ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ പഞ്ചനവതിതമഃ സര്ഗ
ഇങ്ങനെ വാല്മീകിമഹർഷി രചിച്ച മഹാരാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയിലെ തൊണ്ണൂറ്റിഅഞ്ചാം സര്ഗം സമാപിക്കുന്നു.
തസ്യാം രജന്യാം വ്യുഷ്ടായാം യജ്ഞവാടഗതോ നൃപഃ । ഋഷീന്സര്വാന്മഹാതേജാഃ ശബ്ദാപയതി രാഘവഃ ।। ൭.൯൬.
ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോള്, മഹാതേജസ്സുള്ള രാഘവന് യാഗശാലയിലേക്ക് ചെന്നു, അവിടെ എല്ലാ ഋഷിമാരെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി.
വസിഷ്ഠോ വാമദേവശ്ച ജാബാലിരഥ കാശ്യപഃ । വിശ്വാമിത്രോ ദീര്ഘതപാ ദുര്വാസാശ്ച മഹാതപാഃ ।। ൭.൯൬.
വസിഷ്ഠനും വാമദേവനും ജാബാലിയും കാശ്യപനും വിശ്വാമിത്രനും ദീർഘതപസ്യുവും മഹാതപസ്സുള്ള ദുർവാസുവും അവിടെ എത്തി.
പുലസ്ത്യോ ഽപി തഥാ ശക്തിര്ഭാര്ഗവശ്ചൈവ വാമനഃ । മാര്കണ്ഡേയശ്ച ദീര്ഘായുര്മൌദ്ഗല്യശ്ച മഹായശാഃ ।। ൭.൯൬.
പുലസ്ത്യനും ശക്തിയും ഭൃഗുവംശജനായ ഭാർഗവനും വാമനനും ദീർഘായുസുള്ള മാർകണ്ടേയനും മഹാപ്രശസ്തനായ മൗദ്ഗല്യനും അവിടെ എത്തി.
ഗര്ഗശ്ച ച്യവനശ്ചൈവ ശതാനന്ദശ്ച ധര്മവിത് । ഭരദ്വാജശ്ച തേജസ്വീ ഹ്യഗ്നിപുത്രശ്ച സുപ്രഭഃ ।। ൭.൯൬.
ഗർഗനും ച്യവനനും ധർമ്മജ്ഞനായ ശതാനന്ദനും തേജസ്സുള്ള ഭരദ്വാജനും അഗ്നിപുത്രനായ സുപ്രഭനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
നാരദഃ പര്വതശ്ചൈവ ഗൌതമശ്ച മഹായശാഃ । കാത്യായനഃ സുയജ്ഞശ്ച ഹ്യഗസ്ത്യസ്തപസാം നിധിഃ ।। ൭.൯൬.
നാരദനും പർവതനും മഹാപ്രശസ്തനായ ഗൗതമനും കാത്യായനനും സുയജ്ഞനും തപസ്സിന്റെ നിധിയായ അഗസ്ത്യനും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു.
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ മുനയഃ സംശിതവ്രതാഃ । കൌതൂഹലസമാവിഷ്ടാഃ സര്വ ഏവ സമാഗതാഃ ।। ൭.൯൬.
ഇവരോടൊപ്പം അനേകം ദൃഢവ്രതമുള്ള മുനികളും കൗതുകത്തോടെ അവിടെ ഒത്തുചേർന്നു.
രാക്ഷസാശ്ച മഹാവീര്യാ വാനരാശ്ച മഹാബലാഃ । സര്വ ഏവ സമാജഗ്മുര്മഹാത്മാനഃ കുതൂഹലാത് ।। ൭.൯൬.
മഹാശക്തിയുള്ള രാക്ഷസന്മാരും വാനരന്മാരും മഹാത്മാക്കളായ എല്ലാവരും കൗതുകത്താൽ അവിടെ എത്തിയിരുന്നു.
