ഋഷയശ്ച മഹാത്മാനോ യമുനാതീരവാസിനഃ । ഹതം ലവണമാശംസുഃ ശത്രുഘ്നസ്യാഭിഷേചനാത് ।। ൭.൬൩.
യമുനാതീരത്ത് വസിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാർ, ശത്രുഘ്നൻ ലവണാസുരനെ സംഹരിച്ചതിലും അവന്റെ അഭിഷേകത്തിലും സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
തതോ ഽഭിഷിക്തം ശത്രുഘ്നമങ്കമാരോപ്യ രാഘവഃ । ഉവാച മധുരാം വാണീം തേജസ്തസ്യാഭിപൂരയന് ।। ൭.൬൩.
ശത്രുഘ്നനെ അഭിഷേകം ചെയ്തശേഷം, രാഘവൻ അവനെ തനിക്കു മടിയിൽ ഇരുത്തി, മനോഹരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, അവനിൽ ശക്തി നിറച്ചു.
അയം ശരസ്ത്വമോഘസ്തേ ദിവ്യഃ പരപുരഞ്ജയഃ । അനേന ലവണം സൌമ്യ ഹന്താ ഽസി രഘുനന്ദന ।। ൭.൬൩.
നിന്റെ ഈ അമ്പ് ഒരിക്കലും തെറ്റില്ലാത്തതും ദൈവികവും ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളതുമാണ്; ഇതുപയോഗിച്ച് നീ ലവണാസുരനെ സംഹരിക്കും, രഘുവംശത്തിലെ സന്തോഷമേകുന്നവനേ.
സൃഷ്ടഃ ശരോ ഽയം കാകുത്സ്ഥ യദാ ശേതേ മഹാര്ണവേ ।। ൭.൬൩.
കാകുത്സ്ഥാ, ഈ അമ്പ് മഹാസമുദ്രത്തിൽ വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണു.
സ്വയമ്ഭൂരജിതോ ദേവോ യന്നാപശ്യന്സുരാസുരാഃ । അദൃശ്യഃ സര്വഭൂതാനാം തേനായം തു ശരോത്തമഃ ।। ൭.൬൩.
സ്വയം വിജയം നേടിയ ദേവൻ, ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും കാണാനാവാത്തവൻ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും അദൃശ്യനായവൻ, ആ മഹാത്മാവാണ് ഈ ഉത്തമമായ അമ്പ് നിർമ്മിച്ചത്.
സൃഷ്ടഃ ക്രോധാഭിഭൂതേന വിനാശാര്ഥം ദുരാത്മനോഃ । മധുകൈടഭയോര്വീര വിഘാതേ വര്തമാനയോഃ । സ്രഷ്ടുകാമേന ലോകാംസ്ത്രീംസ്തൌ ചാനേന ഹതൌ യുധി ।। ൭.൬൩.
വീരാ, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയെ തടയാൻ ശ്രമിച്ച ദുഷ്ടന്മാരായ മധുവിനെയും കൈടഭനെയും നശിപ്പിക്കാൻ ക്രോധം നിറഞ്ഞവൻ ഈ ആയുധം സൃഷ്ടിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ അവരെ ഇതുപയോഗിച്ച് സംഹരിച്ചു.
തൌ ഹത്വാ ജനഭോഗാര്ഥം കൈടഭം തു മധും തഥാ । അനേന ശരമുഖ്യേന തതോ ലോകാംശ്ചകാര സഃ ।। ൭.൬൩.
കൈടഭനും മധുവും ജനങ്ങളുടെ സുഖത്തിനായി ഈ പ്രധാനമായ അമ്പ് ഉപയോഗിച്ച് സംഹരിച്ചശേഷം, അവൻ ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
നായം മയാ ശരഃ പൂര്വം രാവണസ്യ വധാര്ഥിനാ । മുക്തഃ ശത്രുഘ്ന ഭൂതാനാം മഹാംസ്ത്രാസോ ഭവേദിതി ।। ൭.൬൩.
