അത്യര്ഥം സ്വര്ഗിണം ത വിമാനേ രഘുനന്ദന । ഉപാസ്തേ ഽപ്സരസാം വീര സഹസ്രം ദിവ്യഭൂഷണമ് ।। ൭.൭൭.
രഘുനന്ദനേ, ആ അത്യന്തം സ്വർഗ്ഗീയമായ വിമാനംകണ്ടു, അതിൽ ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച ആയിരം അപ്സരസുകൾ ഒരു പ്രകാശമുള്ള പുരുഷനെ സേവിച്ചു.
ഗായന്തി ദിവ്യഗേയാനി വാദയന്തി തഥാ ഽപരാഃ । ക്ഷ്വേലയന്തി തഥാ ചാന്യാ നൃത്യന്തി ച തഥാ ഽപരാഃ ।। ൭.൭൭.
അവരിൽ ചിലർ ദിവ്യഗാനങ്ങൾ പാടുകയും, ചിലർ വാദ്യങ്ങൾ വായിക്കുകയും, മറ്റുചിലർ മധുരമായ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും, മറ്റുള്ളവർ നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
അപരാശ്ചന്ദ്രരശ്മ്യാഭൈര്ഹേമദണ്ഡൈശ്ച ചാമരൈഃ । ദോധൂയുര്വദനം തസ്യ പുണ്ഡരീകനിഭേക്ഷണമ് ।। ൭.൭൭.
മറ്റുചിലർ ചന്ദ്രകാന്തിയുള്ള പൊന്നിൻ ദണ്ഡങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച ചാമരങ്ങൾ കൊണ്ട്, കണികൊണ്ടുള്ള കണ്ണുകളുള്ള ആ പുരുഷന്റെ മുഖം ഇളക്കി ശീതളമാക്കി.
തതഃ സിംഹാസനം ത്യക്ത്വാ മേരുകൂടമിവാംശുമാന് । പശ്യതോ മേ തദാ രാമ വിമാനാദവരുഹ്യ ച । തം ശവം ഭക്ഷയാമാസ സ സ്വര്ഗീ രഘുനന്ദന ।। ൭.൭൭.
അപ്പോൾ, രാമാ, സൂര്യൻ മെരുകുടമുതൽ ഇറങ്ങുന്നതുപോലെ, ആ പുരുഷൻ തന്റെ സിംഹാസനം വിട്ട് വിമാനം വിട്ടിറങ്ങി. ഞാൻ നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, അവൻ ആ ശവം ഭക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങി.
തഥാ ഭുക്ത്വാ യഥാകാമം മാംസം ബഹു സുപീവരമ് । അവതീര്യ സരഃ സ്വര്ഗീ സംസ്പ്രഷ്ടുമുപചക്രമേ ।। ൭.൭൭.
അവൻ തനിക്കിഷ്ടം പോലെ ആ ധാരാളം മാംസം കഴിച്ചു കഴിഞ്ഞ്, ആ സ്വർഗ്ഗീയൻ തടാകത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി കുളിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഉപസ്പൃശ്യ യഥാന്യായം സ സ്വര്ഗീ രഘുപുങ്ഗവ । ആരോഢുമുപചക്രാമ വിമാനവരമുത്തമമ് ।। ൭.൭൭.
രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, വിധിപ്രകാരം ശുദ്ധീകരണം നടത്തി, ആ സ്വർഗ്ഗവാസി അത്യുത്തമമായ ആകാശരഥത്തിലേക്ക് വീണ്ടും കയറാൻ തുടങ്ങിയു.
തമഹം ദേവസങ്കാശമാരോഹന്തമുദീക്ഷ്യ വൈ । അഥാഹമബ്രുവം വാക്യം സ്വര്ഗിണം പുരുഷര്ഷഭ ।। ൭.൭൭.
ദൈവത്തിനെപ്പോലെയുള്ള അവനെ ആകാശരഥത്തിലേക്ക് കയറുന്നുണ്ടെന്ന് ഞാൻ കണ്ടപ്പോൾ, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ ആ സ്വർഗ്ഗവാസിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കോ ഭവാന്ദേവസങ്കാശ ആഹാരശ്ച വിഗര്ഹിതഃ । ത്വയേദം ഭുജ്യതേ സൌമ്യ കിമര്ഥം വക്തുമര്ഹസി ।। ൭.൭൭.
