തസ്മിന്ദ്വാപരസഞ്ജ്ഞേ തു വര്തമാനേ യുഗക്ഷയേ । അധര്മശ്ചാനൃതം ചൈവ വവൃധേ പുരുഷര്ഷഭ ।। ൭.൭൪.
ആ ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, യുഗം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ, അധർമ്മവും അനൃതവും വളർന്നു, മഹാനായ പുരുഷനേ.
തസ്മിന്ദ്വാപരസങ്ഖ്യാതേ തപോ വൈശ്യാന്സമാവിശത് । ത്രിഭ്യോ യുഗേഭ്യസ്ത്രീന്വര്ണാന്ക്രമാദ്വൈ തപ ആവിശത് ।। ൭.൭൪.
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ തപസ്സ് വൈശ്യരിൽ പ്രവേശിച്ചു; മൂന്ന് യുഗങ്ങളിൽ തപസ്സ് മൂന്ന് വർണ്ണങ്ങളിൽ ക്രമമായി പ്രവേശിച്ചു.
ത്രിഭ്യോ യുഗേഭ്യസ്ത്രീന്വര്ണാന്ധര്മശ്ച പരിനിഷ്ഠിതഃ । ന ശുദ്ധോ ലഭതേ ധര്മം യുഗതസ്തു നരര്ഷഭ । ഹീനവര്ണോ നൃപശ്രേഷ്ഠ തപ്യതേ സുമഹത്തപഃ ।। ൭.൭൪.
മൂന്ന് യുഗങ്ങളിൽ മൂന്ന് വർണ്ണങ്ങളും ധർമ്മവും ഉറപ്പു നേടി; ശുദ്ധിയില്ലാത്തവർക്ക് യുഗത്തിൽ ധർമ്മം ലഭിക്കില്ല, മഹാപുരുഷനേ; താഴ്ന്ന വർണ്ണക്കാരൻ, മഹാരാജാവേ, വലിയ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു.
ഭവിഷ്യച്ഛൂദ്രയോന്യാം വൈ തപശ്ചര്യാ കലൌ യുഗേ । അധര്മഃ പരമോ രാജന്ദ്വാപരേ ശൂദ്രജന്മനഃ ।। ൭.൭൪.
ഭാവിയിൽ, കലിയുഗത്തിൽ, ശൂദ്രജന്മക്കാരിൽ തപസ്സ് ഉണ്ടാകും; രാജാവേ, ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ശൂദ്രജന്മക്കാരിൽ അധർമ്മം ഏറ്റവും അധികമായിരിക്കും.
സ വൈ വിഷയപര്യന്തേ തവ രാജന്മഹാതപാഃ । അദ്യ തപ്യതി ദുര്ബുദ്ധിസ്തേന ബാലവധോ ഹ്യയമ് ।। ൭.൭൪.
രാജാവേ, അത്ര വലിയ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന ആ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവൻ ഇപ്പോൾ നിന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ അതിരിൽ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ബാലഹത്യ സംഭവിച്ചത്.
യോ ഹ്യധര്മമകാര്യം വാ വിഷയേ പാര്ഥിവസ്യ തു । കരോതി ചാശ്രീമൂലം തത്പുരേ വാ ദുര്മതിര്നരഃ । ക്ഷിപ്രം ച നരകം യാതി സ ച രാജാ ന സംശയഃ ।। ൭.൭൪.
രാജാവിന്റെ രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ ആരെങ്കിലും അധർമ്മം അല്ലെങ്കിൽ തെറ്റായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുകയോ നഗരത്തിൽ ദുർഭാഗ്യം വരുത്തുകയോ ചെയ്താൽ, ആ ദുഷ്ടൻ വേഗത്തിൽ നരകത്തിൽ പോകും, രാജാവും അതുപോലെ തന്നെ — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
അധീതസ്യ ച തപ്തസ്യ കര്മണഃ സുകൃതസ്യ ച । ഷഷ്ഠം ഭജതി ഭാഗം തു പ്രജാ ധര്മേണ പാലയന് ।। ൭.൭൪.
