സ തു ദൃഷ്ട്വാ ബലം സര്വം രാവണോ നിഹതം ക്ഷണാത് । ക്രോധമഭ്യഗമത്തീവ്രം മഹാനാദം ച മുക്തവാന് ।। ൭.൨൯.
എങ്കിലും രാവണന് തന്റെ മുഴുവന് സൈന്യവും ഒരു നിമിഷത്തില് നശിച്ചെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, കഠിനമായ കോപം പിടിച്ചു, വലിയ ഒരു കൂക്കുരല് മുഴക്കി.
ക്രോധാത്സൂതം ച ദുര്ധര്ഷഃ സ്യന്ദനസ്ഥമുവാച ഹ । പരസൈന്യസ്യ മധ്യേന യാവദന്തോ നയസ്വ മാമ് ।। ൭.൨൯.
കോപംകൊണ്ട് കത്തിയ രാവണന് തന്റെ രഥത്തിൽ നിന്നു നിന്ന സാരഥിയെ വിളിച്ചു: 'എന്റെ രഥം ശത്രുസൈന്യത്തിന്റെ മുന്നിലേക്ക് നീക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
അദ്യൈതാന് ത്രിദശാന്സര്വാന്വിക്രമൈഃ സമരേ സ്വയമ് । നാനാശസ്ത്രൈര്മഹാഘോരൈര്നയാമി യമസാദനമ് ।। ൭.൨൯.
'ഇന്ന് എന്റെ വീര്യത്താൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ വിവിധ ഭയങ്കര ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട് ഈ ദേവന്മാരെല്ലാം യമലോകത്തേക്ക് അയക്കും.'
അഹമിന്ദ്രം വധിഷ്യാമി ധനദം വരുണം യമമ് । ത്രിദശാന്വിനിഹത്യാഥ സ്വയം സ്ഥാസ്യാമ്യഥോപരി । വിഷാദോ ന ച കര്തവ്യഃ ശീഘ്രം വാഹയ മേ രഥമ് ।। ൭.൨൯.
'ഞാൻ ഇന്ദ്രനെയും കുബേരനെയും വരുണനെയും യമനെയും കൊല്ലും; ദേവന്മാരെ സംഹരിച്ചതിന് ശേഷം ഞാൻ തന്നെ മുകളിൽ നില്ക്കും. മനസ്സിൽ വിഷാദം വരുത്തേണ്ട, എനിക്ക് രഥം വേഗത്തിൽ ഓടിപ്പിക്കൂ!'
ദ്വിഃ ഖലു ത്വാം ബ്രവീമ്യദ്യ യാവദന്തോ നയസ്വ മാമ് ।। ൭.൨൯.
ഇനി ഒരിക്കൽ കൂടി ഞാൻ പറയുന്നു, ഉടൻ തന്നെ എന്നെ മുന്നണിയിൽ കൊണ്ടുപോകൂ.
അയം സ നന്ദനോദ്ദേശോ യത്ര വര്താമഹേ വയമ് । നയ മാമദ്യ തത്ര ത്വമുദയോ യത്ര പര്വതഃ ।। ൭.൨൯.
ഇവിടെ നമുക്ക് നിൽക്കുന്നിടം തന്നെയാണ് നന്ദനവനം. നീ എന്നെ അവിടെ കൊണ്ടുപോകൂ, ഉദയപർവ്വതം ഉയരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക്.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ തുരഗാന്സ മനോജവാന് । ആദിദേശാഥ ശത്രണാം മധ്യേനൈവ ച സാരഥിഃ ।। ൭.൨൯.
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട സാരഥി അതിവേഗം കുതിരകളെ ഓടിപ്പിച്ച് ശത്രുക്കളുടെ നടുവിലൂടെ നേരെ പോയി.