ക്ഷത്രിയാ യേ ച ശൂദ്രാശ്ച വൈശ്യാശ്ചൈവ സഹസ്രശഃ । നാനാദേശഗതാശ്ചൈവ ബ്രാഹ്മണാഃ സംശിതവ്രതാഃ ।। ൭.൯൬.
ആയിരക്കണക്കിന് ക്ഷത്രിയന്മാരും ശൂദ്രന്മാരും വൈശ്യന്മാരും വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ദൃഢവ്രതമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരും അവിടെ ഒത്തുചേർന്നു.
ജ്ഞാനനിഷ്ഠാഃ കര്മനിഷ്ഠാഃ യോഗനിഷ്ഠാസ്തഥാപരേ । സീതാശപഥവീക്ഷാര്ഥം സര്വ ഏവ സമാഗതാഃ ।। ൭.൯൬.
ജ്ഞാനത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവരും കർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവരും യോഗത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവരും സീതയുടെ ശപഥം കാണാൻ എല്ലാവരും അവിടെ ഒത്തുചേർന്നു.
തദാ സമാഗതം സര്വമശ്മഭൂതമിവാചലമ് । ശ്രുത്വാ മുനിവരസ്തൂര്ണം സസീതഃ സമുപാഗമത് ।। ൭.൯൬.
എല്ലാവരും പാറപോലെയുള്ള പർവതംപോലെ അചഞ്ചലമായി ഒത്തുചേർന്നതായി കേട്ട മുനിവരൻ സീതയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ഉടൻ അവിടെ എത്തി.
തമൃഷിം പൃഷ്ഠതഃ സീതാ ത്വന്വഗച്ഛദവാങ്മുഖീ । കൃതാഞ്ജലിര്ബാഷ്പഗലാ കൃത്വാ രാമം മനോഗതമ് ।। ൭.൯൬.
ആ ഋഷിയെ പിന്തുടർന്ന് സീത താഴോട്ടു നോക്കി, കൈകൂപ്പി, കണ്ണുനീരാൽ കഴുത്ത് നിറഞ്ഞു, മനസ്സിൽ രാമനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് നടന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ ശ്രുതിമിവായാന്തീം ബ്രഹ്മാണമനുഗാമിനീമ് । വാല്മീകേഃ പൃഷ്ഠതഃ സീതാം സാധുവാദോ മഹാനഭൂത് ।। ൭.൯൬.
ബ്രഹ്മാവിനെ പിന്തുടരുന്ന വേദംപോലെ വാല്മീകിയെ പിന്തുടർന്ന് വരുന്ന സീതയെ കണ്ടപ്പോൾ വലിയൊരു അംഗീകാരം അവിടെ ഉയർന്നു.
തതോ ഹലഹലാശബ്ദഃ സര്വേഷാമേവമാബഭൌ । ദുഃഖജന്മവിശാലേന ശോകേനാകുലിതാത്മനാമ് ।। ൭.൯൬.
പിന്നീട് അവിടെയുള്ള എല്ലാവരുടെയും മനസ്സിൽ വലിയ ദു:ഖം നിറഞ്ഞതുകൊണ്ട് ഒരു വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു.
സാധു രാമേതി കേചിത്തു സാധു സീതേതി ചാപരേ । ഉഭാവേവ ച തത്രാന്യേ പ്രേക്ഷകാഃ സമ്പ്രചുക്രുശുഃ ।। ൭.൯൬.
അവിടെ ചിലർ 'ശഭാശു രാമാ!' എന്ന് വിളിച്ചു, മറ്റുചിലർ 'ശഭാശു സീതേ!' എന്ന് വിളിച്ചു, ചിലർ ഇരുവരെയും പ്രശംസിച്ചു വിളിച്ചു.
തതോ മധ്യേ ജനൌഘസ്യ പ്രവിശ്യ മുനിപുങ്ഗവഃ । സീതാസഹായോ വാല്മീകിരിതി ഹോവാച രാഘവമ് ।। ൭.൯൬.
പിന്നീട് ജനക്കൂട്ടത്തിന്റെ നടുവിൽ സീതയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് വാല്മീകിമുനിവർ രാഘവനോടു പറഞ്ഞു.
