തയോസ്തദ്ഭാഷിതം ശ്രുത്വാ കൌതൂഹലസമന്വിതമ് । കഥയാമാസ കാകുത്സ്ഥസ്തസ്യ രാജ്ഞോ യഥാഗതമ് ।। ൭.൮൮.
അവരുടെ കൗതുകം നിറഞ്ഞ വാക്കുകള് കേട്ടു കാകുത്ഥ്സന് ആ രാജാവിന്റെ കഥ യഥാവിധം പറയാന് തുടങ്ങി.
തമേവ പ്രഥമം മാസം സ്ത്രീഭൂതാ ലോകസുന്ദരീ । താഭിഃ പരിവൃതാ സ്ത്രീഭിര്യേ ച പൂര്വപദാനുഗാഃ ।। ൭.൮൮.
ആ ആദ്യ മാസം ലോകസുന്ദരിയായ ഇല സ്ത്രീയായി, അവളോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ത്രീകളും മുന്പ് അനുഗമിച്ചവരും ചുറ്റും കൂടെ ജീവിച്ചു.
തത്കാനനം വിഗാഹ്വാശു വിജഹ്രേ ലോകസുന്ദരീ । ദ്രുമഗുല്മലതാകീര്ണം പദ്ഭ്യാം പദ്മദലേക്ഷണാ ।। ൭.൮൮.
ലോകസുന്ദരിയായ അവള് കാടിന്റെ അകത്തേക്ക് വേഗത്തില് നടന്നു, മരങ്ങളും കുരുമുളകളും വള്ളികളുമെല്ലാം നിറഞ്ഞതില് കമലനയനിയായ അവള് കാലില് നടന്നു സഞ്ചരിച്ചു.
വാഹനാനി ച സര്വാണി സാ ത്യക്ത്വാ വൈ സമന്തതഃ । പര്വതാഭോഗവിവരേ തസ്മിന്രേമേ ഇലാ തദാ ।। ൭.൮൮.
അവള് എല്ലാ വാഹനങ്ങളും പൂര്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ചു, ആ മലയുടെ ഗുഹകളില് ഇല വിശ്രമിച്ചു.
അഥ തസ്മിന്വനോദ്ദേശേ പര്വതസ്യാവിദൂരതഃ । സരഃ സുരുചിരപ്രഖ്യം നാനാപക്ഷിഗണൈര്യുതമ് ।। ൭.൮൮.
അപ്പോള് ആ വനഭാഗത്തില്, മലയുടെ അടുത്ത്, പലതരം പക്ഷികള് നിറഞ്ഞു കിടക്കുന്ന രത്നംപോലെയുള്ള ഒരു തടാകം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദദര്ശ സാ ത്വിലാ തസ്മിന്ബുധം സോമസുതം തദാ । ജ്വലന്തം സ്വേന വപുഷാ പൂര്ണസോമമിവോദിതമ് ।। ൭.൮൮.
അവിടെ, ഇല സോമപുത്രനായ ബുധനെ തന്റെ തേജസ്സില് പ്രകാശിക്കുന്ന, ആകാശത്ത് ഉദിച്ച പൂര്ണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ കാണുകയും ചെയ്തു.
തപന്തം ച തപസ്തീവ്രമമ്ഭോമധ്യേ ദുരാസദമ് । യശസ്കരം കാമകരം കാരുണ്യേ പര്യവസ്ഥിതമ് ।। ൭.൮൮.
അവന് കഠിനമായ തപസ്സില് ഏര്പ്പെട്ട്, വെള്ളത്തിനടിയില് സമീപിക്കാനാവാത്തവനായി, കീര്ത്തിയും ആഗ്രഹസിദ്ധിയും നല്കുന്നവനായി, കരുണയില് നിലകൊണ്ടവനായിരുന്നു.
