ദ്രഷ്ടുകാമോ ഽഥ നിര്യാന്തം രാമം ജാനപദോ ജനഃ । യഃ പ്രാപ്തഃ സോ ഽപി ദൃഷ്ട്വൈവ സ്വര്ഗായാനുഗതോ മുദാ ।। ൭.൧൦൯.
പിന്നീട് രാമൻ പുറപ്പെടുന്നതു കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച ജനങ്ങൾ അവനെ കണ്ടവരൊക്കെയും സന്തോഷത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് അനുഗമിച്ചു.
ഋക്ഷവാനരരക്ഷാംസി ജനാശ്ച പുരവാസിനഃ । ആഗച്ഛന്പരയാ ഭക്ത്യാ പൃഷ്ഠതഃ സുസമാഹിതാഃ ।। ൭.൧൦൯.
കരടികൾ, വാനരങ്ങൾ, രാക്ഷസന്മാർ, നഗരവാസികൾ—allാം പരമഭക്തിയോടെ ശ്രദ്ധയോടെ പിന്നിൽ നിന്ന് സമീപിച്ചു.
യാനി ഭൂതാനി നഗരേ ഽപ്യന്തര്ധാനഗതാനി ച । രാഘവം താന്യനുയയുഃ സ്വര്ഗായ സമുപസ്ഥിതമ് ।। ൭.൧൦൯.
നഗരത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളും, അദൃശ്യരായവരും പോലും, സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകാൻ തയ്യാറായ രാഘവനെ അനുഗമിച്ചു.
യാനി പശ്യന്തി കാകുത്സ്ഥം സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച । സര്വാണി രാമഗമനേ ഹ്യനുജഗ്മുര്ഹി താന്യപി ।। ൭.൧൦൯.
സ്ഥാവരങ്ങളോ ചലിക്കുന്നവയോ ആയ കാകുത്സ്ഥനെ കണ്ട എല്ലാ ജീവികളും രാമന്റെ യാത്രയിൽ അവനെ അനുഗമിച്ചു.
നോച്ഛ്വസത്തദയോധ്യായാം സുസൂക്ഷ്മമപി ദൃശ്യതേ । തിര്യഗ്യോനിഗതാശ്ചാപി സര്വേ രാമമനുവ്രതാഃ ।। ൭.൧൦൯.
അയോധ്യയിൽ ഏറ്റവും ചെറുതായും ഒരു ശ്വാസം പോലും ശേഷിച്ചിരുന്നില്ല; മറ്റ് ജന്മങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരും—allാം രാമനോടുള്ള ഭക്തിയോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ നവാധികശതതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാല്മീകിമഹർഷിയുടെ ശ്രീമദ് രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയിലെ ഒൻപതാംശതത്തിലും ഒൻപതാം സർഗ്ഗവും സമാപിച്ചു.
അധ്യര്ധയോജനം ഗത്വാ നദീം പശ്ചാന്മുഖാശ്രിതാമ് । സരയൂം പുണ്യസലിലാം ദദര്ശ രഘുനന്ദനഃ ।। ൭.൧൧൦.
അരയോജന ദൂരം സഞ്ചരിച്ച ശേഷം, രഘുനന്ദനൻ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന വിശുദ്ധജലമായ സരയു നദിയെ കണ്ടു.
താം നദീമാകുലാവര്താം സര്വത്രാനുസരന്നൃപഃ । ആഗതഃ സപ്രജോ രാമസ്തം ദേശം രഘുനന്ദനഃ ।। ൭.൧൧൦.
ആ നദിയിൽ എല്ലായിടത്തും തിരകൾ അലയുന്നുണ്ടായിരുന്നു. രാജാവായ രാമനും ജനങ്ങളോടൊപ്പം ആ പ്രദേശത്ത് എത്തി.
അഥ തസ്മിന്മുഹൂര്തേ തു ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ । സര്വൈഃ പരിവൃതോ ദേവൈര്ഋഷിഭിശ്ച മഹാത്മഭിഃ ।। ൭.൧൧൦.