ഇയം ദാശരഥേ സീതാ സുവ്രതാ ധര്മചാരിണീ । അപവാദൈഃ പരിത്യക്താ മമാശ്രമസമീപതഃ ।। ൭.൯൬.
ദശരഥപുത്രാ, ഈ സീത ദൃഢവ്രതയുള്ളവളും ധർമ്മനിഷ്ഠയുള്ളവളും അപവാദം മൂലം എന്റെ ആശ്രമത്തിന്റെ സമീപം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവളുമാണ്.
ലോകാപവാദഭീതസ്യ തവ രാമ മഹാവ്രത । പ്രത്യയം ദാസ്യതേ സീതാ തദനുജ്ഞാതുമര്ഹസി ।। ൭.൯൬.
രാമാ, മഹാവ്രതനേ, ജനത്തിന്റെ അപവാദം ഭയക്കുന്ന സീത നിനക്ക് തെളിവ് നൽകാൻ പോകുന്നു; നീ അവളെ അനുവദിക്കണം.
ഇമൌ തു ജാനകീപുത്രാവുഭൌ ച യമജാതകൌ । സുതൌ തവൈവ ദുര്ധര്ഷൌ സത്യമേതദ്ബ്രവീമി തേ ।। ൭.൯൬.
ഇവിടെ ഇരുവരും ജനകിയുടെ പുത്രന്മാരാണ്, ഇരുവരും നിന്റെ തന്നെ ശക്തിയുള്ള മക്കളാണ്; ഞാൻ സത്യം പറയുന്നു.
പ്രചേതസോ ഽഹം ദശമഃ പുത്രോ രാഘവനന്ദന । ന സ്മരാമ്യനൃതം വാക്യമിമൌ തു തവ പുത്രകൌ ।। ൭.൯൬.
രാഘവകുലത്തിന്റെ സന്തോഷമേ, ഞാൻ പ്രചേതസിന്റെ പത്താമത്തെ മകനാണ്; ഞാൻ ഒരിക്കലും അസത്യം പറഞ്ഞിട്ടില്ല—ഇവരാണ് നിന്റെ മക്കൾ.
ബഹുവര്ഷസഹസ്രാണി തപശ്ചര്യാ മയാ കൃതാ । നോപാശ്നീയാം ഫലം തസ്യാ ദുഷ്ടേയം യദി മൈഥിലീ ।। ൭.൯൬.
അനവധി ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ ഞാൻ കഠിനതപം അനുഷ്ഠിച്ചു. മൈഥിലി ശുദ്ധയല്ലെങ്കിൽ ആ തപസ്സിന്റെ ഫലം എനിക്ക് ലഭിക്കരുതേ.
മനസാ കര്മണാ വാചാ ഭൂതപൂര്വം ന കില്ബിഷമ് । തസ്യാഃ ഫലമുപാശ്നീയാമപാപാ മൈഥിലീ യദി ।। ൭.൯൬.
മൈഥിലി മനസ്സിലും വാക്കിലും പ്രവർത്തിയിലും പാപമില്ലാത്തവളാണെങ്കിൽ, ഞാൻ അനുഷ്ഠിച്ച തപസ്സിന്റെ ഫലം എനിക്ക് ലഭിക്കട്ടെ.
അഹം പഞ്ചസു ഭൂതേഷു മനഷ്ഷഷ്ഠേഷു രാഘവ । വിചിന്ത്യ സീതാം ശുദ്ധേതി ജഗ്രാഹ വനനിര്ഝരേ ।। ൭.൯൬.
രാഘവ, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളെയും മനസ്സിനെയും ചേർത്ത് സീതയെ ഞാൻ ആലോചിച്ചു. അപ്പോൾ വനത്തിലെ ഒഴുക്കരുവിയിൽ അവൾ ശുദ്ധയാണെന്ന് ഞാൻ കണ്ടു.
