അര്ധാസനേന ശക്രസ്യ രാജ്യാര്ധേന ച പാര്ഥിവഃ । വന്ദ്യമാനഃ സുരഗണൈഃ പ്രതിജ്ഞാമധ്യരോഹത ।। ൭.൬൭.
ദേവഗണങ്ങൾ ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ചപ്പോൾ, രാജാവ് ഇന്ദ്രന്റെ സിംഹാസനത്തിന്റെ പാതിയും രാജ്യത്തിന്റെ പാതിയും പങ്കിടണമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു.
തസ്യ പാപമഭിപ്രായം വിദിത്വാ പാകശാസനഃ । സാന്ത്വപൂര്വമിദം വാക്യമുവാച യുവനാശ്വജമ് ।। ൭.൬൭.
അവന്റെ ദുഷ്പ്രേരണ മനസ്സറിഞ്ഞ്, ദേവാധിപനായ ഇന്ദ്രൻ, യുവനാശ്വന്റെ മകനോട് സാന്ത്വനപൂർവ്വം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
രാജാ ത്വം മാനുഷേ ലോകേ ന താവത്പുരുഷര്ഷഭ । അകൃത്വാ പൃഥിവീം വശ്യാം ദേവരാജ്യമിഹേച്ഛസി ।। ൭.൬൭.
മനുഷ്യലോകത്ത് രാജാവായ നീ, മഹാനായവനേ, ഭൂമിയെ പൂർണ്ണമായും കീഴടക്കാതെ ദേവരാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യദി വീര സമഗ്രാ തേ മേദിനീ നിഖിലാ വശേ । ദേവരാജ്യം കുരുഷ്വേഹ സഭൃത്യബലവാഹനഃ ।। ൭.൬൭.
വീരനായ നീ, ഭൂമി മുഴുവൻ നിന്റെ വശത്തായാൽ, ഭൃത്യരും സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ദേവരാജ്യത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാം.
ഇന്ദ്രമേവം ബ്രുവാണം തം മാന്ധാതാ വാക്യമബ്രവീത് । ക്വ മേ ശക്ര പ്രതിഹതം ശാസനം പൃഥിവീതലേ ।। ൭.൬൭.
ഇന്ദ്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മാംധാതാവ് ചോദിച്ചു: ശക്രാ, ഭൂമിയിൽ എവിടെയാണ് എന്റെ ആജ്ഞ തടയപ്പെട്ടത്?
തമുവാച സഹസ്രാക്ഷോ ലവണോ നാമ രാക്ഷസഃ । മധുപുത്രോ മധുവനേ ന തേ ഽ ഽജ്ഞാം കുരുതേ ഽനഘ ।। ൭.൬൭.
അതിനുത്തരമായി സഹസ്രാക്ഷൻ പറഞ്ഞു: മധുവിന്റെ മകൻ ലവണൻ മധുവനത്തിൽ വസിക്കുന്നു; അദോഷിയേ, അവൻ നിന്റെ ആജ്ഞ മാനിക്കുന്നില്ല.
തച്ഛ്രുത്വാ വിപ്രിയം ഘോരം സഹസ്രാക്ഷേണ ഭാഷിതമ് । വ്രീഡിതോ ഽവാങ്മുഖോ രാജാ വ്യാഹര്തും ന ശശാക ഹ ।। ൭.൬൭.
ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞ ഈ കഠിനവും ഭയാനകവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് ലജ്ജിച്ചു, തല താഴ്ത്തി, ഉത്തരം പറയാൻ കഴിയാതെ നിന്നു.
ആമന്ത്ര്യ തു സഹസ്രാക്ഷം ഹ്രിയാ കിഞ്ചിദവാങ്മുഖഃ । പുനരേവാഗമച്ഛ്രീമാനിമം ലോകം നരേശ്വരഃ ।। ൭.൬൭.