ജനങ്ങളെ ധർമ്മത്തോടെ സംരക്ഷിച്ചാൽ, അവരുടെ പഠനം, തപസ്സ്, നല്ല പ്രവൃത്തികൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ആറിലൊന്ന് ഭാഗം രാജാവിന് ലഭിക്കും.
ഷങ്ഭാഗസ്യ ന ഭോക്താ ഽസൌ രക്ഷതേ ന പ്രജാഃ കഥമ് ।। ൭.൭൪.
അവൻ ആ ആറിലൊന്ന് ഭാഗം സ്വീകരിക്കാതെ പോവുകയാണെങ്കിൽ, എങ്ങനെ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കും?
സ ത്വം പുരുഷശാര്ദൂല മാര്ഗസ്വ വിഷയം സ്വകമ് । ദുഷ്കൃതം യത്ര പശ്യേഥാസ്തത്ര യത്നം സമാചര ।। ൭.൭൪.
അതുകൊണ്ട്, മഹാപുരുഷനേ, നീ നിന്റെ രാജ്യം പരിശോധിക്കണം; എവിടെയും ദുഷ്കൃത്യം കാണുമ്പോൾ അവിടെ ശ്രദ്ധയോടെ ഇടപെടണം.
ഏവം ചേദ്ധര്മവൃദ്ധിശ്ച നൃണാം ചായുര്വിവര്ധനമ് । ഭവിഷ്യതി നരശ്രേഷ്ഠ ബാലസ്യാസ്യ ച ജീവിതമ് ।। ൭.൭൪.
അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, മനുഷ്യരിൽ ധർമ്മം വർദ്ധിക്കും, ആയുസ്സ് കൂടും, മഹാപുരുഷനേ, ഈ ബാലനും ജീവിക്കും.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ ചതുഃസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാല്മീകി മഹർഷി രചിച്ച മഹത്തായ രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയിലെ എഴുപത്തിനാലാമത്തെ സർഗം സമാപിക്കുന്നു.
നാരദസ്യ തു തദ്വാക്യം ശ്രുത്വാ ഽമൃതമയം തദാ । പ്രഹര്ഷമതുലം ലേഭേ ലക്ഷ്മണം ചേദമബ്രവീത് ।। ൭.൭൫.
നാരദന്റെ ആ അമൃതസമാനമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ലക്ഷ്മണൻ അതുല്യമായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു, പിന്നെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഗച്ഛ സൌമ്യ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം സമാശ്വാസയ സുവ്രതമ് । ബാലസ്യ തു ശരീരം തത്തൈലദ്രോണ്യാം നിധാപയ ।। ൭.൭൫.
സൗമ്യ, നീ പോയി വ്രതനിഷ്ഠനായ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനെ ആശ്വസിപ്പിക്കണം. കുട്ടിയുടെ ശരീരം എണ്ണയിട്ട ഒരു പാത്രത്തിൽ സൂക്ഷിക്കണം.
ഗന്ധൈശ്ച പരമോദാരൈസ്തൈലൈശ്ചാപി സുഗന്ധിഭിഃ । യഥാ ന ക്ഷീയതേ ബാലസ്തഥാ സൌമ്യ വിധീയതാമ് ।। ൭.൭൫.
ഉത്തമമായ സുഗന്ധികളും എണ്ണകളും ഉപയോഗിച്ച്, കുട്ടിയുടെ ശരീരം ക്ഷയിക്കാതിരിക്കാൻ വേണ്ടത്ര കരുതലോടെ നീ ഒരുക്കണം, സൗമ്യ.
യഥാ ശരീരോ ബാലസ്യ ഗുപ്തഃ സന് ശിഷ്ടകര്മണഃ । വിപത്തിഃ പരിഭേദോ വാ ന ഭവേച്ച തഥാ കുരു ।। ൭.൭൫.
കുട്ടിയുടെ ശരീരം സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, വേണ്ട എല്ലാ ക്രിയകളും നിർവഹിക്കുമ്പോൾ, യാതൊരു അനർത്ഥവും ദോഷവും സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ നീ ശ്രദ്ധിക്കണം.
ഏവമാദിശ്യ കാകുത്സ്ഥോ ലക്ഷ്മണം ശുഭലക്ഷണമ് । മനസാ പുഷ്പകം ദധ്യാവാഗച്ഛേതി മഹായശാഃ ।। ൭.൭൫.