അപ്പോൾ അതേ സമയത്ത് ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവു് എല്ലാ ദേവന്മാരോടും മഹർഷിമാരോടും കൂടെ അവിടെ എത്തി.
ആയയൌ യത്ര കാകുത്സ്ഥഃ സ്വര്ഗായ സമുപസ്ഥിതഃ । വിമാനശതകോടീഭിര്ദിവ്യാഭിരഭിസംവൃതഃ ।। ൭.൧൧൦.
അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു് പോകാൻ തയ്യാറായി കാകുത്സ്ഥൻ നില്ക്കുന്നിടത്തേക്കു്, അനേകം ദിവ്യവിമാനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, എത്തി.
ദിവ്യതേജോവൃതം വ്യോമ ജ്യോതിര്ഭൂതമനുത്തമമ് । സ്വയമ്പ്രഭൈഃ സ്വതേജോഭിഃ സ്വര്ഗിഭിഃ പുണ്യകര്മഭിഃ ।। ൭.൧൧൦.
ആകാശം ദിവ്യപ്രഭയാൽ നിറഞ്ഞു, അതിന്റെ സ്വന്തം പ്രകാശത്താൽ, ദേവന്മാരുടെ തേജസ്സാൽ, പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവർകൊണ്ടും അതി ഭാസുരമായി തെളിഞ്ഞു.
പുണ്യാ വാതാ വവുശ്ചൈവ ഗന്ധവന്തഃ സുഖപ്രദാഃ । പപാത പുഷ്പവൃഷ്ടിശ്ച ദേവൈര്മുക്താ മഹൌഘവത് ।। ൭.൧൧൦.
പുണ്യമായ സുഗന്ധമുള്ള ശീതളവായുകൾ വീശി, ദേവന്മാർ വലിയ ഒഴുക്കുപോലെ പൂക്കൾ മഴപോലെ ചൊരിഞ്ഞു.
തസ്മിംസ്തൂര്യശതൈഃ കീര്ണേ ഗന്ധര്വാപ്സരസങ്കുലേ । സരയൂസലിലം രാമഃ പദ്ഭ്യാം സമുപചക്രമേ ।। ൭.൧൧൦.
നൂറുകണക്കിന് വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങിയും, ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും നിറഞ്ഞതുമായ ആ വേദിയിൽ, രാമൻ കാലുകൊണ്ട് സരയു നദിയിൽ കയറാൻ തുടങ്ങി.
തതഃ പിതാമഹോ വാണീമന്തരിക്ഷാദഭാഷത । ആഗച്ഛ വിഷ്ണോ ഭദ്രം തേ ദിഷ്ട്യാ പ്രാപ്തോ ഽസി രാഘവ ।। ൭.൧൧൦.
അപ്പോൾ പിതാമഹൻ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞു: 'വരിക, വിഷ്ണുവേ, നിനക്കു് ആശംസകൾ! ഭാഗ്യവശാൽ രാഘവ, നീ ഇവിടെ എത്തി.'
ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ ദേവാഭൈഃ പ്രവിശസ്വ സ്വികാം തനുമ് । യാമിച്ഛസി മഹാബാഹോ താം തനും പ്രവിശ സ്വികാമ് । വൈഷ്ണവീം താം മഹാതേജസ്തദ്വാകാശം സനാതനമ് ।। ൭.൧൧൦.
ദേവന്മാരോടും സഹോദരന്മാരോടും കൂടെ, നീ ഇച്ഛിക്കുന്ന രൂപത്തിൽ, മഹാബാഹുവേ, നിന്റെ സ്വന്തം ദിവ്യരൂപത്തിൽ പ്രവേശിക്കൂ. ആ വൈഷ്ണവതേജസ്സായ, ശാശ്വതമായ, അത്ഭുതമായ രൂപത്തിലേക്ക് കടക്കൂ.
