ഘോരാസ്തു പക്ഷിണോ വാചോ വ്യാഹരന്തി സമന്തതഃ। ഭൌമാശ്ചൈവ മൃഗാഃ സര്വേ ഗച്ഛന്തി സ്മ പ്രദക്ഷിണമ്
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന പക്ഷികൾ ചുറ്റും മുഴുവൻ ഭയാനകമായ ശബ്ദങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചു. ഭൂമിയിലെ എല്ലാ മൃഗങ്ങളും വട്ടം കറങ്ങി നടക്കാൻ തുടങ്ങി.
താന് ദൃഷ്ട്വാ രാജശാര്ദൂലോ വസിഷ്ഠം പര്യപൃച്ഛത। അസൌമ്യാഃ പക്ഷിണോ ഘോരാ മൃഗാശ്ചാപി പ്രദക്ഷിണാഃ
അവയെ കണ്ട രാജസിംഹൻ വസിഷ്ഠനോട് ചോദിച്ചു: 'ഈ പക്ഷികൾ ഭയാനകമാണ്, മൃഗങ്ങളും വട്ടം കറങ്ങുന്നു.'
കിമിദം ഹൃദയോത്കമ്പി മനോ മമ വിഷീദതി। രാജ്ഞോ ദശരഥസ്യൈതച്ഛ്രുത്വാ വാക്യം മഹാനൃഷിഃ
'എന്താണ് എന്റെ ഹൃദയം നടുങ്ങുകയും മനസ്സ് ദു:ഖിതനാകുകയും ചെയ്യുന്നത്?' രാജാവ് ദശരഥന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്,
ഉവാച മധുരാം വാണീം ശ്രൂയതാമസ്യ യത് ഫലമ്। ഉപസ്ഥിതം ഭയം ഘോരം ദിവ്യം പക്ഷിമുഖാച്ച്യുതമ്
മഹാഋഷി മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'ഇതിന്റെ ഫലം കേൾക്കട്ടെ. ദൈവികമായ ഒരു ഭയാനക അപകടം, പക്ഷികളുടെ വായിൽ നിന്നാണ് വന്നിരിക്കുന്നത്.'
മൃഗാഃ പ്രശമയന്ത്യേതേ സംതാപസ്ത്യജ്യതാമയമ്। തേഷാം സംവദതാം തത്ര വായുഃ പ്രാദുര്ബഭൂവ ഹ
'ഈ മൃഗങ്ങൾ ശാന്തമാക്കുന്നു, വേദന ഉപേക്ഷിക്കണം.' അങ്ങനെ അവിടെ അവർ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, കാറ്റ് വീശി.
കമ്പയന് മേദിനീം സര്വാം പാതയംശ്ച മഹാദ്രുമാന്। തമസാ സംവൃതഃ സൂര്യഃ സര്വേ നാവേദിഷുര്ദിശഃ
അത് ഭൂമി മുഴുവൻ കുലുക്കി, വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ വീഴ്ത്തി. സൂര്യൻ ഇരുട്ടിൽ മറഞ്ഞു, ആരും ദിക്കുകൾ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ഭസ്മനാ ചാവൃതം സര്വം സമ്മൂഢമിവ തദ്ബലമ്। വസിഷ്ഠ ഋഷയശ്ചാന്യേ രാജാ ച സസുതസ്തദാ
എല്ലാം ചാരിൽ മൂടപ്പെട്ടു, സൈന്യം മുഴുവൻ അജ്ഞതയിൽ ആകൃതി നഷ്ടമായതുപോലെയായി. വസിഷ്ഠനും മറ്റു ഋഷിമാരും രാജാവും പുത്രന്മാരുമൊക്കെ അവിടെ ബോധവാന്മാരായി നില്ക്കുന്നു.