ഇങ്ങനെ സുദർശനമായ ലക്ഷ്മണനെ കാകുത്സ്ഥൻ ഉപദേശിച്ചു. മഹത്വമുള്ളവൻ മനസ്സിൽ തന്നെ പുഷ്പകവിമാനത്തെ വരാൻ വിളിച്ചു.
ഇങ്ഗിതം സ തു വിജ്ഞായ പുഷ്പകോ ഹേമഭൂഷിതഃ । ആജഗാമ മുഹൂര്തേന സമീപേ രാഘവസ്യ വൈ ।। ൭.൭൫.
അവന്റെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, പൊന്നുകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച പുഷ്പകവിമാനം ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് രാഘവന്റെ മുന്നിൽ എത്തി.
സോ ഽബ്രവീത്പ്രണതോ ഭൂത്വാ അയമസ്മി നരാധിപ । വശ്യസ്തവ മഹാബാഹോ കിങ്കരഃ സമുപസ്ഥിതഃ ।। ൭.൭൫.
വിമാനം നമസ്കരിച്ച് പറഞ്ഞു: 'നരാധിപനേ, ഞാൻ ഇവിടെ സന്നദ്ധനാണ്, മഹാബാഹുവേ, ഞാൻ നിന്റെ today അടിനാണ്, എന്ത് വേണമെങ്കിലും നിർദ്ദേശിക്കൂ.'
ഭാഷിതം രുചിരം ശ്രുത്വാ പുഷ്പകസ്യ നരാധിപഃ । അഭിവാദ്യ മഹര്ഷീംസ്താന് വിമാനം സോ ഽധ്യരോഹത ।। ൭.൭൫.
പുഷ്പകവിമാനത്തിന്റെ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ കേട്ട്, നരാധിപൻ മഹർഷിമാരെ ആദരത്തോടെ വന്ദിച്ചു, പിന്നെ ആ ആകാശവാഹനത്തിൽ കയറി.
ധനുര്ഗൃഹീത്വാ തൂണീ ച ഖഡ്ഗം ച രുചിരപ്രഭമ് । നിക്ഷിപ്യ നഗരേ വീരൌ സൌമിത്രിഭരതാവുഭൌ ।। ൭.൭൫.
അവൻ തന്റെ വില്ലും അമ്പൊരുമയും ദീപ്തമായ വാളും എടുത്ത്, വീരന്മാരായ സൗമിത്രിയും ഭാരതനും നഗരത്തിൽ തന്നെ വിട്ടു.
പ്രായാത്പ്രതീചീം ഹരിതം വിചിന്വംശ്ച തതസ്തതഃ । ഉത്തരാമഗമച്ഛ്രീമാന്ദിശം ഹിമവതാ വൃതാമ് ।। ൭.൭൫.
അവൻ പടിഞ്ഞാറോട്ട് തിരിച്ച്, എല്ലായിടത്തും അന്വേഷിച്ചു, പിന്നെ മഹത്വമുള്ളവൻ ഹിമാലയപർവതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട വടക്കേ ദിശയിൽ എത്തി.
അപശ്യമാനസ്തത്രാപി സ്വല്പമപ്യഥ ദുഷ്കൃതമ് । പൂര്വാമപി ദിശം സര്വാമഥോ ഽപശ്യന്നരാധിപഃ ।। ൭.൭൫.
അവിടെ പോലും, രാജാവ് ചെറിയൊരു പാപം പോലും കണ്ടില്ല. അതുപോലെ, കിഴക്കൻ ദിശകളിലും ഒന്നും കണ്ടില്ല.
പ്രവിശുദ്ധസമാചാരാമാദര്ശതലനിര്മലാമ് । പുഷ്പകസ്ഥോ മഹാബാഹുസ്തദാപശ്യന്നരാധിപഃ ।। ൭.൭൫.
പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ ഇരുന്ന്, മഹാബാഹുവായ രാജാവ് അന്നപ്പോൾ പൂർണ്ണമായും ശുദ്ധമായ, കണ്ണാടിപോലെ നിർമ്മലമായ ഒരു ദേശം കണ്ടു.