ശത്രുഘ്നാ, രാവണനെ സംഹരിക്കാൻ ഞാൻ ഈ അമ്പ് മുമ്പ് ഉപയോഗിച്ചില്ല; അതിനാൽ ജീവികൾക്ക് വലിയ ഭയം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ.
യച്ച തസ്യ മഹച്ഛൂലം ത്ര്യമ്ബകേണ മഹാത്മനാ । ദത്തം ശത്രുവിനാശായ മധോരായുധമുത്തമമ് ।। ൭.൬൩.
മഹാത്മാവായ ത്ര്യമ്പകൻ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കാൻ നൽകിയ വലിയ ശൂലം, അതാണ് മധുവിന്റെ പ്രധാന ആയുധം.
സ തം നിക്ഷിപ്യ ഭവനേ പൂജ്യമാന പുനഃ പുനഃ । ദിശഃ സര്വാഃ സമാസാദ്യ പ്രാപ്നോത്യാഹാരമുത്തമമ് ।। ൭.൬൩.
അവൻ ആ ആയുധം ഭവനത്തിൽ സൂക്ഷിച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; എല്ലാ ദിക്കുകളിലും എത്തി, ഉത്തമമായ ആഹാരം ലഭിക്കുന്നു.
യദാ തു യുദ്ധമാകാങ്ക്ഷന് കശ്ചിദേനം സമാഹ്വയേത് । തദാ ശൂലം ഗഹീത്വാ തം ഭസ്മ രക്ഷഃ കരോതി ഹി ।। ൭.൬൩.
യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ച് ആരെങ്കിലും അവനെ വിളിച്ചാൽ, അവൻ ആ ശൂലം എടുത്ത്, ആ രാക്ഷസനെ ചാരമാക്കുന്നു.
സ ത്വം പുരുഷശാര്ദൂല തമായുധവിനാകൃതമ് । അപ്രവിഷ്ടം പുരം പൂര്വം ദ്വാരി തിഷ്ഠ ധൃതായുധഃ ।। ൭.൬൩.
അതുകൊണ്ട്, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, ആയുധം എടുത്തിട്ടില്ലാത്തപ്പോൾ, നഗരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനു മുമ്പ്, ആയുധം ധരിച്ച് വാതിലിൽ നിന്നുകൊൾക.
അപ്രവിഷ്ടം ച ഭവനം യുദ്ധായ പുരുഷര്ഷഭ । ആഹ്വയേഥാ മഹാബാഹോ തതോ ഹന്താസി രാക്ഷസമ് ।। ൭.൬൩.
ഭവനത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, യുദ്ധത്തിന് അവനെ വിളിച്ചു ചോദ്യാവകാശം ഉണ്ട്. അതിനുശേഷം, മഹാബാഹുവായവനേ, നീ ആ രാക്ഷസനെ കൊല്ലും.
അന്യഥാ ക്രിയമാണേ തു അവധ്യഃ സ ഭവിഷ്യതി । യദി ത്വേവം കൃതേ വീര വിനാശമുപയാസ്യതി ।। ൭.൬൩.
ഇതിനു വിപരീതമായി ചെയ്യുകയാണെങ്കില് അവന് അജേയനാകും. പക്ഷേ, നീ ഈ വിധം ചെയ്താല്, വീരനേ, അവന് നശിക്കും.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ശൂലസ്യ ച വിപര്യയഃ । ശ്രീമതഃ ശിതികണ്ഠസ്യ കൃത്യം ഹി ദുരതിക്രമമ് ।। ൭.൬൩.