സാ തം ജലാശയം സര്വം ക്ഷോഭയാമാസ വിസ്മിതാ । സഹഗൈഃ പൂര്വപുരുഷൈഃ സ്ത്രീഭൂതൈ രഘുനന്ദന ।। ൭.൮൮.
വിശ്മയത്തോടെ അവള് സ്ത്രീകളായ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം ആ തടാകം മുഴുവന് കലക്കി.
ബുധസ്തു താം സമീക്ഷ്യൈവ കാമബാണവശം ഗതഃ । നോപലേഭേ തദാ ഽ ഽത്മാനം സഞ്ചചാല തദാ ഽ ഽമ്ഭസി ।। ൭.൮൮.
ബുധന് അവളെ കണ്ടു, കാമബാണങ്ങള്ക്ക് അടിമയായി, അപ്പോള് തന്നെ മറന്ന് വെള്ളത്തില് വിറച്ചു.
ഇലാം നിരീക്ഷമാണസ്തു ത്രൈലോക്യാഭ്യധികാം ശുഭാമ് । ചിന്താം സമഭ്യതിക്രാമത് കാ ന്വിയം ദേവതാധികാ ।। ൭.൮൮.
മൂന്നു ലോകത്തേക്കാളും സുന്ദരിയായ ഇലയെ നോക്കി, 'ഇവള് ആരാണ്, ദേവതകളേക്കാള് ശ്രേഷ്ഠയോ?' എന്ന ചിന്ത അവനെ പിടിച്ചു.
ന ദേവീഷു ന നാഗീഷു നാസുരീഷ്വപ്സരഃസു ച । ദൃഷ്ടപൂര്വാ മയാ കാചിദ്രൂപേണാനേന ശോഭിതാ ।। ൭.൮൮.
ദേവതകളിലും, നാഗികളിലും, അസുരികളിലും, അപ്സരസ്സുകളിലും, ഇങ്ങനെ സുന്ദരിയായവളെ ഞാൻ മുമ്പ് ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ല.
സദൃശീയം മമ ഭവേദ്യദി നാന്യപരിഗ്രഹഃ । ഇതി ബുദ്ധിം സമാസ്ഥായ ജലാത്കൂലമുപാഗമത് ।। ൭.൮൮.
'ഇവള് മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയല്ലെങ്കില് എനിക്ക് യോജിച്ചവളാവും,' എന്നുറച്ച്, ബുധന് വെള്ളത്തില് നിന്ന് കരയിലേക്ക് വന്നു.
ആശ്രമം സമുപാഗമ്യ തതസ്താഃ പ്രമദോത്തമാഃ । ശബ്ദാപയത ധര്മാത്മാ താശ്ചൈനം ച വവന്ദിരേ ।। ൭.൮൮.
അവരെല്ലാം ആശ്രമത്തിലേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ, ആ മഹിളമാർ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി തന്നത് കൊണ്ട് ധാർമ്മികനായ ബുധൻ അവരെ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.
സ താഃ പപ്രച്ഛ ധര്മാത്മാ കസ്യൈഷാ ലോകസുന്ദരീ । കിമര്ഥമാഗതാ ചൈവ സര്വമാഖ്യാത മാ ചിരമ് ।। ൭.൮൮.
അപ്പോൾ ആ ധാർമ്മികൻ അവരോടു ചോദിച്ചു: 'ലോകത്തിലെ ഈ സുന്ദരി ആരുടേതാണ്? നിങ്ങൾ എന്തിനാണ് ഇവിടെ വന്നത്? എല്ലാം വൈകാതെ പറഞ്ഞുതരൂ.'
ശുഭം തു തസ്യ തദ്വാക്യം മധുരം മധുരാക്ഷരമ് । ശ്രുത്വാ സ്ത്രിയശ്ച താഃ സര്വാ ഊചുര്മധുരയാ ഗിരാ ।। ൭.൮൮.