ഇയം ശുദ്ധസമാചാരാ അപാപാ പതിദേവതാ । ലോകാപവാദഭീതസ്യ പ്രത്യയം തവ ദാസ്യതി ।। ൭.൯൬.
ഇവൾ നല്ല പെരുമാറ്റവും പാപരഹിതത്വവും ഭർത്താവിനോടുള്ള ഭക്തിയും ഉള്ളവളാണ്. ജനങ്ങളുടെ അപവാദം ഭയക്കുന്ന നിനക്കു അവൾ തെളിവ് നൽകും.
തസ്മാദിയം നരവരാത്മജ ശുദ്ധഭാവാ ദിവ്യേന ദൃഷ്ടിവിഷയേണ തദാ പ്രവിഷ്ടാ । ലോകാപവാദകലുഷീകൃതചേതസാ യാ ത്യക്താ ത്വയാ പ്രിയതമാ വിദിതാ ഽപി ശുദ്ധാ ।। ൭.൯൬.
അതുകൊണ്ട്, മഹാനായ രാജപുത്രാ, ശുദ്ധഹൃദയമായ ഇവൾ ദിവ്യദർശനത്തിലൂടെ അപ്പോൾ പ്രവേശിച്ചു. ജനങ്ങളുടെ അപവാദം ഭയന്ന് നീ ഉപേക്ഷിച്ച പ്രിയപ്പെട്ട സീത, നീ അറിയുന്നപോലും, ശുദ്ധയാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ ഷണ്ണവതിതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാല്മീകിമഹർഷിയുടെ ശ്രീരാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയിൽ ഒമ്പത്പത്തിയാറാം സർഗം സമാപിച്ചു.
വാല്മീകിനൈവമുക്തസ്തു രാഘവഃ പ്രത്യഭാഷത । പ്രാഞ്ജലിര്ജഗതോ മധ്യേ ദൃഷ്ട്വാ താം വരവര്ണിനീമ് ।। ൭.൯൭.
വാല്മീകി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാഘവൻ കയ്യുയർത്തി കൂട്ടംകൂടിയവരുടെ നടുവിൽ ആ മനോഹരവണ്ണയുള്ള സീതയെ നോക്കി മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഏവമേതന്മഹാഭാഗ യഥാ വദസി ധര്മവിത് । പ്രത്യയസ്തു മമ ബ്രഹ്മംസ്തവ വാക്യൈരകല്മഷൈഃ ।। ൭.൯൭.
മഹാഭാഗനേ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയാണ്. നീ ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനാണ്. നിന്റെ പാവമില്ലാത്ത വാക്കുകൾ കൊണ്ട് എനിക്ക് ഉറപ്പു ലഭിച്ചു.
പ്രത്യയസ്തു പുരാ വൃത്തോ വൈദേഹ്യാഃ സുരസന്നിധൌ । ശപഥസ്തു കൃതസ്തത്ര തേന വേശ്മ പ്രവേശിതാ । ലോകാപവാദോ ബലവാന്യേന ത്യക്താ ഹി മൈഥിലീ ।। ൭.൯൭.
മുന്പേ തന്നെ ദേവന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വൈദേഹി എനിക്ക് ഉറപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. അവിടെ അവൾ ശപഥം ചെയ്തതുകൊണ്ട് ഞാൻ അവളെ വീട്ടിൽ കൊണ്ടുവന്നു. എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ അപവാദം ശക്തമായതിനാൽ ഞാൻ മൈഥിലിയെ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നു.
സേയം ലോകഭയാദ്ബ്രഹ്മന്നപാപേത്യഭിജാനതാ । പരിത്യക്താ മയാ സീതാ തദ്ഭാവന്ക്ഷന്തുമര്ഹതി ।। ൭.൯൭.
ബ്രാഹ്മണനേ, അവൾ പാപമില്ലാത്തവളാണെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും ജനങ്ങളുടെ ഭയം മൂലം ഞാൻ സീതയെ ഉപേക്ഷിച്ചു. അതിനായി നീ എന്നെ ക്ഷമിക്കണം.