തസ്യ തം നിശ്ചയം ജ്ഞാത്വാ ശക്രോ ദേവേശ്വരസ്തദാ । രഥസ്ഥഃ സമരസ്ഥസ്താന്ദേവാന്വാക്യമഥാബ്രവീത് ।। ൭.൨൯.
അവന്റെ ഉറച്ച മനസ്സറിഞ്ഞ് ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രൻ രഥത്തിൽ നിന്നു യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ദേവന്മാരോടു പറഞ്ഞു:
സുരാഃ ശൃണുത മദ്വാക്യം യത്താവന്മമ രോചതേ । ജീവന്നേവ ദശഗ്രീവഃ സാധു രക്ഷോ നിഗൃഹ്യതാമ് ।। ൭.൨൯.
ദേവന്മാരേ, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ, ഇപ്പോൾ എനിക്ക് ഇഷ്ടമായത് പറയാം: രാവണൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഈ ദാനവനെ പിടിച്ചിരുത്തണം.
ഏഷ ഹ്യതിബലഃ സൈന്യൈ രഥേന പവനൌജസാ । ഗമിഷ്യതി പ്രവൃദ്ധോര്മിഃ സമുദ്ര ഇവ പര്വണി ।। ൭.൨൯.
അവൻ അത്യന്തം ശക്തനായവൻ, തന്റെ സൈന്യത്തോടും കാറ്റുപോലെയുള്ള രഥത്തോടും കൂടി, പൂർണ്ണചന്ദ്രനുള്ള സമയത്തെ തിരമാലപോലെ മുന്നോട്ട് വരും.
നഹ്യേഷ ഹന്തും ശക്യോ ഽദ്യ വരദാനാത്സുനിര്ഭയഃ । തദ്ഗ്രഹീഷ്യാമഹേ രക്ഷോ യത്താ ഭവത സംയുഗേ ।। ൭.൨൯.
ഇന്ന് അവനെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല, അവൻ അനുഗ്രഹങ്ങൾകൊണ്ട് ഭയമില്ലാത്തവനാണ്. അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങൾക്ക് കഴിയുന്നത്ര ഈ ദാനവനെ പിടിച്ചിരുത്താം.
യഥാ ബലൌ നിരുദ്ധേ ച ത്രൈലോക്യം ഭുജ്യതേ മയാ । ഏവമേതസ്യ പാപസ്യ നിരോധോ മമ രോചതേ ।। ൭.൨൯.
ബലനും വിരോചനനും തടഞ്ഞപ്പോൾ ഞാൻ മൂന്നു ലോകവും ഭരിച്ചതു പോലെ, ഇപ്പോൾ ഈ പാപിയെ പിടിച്ചിരുത്താൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തതോ ഽന്യം ദേശമാസ്ഥായ ശക്രഃ സന്ത്യജ്യ രാവണമ് । അയുധ്യത മഹാരാജ രാക്ഷസാംസ്ത്രാസയന്രണേ ।। ൭.൨൯.
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ രാവണനെ വിട്ട് മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി, യുദ്ധത്തിൽ രാക്ഷസരെ ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് പടയെടുത്തു.
ഉത്തരേണ ദശഗ്രീവഃ പ്രവിവേശാനിവര്തകഃ । ദക്ഷിണേന തു പാര്ശ്വേന പ്രവിവേശ ശതക്രതുഃ ।। ൭.൨൯.
രാവണൻ വടക്കുവശം വിട്ട് പിന്നോക്കം നോക്കാതെ അകത്തുകയറി, ശതക്രതു ദക്ഷിണഭാഗം വഴി പ്രവേശിച്ചു.
തതഃ സ യോജനശതം പ്രവിഷ്ടോ രാക്ഷസാധിപഃ । ദേവതാനാം ബലം സര്വം ശരവര്ഷൈരവാകിരത് ।। ൭.൨൯.
അതിനുശേഷം, രാക്ഷസാധിപൻ നൂറു യോജന ദൂരം കടന്ന് ദേവസൈന്യത്തെ മുഴുവൻ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ മൂടി.
