ആരോപ്യ സ ധനൂ രാമഃ ശരം സജ്യം ചകാര ഹ। ജാമദഗ്ന്യം തതോ രാമം രാമഃ ക്രുദ്ധോഽബ്രവീദിദമ്
രാമന് വില്ലില് അമ്പ് ഘടിപ്പിച്ചു, അമ്പ് തയ്യാറാക്കി. പിന്നെ രാമന് കോപത്തോടെ ജാമദഗ്ന്യനോടു പറഞ്ഞു.
ബ്രാഹ്മണോഽസീതി പൂജ്യോ മേ വിശ്വാമിത്രകൃതേന ച। തസ്മാച്ഛക്തോ ന തേ രാമ മോക്തും പ്രാണഹരം ശരമ്
നീ ബ്രാഹ്മണനാണ്, വിശ്വാമിത്രന് പോലെ എനിക്ക് ആദരണീയനാണ്. അതുകൊണ്ട്, രാമാ, നിന്നെതിരേ ജീവന് എടുക്കുന്ന അമ്പ് എനിക്ക് വിട്ടുവിടാന് കഴിയില്ല.
ഇമാം വാ ത്വദ്ഗതിം രാമ തപോബലസമര്ജിതാന്। ലോകാനപ്രതിമാന് വാപി ഹനിഷ്യാമീതി മേ മതിഃ
രാമാ, ഞാനിങ്ങനെ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നു — നിന്റെ ഈ വഴിയോ, അല്ലെങ്കിൽ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ നേടിയതായ അതുല്യമായ ലോകങ്ങളോ, ഞാൻ നശിപ്പിക്കും.
ന ഹ്യയം വൈഷ്ണവോ ദിവ്യഃ ശരഃ പരപുരംജയഃ। മോഘഃ പതതി വീര്യേണ ബലദര്പവിനാശനഃ
ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിച്ചവനേ, ഈ ദിവ്യമായ വൈഷ്ണവബാണം വ്യർത്ഥമായി വീഴുന്നില്ല; അതിന്റെ ശക്തിയിൽ അഭിമാനമുള്ളവരുടെ ബലം തകർക്കുന്നു.
വരായുധധരം രാമം ദ്രഷ്ടും സര്ഷിഗണാഃ സുരാഃ। പിതാമഹം പുരസ്കൃത്യ സമേതാസ്തത്ര സര്വശഃ
പരമായുധം കൈവശമുള്ള രാമനെ കാണാൻ, ബ്രഹ്മാവിനെ മുന്നിൽ വെച്ച് സകല ദേവതകളും ഋഷിഗണങ്ങളും അവിടെ ഒത്തുചേർന്നു.
ഗന്ധര്വാപ്സരസശ്ചൈവ സിദ്ധചാരണകിന്നരാഃ। യക്ഷരാക്ഷസനാഗാശ്ച തദ് ദ്രഷ്ടും മഹദദ്ഭുതമ്
ഗന്ധർവ്വന്മാർ, അപ്സരസുകൾ, സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, നാഗന്മാർ — ഇവരും ആ മഹത്തായ അത്ഭുതം കാണാൻ അവിടെ എത്തി.
ജഡീകൃതേ തദാ ലോകേ രാമേ വരധനുര്ധരേ। നിര്വീര്യോ ജാമദഗ്ന്യോഽസൌ രാമോ രാമമുദൈക്ഷത
രാമൻ പരമധനുസ്സുമായി നില്ക്കുമ്പോൾ ലോകം അചഞ്ചലമായപ്പോൾ, ജാമദഗ്ന്യൻ ശക്തിഹീനനായി സന്തോഷത്തോടെ രാമനെ നോക്കി.
തേജോഭിര്ഗതവീര്യത്വാജ്ജാമദഗ്ന്യോ ജഡീകൃതഃ। രാമം കമലപത്രാക്ഷം മന്ദം മന്ദമുവാച ഹ
രാമന്റെ തേജസ്സിൽ ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട ജാമദഗ്ന്യൻ അചഞ്ചലനായി, താമസിച്ചുകൊണ്ട്, താമരപ്പൂവുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള രാമനോട് മൃദുവായി പറഞ്ഞു.
കാശ്യപായ മയാ ദത്താ യദാ പൂര്വം വസുംധരാ। വിഷയേ മേ ന വസ്തവ്യമിതി മാം കാശ്യപോഽബ്രവീത്
കഴിഞ്ഞകാലത്ത് ഞാൻ ഭൂമി കാശ്യപനു നൽകി; അതിനുശേഷം കാശ്യപൻ എന്നോട്, എന്റെ രാജ്യത്ത് ഞാൻ താമസിക്കരുതെന്ന് പറഞ്ഞു.
സോഽഹം ഗുരുവചഃ കുര്വന് പൃഥിവ്യാം ന വസേ നിശാമ്। തദാപ്രഭൃതി കാകുത്സ്ഥ കൃതാ മേ കാശ്യപസ്യ ഹ
അതുകൊണ്ട്, ഗുരുവിന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ച് ഞാൻ രാത്രിയിൽ ഭൂമിയിൽ താമസിക്കുന്നില്ല; അന്നുമുതൽ, കാകുത്ഥസന്തതിയായവനേ, കാശ്യപന്റെ വാക്ക് ഞാൻ പാലിച്ചു.