അവന്റെ ശുഭമായ, മധുരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ആ സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും മൃദുവായ ഭാഷയിൽ മറുപടി പറഞ്ഞു.
അസ്മാകമേഷാ സുശ്രോണീ പ്രഭുത്വേ വര്തതേ സദാ । അപതിഃ കാനനാന്തേഷു സഹാസ്മാഭിശ്ചരത്യസൌ ।। ൭.൮൮.
'ഈ സുന്ദരിയായ സ്ത്രീ എപ്പോഴും ഞങ്ങളുടെ അധികാരത്തിൽ ആണ്; അവൾ ഭർത്താവില്ലാതെ ഞങ്ങളോടൊപ്പം കാടിന്റെ അതിരുകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.'
തദ്വാക്യമവ്യക്തപദം താസാം സ്ത്രീണാം നിശമ്യ ച । വിദ്യാമാവര്തനീം പുണ്യാമാവര്തയത സ ദ്വിജഃ ।। ൭.൮൮.
അവ സ്ത്രീകളുടെ അർത്ഥം വ്യക്തമല്ലാത്ത വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ആ ദ്വിജൻ ഒരു വിശുദ്ധ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് സത്യം മനസ്സിലാക്കി.
സോ ഽര്ഥം വിദിത്വാ സകലം തസ്യ രാജ്ഞോ യഥാഗതമ് । സര്വാ ഏവ സ്ത്രിയസ്താശ്ച ബഭാഷേ മുനിപുങ്ഗവഃ ।। ൭.൮൮.
അവൻ ആ രാജാവിനോടു സംഭവിച്ച എല്ലാ കാര്യങ്ങളും മനസ്സിലാക്കിയ ശേഷം, ആ മഹർഷി സ്ത്രീകളോടൊക്കെ സംസാരിച്ചു.
അത്ര കിമ്പുരുഷീര്ഭൂത്വാ ശൈലരോധസി വത്സ്യഥ । ആവാസസ്തു ഗിരാവസ്മിഞ്ഛീഘ്രമേവ വിധീയതാമ് ।। ൭.൮൮.
'ഇവിടെ നിങ്ങൾ കിംപുരുഷികൾ ആയി മാറി പർവതശൃംഗങ്ങളിൽ താമസിക്കണം; ഈ മലയിൽ ഉടൻ ഒരു വാസസ്ഥലം ഒരുക്കണം.'
മൂലപത്രഫലൈഃ സര്വാ വര്തയിഷ്യഥ നിത്യദാ । സ്ത്രിയഃ കിമ്പുരുഷാന്നാമ ഭര്തഽന്സമുപലപ്സ്യഥ ।। ൭.൮൮.
'നിങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും മൂലങ്ങൾ, ഇലകൾ, പഴങ്ങൾ എന്നിവ കഴിച്ച് ജീവിക്കണം; കിംപുരുഷികൾ എന്ന പേരിൽ, ഭർത്താവിനെ നിങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കും.'
താഃ ശ്രുത്വാ സോമപുത്രസ്യ വാചം കിമ്പുരുഷീകൃതാഃ । ഉപാസാഞ്ചക്രിരേ ശൈലം വധ്വസ്താ ബഹുലാസ്തദാ ।। ൭.൮൮.
സോമപുത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, കിംപുരുഷികളായി മാറിയ അവർ വലിയ എണ്ണം പർവതത്തിൽ ചിതറിനിൽക്കി താമസിച്ചു.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ ഽഷ്ടാശീതിതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാൽമീകി രചിച്ച മഹത്തായ രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയിൽ എൺപത്തിയെട്ടാം സർഗം സമാപിക്കുന്നു.
ശ്രുത്വാ കിമ്പുരുഷോത്പത്തിം ലക്ഷ്മണോ ഭരതസ്തദാ । ആശ്ചര്യമിതി ചാബ്രൂതാമുഭൌ രാമം ജനേശ്വരമ് ।। ൭.൮൯.
