലെ സ്വർഗലോകത്തേക്ക് മടങ്ങി.
തതോ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാഃ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ । നിത്യം ശൃണ്വന്തി സന്തുഷ്ടാഃ ദിവ്യം രാമായണം ദിവി ।। ൭.൧൧൧.
അതിനുശേഷം, ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും എല്ലാം സ്വർഗത്തിൽ ദിവ്യമായ രാമായണം സന്തോഷത്തോടെ എപ്പോഴും കേൾക്കുന്നു.
ഇദമാഖ്യാനമായുഷ്യം സൌഭാഗ്യം പാപനാശനമ് । രാമായണം വേദസമം ശ്രാദ്ധേഷു ശ്രാവയേദ്ബുധഃ ।। ൭.൧൧൧.
ഈ കഥ ആയുര്, ഭാഗ്യം, പാപനാശം എന്നിവ നൽകുന്നു; വേദത്തിനൊപ്പമുള്ള രാമായണം ശ്രാദ്ധത്തിൽ വായിപ്പിക്കണമെന്ന് ജ്ഞാനികൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
അപുത്രോ ലഭതേ പുത്രമധനോ ലഭതേ ധനമ് । സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യേത പദമപ്യസ്യ യഃ പഠേത് ।। ൭.൧൧൧.
മകനില്ലാത്തവന് മകൻ ലഭിക്കും, ദരിദ്രന് സമ്പത്ത് ലഭിക്കും; ഈ രാമായണത്തിലെ ഒരു ശ്ലോകം പോലും വായിക്കുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.