സസംജ്ഞാ ഇവ തത്രാസന് സര്വമന്യദ്വിചേതനമ്। തസ്മിംസ്തമസി ഘോരേ തു ഭസ്മച്ഛന്നേവ സാ ചമൂഃ
അവിടെ അവർ മാത്രം ബോധവാന്മാരായി നില്ക്കുമ്പോൾ, മറ്റൊക്കെയും ബോധം വിട്ടുപോയതുപോലെയായി. ആ ഭയാനകമായ ഇരുട്ടിൽ സൈന്യം മുഴുവൻ ചാരിൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെയായിരുന്നു.
ദദര്ശ ഭീമസംകാശം ജടാമണ്ഡലധാരിണമ്। ഭാര്ഗവം ജാമദഗ്ന്യേയം രാജാ രാജവിമര്ദനമ്
രാജാവ് ഭീമനോടു സമാനമായ, ജടാമുടി ധരിച്ച, രാജാക്കന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ജമദഗ്നിയുടെ പുത്രനായ ഭാർഗവനെ കണ്ടു.
കൈലാസമിവ ദുര്ധര്ഷം കാലാഗ്നിമിവ ദുഃസഹമ്। ജ്വലന്തമിവ തേജോഭിര്ദുര്നിരീക്ഷ്യം പൃഥഗ്ജനൈഃ
കൈലാസംപോലെ അതിജയിക്കാനാവാത്തതും, കാലാഗ്നിപോലെ സഹിക്കാനാവാത്തതും, പ്രകാശത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്നതും, സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് നോക്കാൻ കഴിയാത്തതുമായവനായിരുന്നു.
സ്കന്ധേ ചാസജ്ജ്യ പരശും ധനുര്വിദ്യുദ്ഗണോപമമ്। പ്രഗൃഹ്യ ശരമുഗ്രം ച ത്രിപുരഘ്നം യഥാ ശിവമ്
തന്റെ ഭുജത്തിൽ പരശു ചുമന്നും, ഇടിമേഘംപോലെയുള്ള ധനുസ്സും, ഭയങ്കരമായ ഒരു അമ്പും പിടിച്ചും, ത്രിപുരനെ നശിപ്പിച്ച ശിവനെപ്പോലെയായിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ഭീമസംകാശം ജ്വലന്തമിവ പാവകമ്। വസിഷ്ഠപ്രമുഖാ വിപ്രാ ജപഹോമപരായണാഃ
അവനെ ഭീമനോടു സമാനമായും, അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്നതായും കണ്ടപ്പോൾ, വസിഷ്ഠനെ മുന്നിൽ വെച്ച ഋഷിമാർ ജപവും ഹോമവും നിർബന്ധമായി തുടരുകയായിരുന്നു.
സംഗതാ മുനയഃ സര്വേ സംജജല്പുരഥോ മിഥഃ। കച്ചിത് പിതൃവധാമര്ഷീ ക്ഷത്രം നോത്സാദയിഷ്യതി
എല്ലാ മുനിമാരും ഒത്തുചേർന്നു തമ്മിൽ പറഞ്ഞു: 'പിതാവിനെ കൊല്ലപ്പെട്ടതിന്റെ കോപത്തിൽ, ഇദ്ദേഹം വീണ്ടും ക്ഷത്രവംശത്തെ നശിപ്പിക്കുമോ?'
പൂര്വം ക്ഷത്രവധം കൃത്വാ ഗതമന്യുര്ഗതജ്വരഃ। ക്ഷത്രസ്യോത്സാദനം ഭൂയോ ന ഖല്വസ്യ ചികീര്ഷിതമ്
'മുന്പ് ക്ഷത്രവംശത്തെ സംഹരിച്ച്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോപവും വേദനയും ശമിച്ചു; വീണ്ടും ക്ഷത്രവംശത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് ഉദ്ദേശമില്ല.'