ദൈവസദൃശനായവനേ, നീ ആരാണ്? ഇത്ര നിന്ദ്യമായ ഈ ഭക്ഷണം നീ എന്തുകൊണ്ട് കഴിക്കുന്നു? ദയവായി അതിന്റെ കാരണം പറഞ്ഞുതരണമെന്നു ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
കസ്യ സ്യാദീദൃശോ ഭാവ ആഹാരോ ദേവസമ്മതഃ । ആശ്ചര്യം വര്തതേ സൌമ്യ ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ ।। ൭.൭൭.
ദേവന്മാർക്ക് ഇഷ്ടമായ ഭക്ഷണം ലഭിക്കുന്നതുപോലുള്ള ഈ അവസ്ഥ ആര്ക്കാണ് ഉണ്ടാകുക? ഇതൊരു അത്ഭുതമാണ്, സ്നേഹിതാ, അതിന്റെ സത്യമായ കാര്യം ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
നാഹമൌപയികം മന്യേ തവ ഭക്ഷ്യമിദം ശവമ് ।। ൭.൭൭.
നിനക്ക് ഈ ശവം യോജിച്ച ഭക്ഷണമാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല.
ഇത്യേവമുക്തഃ സ നരേന്ദ്ര നാകീ കൌതൂഹലാത്സൂനൃതയാ ഗിരാ ച । ശ്രുത്വാ ച വാക്യം മമ സര്വമേതത്സര്വം തഥാ ചാകഥയന്മമേതി ।। ൭.൭൭.
രാജാവേ, ഞാൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം ആ സ്വർഗ്ഗവാസി കൗതുകത്തോടും സ്നേഹപൂർവ്വമായ വാക്കുകളോടും കൂടി എന്റെ എല്ലാ ചോദ്യം കേട്ട്, എല്ലാം യഥാർത്ഥത്തിൽ തന്നെയായി എനിക്ക് പറഞ്ഞു.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ സപ്തസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാൽമീകിമഹർഷിയുടെ മഹത്തായ രാമായണത്തിൽ ഉത്തരകാണ്ഡയിലെ എഴുപത്തിയേഴാമത്തെ സർഗം സമാപിക്കുന്നു.
ശ്രുത്വാ തു ഭാഷിതം വാക്യം മമ രാമ ശുഭാക്ഷരമ് । പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രത്യുവാചേദം സ സ്വര്ഗീ രഘുനന്ദന ।। ൭.൭൮.
എന്റെ ശുഭമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, രാമാ, ആ സ്വർഗ്ഗവാസി കയ്യുകൂപ്പി എനിക്ക് ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
ശൃണു ബ്രഹ്മന്പുരാ വൃത്തം മമൈതത്സുഖദുഃഖയോഃ । അനതിക്രമണീയം ഹി യഥാ പൃച്ഛസി മാം ദ്വിജ ।। ൭.൭൮.
ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ നേരത്തെ അനുഭവിച്ച സന്തോഷവും ദുഃഖവും എല്ലാം നീ കേൾക്കണം. നീ എന്നോട് ചോദിച്ചതുപോലെ, ഇതെന്തെങ്കിലും മറികടക്കാനാവാത്ത കാര്യമാണ്.
പുരാ വൈദര്ഭകോ രാജാ പിതാ മമ മഹായശാഃ । സുദേവ ഇതി വിഖ്യാതസ്ത്രിഷു ലോകേഷു വീര്യവാന് ।। ൭.൭൮.
പണ്ടു, എന്റെ അച്ഛൻ വൈദർഭ്യരാജാവായ സുദേവൻ ആയിരുന്നു. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തനും ശക്തിയുള്ളവനുമായിരുന്നു.
തസ്യ പുത്രദ്വയം ബ്രഹ്മന്ദ്വാഭ്യാം സ്ത്രീഭ്യാമജായത । അഹം ശ്വേത ഇതി ഖ്യാതോ യവീയാന്സുരഥോ ഽഭവത് ।। ൭.൭൮.
