യസ്മാത്ത്വമന്യം വൃതവാന്മാമവജ്ഞായ പാര്ഥിവ । ചേതനേന വിനാഭൂതോ ദേഹസ്തവ ഭവിഷ്യതി ।। ൭.൫൫.
രാജാവേ, നീ എന്നെ അവഗണിച്ച് മറ്റൊരാളെ തിരഞ്ഞെടുത്തതിനാൽ, നിന്റെ ശരീരം ബോധം ഇല്ലാത്തതായിത്തീരും.
തതഃ പ്രബുദ്ധോ രാജര്ഷിഃ ശ്രുത്വാ ശാപമുദാഹൃതമ് । ബ്രഹ്മയോനിമഥോവാച സംരമ്ഭാത് ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ ।। ൭.൫൫.
അതിനുശേഷം, രാജർഷി ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണർന്നു ശാപം കേട്ടപ്പോൾ, കോപത്തിൽ നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനോട് പറഞ്ഞു.
അജാനതഃ ശയാനസ്യ ക്രോധേന കലുഷീകൃതഃ । മുക്തവാന്മയി ശാപാഗ്നിം യമദണ്ഡമിവാപരമ് ।। ൭.൫൫.
എനിക്കറിയാതെ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ, നീ കോപത്തിൽ അകപ്പെട്ട്, യമന്റെ ശിക്ഷപോലൊരു ശാപാഗ്നി എന്നിൽ ചൊരിഞ്ഞുവല്ലോ.
തസ്മാത്തവാപി ബ്രഹ്മര്ഷേ ചേതനേന വിനാ കൃതഃ । ദേഹഃ സുരുചിരപ്രഖ്യോ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ ।। ൭.൫൫.
അതിനാൽ, ബ്രഹ്മർഷേ, നിന്റെ ദേഹവും അത്യന്തം ഭാസുരമായിരുന്നാലും ബോധം ഇല്ലാത്തതായിത്തീരും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഇതി രോഷവശാദുഭൌ തദാനീമന്യോന്യം ശപിതൌ നൃപദ്വിജേന്ദ്രൌ । സഹസൈവ ബഭൂവതുര്വിദേഹൌ തത്തുല്യാധിഗതപ്രഭാവവന്തൌ ।। ൭.൫൫.
അങ്ങനെ അതിസംരോഷംകൊണ്ട് രാജാവും ബ്രാഹ്മണപ്രഭുവും തമ്മിൽ പരസ്പരം ശപിച്ചു. ഉടനെ ഇരുവരും തുല്യശക്തിയോടെ ദേഹരഹിതരായി.
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയേ ആദികാവ്യേ ശ്രീമദുത്തരകാണ്ഡേ പഞ്ചപഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ
ഇങ്ങനെ വാല്മീകിമഹർഷിയുടെ ശ്രീരാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡയിലെ അമ്പതിമൂന്നാം സർഗം സമാപിച്ചു.
രാമസ്യ ഭാഷിതം ശ്രുത്വാ ലക്ഷ്മണഃ പരവീരഹാ । ഉവാച പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യം രാഘവം ദീപ്തതേജസമ് ।। ൭.൫൬.
രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ ജയിച്ച ലക്ഷ്മണൻ കയ്യൊപ്പിച്ച് പ്രകാശമുള്ള രാഘവനോടു പറഞ്ഞു.
നിക്ഷിപ്തദേഹൌ കാകുത്സ്യ കഥം തൌ ദ്വിജപാര്ഥിവൌ । പുനര്ദേഹേന സംയോഗം ജഗ്മതുര്ദേവസമ്മതൌ ।। ൭.൫൬.
കാകുത്സ്ഥകുലജാതനായ രാമാ, ആ ബ്രാഹ്മണനും രാജാവും ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം ദേവന്മാർക്ക് ഇഷ്ടമായ പോലെ വീണ്ടും എങ്ങനെ ദേഹം ലഭിച്ചു?
ലക്ഷ്മണേനൈവമുക്തസ്തു രാമശ്ചേക്ഷ്വാകുനന്ദനഃ । പ്രത്യുവാച മഹാതേജാ ലക്ഷ്മണം പുരുഷര്ഷഭഃ ।। ൭.൫൬.
ഇങ്ങനെ ലക്ഷ്മണൻ ചോദിച്ചതിന് ശേഷം ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിലെ മഹാതേജസ്സുള്ള രാമൻ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായവൻ, ലക്ഷ്മണനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
തൌ പരസ്പരശാപേന ദേഹാവുത്സൃജ്യ ധാര്മികൌ । അഭൂതാം നൃപവിപ്രര്ഷീ വായുഭൂതൌ തപോധനൌ ।। ൭.൫൬.
അവരിരുവരും, ധാർമ്മികനായ രാജാവും ബ്രാഹ്മണമുനിയും, പരസ്പരം ശപിച്ച് ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച്, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായി വായുവായി മാറി.
അശരീരഃ ശരീരസ്യ കൃതേ ഽന്യസ്യ മഹാമുനിഃ । വസിഷ്ഠഃ സുമഹാതേജാ ജഗാമ പിതുരന്തികമ് ।। ൭.൫൬.