താമിമാം മദ്ഗതിം വീര ഹന്തും നാര്ഹസി രാഘവ। മനോജവം ഗമിഷ്യാമി മഹേന്ദ്രം പര്വതോത്തമമ്
വീരാ രാഘവാ, എന്റെ ഈ വഴി നീ നശിപ്പിക്കേണ്ട; ഞാൻ ചിന്തയെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ മഹേന്ദ്രപർവതത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ലോകാസ്ത്വപ്രതിമാ രാമ നിര്ജിതാസ്തപസാ മയാ। ജഹി താഞ്ഛരമുഖ്യേന മാ ഭൂത് കാലസ്യ പര്യയഃ
രാമാ, തപസ്സിലൂടെ ഞാൻ നേടിയ അതുല്യമായ ലോകങ്ങൾ നീ ഈ പ്രധാനബാണംകൊണ്ട് സംഹരിക്കൂ, കാലാന്തരത്തിൽ വിനാശം വരാതിരിക്കാൻ.
അക്ഷയ്യം മധുഹന്താരം ജാനാമി ത്വാം സുരേശ്വരമ്। ധനുഷോഽസ്യ പരാമര്ശാത് സ്വസ്തി തേഽസ്തു പരംതപ
മധുവിനെ സംഹരിച്ച അനശ്വരനായ ദേവാധിപതിയാണെന്ന് ഞാൻ നിന്നെ അറിയുന്നു; ഈ ധനുസ്സിനെ തൊട്ടതുകൊണ്ട്, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഏതേ സുരഗണാഃ സര്വേ നിരീക്ഷന്തേ സമാഗതാഃ। ത്വാമപ്രതിമകര്മാണമപ്രതിദ്വന്ദ്വമാഹവേ
നിന്റെ അതുല്യമായ പ്രവർത്തികളും യുദ്ധത്തിൽ സമം ഇല്ലാത്തവനുമായ നിന്നെ കാണാൻ ഈ ദേവഗണങ്ങൾ എല്ലാം ഒത്തുചേർന്ന് നോക്കുന്നു.
ന ചേയം മമ കാകുത്സ്ഥ വ്രീഡാ ഭവിതുമര്ഹതി। ത്വയാ ത്രൈലോക്യനാഥേന യദഹം വിമുഖീകൃതഃ
കാകുത്ഥസന്തതിയായവനേ, നീ മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായതിനാൽ ഞാൻ നിന്നാൽ പരാജയപ്പെട്ടതിൽ എനിക്ക് ലജ്ജയുണ്ടാകേണ്ടതില്ല.
ശരമപ്രതിമം രാമ മോക്തുമര്ഹസി സുവ്രത। ശരമോക്ഷേ ഗമിഷ്യാമി മഹേന്ദ്രം പര്വതോത്തമമ്
ദൃഢവ്രതനായ രാമാ, നീ ഈ അതുല്യമായ ബാണം വിടണം; നീ ബാണം വിട്ടശേഷം ഞാൻ മഹേന്ദ്രപർവതത്തിലേക്ക് പോകും.
തഥാ ബ്രുവതി രാമേ തു ജാമദഗ്ന്യേ പ്രതാപവാന്। രാമോ ദാശരഥിഃ ശ്രീമാംശ്ചിക്ഷേപ ശരമുത്തമമ്
ശക്തിയുള്ള ജാമദഗ്ന്യൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദശരഥപുത്രനായ മഹാത്മാവായ രാമൻ അത്യുത്തമമായ ബാണം വിട്ടു.
സ ഹതാന് ദൃശ്യ രാമേണ സ്വാഁല്ലോകാംസ്തപസാര്ജിതാന്। ജാമദഗ്ന്യോ ജഗാമാശു മഹേന്ദ്രം പര്വതോത്തമമ്
തപസ്സിലൂടെ നേടിയ തന്റെ ലോകങ്ങൾ രാമൻ നശിപ്പിച്ചതു കണ്ട ജാമദഗ്ന്യൻ വേഗത്തിൽ മഹേന്ദ്രപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
തതോ വിതിമിരാഃ സര്വാ ദിശശ്ചോപദിശസ്തഥാ। സുരാഃ സര്ഷിഗണാ രാമം പ്രശശംസുരുദായുധമ്
അതിനുശേഷം എല്ലാ ദിക്കുകളും ഇടനാഴികളും തെളിഞ്ഞു; ദേവതകളും ഋഷിഗണങ്ങളും മഹാബലശാലിയായ രാമനെ പുകഴ്ത്തി.
രാമം ദാശരഥിം രാമോ ജാമദഗ്ന്യഃ പ്രപൂജിതഃ। തതഃ പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ ജഗാമാത്മഗതിം പ്രഭുഃ
ദശരഥപുത്രനായ രാമനെ ജാമദഗ്ന്യനായ രാമൻ ആദരപൂർവ്വം വണങ്ങി; പിന്നെ അവൻ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുകൊണ്ട് തന്റെ വഴിയിലേക്ക് തിരിച്ചു.
thumb|സപ്തസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ സപ്തസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ഇത് എഴുപത്തിയേഴാമത്തെ സര്ഗമാണ്; കേൾക്കൂ.