ഇതെല്ലാം നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ശൂലത്തിന്റെ തിരിച്ചുപോകലും വിശദീകരിച്ചു. ശീതികണ്ഠന് നല്കിയ ആജ്ഞ മറികടക്കാനാവാത്തതാണ്.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ ത്രിഷഷ്ടിതമഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാല്മീകിമഹർഷിയുടെ ശ്രേഷ്ഠമായ രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയില് അറുപത്തിമൂന്നാമത്തെ സര്ഗം സമാപിക്കുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ ച കാകുത്സ്ഥം പ്രശസ്യ ച പുനഃ പുനഃ । പുനരേവാപരം വാക്യമുവാച രഘുനന്ദനഃ ।। ൭.൬൪.
ഇങ്ങനെ കാകുത്സ്ഥനോടു പറഞ്ഞ്, വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രശംസിച്ചശേഷം, രഘുവംശജന് മറ്റൊരു വാക്ക് പറഞ്ഞു.
ഇമാന്യശ്വസഹസ്രാണി ചത്വാരി പുരുഷര്ഷഭ । രഥാനാം ദ്വേ സഹസ്രേ ച ഗജാനാം ശതമുത്തമമ് ।। ൭.൬൪.
പുരുഷശ്രേഷ്ഠനേ, ഈ നാലായിരം കുതിരകളും ഇരായിരം രഥങ്ങളും നൂറ് ഉത്തമമായ ആനകളും നിനക്കാണ്.
അന്തരാ പണവീഥ്യശ്ച നാനാപണ്യോപശോഭിതാഃ । അനുഗച്ഛന്തു കാകുത്സ്ഥം തഥൈവ നടനര്തകാഃ ।। ൭.൬൪.
നാനാവിധ വസ്തുക്കളാല് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഇടയ്ക്കുള്ള ചന്തകളും, നടനും നർത്തകനും അടങ്ങിയ സംഘങ്ങളും കാകുത്സ്ഥനോടൊപ്പം പോകട്ടെ.
ഹിരണ്യസ്യ സുവര്ണസ്യ നിയുതം പുരുഷര്ഷഭ । ആദായ ഗച്ഛ ശത്രുഘ്ന പര്യാപ്തധനവാഹനഃ ।। ൭.൬൪.
പുരുഷശ്രേഷ്ഠനേ, ഒരു ലക്ഷം പൊന്നും സ്വർണ്ണവും എടുക്കുക. ശത്രുഘ്നാ, ധനവും വാഹനങ്ങളും സമൃദ്ധമായി നീ പോവുക.
ബലം ച സുഭൃതം വീര ഹൃഷ്ടപുഷ്ടമനുദ്ധതമ് । സമ്ഭാഷാസമ്പ്രദാനേന രഞ്ജയസ്വ നഗേത്തമ ।। ൭.൬൪.
വീരനേ, സന്തോഷത്തോടും ഉത്സാഹത്തോടും കൂടിയ, നല്ല രീതിയിൽ പരിപാലിക്കപ്പെട്ട, വിനയമുള്ള സൈന്യത്താൽ, സംഭാഷണവും സമ്മാനങ്ങളും നൽകി ആ നഗരം സന്തോഷിപ്പിക്കണം.
ന ഹ്യര്ഥാസ്തത്ര തിഷ്ഠന്തി ന ദാരാ ന ച ബാന്ധവാഃ । സുപ്രീതോ ഭൃത്യവര്ഗശ്ച യത്ര തിഷ്ഠസി രാഘവ ।। ൭.൬൪.
അവിടെ ധനവും ഭാര്യമാരും ബന്ധുക്കളും നിലനിൽക്കില്ല; രാഘവനേ, നീ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയാണ് സന്തോഷത്തോടെ ഭൃത്യവർഗ്ഗം മാത്രം.
തതോ ഹൃഷ്ടജനാകീര്ണാം പ്രസ്ഥാപ്യ മഹതീം ചമൂമ് । ഏക ഏവ ധനുഷ്പാണിര്ഗച്ഛ ത്വം മധുനോ വനമ് ।। ൭.൬൪.