തതഃ ശക്രോ നിരീക്ഷ്യാഥ പ്രനഷ്ടം തു സ്വകം ബലമ് । ന്യവര്തയദസമ്ഭ്രാന്തഃ സമാവൃത്യ ദശാനനമ് ।। ൭.൨൯.
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ തന്റെ സൈന്യം നശിച്ചുപോയത് കണ്ടു, ഭയമില്ലാതെ തിരിഞ്ഞ്, രാവണനെ വളഞ്ഞു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ നാദോ മുക്തോ ദാനവരാക്ഷസൈഃ । ഹാ ഹതാഃ സ്മ ഇതി ഗ്രസ്തം ദൃഷ്ട്വാ ശക്രേണ രാവണമ് ।। ൭.൨൯.
അത്തവണ ദാനവരും രാക്ഷസരും 'ഹാ, നാം കൊല്ലപ്പെട്ടു!' എന്ന് നിലവിളിച്ചു, കാരണം രാവണനെ ഇന്ദ്രൻ പിടിച്ചെന്നു കണ്ടു.
തതോ രഥം സമാസ്ഥായ രാവണിഃ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ । തത്സൈന്യമതിസങ്ക്രുദ്ധഃ പ്രവിവേശ സുദാരുണമ് ।। ൭.൨൯.
അപ്പോൾ രാവണി അത്യന്തം കോപത്തോടെ രഥത്തിൽ കയറി, അതിവൈരമായ മനസ്സോടെ ആ ഭയങ്കരമായ സൈന്യത്തിലേക്ക് കടന്നു.
താം പ്രവിശ്യ മഹാമായാം പ്രാപ്താം ഗോപതിനാ പുരാ । പ്രവിവേശ സുസംരബ്ധസ്തത്സൈന്യം സമഭിദ്രവത് ।। ൭.൨൯.
അവൻ, മുൻകാലത്ത് പശുപതിയാൽ ലഭിച്ച മഹാമായയിൽ കടന്ന്, അത്യന്തം ഉന്മാദത്തോടെ ആ സൈന്യത്തിനെതിരെ പാഞ്ഞു.
സ സര്വാ ദേവതാസ്ത്യക്ത്വാ ശക്രമേവാഭ്യധാവത । മഹേന്ദ്രശ്ച മഹാതേജാ നാപശ്യച്ച സുതം രിപോഃ ।। ൭.൨൯.
അവൻ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ഉപേക്ഷിച്ച് നേരെ ഇന്ദ്രനെ ആക്രമിച്ചു; എന്നാൽ മഹാശക്തിയുള്ള മഹേന്ദ്രൻ ശത്രുവിന്റെ മകനെയോ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
വിമുക്തകവചസ്തത്ര വധ്യമാനോ ഽപി രാവണിഃ । ത്രിദശൈഃ സുമഹാവീര്യൈര്ന ചകാര ച കിഞ്ചന ।। ൭.൨൯.
അവിടെ, രാക്ഷസപുത്രൻ കാവചമില്ലാതിരുന്നിട്ടും, മഹാശക്തിയുള്ള ദേവന്മാർ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ പോലും ഒന്നും പ്രതികരിച്ചില്ല.
സ മാതലിം സമായാന്തം താഡയിത്വാ ശരോത്തമൈഃ । മഹേന്ദ്രം ബാണവര്ഷേണ ഭൂയ ഏവാഭ്യവാകിരത് ।। ൭.൨൯.
അവൻ സമീപത്തേക്ക് വന്ന മാതലിയെ ഉത്തമമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി, വീണ്ടും മഹേന്ദ്രനെ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ മൂടി.
തതസ്ത്യക്ത്വാ രഥം ശക്രോ വിസസര്ജ ച സാരഥിമ് । ഐരാവതം സമാരുഹ്യ മൃഗയാമാസ രാവണിമ് ।। ൭.൨൯.