കിംപുരുഷികളുടെ ഉത്ഭവം കേട്ടപ്പോൾ, ലക്ഷ്മണനും ഭരതനും രാമനോടു പറഞ്ഞു: 'ഇത് അത്ഭുതകരമാണ്.'
അഥ രാമഃ കഥാമേതാം ഭൂയ ഏവ മഹായശാഃ । കഥയാമാസ ധര്മാത്മാ പ്രജാപതിസുതസ്യ വൈ ।। ൭.൮൯.
അപ്പോൾ മഹാശ്രീയുള്ള, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാമൻ, പ്രജാപതിയുടെ പുത്രന്റെ ഈ കഥ വീണ്ടും പറയാൻ തുടങ്ങി.
സര്വാസ്താ വിദ്രുതാ ദൃഷ്ട്വാ കിന്നരീര്ഋഷിസത്തമഃ । ഉവാച രൂപസമ്പന്നാം താം സ്ത്രിയം പ്രഹസന്നിവ ।। ൭.൮൯.
കിന്നരീകൾ എല്ലാവരും പടര്ന്നു പോയപ്പോൾ, ആ മഹർഷി ചിരിച്ച് മുഖം തെളിഞ്ഞ ആ സ്ത്രീയോടു പറഞ്ഞു.
സോമസ്യാഹം സുദയിതഃ സുതഃ സുരുചിരാനനേ । ഭജസ്വ മാം വരാരോഹേ ഭക്ത്യാ സ്നിഗ്ധേന ചക്ഷുഷാ ।। ൭.൮൯.
'സുന്ദരിയായവളേ, ഞാൻ സോമന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പുത്രനാണ്; മനോഹരിയായവളേ, ഭക്തിയോടെ സ്നേഹത്തോടെ എന്നെ സ്വീകരിക്കണം.'
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ശൂന്യേ സ്വജനവര്ജിതേ । ഇലാ സുരുചിരപ്രഖ്യം പ്രത്യുവാച മഹാഗ്രഹമ് ।। ൭.൮൯.
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ, സ്വന്തം ആളുകൾ ഇല്ലാത്ത ശൂന്യപ്രദേശത്ത് കേട്ടപ്പോൾ, ചന്ദ്രനുപോലെ ദീപ്തിയുള്ള ഇലാ ആ മഹർഷിയോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
അഹം കാമചരീ സൌമ്യ തവാസ്മി വശവര്തിനീ । പ്രശാധി മാം സോമസുത യഥേച്ഛസി തഥാ കുരു ।। ൭.൮൯.
'സൗമ്യനേ, ഞാൻ ഇഷ്ടം പോലെ നടക്കാവുന്നവളാണ്, എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്റെ ആജ്ഞയിൽ ആണ്; സോമപുത്രാ, നീ പറയുന്നതെന്തും ഞാൻ ചെയ്യാം.'
തസ്യാസ്തദദ്ഭുതപ്രഖ്യം ശ്രുത്വാ ഹര്ഷമുപാഗതഃ । സ വൈ കാമീ സഹ തയാ രേമേ ചന്ദ്രമസഃ സുതഃ ।। ൭.൮൯.
അവളുടെ അത്ഭുതകരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അവൻ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു; പിന്നെ ചന്ദ്രപുത്രൻ അവളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
ബുധസ്യ മാധവോ മാസസ്താമിലാം രുചിരാനനാമ് । ഗതോ രമയതോ ഽത്യര്ഥം ക്ഷണവത്തസ്യ കാമിനഃ ।। ൭.൮൯.
ബുധനു വേണ്ടി, മനോഹരമായ മുഖമുള്ള ഇലയോടൊപ്പം മാധവമാസം കഴിഞ്ഞുപോയി; അവളോടൊപ്പം കഴിയുമ്പോൾ ആ സമയം ഒരു നിമിഷംപോലെയായിരുന്നു.