ബ്രാഹ്മണനേ, അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് ഭാര്യമാരിൽ നിന്ന് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായി. ഞാൻ ശ്വേതൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; എന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ സുരഥൻ ആകുന്നു.
തതഃ പിതരി സ്വര്യാതേ പൌരാ മാമഭ്യഷേചയന് । തത്രാഹം കൃതവാന്രാജ്യം ധര്മ്യം ച സുസമാഹിതഃ ।। ൭.൭൮.
അച്ഛൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയശേഷം, നഗരവാസികൾ എന്നെ രാജാവാക്കി. അവിടെ ഞാൻ ധർമ്മപൂർവ്വം രാജ്യം ഭരിച്ചു.
ഏവം വര്ഷസഹസ്രാണി സമതീതാനി സുവ്രത । രാജ്യം കാരയതോ ബ്രഹ്മന്പ്രജാ ധര്മേണ രക്ഷതഃ ।। ൭.൭൮.
ഇങ്ങനെ, സദാചാരനേ, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ ഞാൻ രാജ്യം ഭരിച്ച് ജനങ്ങളെ നീതിപൂർവ്വം സംരക്ഷിച്ചു.
സോ ഽഹം നിമിത്തേ കസ്മിംശ്ചിദ്വിജ്ഞാതായുര്ദ്വിജോത്തമ । കാലധര്മം ഹൃദി ന്യസ്യ തതോ വനമുപാഗമമ് ।। ൭.൭൮.
തുടർന്ന്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, ഒരു ലക്ഷണത്തിൽ നിന്നു എന്റെ ആയുസ്സ് തീർന്നുവെന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി. കാലത്തിന്റെ നിയമം മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി ഞാൻ കാടിലേക്ക് പോയി.
സോ ഽഹം വനമിദം ദുര്ഗം മൃഗപക്ഷിവിവര്ജിതമ് । തപശ്ചര്തും പ്രവിഷ്ടോ ഽസ്മി സമീപേ സരസഃ ശുഭേ ।। ൭.൭൮.
ഇങ്ങനെ, മൃഗങ്ങളോ പക്ഷികളോ ഇല്ലാത്ത ഈ കഠിനമായ കാട്ടിൽ, ഈ മനോഹരമായ തടാകത്തിനരികിൽ തപസ്സു ചെയ്യാൻ ഞാൻ പ്രവേശിച്ചു.
ഭ്രാതരം സുരഥം രാജ്യേ ഹ്യഭിഷിച്യ മഹീപതിമ് । ഇദം സരഃ സമാസാദ്യ തപസ്തപ്തം മയാ ചിരമ് ।। ൭.൭൮.
എന്റെ സഹോദരൻ സുരഥനെ രാജാവാക്കി, ഞാൻ ഈ തടാകം എത്തി, ഇവിടെ ദീർഘകാലം തപസ്സു ചെയ്തു.
സോ ഽഹം വര്ഷസഹസ്രാണി തപസ്ത്രീണി മഹാവനേ । തപ്ത്വാ സുദുഷ്കരം പ്രാപ്തോ ബ്രഹ്മലോകമനുത്തമമ് ।। ൭.൭൮.
ഇവിടെ, ഈ മഹാവനത്തിൽ, ഞാൻ മൂവായിരം വർഷം അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ്സു നടത്തി, അതിനുശേഷം പരമമായ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിച്ചു.
തസ്യ മേ സ്വര്ഗഭൂതസ്യ ക്ഷുത്പിപാസേ ദ്വിജോത്തമ । ബാധേതേ പരമോദാര തതോ ഽഹം വ്യഥിതേന്ദ്രിയഃ । ഗത്വാ ത്രിഭുവനശ്രേഷ്ഠം പിതാമഹമുവാച ഹ ।। ൭.൭൮.
എന്നാൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോലും വിശപ്പും ദാഹവും എന്നെ അത്യന്തം പീഡിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ദുർബലമായ ഞാൻ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ പിതാമഹനോടു ചെന്നു സംസാരിച്ചു.