ഏവമുക്ത്വാര്ഘ്യമാദായ ഭാര്ഗവം ഭീമദര്ശനമ്। ഋഷയോ രാമ രാമേതി മധുരം വാക്യമബ്രുവന്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അർഘ്യം എടുത്ത്, ഭയാനകമായ ഭാർഗവനോട് ഋഷിമാർ മധുരമായി പറഞ്ഞു: 'രാമ, രാമ!'
പ്രതിഗൃഹ്യ തു താം പൂജാമൃഷിദത്താം പ്രതാപവാന്। രാമം ദാശരഥിം രാമോ ജാമദഗ്ന്യോഽഭ്യഭാഷത
ഋഷിമാർ നൽകിയ ആദരം സ്വീകരിച്ച്, ശക്തനായ ജമദഗ്നിയുടെ പുത്രൻ രാമൻ, ദശരഥന്റെ പുത്രനായ രാമനോട് സംസാരിച്ചു.
thumb|പഞ്ചസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ പഞ്ചസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ഇത് എഴുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ സർഗ്ഗമാണ്; കേൾക്കൂ.
രാമ ദാശരഥേ വീര വീര്യം തേ ശ്രൂയതേഽദ്ഭുതമ്। ധനുഷോ ഭേദനം ചൈവ നിഖിലേന മയാ ശ്രുതമ്
രാമാ, ദശരഥപുത്രാ, വീരനേ, നിന്റെ അത്ഭുതമായ വീര്യം എല്ലാവർക്കും അറിയാം. നീ വില്ല് പൊട്ടിച്ചതും ഞാൻ മുഴുവനായി കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
തദദ്ഭുതമചിന്ത്യം ച ഭേദനം ധനുഷസ്തഥാ। തച്ഛ്രുത്വാഹമനുപ്രാപ്തോ ധനുര്ഗൃഹ്യാപരം ശുഭമ്
അങ്ങയുടെ അത്ഭുതകരമായ, മനസ്സിൽ പിടികൂടാനാകാത്ത വില്ല് പൊട്ടിക്കൽ ഞാൻ കേട്ടപ്പോൾ, മറ്റൊരു ശുഭമായ വില്ല് എടുത്ത് ഞാൻ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
തദിദം ഘോരസംകാശം ജാമദഗ്ന്യം മഹദ്ധനുഃ। പൂരയസ്വ ശരേണൈവ സ്വബലം ദര്ശയസ്വ ച
ഇവിടെ ഭയങ്കരമായ വലിയ ജാമദഗ്ന്യവില്ല് ഉണ്ട്; അതിൽ ഒരു അമ്പ് കെട്ടി, അങ്ങയുടെ ശക്തി കാണിക്കൂ.
തദഹം തേ ബലം ദൃഷ്ട്വാ ധനുഷോഽപ്യസ്യ പൂരണേ। ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം പ്രദാസ്യാമി വീര്യശ്ലാഘ്യമഹം തവ
നീ ഈ വില്ലും കെട്ടുന്ന ശക്തി കാണിച്ചാൽ, ഞാൻ അങ്ങയ്ക്ക് ഒരു ഏകാന്തയുദ്ധം നൽകും; അങ്ങയുടെ വീര്യം പരീക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്.
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ രാജാ ദശരഥസ്തദാ। വിഷണ്ണവദനോ ദീനഃ പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യമബ്രവീത്
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് ദശരഥൻ, മുഖം മങ്ങിയും ദുഃഖിതനായി, കൈകൾ കൂട്ടി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ക്ഷത്രരോഷാത് പ്രശാന്തസ്ത്വം ബ്രാഹ്മണശ്ച മഹാതപാഃ। ബാലാനാം മമ പുത്രാണാമഭയം ദാതുമര്ഹസി
നീ ക്ഷത്രിയരുടെ കോപത്തിൽ നിന്ന് ശാന്തനായ ബ്രാഹ്മണനും മഹാതപസ്സുകാരനുമാണ്; എന്റെ ബാല്യത്തിലുള്ള മക്കൾക്ക് നീ ഭയം ഇല്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കണം.