ത്വം ഹി ലോകഗതിര്ദേവ ന ത്വാം കേചിത്പ്രജാനതേ । ഋതേ മായാം വിശാലാക്ഷീം തവ പൂര്വപരിഗ്രഹാമ് । ത്വാമചിന്ത്യം മഹദ്ഭൂതമക്ഷയം സര്വസങ്ഗ്രഹമ് ।। ൭.൧൧൦.
ദേവനേ, നീ ലോകങ്ങളുടെ ഗതിയാണ്; വിശാലാക്ഷിയായ നിന്റെ മായയെ ഒഴികെ ആരും നിന്നെ അറിയുന്നില്ല. നീ അചിന്ത്യനും, മഹത്തായ അത്ഭുതവുമാണ്, അക്ഷയനും, എല്ലാറ്റിന്റെയും സാരവും.
യാമിച്ഛസി മഹാതേജസ്താം തനും പ്രവിശ സ്വയമ് ।। ൭.൧൧൦.
മഹാതേജസ്സേ, നീ ഇച്ഛിക്കുന്ന ആ രൂപത്തിൽ സ്വയം പ്രവേശിക്കൂ.
ാം വിശാലാക്ഷീം തവ പൂര്വപരിഗ്രഹാമ് । പിതാമഹവചഃ ശ്രുത്വാ വിനിശ്ചിത്യ മഹാമതിഃ । വിവേശ വൈഷ്ണവം തേജഃ സശരീരഃ സഹാനുജഃ ।। ൭.൧൧൦.
പിതാമഹന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ മഹാമതിയുള്ളവൻ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം, വിശാലാക്ഷിയായ തന്റെ മുൻപത്തെ ഭാര്യയെ ഓർത്തു, ദേഹത്തോടുകൂടി വൈഷ്ണവതേജസ്സിൽ ലയിച്ചു.
തതോ വിഷ്ണുമയം ദേവം പൂജയന്തി സ്മ ദേവതാഃ । സാധ്യാ മരുദ്ഗണാശ്ചൈവ സേന്ദ്രാഃ സാഗ്നിപുരോഗമാഃ ।। ൭.൧൧൦.
അതിനുശേഷം ദേവതകളും, സാധ്യന്മാരും, മരുത്ഗണങ്ങളും, ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും മറ്റു നേതാക്കളും, വിഷ്ണുമയനായ ദേവനെ ആരാധിച്ചു.
യേ ച ദിവ്യാ ഋഷിഗണാ ഗന്ധര്വാപ്സരസശ്ച യാഃ । സുപര്ണനാഗയക്ഷാശ്ച ദൈത്യദാനവരാക്ഷസാഃ ।। ൭.൧൧൦.
ദിവ്യമായ ഋഷികളും, ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും, സുപർണ്ണന്മാരും നാഗന്മാരും യക്ഷന്മാരും, ദൈത്യന്മാരും ദാനവന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സര്വം പുഷ്ടം പ്രമുദിതം സുസമ്പൂര്ണമനോരഥമ് । സാധു സാധ്വിതി തൈര്ദേവൈസ്ത്രിദിവം ഗതകല്മഷമ് ।। ൭.൧൧൦.
അവർക്കെല്ലാം ആനന്ദവും തൃപ്തിയും ലഭിച്ചു, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റപ്പെട്ടു; പാപമുക്തരായ ദേവന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ 'നല്ലതു, നല്ലതു' എന്നു സന്തോഷത്തോടെ വിളിച്ചു.
അഥ വിഷ്ണുര്മഹാതേജാഃ പിതാമഹമുവാച ഹ । ഏഷാം ലോകം ജനൌഘാനാം ദാതുമര്ഹസി സുവ്രത ।। ൭.൧൧൦.
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സായ വിഷ്ണു പിതാമഹനോടു് പറഞ്ഞു: 'നല്ല വ്രതം പാലിക്കുന്നവനേ, ഈ ജനസമൂഹങ്ങൾക്ക് ഒരു ലോകം നൽകേണ്ടതുണ്ട്.'
