സ കാഞ്ചനാദ്യൈര്മുനിഭിഃ സമേതോ രഘുപ്രവീരോ രജനീം തദാനീമ് । കഥാപ്രകാരൈര്ബഹുഭിര്മഹാത്മാ വിരാമയാമാസ നരേന്ദ്രസൂനുഃ ।। ൭.൬൬.
പിന്നീട് പൊന്നാലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച മുനിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രഘുവംശത്തിലെ വീരനായ രാജകുമാരൻ ആ രാത്രി പലവിധ കഥകളോടെ ആസ്വദിച്ചു.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ ഷട്ഷഷ്ടിതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാല്മീകി മഹർഷി രചിച്ച മഹാപുണ്യമായ രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയുടെ അറുപത്താറാം സര്ഗം സമാപിച്ചു.
അഥ രാത്ര്യാം പ്രവൃത്തായാം ശത്രുഘ്നോ ഭൃഗുനന്ദനമ് । പപ്രച്ഛ ച്യവനം വിപ്രം ലവണസ്യ യഥാ ബലമ് ।। ൭.൬൭.
അപ്പോൾ രാത്രി ആരംഭിച്ചപ്പോൾ ശത്രുഘ്നൻ ഭൃഗുവംശജനായ ച്യവനമുനിയെ വിളിച്ചു, ലവണന്റെ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.
ശൂലസ്യ ച ബലം ബ്രഹ്മന്കേ ച പൂര്വം വിനാശിതാഃ । അനേന ശൂലമുഖ്യേന ദ്വന്ദ്വയുദ്ധമുപാഗതാഃ ।। ൭.൬൭.
ബ്രാഹ്മണനേ, ആ ശൂലത്തിന്റെ ശക്തിയും, മുമ്പ് ഈ പ്രധാനശൂലത്താൽ ആരെല്ലാം ഏകാന്തയുദ്ധത്തിൽ തോല്പിച്ചുവെന്നും എനിക്ക് പറയൂ.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ശത്രുഘ്നസ്യ മഹാത്മനഃ । പ്രത്യുവാച മഹാതേജാശ്ച്യവനോ രഘുനന്ദനമ് ।। ൭.൬൭.
ശത്രുഘ്നന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹാത്മാവായ ച്യവനൻ, രഘുവംശജനായവനോട് ഉജ്ജ്വലമായ തേജസ്സോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
അസങ്ഖ്യേയാനി കര്മാണി യാന്യസ്യ രഘുനന്ദന । ഇക്ഷ്വാകുവംശപ്രഭവേ യദ്വൃത്തം തച്ഛൃണഷ്വ മേ ।। ൭.൬൭.
രഘുവംശജാ, ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിന്റെ ആദിപുരുഷൻ ചെയ്ത പ്രവർത്തികൾ അനന്തമാണ്. അവയിൽ സംഭവിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറയാം, നീ കേൾക്കൂ.
അയോധ്യായാം പുരാ രാജാ യുവനാശ്വസുതോ ബലീ । മാന്ധാതേതി സ വിഖ്യാതസ്ത്രിഷു ലോകേഷു വീര്യവാന് ।। ൭.൬൭.
അയോധ്യയിൽ പഴയകാലത്ത് യുവനാശ്വന്റെ മകനായ ശക്തനായ ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. മാൻധാതാ എന്ന പേരിൽ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തനായവൻ.
സ കൃത്വാ പൃഥിവീം കൃത്സ്നാം ശാസനേ പൃഥിവീപതിഃ । സുരലോകമിതോ ജേതുമുദ്യോഗമകരോന്നൃപഃ ।। ൭.൬൭.
അവൻ ഭൂമിയെ മുഴുവനും കീഴടക്കി ഭരിച്ച ശേഷം, ദേവലോകം കീഴടക്കാൻ ഒരുക്കം തുടങ്ങി.
ഇന്ദ്രസ്യ ച ഭയം തീവ്രം സുരാണാം ച മഹാത്മനാമ് । മാന്ധാതരി കൃതോദ്യോഗേ ദേവലോകജിഗീഷയാ ।। ൭.൬൭.
മാൻധാതാവ് ദേവലോകം കീഴടക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രനും മഹാത്മാക്കളായ ദേവന്മാർക്കും വലിയ ഭയം തോന്നി.
അര്ധാസനേന ശക്രസ്യ രാജ്യാര്ധേന ച പാര്ഥിവഃ । വന്ദ്യമാനഃ സുരഗണൈഃ പ്രതിജ്ഞാമധ്യരോഹത ।। ൭.൬൭.
ദേവഗണങ്ങൾ ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ചപ്പോൾ, രാജാവ് ഇന്ദ്രന്റെ സിംഹാസനത്തിന്റെ പാതിയും രാജ്യത്തിന്റെ പാതിയും പങ്കിടണമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു.