ദക്ഷിണാം ദിശമാക്രാമത്തതോ രാജര്ഷിനന്ദനഃ । ശൈവലസ്യോത്തരേ പാര്ശ്വേ ദദര്ശ സുമഹത്സരഃ ।। ൭.൭൫.
അതിനുശേഷം, രാജർഷികളുടെ പുത്രൻ തെക്കേ ദിശയിലേക്ക് പോയി, ശൈവലയുടെ വടക്കേ തീരത്ത് വലിയൊരു തടാകം കണ്ടു.
തസ്മിന്സരസി തപ്യന്തം താപസം സുമഹത്തപഃ । ദദര്ശ രാഘവഃ ശ്രീമാഁല്ലമ്ബമാനമധോമുഖമ് ।। ൭.൭൫.
ആ തടാകത്തിൽ, രാഘവൻ മഹത്തായ തപസ്സുള്ള, തല താഴ്ത്തി ശരീരം താഴെ കൂണിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു തപസ്സിയെ കണ്ടു.
രാഘവസ്തമുപാഗമ്യ തപ്യന്തം തപ ഉത്തമമ് । ഉവാച സ തദാ വാക്യം ധന്യസ്ത്വമസി സുവ്രത ।। ൭.൭൫.
രാഘവൻ ആ ഉത്തമതപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന തപസ്സിയെ സമീപിച്ചു, പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഭാഗ്യം വലിയതാണ്, വ്രതനിഷ്ഠനേ.'
കസ്യാം യോന്യാം തപോവൃദ്ധ വര്തസേ ദൃഢവിക്രമ । കൌതൂഹലാത്ത്വാം പൃച്ഛാമി രാമോ ദാശരഥിര്ഹ്യഹമ് ।। ൭.൭൫.
നീ ഏത് വംശത്തിൽ ജനിച്ചവനാണ്, തപസ്സിൽ മുന്നേറ്റം നേടിയവനേ, ദൃഢനിശ്ചയനേ? ഞാൻ രാമൻ, ദശരഥന്റെ മകനാണ്, കൗതുകത്തോടെ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു.
കോ ഽര്ഥോ മനീഷിതസ്തുഭ്യം സ്വര്ഗലാഭഃ പരോ ഽഥവാ । വരാശ്രയോ യദര്ഥം ത്വം തപസ്യസി സുദുഷ്കരമ് । യമാശ്രിത്യ തപസ്തപ്തം ശ്രോതുമിച്ഛാമി താപസ ।। ൭.൭൫.
നിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്താണ്? സ്വർഗം നേടാനാണോ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും വലിയ ഫലത്തിനായാണോ ഈ ദുർലഭമായ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നത്? നീ ഏതു ആശ്രയിച്ചാണ് ഈ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടത്? തപസ്സിനാഥനേ, ഇതെല്ലാം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മണോ വാ ഽസി ഭദ്രം തേ ക്ഷത്രിയോ വാ ഽസി ദുര്ജയഃ । വൈശ്യസ്തൃതീയവര്ണോ വാ ശൂദ്രോ വാ സത്യവാഗ്ഭവ ।। ൭.൭൫.
നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ, നീ ഒരു ബ്രാഹ്മണനോ, അതല്ലെങ്കിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ക്ഷത്രിയനോ? അല്ലെങ്കിൽ മൂന്നാമത്തെ വർഗ്ഗമായ ഒരു വൈശ്യനോ, അതോ ഒരു ശൂദ്രനോ? സത്യമായിട്ട് പറയൂ.
ഇത്യേവമുക്തഃ സ നരാധിപേന ഹ്യവാക്ഛിരാ ദാശരഥായ തസ്മൈ । ഉവാച ജാതിം നൃപപുങ്ഗവായ യത്കാരണേ ചൈവ തപഃപ്രയത്നഃ ।। ൭.൭൫.
രാജാവിന്റെ ഈ ചോദ്യം കേട്ട ശേഷം, തല താഴ്ത്തിയ ആ തപസ്വി ദശരഥപുത്രനായ രാമനോടും രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനോടും തന്റെ ജന്മവും തപസ്സിന്റെ കാരണവും തുറന്നു പറഞ്ഞു.