ഗതേ രാമേ പ്രശാന്താത്മാ രാമോ ദാശരഥിര്ധനുഃ। വരുണായാപ്രമേയായ ദദൌ ഹസ്തേ മഹായശാഃ
രാമൻ പുറപ്പെട്ടതിനു ശേഷം, മനസ്സിൽ സമാധാനമുള്ള ദശരഥപുത്രൻ രാമൻ, മഹാശക്തനായ വരുണന് അത്ഭുതകരമായ അമ്പുധനുസ്സു കൈമാറി നൽകി.
അഭിവാദ്യ തതോ രാമോ വസിഷ്ഠപ്രമുഖാനൃഷീന്। പിതരം വികലം ദൃഷ്ട്വാ പ്രോവാച രഘുനന്ദനഃ
അതിനുശേഷം രാമൻ വസിഷ്ഠൻമാരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മഹർഷിമാരെ വന്ദിച്ചു, തന്റെ പിതാവിനെ ദുഃഖിതനായി കണ്ടപ്പോൾ, രഘുകുലത്തിലെ ആനന്ദം അവനോട് പറഞ്ഞു.
ജാമദഗ്ന്യോ ഗതോ രാമഃ പ്രയാതു ചതുരംഗിണീ। അയോധ്യാഭിമുഖീ സേനാ ത്വയാ നാഥേന പാലിതാ
ജാമദഗ്ന്യനായ രാമൻ പോയിരിക്കുന്നു; ഇനി നാലു വിഭാഗങ്ങളുള്ള സൈന്യം, നിന്റെ രക്ഷയോടെ, അയോധ്യയിലേക്ക് മുന്നേറട്ടെ.
രാമസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ രാജാ ദശരഥഃ സുതമ്। ബാഹുഭ്യാം സമ്പരിഷ്വജ്യ മൂര്ധ്ന്യുപാഘ്രായ രാഘവമ്
രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് ദശരഥൻ, തന്റെ മകൻ രാഘവനെ ഇരുകൈകളാൽ അണകെട്ടി, തലയിൽ മുത്തമിട്ടു.
ഗതോ രാമ ഇതി ശ്രുത്വാ ഹൃഷ്ടഃ പ്രമുദിതോ നൃപഃ। പുനര്ജാതം തദാ മേനേ പുത്രമാത്മാനമേവ ച
രാമൻ പോയിരിക്കുന്നു എന്ന് കേട്ട രാജാവ് ആനന്ദവും സന്തോഷവുംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞു; ആ സമയത്ത്, തന്റെ മകനെയും തന്നെപോലും പുതുതായി ജനിച്ചവരാണെന്ന് അവൻ അനുഭവിച്ചു.
ചോദയാമാസ താം സേനാം ജഗാമാശു തതഃ പുരീമ്। പതാകാധ്വജിനീം രമ്യാം തൂര്യോദ്ഘുഷ്ടനിനാദിതാമ്
അവൻ സൈന്യത്തെ മുന്നോട്ട് പോവാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു, പതാകകളും കൊടികളും അലങ്കരിച്ച, തുര്യങ്ങളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന മനോഹരമായ നഗരത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സിക്തരാജപഥാരമ്യാം പ്രകീര്ണകുസുമോത്കരാമ്। രാജപ്രവേശസുമുഖൈഃ പൌരൈര്മങ്ഗലപാണിഭിഃ
പതിതരികളാൽ പുഷ്പങ്ങൾ വിതറിയ, ചൂടുവെള്ളം തളിച്ച രാജപഥം മനോഹരമായിരുന്നു; നഗരവാസികൾ, മംഗളവസ്തുക്കളുമായി രാജാവിനെ പ്രവേശനത്തിൽ വരവേറ്റു.
സമ്പൂര്ണാം പ്രാവിശദ് രാജാ ജനൌഘൈഃ സമലംകൃതാമ്। പൌരൈഃ പ്രത്യുദ്ഗതോ ദൂരം ദ്വിജൈശ്ച പുരവാസിഭിഃ
ജനക്കൂട്ടങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച, പൗരന്മാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും നഗരവാസികളും ദൂരത്ത് നിന്ന് വരവേറ്റ നഗരത്തിലേക്ക് രാജാവ് പ്രവേശിച്ചു.
പുത്രൈരനുഗതഃ ശ്രീമാന് ശ്രീമദ്ഭിശ്ച മഹായശാഃ। പ്രവിവേശ ഗൃഹം രാജാ ഹിമവത്സദൃശം പ്രിയമ്
മക്കളും മഹത്വമുള്ള സുഹൃത്തുക്കളും കൂടെRajാവായ ദശരഥൻ, ഹിമവാൻപോലെ മനോഹരമായ പ്രിയപ്പെട്ട രാജപ്രാസാദത്തിലേക്ക് കയറി.