തസ്യ പാപമഭിപ്രായം വിദിത്വാ പാകശാസനഃ । സാന്ത്വപൂര്വമിദം വാക്യമുവാച യുവനാശ്വജമ് ।। ൭.൬൭.
അവന്റെ ദുഷ്പ്രേരണ മനസ്സറിഞ്ഞ്, ദേവാധിപനായ ഇന്ദ്രൻ, യുവനാശ്വന്റെ മകനോട് സാന്ത്വനപൂർവ്വം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
രാജാ ത്വം മാനുഷേ ലോകേ ന താവത്പുരുഷര്ഷഭ । അകൃത്വാ പൃഥിവീം വശ്യാം ദേവരാജ്യമിഹേച്ഛസി ।। ൭.൬൭.
മനുഷ്യലോകത്ത് രാജാവായ നീ, മഹാനായവനേ, ഭൂമിയെ പൂർണ്ണമായും കീഴടക്കാതെ ദേവരാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യദി വീര സമഗ്രാ തേ മേദിനീ നിഖിലാ വശേ । ദേവരാജ്യം കുരുഷ്വേഹ സഭൃത്യബലവാഹനഃ ।। ൭.൬൭.
വീരനായ നീ, ഭൂമി മുഴുവൻ നിന്റെ വശത്തായാൽ, ഭൃത്യരും സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ദേവരാജ്യത്തിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാം.
ഇന്ദ്രമേവം ബ്രുവാണം തം മാന്ധാതാ വാക്യമബ്രവീത് । ക്വ മേ ശക്ര പ്രതിഹതം ശാസനം പൃഥിവീതലേ ।। ൭.൬൭.
ഇന്ദ്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മാംധാതാവ് ചോദിച്ചു: ശക്രാ, ഭൂമിയിൽ എവിടെയാണ് എന്റെ ആജ്ഞ തടയപ്പെട്ടത്?
തമുവാച സഹസ്രാക്ഷോ ലവണോ നാമ രാക്ഷസഃ । മധുപുത്രോ മധുവനേ ന തേ ഽ ഽജ്ഞാം കുരുതേ ഽനഘ ।। ൭.൬൭.
അതിനുത്തരമായി സഹസ്രാക്ഷൻ പറഞ്ഞു: മധുവിന്റെ മകൻ ലവണൻ മധുവനത്തിൽ വസിക്കുന്നു; അദോഷിയേ, അവൻ നിന്റെ ആജ്ഞ മാനിക്കുന്നില്ല.
തച്ഛ്രുത്വാ വിപ്രിയം ഘോരം സഹസ്രാക്ഷേണ ഭാഷിതമ് । വ്രീഡിതോ ഽവാങ്മുഖോ രാജാ വ്യാഹര്തും ന ശശാക ഹ ।। ൭.൬൭.
ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞ ഈ കഠിനവും ഭയാനകവുമായ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് ലജ്ജിച്ചു, തല താഴ്ത്തി, ഉത്തരം പറയാൻ കഴിയാതെ നിന്നു.
ആമന്ത്ര്യ തു സഹസ്രാക്ഷം ഹ്രിയാ കിഞ്ചിദവാങ്മുഖഃ । പുനരേവാഗമച്ഛ്രീമാനിമം ലോകം നരേശ്വരഃ ।। ൭.൬൭.
അവൻ കുറച്ചു ലജ്ജയോടെ ഇന്ദ്രനോട് വിടപറഞ്ഞു, പിന്നെ മഹത്വമുള്ള രാജാവ് തന്റെ ലോകത്തേക്ക് തിരിച്ചുപോയി.
സ കൃത്വാ ഹൃദയേ ഽമര്ഷം സഭൃത്യബലവാഹനഃ । ആജഗാമ മധോഃ പുത്രം വശേ കര്തുമരിന്ദമഃ ।। ൭.൬൭.
ഹൃദയത്തിൽ ക്രോധം നിറച്ച്, ഭൃത്യരും സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും കൂട്ടി, ശത്രുനാശകൻ മധുവിന്റെ മകനെ കീഴടക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
സ കാങ്ക്ഷമാണോ ലവണം യുദ്ധായ പുരുഷര്ഷഭഃ । ദൂതം സമ്പ്രേഷയാമാസ സകാശം ലവണസ്യ ഹി ।। ൭.൬൭.
ലവണനുമായി യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച മഹാനായവൻ, ലവണന്റെ സന്നിധിയിൽ ഒരു ദൂതനെ അയച്ചു.
സ ഗത്വാ വിപ്രിയാണ്യാഹ ബഹൂനി മധുനഃ സുതമ് । വദന്തമേവം തം ദൂതം ഭക്ഷയാമാസ രാക്ഷസഃ ।। ൭.൬൭.
ദൂതൻ പോയി മധുവിന്റെ മകനോടു പല അസുഖകരമായ വാക്കുകളും പറഞ്ഞു; അങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ ആ രാക്ഷസൻ ദൂതനെ തിന്നുകളഞ്ഞു.