മഹാതേജസ്സുള്ള വസിഷ്ഠമഹർഷി, മറ്റൊരാളുടെ ദേഹത്തിനായി ദേഹരഹിതനായി, തന്റെ പിതാവിന്റെ സന്നിധിയിലേക്ക് പോയി.
സോ ഽഭിവാദ്യ തതഃ പാദൌ ദേവദേവസ്യ ധര്മവിത് । പിതാമഹമഥോവാച വായുഭൂത ഇദം വചഃ ।। ൭.൫൬.
അപ്പോൾ ധർമ്മജ്ഞനായ ദേവദേവന്റെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി, വായുവായവൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭഗവന്നിമിശാപേന വിദേഹത്വമുപാഗമമ് । ലോകനാഥ മഹാദേവ അണ്ഡജോ ഽപി ത്വമബ്ജജഃ ।। ൭.൫൬.
ഭഗവനെ, നിമിയുടെ ശാപം മൂലം ഞാൻ ദേഹരഹിതനായി. ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകനേ, മഹാദേവാ, നീയും അണ്ഡത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച പദ്മജനാണ്.
സര്വേഷാം ദേഹഹീനാനാം മഹദ്ദുഃഖം ഭവിഷ്യതി । ലുപ്യന്തേ സര്വകാര്യണി ഹീനദേഹസ്യ വൈ പ്രഭോ । ദേഹസ്യാന്യസ്യ സദ്ഭാവേ പ്രസാദം കര്തുമര്ഹസി ।। ൭.൫൬.
ദേഹം ഇല്ലാത്തവർക്കെല്ലാവർക്കും വലിയ ദു:ഖം വരും. ദേഹം ഇല്ലാത്തവനു എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും നഷ്ടമാകും. മറ്റൊരു ദേഹം ലഭിക്കുമെങ്കിൽ ദയചെയ്യണം, പ്രഭോ.
തമുവാച തതോ ബ്രഹ്മാ സ്വയമ്ഭൂരമിതപ്രഭഃ । മിത്രാവരുണജം തേജ പ്രവിശ ത്വം മഹായശഃ ।। ൭.൫൬.
അപ്പോൾ സ്വയംഭുവായ അനന്തപ്രഭയുള്ള ബ്രഹ്മാവ് അവനോട് പറഞ്ഞു: 'മിത്രനും വരുണനും ഉള്ള ശക്തിയിൽ നീ പ്രവേശിക്കണം, മഹാശ്രേഷ്ഠനേ.'
അയോനിജസ്ത്വം ഭവിതാ തത്രാപി ദ്വിജസത്തമ । ധര്മേണ മഹതാ യുക്തഃ പുനരേഷ്യസി മേ വശമ് ।। ൭.൫൬.
അവിടെ നീ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, ഗർഭത്തിൽ നിന്നല്ലാതെ ജനിക്കും. വലിയ ധർമ്മം പാലിച്ച് വീണ്ടും എന്റെ വശത്തേക്ക് വരും.
ഏവമുക്തസ്തു ദേവേന ചാഭിവാദ്യ പ്രദക്ഷിണമ് । കൃത്വാ പിതാമഹം തൂര്ണം പ്രയയൌ വരുണാലയമ് ।। ൭.൫൬.
ദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അവൻ വണങ്ങി ബ്രഹ്മാവിനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, വേഗത്തിൽ വരുണന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
തമേവ കാലം മിത്രോ ഽപി വരുണത്വമകാരയത് । ക്ഷീരോദേന സഹോപേതഃ പൂജ്യമാനഃ സുരോത്തമൈഃ ।। ൭.൫൬.
അത് തന്നെയായ സമയത്ത്, മിത്രൻ ക്ഷീരോദനോടൊപ്പം ചേർന്ന് അവനെ വരുണന്റെ സ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാർ അവനെ ആദരിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു ഉര്വശീ പരമാപ്സരാഃ । യദൃച്ഛയാ തമുദ്ദേശമായയൌ സഖിഭിര്വൃതാ ।। ൭.൫൬.
അത് തന്നെയായ സമയത്ത്, ഉർവശി എന്ന പരമോന്നത അപ്സരസ്സ് സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ആ സ്ഥലത്ത് എത്തി.
താം ദൃഷ്ട്വാ രൂപസമ്പന്നാം ക്രീഡന്തീം വരുണാലയേ । ആവിശത്പരമോ ഹര്ഷോ വരുണം ചോര്വശീകൃതേ ।। ൭.൫൬.
അവളെ, സൗന്ദര്യസമ്പന്നയെയും കളിയിലേർപ്പെട്ടവളെയും വരുണന്റെ ഭവനത്തിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ഉർവശിയെ കണ്ടു വരുണന് വലിയ സന്തോഷം തോന്നി.
സ താം പദ്മപലാശാക്ഷീം പൂര്ണചന്ദ്രനിഭാനനാമ് । വരുണോ വരയാമാസ മൈഥുനായാപ്സരോവരാമ് ।। ൭.൫൬.