ഇമേ ഹി സര്വേ സ്നേഹാന്മാമനുയാതാ യശസ്വിനഃ । ഭക്താ ഹി ഭജിതവ്യാശ്ച ത്യക്താത്മാനശ്ച മത്കൃതേ ।। ൭.൧൧൦.
'ഇവരൊക്കെയും എന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ എന്നെ പിന്തുടർന്നു; ഇവർ ഭക്തരും, സ്നേഹപാത്രരുമാണ്, എന്റെ കാരണത്താൽ ആത്മാവും ത്യജിച്ചവരാണ്.'
തച്ഛ്രുത്വാ വിഷ്ണുവചനം ബ്രഹ്മാ ലോകഗുരുഃ പ്രഭുഃ । ലോകാന്സാന്താനികാന്നാമ യാസ്യന്തീമേ സമാഗതാഃ ।। ൭.൧൧൦.
വിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ലോകഗുരുവും പ്രഭുവുമായ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'ഈ കൂട്ടം ആളുകൾ ശാന്താനികം എന്ന ലോകങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കും.'
യച്ച തിര്യഗ്ഗതം കിഞ്ചിത്ത്വാമേവമനുചിന്തയത് । പ്രാണാംസ്ത്യക്ഷ്യതി ഭക്ത്യാ വൈ തത്സന്താനേ നിവത്സ്യതി ।। ൭.൧൧൦.
എന്ത് ജീവിയും, പക്ഷി, മൃഗം, മനുഷ്യൻ എന്നിങ്ങനെ, ഭക്തിയോടെ നിന്നെ ഓർത്ത് ജീവൻ വിട്ടാൽ, ആ ജീവി ആ കുടുംബത്തിൽ തന്നെ തുടരും.
സര്വൈര്ബ്രഹ്മഗുണൈര്യുക്തേ ബ്രഹ്മലോകാദനന്തരേ ।। ൭.൧൧൦.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവർ ബ്രഹ്മലോകത്തിന് താഴെയുള്ള ലോകങ്ങളിൽ വസിക്കും.
വാനരാശ്ച സ്വികാം യോനിമൃക്ഷാശ്ചൈവ തഥാ യയുഃ । യേഭ്യോ വിനിസ്സൃതാഃ സര്വേ സുരേഭ്യഃ സുരസമ്ഭവാഃ ।। ൭.൧൧൦.
വാനരന്മാരും കരടികളും തങ്ങളുടേതായ ജന്മത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, ഇവരെല്ലാവരും ദേവന്മാരിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചതെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
തേഷു പ്രവിവിശേ ചൈവ സുഗ്രീവഃ സൂര്യമണ്ഡലമ് । പശ്യതാം സര്വദേവാനാം സ്വാന്പിതഽന്പ്രതിപേദിരേ ।। ൭.൧൧൦.
അവരിൽ സുഗ്രീവൻ സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിലേക്ക് ചേർന്നു, എല്ലാ ദേവന്മാരും കാണുമ്പോൾ അവരവരുടെ പിതാക്കളെ അവർ പ്രാപിച്ചു.
തഥോക്തവതി ദേവേശേ ഗോപ്രതാരമുപാഗതാഃ । ഭേജിരേ സരയൂം സര്വേ ഹര്ഷപൂര്ണാശ്രുവിക്ലവാഃ ।। ൭.൧൧൦.
ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, എല്ലാവരും നദീതീരത്ത് എത്തി, സന്തോഷത്തിന്റെ കണ്ണീരോടെ സരയൂവിൽ കയറി.
അവഗാഹ്യ ജലം യോ യഃ പ്രാണീ ഹ്യാസീത് പ്രഹൃഷ്ടവത് । മാനുഷം ദേഹമുത്സൃജ്യ വിമാനം സോ ഽധ്യരോഹത ।। ൭.൧൧൦.
ആർക്കും സന്തോഷത്തോടെ ജലത്തിൽ കയറിയവൻ മനുഷ്യശരീരം വിട്ട് ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറി.