താഃ ശ്രുത്വാ സോമപുത്രസ്യ വാചം കിമ്പുരുഷീകൃതാഃ । ഉപാസാഞ്ചക്രിരേ ശൈലം വധ്വസ്താ ബഹുലാസ്തദാ ।। ൭.൮൮.
സോമപുത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, കിംപുരുഷികളായി മാറിയ അവർ വലിയ എണ്ണം പർവതത്തിൽ ചിതറിനിൽക്കി താമസിച്ചു.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ ഽഷ്ടാശീതിതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാൽമീകി രചിച്ച മഹത്തായ രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയിൽ എൺപത്തിയെട്ടാം സർഗം സമാപിക്കുന്നു.
ശ്രുത്വാ കിമ്പുരുഷോത്പത്തിം ലക്ഷ്മണോ ഭരതസ്തദാ । ആശ്ചര്യമിതി ചാബ്രൂതാമുഭൌ രാമം ജനേശ്വരമ് ।। ൭.൮൯.
കിംപുരുഷികളുടെ ഉത്ഭവം കേട്ടപ്പോൾ, ലക്ഷ്മണനും ഭരതനും രാമനോടു പറഞ്ഞു: 'ഇത് അത്ഭുതകരമാണ്.'
അഥ രാമഃ കഥാമേതാം ഭൂയ ഏവ മഹായശാഃ । കഥയാമാസ ധര്മാത്മാ പ്രജാപതിസുതസ്യ വൈ ।। ൭.൮൯.
അപ്പോൾ മഹാശ്രീയുള്ള, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാമൻ, പ്രജാപതിയുടെ പുത്രന്റെ ഈ കഥ വീണ്ടും പറയാൻ തുടങ്ങി.
സര്വാസ്താ വിദ്രുതാ ദൃഷ്ട്വാ കിന്നരീര്ഋഷിസത്തമഃ । ഉവാച രൂപസമ്പന്നാം താം സ്ത്രിയം പ്രഹസന്നിവ ।। ൭.൮൯.
കിന്നരീകൾ എല്ലാവരും പടര്ന്നു പോയപ്പോൾ, ആ മഹർഷി ചിരിച്ച് മുഖം തെളിഞ്ഞ ആ സ്ത്രീയോടു പറഞ്ഞു.
സോമസ്യാഹം സുദയിതഃ സുതഃ സുരുചിരാനനേ । ഭജസ്വ മാം വരാരോഹേ ഭക്ത്യാ സ്നിഗ്ധേന ചക്ഷുഷാ ।। ൭.൮൯.
'സുന്ദരിയായവളേ, ഞാൻ സോമന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പുത്രനാണ്; മനോഹരിയായവളേ, ഭക്തിയോടെ സ്നേഹത്തോടെ എന്നെ സ്വീകരിക്കണം.'
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ശൂന്യേ സ്വജനവര്ജിതേ । ഇലാ സുരുചിരപ്രഖ്യം പ്രത്യുവാച മഹാഗ്രഹമ് ।। ൭.൮൯.
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ, സ്വന്തം ആളുകൾ ഇല്ലാത്ത ശൂന്യപ്രദേശത്ത് കേട്ടപ്പോൾ, ചന്ദ്രനുപോലെ ദീപ്തിയുള്ള ഇലാ ആ മഹർഷിയോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
അഹം കാമചരീ സൌമ്യ തവാസ്മി വശവര്തിനീ । പ്രശാധി മാം സോമസുത യഥേച്ഛസി തഥാ കുരു ।। ൭.൮൯.
'സൗമ്യനേ, ഞാൻ ഇഷ്ടം പോലെ നടക്കാവുന്നവളാണ്, എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്റെ ആജ്ഞയിൽ ആണ്; സോമപുത്രാ, നീ പറയുന്നതെന്തും ഞാൻ ചെയ്യാം.'
തസ്യാസ്തദദ്ഭുതപ്രഖ്യം ശ്രുത്വാ ഹര്ഷമുപാഗതഃ । സ വൈ കാമീ സഹ തയാ രേമേ ചന്ദ്രമസഃ സുതഃ ।। ൭.൮൯.
അവളുടെ അത്ഭുതകരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അവൻ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു; പിന്നെ ചന്ദ്രപുത്രൻ അവളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
ബുധസ്യ മാധവോ മാസസ്താമിലാം രുചിരാനനാമ് । ഗതോ രമയതോ ഽത്യര്ഥം ക്ഷണവത്തസ്യ കാമിനഃ ।। ൭.൮൯.
ബുധനു വേണ്ടി, മനോഹരമായ മുഖമുള്ള ഇലയോടൊപ്പം മാധവമാസം കഴിഞ്ഞുപോയി; അവളോടൊപ്പം കഴിയുമ്പോൾ ആ സമയം ഒരു നിമിഷംപോലെയായിരുന്നു.
അഥ മാസേ തു സമ്പൂര്ണേ പൂര്ണേന്ദുസദൃശാനനഃ । പ്രജാപതിസുതഃ ശ്രീമാഞ്ഛയനേ പ്രത്യബുധ്യത ।। ൭.൮൯.
മാസം പൂര്ത്തിയായപ്പോള്, പൂര്ണ്ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖമുള്ള, പ്രജാപതിയുടെ മഹത്വമുള്ള പുത്രന് തന്റെ കിടക്കയില് നിന്ന് ഉണര്ന്നു.
സോ ഽപശ്യത്സോമജം തത്ര തപന്തം സലിലാശയേ । ഊര്ധ്വബാഹും നിരാലമ്ബം തം രാജാ പ്രത്യഭാഷത ।। ൭.൮൯.
അവിടെ അവന് സോമപുത്രനെ വെള്ളത്തില് നില്ക്കുന്നവനായി, കൈകള് ഉയര്ത്തി, ആരുടെയും സഹായമില്ലാതെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു. രാജാവു അവനോട് സംസാരിച്ചു.
ഭഗവന്പര്വതം ദുര്ഗം പ്രവിഷ്ടോ ഽസ്മി സഹാനുഗഃ । ന ച പശ്യാമി തത്സൈന്യം ക്വ നു തേ മാമകാ ഗതാഃ ।। ൭.൮൯.
ഭഗവന്, ഞാന് എന്റെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം ഈ കഠിനമായ പര്വ്വതത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്നു. പക്ഷേ എന്റെ സൈന്യത്തെ എവിടെയും കാണുന്നില്ല. എന്റെ ആളുകള് എവിടെ പോയി?
തച്ഛ്രുത്വാ തസ്യ രാജര്ഷേര്നഷ്ടസഞ്ജ്ഞസ്യ ഭാഷിതമ് । പ്രത്യുവാച ശുഭം വാക്യം സാന്ത്വയന്പരയാ ഗിരാ ।। ൭.൮൯.
അവ രാജര്ഷിയുടെ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട വാക്കുകള് കേട്ടു, അതിന് മറുപടിയായി അത്യന്തം സാന്ത്വനപൂര്വ്വം മനോഹരമായ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു.
അശ്മവര്ഷേണ മഹതാ ഭൃത്യാസ്തേ വിനിപാതിതാഃ । ത്വം ചാശ്രമപദേ സുപ്തോ വാതവര്ഷഭയാര്ദിതഃ ।। ൭.൮൯.
നിന്റെ ഭൃത്യന്മാര് വലിയ കല്ലുവെള്ളം വീണതുകൊണ്ട് വീണുപോയി. നീ കാറ്റും മഴയും മൂലം കഷ്ടപ്പെട്ട് ആശ്രമത്തില് ഉറങ്ങിയിരുന്നു.
സമാശ്വസിഹി ഭദ്രം തേ നിര്ഭയോ വിഗതജ്വരഃ । ഫലമൂലാശനോ വീര നിവസേഹ യഥാസുഖമ് ।। ൭.൮൯.
നീ ആശ്വാസം നേടുക, നിനക്ക് സുഖം ഉണ്ടാകട്ടെ, ഭയം കൂടാതെ, രോഗം കൂടാതെ. വീരാ, നീ ഇവിടെ ഇഷ്ടം പോലെ ഫലവും മൂലവും കഴിച്ച് ജീവിക്കൂ.
സ രാജാ തേന വാക്യേന പ്രത്യാശ്വസ്തോ മഹാമതിഃ । പ്രത്യുവാച തതോ വാക്യം ദീനോ ഭൃത്യക്ഷയാദ് ഭൃശമ് ।। ൭.൮൯.
അവന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട്, മഹാമതിയായ രാജാവ് ഭൃത്യന്മാരുടെ നഷ്ടത്തില് ദുഃഖിതനായി, ദു:ഖഭരിതനായി മറുപടി പറഞ്ഞു.
ത്യക്ഷ്യാമ്യഹം സ്വകം രാജ്യം നാഹം ഭൃത്യൈര്വിനാകൃതഃ । വര്തയേയം ക്ഷണം ബ്രഹ്മന്സമനുജ്ഞാതുമര്ഹസി ।। ൭.൮൯.
ഞാന് എന്റെ രാജ്യം ഉപേക്ഷിക്കും. ഭൃത്യന്മാരില്ലാതെ എനിക്ക് ഒരു നിമിഷം പോലും ജീവിക്കാന് കഴിയില്ല. ബ്രഹ്മനേ, അതിന് അനുമതി നല്കണം.
സുതോ ധര്മപരോ ബ്രഹ്മഞ്ജ്യേഷ്ഠോ മമ മഹായശാഃ । ശശബിന്ദുരിതി ഖ്യാതഃ സ മേ രാജ്യം പ്രപത്സ്യതേ ।। ൭.൮൯.
ബ്രഹ്മനേ, എന്റെ മൂത്ത പുത്രന് ധര്മ്മപരനായ ശശബിന്ദു എന്ന പേരില് പ്രശസ്തനാണ്. അവന് എന്റെ രാജ്യം ഏറ്റെടുക്കും.
ന ഹി ശക്ഷ്യാമ്യഹം ഹിത്വാ ഭൃത്യദാരാന്സുഖാന്വിതാന് । പ്രതിവക്തും മഹാതേജഃ കിഞ്ചിദപ്യശുഭം വചഃ ।। ൭.൮൯.
നിഷ്ഠാവാന്മാരായ ഭൃത്യന്മാരെയും ഭാര്യമാരെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, മഹാതേജസ്വിനേ, എനിക്ക് ഒരു കഠിനവാക്ക് പോലും പറയാന് കഴിയില്ല.
തഥാ ബ്രുവതി രാജേന്ദ്രേ ബുധഃ പരമമദ്ഭുതമ് । സാന്ത്വപൂര്വമഥോവാച വാസസ്ത ഇഹ രോചതാമ് ।। ൭.൮൯.
അങ്ങനെ രാജാവ് പറഞ്ഞപ്പോള്, ബുധന് അത്ഭുതത്തോടെയും സാന്ത്വനപൂര്വ്വം പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഇവിടെ താമസിക്കുന്നത് ഇഷ്ടമായിരിക്കട്ടെ'.
ന സന്താപസ്ത്വയാ കാര്യഃ കാര്ദമേയ മഹാബല । സംവത്സരോഷിതസ്യേഹ കാരയിഷ്യാമി തേ ഹിതമ് ।। ൭.൮൯.
കാര്ദമന്റെ മഹാബലശാലിയായ പുത്രാ, നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട. ഇവിടെ ഒരു വര്ഷം കഴിഞ്ഞാല് നിനക്ക് ഉത്തമം സംഭവിക്കും.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ബുധസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ । വാസായ വിദധേ ബുദ്ധിം യദുക്തം ബ്രഹ്മവാദിനാ ।। ൭.൮൯.
അകലങ്കമായ കര്മങ്ങളുള്ള ബുധന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ട്, ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയായവന് പറഞ്ഞതുപോലെ അവന് താമസിക്കാന് തീരുമാനിച്ചു.
മാസം സ സ്ത്രീ തദാ ഭൂത്വാ രമയത്യനിശം ശുദാ । മാസം പുരുഷഭാവേന ധര്മബുദ്ധിം ചകാര സഃ ।। ൭.൮൯.
അപ്പോള് ഒരു മാസം അവള് സ്ത്രീയായി മാറി അവനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. മറ്റൊരു മാസം പുരുഷരൂപം ധരിച്ച് ധര്മ്മബുദ്ധിയോടെ പെരുമാറി.
തതഃ സാ നവമേ മാസി ഇലാ സോമസുതാത്സുതമ് । ജനയാമാസ സുശ്രോണീ പുരൂരവസമൂര്ജിതമ് ।। ൭.൮൯.
അങ്ങനെ ഒമ്പതാം മാസത്തില്, മനോഹരമായ കമര് ഉള്ള ഇലാ, സോമപുത്രനില് നിന്ന് ശക്തിയുള്ള പുരൂരവസിനെ പ്രസവിച്ചു.
ജാതമാത്രം തു സുശ്രോണീ പിതുര്ഹസ്തേ ന്യവേശയത് । ബുധസ്യ സമവര്ണഭമിലാ പുത്രം മഹാബലമ് ।। ൭.൮൯.
കുഞ്ഞ് ജനിച്ച ഉടനെ, മനോഹരകമര് ഉള്ള ഇലാ, ബുധനോടു നിറം തുല്യമായ മഹാബലശാലിയായ പുത്രനെ അച്ഛന്റെ കൈകളില് ഏല്പ്പിച്ചു.
ബുധസ്തു പുരുഷീഭൂതം സ വൈ സംവത്സരാന്തരമ് । കഥാഭീ രമയാമാസ ധര്മയുക്താഭിരാത്മവാന് ।। ൭.൮൯.
ആരാധനയുള്ള ബുധന്, പുരുഷരൂപം ധരിച്ച അവളെ ഒരു വര്ഷം ധര്മ്മപൂര്വ്വമായ കഥകള് പറഞ്ഞ് സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ ഏകോനനവതിതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാല്മീകി മഹർഷി രചിച്ച ശ്രീമദ് രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയിലെ എണ്പത്തൊമ്പതാമത്തെ സര്ഗം സമാപിച്ചു.
തഥോക്തവതി രാമേ തു തസ്യ ജന്മ തദദ്ഭുതമ് । ഉവാച ലക്ഷ്മണോ ഭൂയോ ഭരതശ്ച മഹായശാഃ ।। ൭.൯൦.
രാമൻ ആ അത്ഭുതജന്മത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞപ്പോൾ, ലക്ഷ്മണനും മഹാശ്രീയുള്ള ഭരതനും വീണ്ടും അവനോട് ചോദിച്ചു.
ഇലാ സാ സോമപുത്രസ്യ സംവത്സരമഥോഷിതാ । അകരോത്കിം നരശ്രേഷ്ഠ തത്ത്വം ശംസിതുമര്ഹസി ।। ൭.൯൦.
സോമപുത്രനോടൊപ്പം ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞ ഇലാ എന്ത് ചെയ്തു എന്നു ഞങ്ങൾ അറിയണം, മഹാനുഭാവാ, സത്യം പറഞ്ഞുതരിക.