അവൻ കുറച്ചു ലജ്ജയോടെ ഇന്ദ്രനോട് വിടപറഞ്ഞു, പിന്നെ മഹത്വമുള്ള രാജാവ് തന്റെ ലോകത്തേക്ക് തിരിച്ചുപോയി.
സ കൃത്വാ ഹൃദയേ ഽമര്ഷം സഭൃത്യബലവാഹനഃ । ആജഗാമ മധോഃ പുത്രം വശേ കര്തുമരിന്ദമഃ ।। ൭.൬൭.
ഹൃദയത്തിൽ ക്രോധം നിറച്ച്, ഭൃത്യരും സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും കൂട്ടി, ശത്രുനാശകൻ മധുവിന്റെ മകനെ കീഴടക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
സ കാങ്ക്ഷമാണോ ലവണം യുദ്ധായ പുരുഷര്ഷഭഃ । ദൂതം സമ്പ്രേഷയാമാസ സകാശം ലവണസ്യ ഹി ।। ൭.൬൭.
ലവണനുമായി യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച മഹാനായവൻ, ലവണന്റെ സന്നിധിയിൽ ഒരു ദൂതനെ അയച്ചു.
സ ഗത്വാ വിപ്രിയാണ്യാഹ ബഹൂനി മധുനഃ സുതമ് । വദന്തമേവം തം ദൂതം ഭക്ഷയാമാസ രാക്ഷസഃ ।। ൭.൬൭.
ദൂതൻ പോയി മധുവിന്റെ മകനോടു പല അസുഖകരമായ വാക്കുകളും പറഞ്ഞു; അങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ ആ രാക്ഷസൻ ദൂതനെ തിന്നുകളഞ്ഞു.
ചിരായമാണേ ദൂതേ തു രാജാ ക്രോധസമന്വിതഃ । അര്ദയാമാസ തദ്രക്ഷഃ ശരവൃഷ്ട്യാ സമന്തതഃ ।। ൭.൬൭.
ദൂതൻ വൈകിയപ്പോൾ, രാജാവ് കോപത്തോടെ ആ രാക്ഷസനെ എല്ലാ ദിക്കിലും നിന്ന് അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ ആക്രമിച്ചു.
തതഃ പ്രഹസ്യ തദ്രക്ഷഃ ശൂലം ജഗ്രാഹ പാണിനാ । വധായ സാനുബന്ധസ്യ മുമോചായുധമുത്തമമ് ।। ൭.൬൭.
അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസൻ ചിരിച്ച്, കൈയിൽ ശൂലം എടുത്തു, രാജാവിനെയും അവന്റെ കൂട്ടരെയും കൊല്ലാൻ അത്ഭുതായുധം എറിഞ്ഞു.
തച്ഛൂലം ദീപ്യമാനം തു സഭൃത്യബലവാഹനമ് । ഭസ്മീകൃത്വാ നൃപം ഭൂയോ ലവണസ്യാഗമത്കരമ് ।। ൭.൬൭.
ആ ജ്വലിക്കുന്ന ശൂലം, ഭൃത്യരും സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ രാജാവിനെ ചാരമാക്കി, പിന്നെ ലവണന്റെ അടിയിലേക്കു മടങ്ങി.
ഏവം സ രാജാ സുമഹാന്ഹതഃ സബലവാഹനഃ । ശൂലസ്യ തു ബലം സൌമ്യ അപ്രമേയമനുത്തമമ് ।। ൭.൬൭.
ഇങ്ങനെ ആ മഹാരാജാവും അവന്റെ സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും നശിച്ചു; സുഖസ്വഭാവനായവാ, ആ ശൂലത്തിന്റെ ശക്തി അളക്കാനാവാത്തതും അതുല്യവുമാണ്.
ശ്വഃ പ്രഭാതേ തു ലവണം വധിഷ്യസി ന സംശയഃ । അഗൃഹീതായുധം ക്ഷിപ്രം ധ്രുവോ ഹി വിജയസ്തവ ।। ൭.൬൭.