പിന്നീട് സന്തോഷം നിറഞ്ഞ വലിയ സൈന്യത്തെ അയച്ചു, നീ ഒരുവൻ മാത്രം വില്ലുമായി മധുവിന്റെ കാടിലേക്ക് പോവുക.
യഥാ ത്വാം ന പ്രജാനാതി ഗച്ഛന്തം യുദ്ധകാങ്ക്ഷിണമ് । ലവണസ്തു മധോഃ പുത്രസ്തഥാ ഗച്ഛേരശങ്കിതമ് ।। ൭.൬൪.
നീ യുദ്ധത്തിന് പോകുന്നതു ആരും അറിയാതെപോലെ, മധുവിന്റെ മകനായ ലവണനും സംശയമില്ലാതെ പോകട്ടെ.
ന തസ്യ മൂത്യുരന്യോ ഽസ്തി കശ്ചിദ്ധി പുരുഷര്ഷഭ । ദര്ശനം യോ ഽഭിഗച്ഛേത സ വധ്യോ ലവണേന ഹി ।। ൭.൬൪.
പുരുഷശ്രേഷ്ഠനേ, അവനു വേറൊരു മരണവഴി ഇല്ല; ആരെങ്കിലും അവനെ സമീപിച്ചാൽ, അവൻ ലവണനാൽ കൊല്ലപ്പെടും.
സ ഹി ഗ്രീഷ്മോ ഽപയാതേ തു വര്ഷാരാത്ര ഉപാഗതേ । ഹന്യാസ്ത്വം ലവണം സൌമ്യ സഹി കാലോ ഽസ്യ ദുര്മതേഃ ।। ൭.൬൪.
വെയിൽക്കാലം കഴിഞ്ഞ് മഴക്കാലം എത്തിയാൽ, സുമുഖനേ, നീ ലവണനെ കൊല്ലണം; അതാണ് ഈ ദുഷ്ടന്റെ സമയമെന്ന് അറിയുക.
മഹര്ഷീംസ്തു പുരത്കൃത്യ പ്രയാന്തു തവ സൌനികാഃ । യഥാ ഗ്രീഷ്മാവശേഷേണ തരേയുര്ജാഹ്നവീജലമ് ।। ൭.൬൪.
നിന്റെ സൈനികർ മഹർഷിമാരെ മുന്നിൽ വെച്ച്, വേനലിന്റെ അവസാനം ജാഹ്നവീ നദി കടക്കാൻ പോകട്ടെ.
തത്ര സ്ഥാപ്യ ബലം സര്വം നദീതീരേ സമാഹിതഃ । അഗ്രതോ ധനുഷാ സാര്ധം ഗച്ഛ ത്വം ലഘുവിക്രമഃ ।। ൭.൬൪.
നദീതീരത്ത് മുഴുവൻ സൈന്യവും ശ്രദ്ധയോടെ നിലനിർത്തി, നീ വില്ലുമായി മുന്നോട്ട് വേഗത്തിൽ പോവുക.
ഏവമുക്തസ്തു രാമേണ ശത്രുഘ്നസ്താന്മഹാബലാന് । സേനാമുഖ്യാന്സമാനീയ തതോ വാക്യമുവാച ഹ ।। ൭.൬൪.
രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ശത്രുഘ്നൻ ആ മഹാബലശാലികളായ സൈന്യനേതാക്കളെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അവരോട് പറഞ്ഞു.
ഏതേ വോ ഗണിതാ വാസാ യത്ര തത്ര നിവത്സ്യഥ । സ്ഥാതവ്യം ചാവിരോധേന യഥാ ബാധാ ന കസ്യചിത് ।। ൭.൬൪.
ഇവിടെയാണ് നിങ്ങൾക്ക് താമസത്തിനുള്ള സ്ഥലം. നിങ്ങൾ എവിടെ താമസിച്ചാലും, ആരെയും ബുദ്ധിമുട്ടിക്കാതെ, സമാധാനത്തോടെ ഇരിക്കുക.