ഭാര്ഗവാണാം കുലേ ജാതഃ സ്വാധ്യായവ്രതശാലിനാമ്। സഹസ്രാക്ഷേ പ്രതിജ്ഞായ ശസ്ത്രം പ്രക്ഷിപ്തവാനസി
ഭാർഗവകുലത്തിൽ ജനിച്ച് സ്വാധ്യായവും വ്രതവും പാലിക്കുന്നവനായി, ഇന്ദ്രന്റെ മുമ്പിൽ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് ആയുധങ്ങൾ നീ വെട്ടി വെച്ചവനാണ് നീ.
സ ത്വം ധര്മപരോ ഭൂത്വാ കശ്യപായ വസുംധരാമ്। ദത്ത്വാ വനമുപാഗമ്യ മഹേന്ദ്രകൃതകേതനഃ
നീ ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊണ്ടവനായി, ഭൂമി കശ്യപന് നൽകിയ ശേഷം കാടിലേക്ക് പോയി, മഹേന്ദ്രപർവതത്തിൽ വാസം തുടങ്ങിയവനാണ്.
മമ സര്വവിനാശായ സമ്പ്രാപ്തസ്ത്വം മഹാമുനേ। ന ചൈകസ്മിന് ഹതേ രാമേ സര്വേ ജീവാമഹേ വയമ്
മഹാമുനിയേ, നീ ഞങ്ങളെ മുഴുവനായി നശിപ്പിക്കാൻ വന്നതാണോ? രാമൻ മാത്രം മരിച്ചാലും, ഞങ്ങൾ ആരും ജീവിക്കില്ല.
ബ്രുവത്യേവം ദശരഥേ ജാമദഗ്ന്യഃ പ്രതാപവാന്। അനാദൃത്യ തു തദ്വാക്യം രാമമേവാഭ്യഭാഷത
ഇങ്ങനെ ദശരഥൻ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ശക്തനായ ജാമദഗ്ന്യൻ അവന്റെ വാക്കുകൾ അവഗണിച്ച് രാമനോടു മാത്രം പറഞ്ഞു.
ഇമേ ദ്വേ ധനുഷീ ശ്രേഷ്ഠേ ദിവ്യേ ലോകാഭിപൂജിതേ। ദൃഢേ ബലവതീ മുഖ്യേ സുകൃതേ വിശ്വകര്മണാ
ഇവിടെ ലോകങ്ങൾ ആദരിക്കുന്ന, വിശ്വകർമ്മൻ നിർമിച്ച, ശക്തിയും ബലവും നിറഞ്ഞ രണ്ടു ദിവ്യവില്ലുകൾ ഉണ്ട്.
അനുസൃഷ്ടം സുരൈരേകം ത്ര്യമ്ബകായ യുയുത്സവേ। ത്രിപുരഘ്നം നരശ്രേഷ്ഠ ഭഗ്നം കാകുത്സ്ഥ യത്ത്വയാ
അവയിൽ ഒന്നിനെ ദേവന്മാർ ത്ര്യമ്പകന്നു യുദ്ധത്തിനായി നൽകിയതാണ്; അതാണ് നീ, കാകുത്സ്ഥനേ, ത്രിപുരനാശകനായവനേ, പൊട്ടിച്ചതു.
ഇദം ദ്വിതീയം ദുര്ധര്ഷം വിഷ്ണോര്ദത്തം സുരോത്തമൈഃ। തദിദം വൈഷ്ണവം രാമ ധനുഃ പരപുരംജയമ്
ഇതാ രണ്ടാമത്തെ, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത വില്ല് ദേവന്മാർ വിഷ്ണുവിന് നൽകിയതാണ്; രാമാ, ശത്രുനഗരങ്ങൾ കീഴടക്കുന്നവനേ, ഇതാണ് വൈഷ്ണവവില്ല്.