നാളെ പുലർച്ചെ നീ ലവണനെ നിർബന്ധമായും കൊല്ലും; അവൻ ആയുധം കൈവശമില്ലെങ്കിൽ, നിന്റെ വിജയം തീർച്ചയായും വേഗത്തിൽ സംഭവിക്കും.
ലോകാനാം സ്വസ്തി ചൈവ സ്യാത്കൃതേ കര്മണി ച ത്വയാ । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ലവണസ്യ ദുരാത്മനഃ ।। ൭.൬൭.
നിന്റെ ഈ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ലോകങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകും; ദുഷ്ടനായ ലവണനെ കുറിച്ച് എല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ശൂലസ്യ ച ബലം ഘോരമപ്രമേയം നരര്ഷഭ । വിനാശശ്ചൈവ മാന്ധാതുര്യത്തേനാഭൂച്ച പാര്ഥിവ ।। ൭.൬൭.
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, ആ ഭയാനകവും അളക്കാനാവാത്തതുമായ ശൂലത്തിന്റെ ശക്തിയും, അതിനാൽ മാംധാതാവ് നശിച്ചതും ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ത്വം ശ്വഃ പ്രഭാതേ ലവണം മഹാത്മന്വധിഷ്യസേ നാത്ര തു സംശയോ മേ । ശൂലം വിനാ നിര്ഗതമാമിഷാര്ഥേ ധ്രുവോ ജയസ്തേ ഭവിതാ നരേന്ദ്ര ।। ൭.൬൭.
നാളെ പുലർച്ചെ, മഹാത്മാവേ, നീ ലവണനെ കൊല്ലും—ഇതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല; അവൻ ശൂലം കൂടാതെ ഇറങ്ങി ഇറച്ചി തേടുമ്പോൾ, രാജാവേ, നിന്റെ വിജയം ഉറപ്പാണ്.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ സപ്തഷഷ്ടിതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാല്മീകിമഹർഷിയുടെ മഹത്തായ രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയുടെ അറുപത്തിയേഴാമത്തെ സർഗം സമാപിക്കുന്നു.
കഥാം കഥയതാം തേഷാം ജയം ചാകാങ്ക്ഷതാം ശുഭമ് । വ്യതീതാ രജനീ ശീഘ്രം ശത്രുഘ്നസ്യ മഹാത്മനഃ ।। ൭.൬൮.
അവരവരുടെ കഥകള് പറയുകയും വിജയത്തിനായി ആശിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോള്, മഹാത്മാവായ ശത്രുഘ്നന്റെ രാത്രി അതിവേഗം കടന്നു പോയി.
തതഃ പ്രഭാതേ വിമലേ തസ്മിന്കാലേ സ രാക്ഷസഃ । നിര്ഗതസ്തു പുരാദ്ധീരോ ഭക്ഷ്യാഹാരപ്രചോദിതഃ ।। ൭.൬൮.
ശുദ്ധമായ പ്രഭാതത്തില്, ആ സമയത്ത്, ആ ധീരനായ രാക്ഷസന് പട്ടണത്തില്നിന്ന് പുറത്തേക്ക് ഇറങ്ങി, വിശപ്പും ഭക്ഷണത്തിന്റെ ആഗ്രഹവും കൊണ്ടായിരുന്നു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ വീരഃ ശത്രുഘ്നോ യമുനാം നദീമ് । തീര്ത്വാ മധുപുരദ്വാരി ധനുഷ്പാണിരതിഷ്ഠത ।। ൭.൬൮.
ഇതൊക്കെയായിരിക്കുമ്പോള്, വീരനായ ശത്രുഘ്നന് യമുനാനദി കടന്ന്, മധുപുരയുടെ വാതിലില് വില്ലേന്തി നിന്നു.