പദ്മപത്രംപോലെയുള്ള കണ്ണുകളും പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖവും ഉള്ള അപ്സരസ്സായ ഉർവശിയെ, വരുണൻ സാംഗികസമാഗമത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ചു.
പ്രത്യുവാച തതഃ സാ തു വരുണം പ്രാഞ്ജലിഃ സ്ഥിതാ । മിത്രേണാഹം വൃതാ സാക്ഷാത്പൂര്വമേവ സുരേശ്വര ।। ൭.൫൬.
അപ്പോൾ അവൾ കയ്യൊപ്പിച്ച് വരുണനോട് പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, നേരത്തെ തന്നെ മിത്രൻ എന്നെ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുത്തിട്ടുണ്ട്.'
വരുണസ്ത്വബ്രവീദ്വാക്യം കന്ദര്പശരപീഡിതഃ । ഇദം തേജഃ സമുത്സ്രക്ഷ്യേ കുമ്ഭേ ഽസ്മിന്ദേവനിര്മിതേ ।। ൭.൫൬.
കാമദേവന്റെ ബാണങ്ങളിൽ പീഡിതനായ വരുണൻ പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാർ നിർമ്മിച്ച ഈ കലശത്തിൽ ഞാൻ ഈ തേജസ് ഒഴുക്കുന്നു.'
ഏവമുത്സൃജ്യ സുശ്രോണി ത്വയ്യഹം വരവര്ണിനി । കൃതകാമോ ഭവിഷ്യാമി യദി നേച്ഛസി സങ്ഗമമ് ।। ൭.൫൬.
അങ്ങനെ ഞാൻ ഈ തേജസ് നിനക്കിൽ ഒഴുക്കിയാൽ, നീ സങ്കല്പിക്കുന്നതുപോലെ ഞാൻ സാന്ത്വനം നേടാം; നീ ചേർച്ച ആഗ്രഹിക്കാത്ത പക്ഷം.'
തസ്യ തല്ലോകപാലസ്യ വരുണസ്യ സുഭാഷിതമ് । ഉര്വശീ പരമപ്രീതാ ശ്രുത്വാ വാക്യമുവാച ഹ ।। ൭.൫൬.
ലോകപാലനായ വരുണന്റെ ഈ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഉർവശി അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കാമമേതദ്ഭവത്വേവം ഹൃദയം മേ ത്വയി സ്ഥിതമ് । ഭാവശ്ചാപ്യധികസ്തുഭ്യം ദേഹോ മിത്രസ്യ തു പ്രഭോ ।। ൭.൫൬.
'എല്ലാം നിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ആകട്ടെ; എന്റെ മനസ്സ് നിനക്കാണ് ചേർന്നിരിക്കുന്നത്, എന്റെ ഭാവനയും നിനക്കാണ് കൂടുതൽ; എന്നാൽ എന്റെ ശരീരം മിത്രനുള്ളതാണ്, പ്രഭോ.'
ഉര്വശ്യാ ഏവമുക്തസ്തു രേതസ്തന്മഹദദ്ഭുതമ് । ജ്വലദഗ്നിശിഖാപ്രഖ്യം തസ്മിന്കുമ്ഭേ ഹ്യപാസൃജത് ।। ൭.൫൬.
ഉർവശി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, വരുണൻ അഗ്നിശിഖയെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്ന അത്ഭുതകരമായ തന്റെ വീര്യം ആ കലശത്തിൽ ഒഴുക്കി.
ഉര്വശീ ത്വഗമത്തത്ര മിത്രോ വൈ യത്ര ദേവതാ । താം തു മിത്രഃ സുസങ്ക്രമ്യ ഉര്വശീമിദമബ്രവീത് ।। ൭.൫൬.
അവിടെ നിന്ന് ഉർവശി മാറി, ദേവന്മാർക്കിടയിൽ മിത്രൻ അവളരികിൽ എത്തി, ഉർവശിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മയാ നിമന്ത്രിതാ പൂര്വം കസ്മാത്ത്വമവസര്ജിതാ । പതിമന്യം വൃതവതീ തസ്മാത്ത്വം ദുഷ്ടചാരിണീ ।। ൭.൫൬.
'ഞാൻ മുമ്പ് നിന്നെ ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ, എങ്കിൽ നീ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊരു ഭർത്താവിനെ തെരഞ്ഞത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? അതുകൊണ്ട് നീ ദുഷ്ടമായ പെരുമാറ്റം കാണിച്ചു.'
അനേന ദുഷ്കൃതേന ത്വം മത്ക്രോധകലുഷീകൃതാ । മനുഷ്യലോകമാസ്ഥായ കഞ്ചിത്കാലം നിവത്സ്യസി ।। ൭.൫൬.
'നിന്റെ ഈ തെറ്റിനാൽ, എന്റെ കോപത്തിൽ മലിനമായതുകൊണ്ട്, നീ മനുഷ്യലോകത്ത് കുറേ കാലം താമസിക്കേണ്ടി വരും.'