അതിനുശേഷം ഇന്ദ്രൻ തന്റെ രഥം ഉപേക്ഷിച്ച് സാരഥിയെ വിട്ടയച്ചു. അയിരാവതം കയറി രാവണിയെ പിന്തുടർന്നു.
സ തത്ര മായാബലവാനദൃശ്യോ ഽഥാന്തരിക്ഷഗഃ । ഇന്ദ്രം മായാപരിക്ഷിപ്തം കൃത്വാ സ പ്രാദ്രവച്ഛരൈഃ ।। ൭.൨൯.
അവിടെ, മായാബലത്തോടെ അദൃശ്യനായി ആകാശത്ത് സഞ്ചരിച്ച രാവണി, ഇന്ദ്രനെ മായയിൽ ആവൃതനാക്കി അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
സ തം യദാ പരിശ്രാന്തമിന്ദ്രം ജജ്ഞേ ഽഥ രാവണിഃ । തദൈനം മായയാ ബദ്ധ്വാ സ്വസൈന്യമഭിതോ ഽനയത് ।। ൭.൨൯.
രാവണി ഇന്ദ്രൻ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, മായയാൽ അവനെ ബന്ധിച്ച് തന്റെ സൈന്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് കൊണ്ടുപോയി.
തം തു ദൃഷ്ട്വാ ബലാത്തേന നീയമാനം മഹാരണാത് । മഹേന്ദ്രമമരാഃ സര്വേ കിം നു സ്യാദിത്യചിന്തയന് ।। ൭.൨൯.
ശക്തനായ ഇന്ദ്രനെ മഹാസമരഭൂമിയിൽ നിന്ന് ബലമായി കൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ടു, എല്ലാ അമരന്മാരും എന്താണ് സംഭവിക്കാനിരിക്കുന്നതെന്ന് ആശ്ചര്യത്തോടെ ചിന്തിച്ചു.
ദൃശ്യതേ ന സ മായാവീ ശക്രജിത്സമിതിഞ്ജയഃ । വിദ്യാവാനപി യേനേന്ദ്രോ മായയാ നീയതേ ബലാത് ।। ൭.൨൯.
ആ മായാവിയായ ശക്രജിതിനെ ആരും കാണുന്നില്ല; വിദ്യയുള്ളവനായ ഇന്ദ്രനെ മായയാൽ ബലമായി കൊണ്ടുപോകുന്നവനാണ് അവൻ.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ക്രുദ്ധാഃ സര്വേ സുരഗണാസ്തദാ । രാവണം വിമുഖീകൃത്യ ശരവര്ഷൈരവാകിരന് ।। ൭.൨൯.
അപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവതകളും കോപത്തോടെ രാവണിയെ നേരിട്ട് അമ്പുകളുടെ മഴയോടെ ആക്രമിച്ചു.
രാവണസ്തു സമാസാദ്യ ആദിത്യാംശ്ച വസൂംസ്തദാ । ന ശശാക സ സങ്ഗ്രാമേ യോദ്ധും ശത്രുഭിരര്ദിതഃ ।। ൭.൨൯.
ആദിത്യന്മാരെയും വസുക്കളെയും നേരിട്ടപ്പോൾ, ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണത്തിൽ രാവണിക്ക് യുദ്ധം തുടരാൻ കഴിയാതെ പോയി.
സ തം ദൃഷ്ട്വാ പരിമ്ലാനം പ്രഹാരൈര്ജര്ജരീകൃതമ് । രാവണിഃ പിതരം യുദ്ധേ ദര്ശനസ്ഥോ ഽബ്രവീദിദമ് ।। ൭.൨൯.
യുദ്ധത്തിൽ പിതാവിനെ ക്ഷീണിച്ച് പരിക്ക് ഏറ്റവനായി കണ്ടപ്പോൾ, രാവണി അവന്റെ മുന്നിൽ നിന്ന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.