ചിരായമാണേ ദൂതേ തു രാജാ ക്രോധസമന്വിതഃ । അര്ദയാമാസ തദ്രക്ഷഃ ശരവൃഷ്ട്യാ സമന്തതഃ ।। ൭.൬൭.
ദൂതൻ വൈകിയപ്പോൾ, രാജാവ് കോപത്തോടെ ആ രാക്ഷസനെ എല്ലാ ദിക്കിലും നിന്ന് അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ ആക്രമിച്ചു.
തതഃ പ്രഹസ്യ തദ്രക്ഷഃ ശൂലം ജഗ്രാഹ പാണിനാ । വധായ സാനുബന്ധസ്യ മുമോചായുധമുത്തമമ് ।। ൭.൬൭.
അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസൻ ചിരിച്ച്, കൈയിൽ ശൂലം എടുത്തു, രാജാവിനെയും അവന്റെ കൂട്ടരെയും കൊല്ലാൻ അത്ഭുതായുധം എറിഞ്ഞു.
തച്ഛൂലം ദീപ്യമാനം തു സഭൃത്യബലവാഹനമ് । ഭസ്മീകൃത്വാ നൃപം ഭൂയോ ലവണസ്യാഗമത്കരമ് ।। ൭.൬൭.
ആ ജ്വലിക്കുന്ന ശൂലം, ഭൃത്യരും സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ രാജാവിനെ ചാരമാക്കി, പിന്നെ ലവണന്റെ അടിയിലേക്കു മടങ്ങി.
ഏവം സ രാജാ സുമഹാന്ഹതഃ സബലവാഹനഃ । ശൂലസ്യ തു ബലം സൌമ്യ അപ്രമേയമനുത്തമമ് ।। ൭.൬൭.
ഇങ്ങനെ ആ മഹാരാജാവും അവന്റെ സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും നശിച്ചു; സുഖസ്വഭാവനായവാ, ആ ശൂലത്തിന്റെ ശക്തി അളക്കാനാവാത്തതും അതുല്യവുമാണ്.
ശ്വഃ പ്രഭാതേ തു ലവണം വധിഷ്യസി ന സംശയഃ । അഗൃഹീതായുധം ക്ഷിപ്രം ധ്രുവോ ഹി വിജയസ്തവ ।। ൭.൬൭.
നാളെ പുലർച്ചെ നീ ലവണനെ നിർബന്ധമായും കൊല്ലും; അവൻ ആയുധം കൈവശമില്ലെങ്കിൽ, നിന്റെ വിജയം തീർച്ചയായും വേഗത്തിൽ സംഭവിക്കും.
ലോകാനാം സ്വസ്തി ചൈവ സ്യാത്കൃതേ കര്മണി ച ത്വയാ । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ലവണസ്യ ദുരാത്മനഃ ।। ൭.൬൭.
നിന്റെ ഈ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ലോകങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകും; ദുഷ്ടനായ ലവണനെ കുറിച്ച് എല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ശൂലസ്യ ച ബലം ഘോരമപ്രമേയം നരര്ഷഭ । വിനാശശ്ചൈവ മാന്ധാതുര്യത്തേനാഭൂച്ച പാര്ഥിവ ।। ൭.൬൭.
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, ആ ഭയാനകവും അളക്കാനാവാത്തതുമായ ശൂലത്തിന്റെ ശക്തിയും, അതിനാൽ മാംധാതാവ് നശിച്ചതും ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ത്വം ശ്വഃ പ്രഭാതേ ലവണം മഹാത്മന്വധിഷ്യസേ നാത്ര തു സംശയോ മേ । ശൂലം വിനാ നിര്ഗതമാമിഷാര്ഥേ ധ്രുവോ ജയസ്തേ ഭവിതാ നരേന്ദ്ര ।। ൭.൬൭.
നാളെ പുലർച്ചെ, മഹാത്മാവേ, നീ ലവണനെ കൊല്ലും—ഇതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല; അവൻ ശൂലം കൂടാതെ ഇറങ്ങി ഇറച്ചി തേടുമ്പോൾ, രാജാവേ, നിന്റെ വിജയം ഉറപ്പാണ്.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ സപ്തഷഷ്ടിതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാല്മീകിമഹർഷിയുടെ മഹത്തായ രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയുടെ അറുപത്തിയേഴാമത്തെ സർഗം സമാപിക്കുന്നു.
കഥാം കഥയതാം തേഷാം ജയം ചാകാങ്ക്ഷതാം ശുഭമ് । വ്യതീതാ രജനീ ശീഘ്രം ശത്രുഘ്നസ്യ മഹാത്മനഃ ।। ൭.൬൮.
അവരവരുടെ കഥകള് പറയുകയും വിജയത്തിനായി ആശിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോള്, മഹാത്മാവായ ശത്രുഘ്നന്റെ രാത്രി അതിവേഗം കടന്നു പോയി.