ഭഗവന്ബ്രഹ്മലോകോ ഽയം ക്ഷുത്പിപാസാവിവര്ജിതഃ । കസ്യായം കര്മണഃ പാകഃ ക്ഷുത്പിപാസാനുഗോ ഹ്യഹമ് ।। ൭.൭൮.
ഭഗവന്, ഈ ബ്രഹ്മലോകം വിശപ്പും ദാഹവും ഇല്ലാത്തതാണല്ലോ. എനിക്ക് ഇവിടെ വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവപ്പെടുന്നത് എവിടുന്നാണ്, ആരുടെ കര്മ്മഫലമാണ് ഇതു?
ആഹാരഃ കശ്ച മേ ദേവ തന്മേ ബ്രൂഹി പിതാമഹ ।। ൭.൭൮.
എനിക്ക് എന്താണ് ഭക്ഷണം, ദേവനേ? അതു പറയണം, പിതാമഹാ.
പിതാമഹസ്തു മാമാഹ തവാഹാരഃ സുദേവജ । സ്വാദൂനി സ്വാനി മാംസാനി താനി ഭക്ഷയ നിത്യശഃ ।। ൭.൭൮.
പിതാമഹന് പറഞ്ഞു: സുദേവജ, നിന്റെ ഭക്ഷണം നിന്റെ തന്നെ രുചികരമായ മാംസമാണ്. അതു നീ എപ്പോഴും കഴിക്കണം.
സ്വശരീരം ത്വയാ പുഷ്ടം കുര്വതാ തപ ഉത്തമമ് । അനുപ്തം രോഹതേ ശ്വേത ന കദാചിന്മഹാമതേ ।। ൭.൭൮.
ശ്വേതാ, നീ ഉത്തമമായ തപസ്സിലൂടെ വളര്ത്തിയ ഈ ശരീരം, മുറിവ് വരുത്തിയാലും വീണ്ടും വളരും; അതു ഒരിക്കലും നശിക്കില്ല, മഹാമനസാ.
തൃപ്തിര്ന തേ ഽസ്തി സൂക്ഷ്മാ ഽപി വനേ സത്വനിഷേവിതേ । പുരാ തു ഭിക്ഷമാണായ ഭിക്ഷാ വൈ യതയേ നൃപ । ന ഹി ദത്താ ത്വയേന്ദ്രാഭ യസ്മാദതിഥയേ ഽപി വൈ ।। ൭.൭൮.
വനത്തില് ജീവികള് നിറഞ്ഞിട്ടും, നിനക്ക് ചെറിയ തൃപ്തിയും ഇല്ല. രാജാവേ, മുമ്പ് നീ യതിയായി ഭിക്ഷയെടുത്തപ്പോള് അതു ഒരിക്കലും മറ്റൊരാള്ക്ക്, അതായത് അതിഥിക്കു പോലും, നല്കിയിട്ടില്ല.
ദത്തം ന തേ ഽസ്തി സൂക്ഷ്മോ ഽപി തപ ഏവ നിഷേവസേ । തേന സ്വര്ഗഗതോ വത്സ ബാധ്യസേ ക്ഷുത്പിപാസയാ ।। ൭.൭൮.
നീ ഒരിക്കലും ചെറിയൊരു ദാനവും ചെയ്തിട്ടില്ല, തപസ്സു മാത്രം ചെയ്തുവന്നു. അതുകൊണ്ടു തന്നെ സ്വര്ഗത്തിലേക്കു എത്തിയിട്ടും, നീ വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവിക്കുന്നു, മകനേ.
സ ത്വം സുപുഷ്ടമാഹാരൈഃ സ്വശരീരമനുത്തമമ് । ഭക്ഷയിത്വാമൃതരസം തേന തൃപ്തിര്ഭവിഷ്യതി ।। ൭.൭൮.
നീ നല്ലപോലെ പോഷിപ്പിച്ച നിന്റെ ശരീരം, അമൃതംപോലെയുള്ളത്, കഴിച്ചാല് അതിലൂടെ നിനക്ക് തൃപ്തി ലഭിക്കും.