തതോ ഽര്ധദിവസേ പ്രാപ്തേ ക്രൂരകര്മാ സ രാക്ഷസഃ । ആഗച്ഛദ്ബഹുസാഹസ്രം പ്രാണിനാം ഭാരമുദ്വഹന് ।। ൭.൬൮.
പകല് പകുതിയായപ്പോള്, ആ ക്രൂരകൃത്യങ്ങളുള്ള രാക്ഷസന് ആയിരക്കണക്കിന് ജീവികളുടെ ഭാരമേറ്റു അവിടെ എത്തി.
തതോ ദദര്ശ ശത്രുഘ്നം സ്ഥിതം ദ്വാരി ധൃതായുധമ് । തമുവാച തതോ രക്ഷഃ കിമനേന കരിഷ്യസി ।। ൭.൬൮.
അപ്പോള് അവന് വാതിലില് ആയുധം പിടിച്ച് നില്ക്കുന്ന ശത്രുഘ്നനെ കണ്ടു. പിന്നെ ആ രാക്ഷസന് അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ഇത് കൊണ്ട് നീ എന്ത് ചെയ്യാനാണ്?'
ഈദൃശാനാം സഹസ്രാണി സായുധാനാം നരാധമ । ഭക്ഷിതാനി മയാ രോഷാത്കാലമാകാങ്ക്ഷസേ നു കിമ് ।। ൭.൬൮.
'നിനക്കുപോലെയുള്ള ആയുധധാരികളായ ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യരെ ഞാൻ കോപത്തിൽ വിഴുങ്ങിയിട്ടുണ്ട്, മനുഷ്യരാശിയിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനേ, നീയും നിന്റെ സമയം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ?'
ആഹാരശ്ചാസ്യ സമ്പൂര്ണോ മമായം പുരുഷാധമ । സ്വയം പ്രവിഷ്ടോ ഽദ്യ മുഖം കഥമാസാദ്യ ദുര്മതേ ।। ൭.൬൮.
'നിന്റെ പോലെയുള്ളവരെ വിഴുങ്ങിയാൽ എനിക്ക് വിശപ്പ് തീരുന്നു, മനുഷ്യരാശിയിലെ ദുഷ്ടനേ, നീ ഇന്നിതാ സ്വയം എന്റെ വായിലേക്കു വന്നു, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനേ, നീ ഇങ്ങനെ എങ്ങനെ എത്തി?'
തസ്യൈവം ഭാഷമാണസ്യ ഹസതശ്ച മുഹുര്മുഹുഃ । ശത്രുഘ്നോ വീര്യസമ്പന്നോ രോഷാദശ്രൂണ്യവാസൃജത് ।। ൭.൬൮.
അവന് ഇങ്ങനെ പലതവണ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സംസാരിക്കുമ്പോള്, വീര്യശാലിയായ ശത്രുഘ്നന് കോപത്തില് കണ്ണീര് വീഴ്ത്തി.
തസ്യ രോഷാഭിഭൂതസ്യ ശത്രുഘ്നസ്യ മഹാത്മനഃ । തേജോമയാ മരീച്യസ്തു സര്വഗാത്രൈര്വിനിഷ്പതന് ।। ൭.൬൮.
കൊപം കൊണ്ട് നിറഞ്ഞ മഹാത്മാവായ ശത്രുഘ്നന്റെ ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും നിന്നുമാണ് പ്രകാശം പടരുന്നത്.
ഉവാച ച സുസങ്ക്രുദ്ധഃ ശത്രുഘ്നസ്തം നിശാചരമ് । യോദ്ധുമിച്ഛാമി ദുര്ബുദ്ധേ ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം ത്വയാ സഹ ।। ൭.൬൮.
ശത്രുഘ്നന് അത്യന്തം കോപത്തോടെ ആ രാത്രിയില് സഞ്ചരിക്കുന്നവനോട് പറഞ്ഞു: 'ദുഷ്ടനേ, നിന്നോടൊപ്പം ഞാൻ ഏകാന്തയുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'