ഏതസ്മിന്നന്തരേ ക്രുദ്ധോ ദശഗ്രീവഃ പ്രതാപവാന് । നിരീക്ഷ്യ തദ്ബലം കൃത്സ്നം ദൈവതൈര്വിനിപാതിതമ് ।। ൭.൨൮.
ഇതിനിടയില് മഹാശക്തിയുള്ള കോപഭരിതനായ ദശമുഖന് രാവണന് തന്റെ മുഴുവന് സൈന്യവും ദേവന്മാര് തകർത്തതെന്ന് കണ്ടു.
സ തം പ്രതി വിഗാഹ്യാശു പ്രവൃദ്ധം സൈന്യസാഗരമ് । ത്രിദശാന്സമരേ നിഘ്നഞ്ഛക്രമേവാഭ്യവര്തത ।। ൭.൨൮.
അവന് അതിവേഗം ആ വലിയ സൈന്യസമുദ്രത്തില് കുതിച്ചു കയറി, യുദ്ധഭൂമിയില് ദേവന്മാരെ ഒരൊന്നായി സംഹരിച്ചുകൊണ്ടു മുന്നേറി.
ആഗാച്ഛക്രോ മഹച്ചാപം വിസ്ഫാര്യ സുമഹാസ്വനമ് । യസ്യ വിസ്ഫാരഘോഷേണ സ്തനന്തി സ്മ ദിശോ ദശ ।। ൭.൨൮.
അപ്പോള് ഇന്ദ്രന് വന്നു, വലിയ വില്ല് വലിച്ച് അതിശക്തമായ ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിച്ചു; ആ വില്ലിന്റെ താളം പത്ത് ദിശകളിലും മുഴങ്ങി.
തദ്വികൃഷ്യ മഹച്ചാപമിന്ദ്രോ രാവണമൂര്ധനി । നിപാതയാമാസ ശരാന്പാവകാദിത്യവര്ചസഃ ।। ൭.൨൮.
വലിയ വില്ല് വലിച്ച് ഇന്ദ്രന് അഗ്നിയും സൂര്യനും പോലെയുള്ള ജ്വലിക്കുന്ന അമ്പുകള് രാവണന്റെ തലകള്ക്കു നേരെ മഴപോലെ വിട്ടുവിട്ടു.
തഥൈവ ച മഹാബാഹുര്ദശഗ്രീവോ വ്യവസ്ഥിതഃ । ശക്രം കാര്മുകവിഭ്രഷ്ടൈഃ ശരവര്ഷൈരവാകിരത് ।। ൭.൨൮.
അതു പോലെ തന്നെ മഹാബലശാലിയായ ദശമുഖന് ഉറച്ചുനിന്ന് ഇന്ദ്രന്റെ വില്ല് തള്ളി അമ്പുകളുടെ മഴയോടെ അവനെ മൂടി.
പ്രയുധ്യതോരഥ തയോര്ബാണവര്ഷൈഃ സമന്തതഃ । ന ജ്ഞായതേ തദാ കിഞ്ചിത്സര്വം ഹി തമസാ വൃതമ് ।। ൭.൨൮.
അവര് ഇരുവരും ചുറ്റും അമ്പുകളുടെ മഴയോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോള് എല്ലാം ഇരുണ്ടതുകൊണ്ട് ഒന്നും കാണാനാവില്ലായിരുന്നു.
തതസ്തമസി സഞ്ജാതേ സര്വേ തേ ദേവരാക്ഷസാഃ । അയുദ്ധ്യന്ത ബലോന്മത്താഃ സൂദയന്തഃ പരസ്പരമ് ।। ൭.൨൯.
അങ്ങനെ ഇരുണ്ടതോടെ, ആ ദേവന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും യുദ്ധഭ്രമിതരായി യുദ്ധം നിര്ത്തി, പരസ്പരം തന്നെ സംഹരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
തതസ്തു ദേവസൈന്യേന രാക്ഷസാനാം ബൃഹദ്ബലമ് । ദശാംശം സ്ഥാപിതം യുദ്ധേ ശേഷം നീതം യമക്ഷയമ് ।। ൭.൨൯.
പിന്നീട്, ദേവസൈന്യം രാക്ഷസരുടെ വലിയ സൈന്യത്തെ പത്തിലൊന്ന് മാത്രം ശേഷിപ്പിച്ചു, ശേഷിച്ചവരെല്ലാം യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
തസ്മിംസ്തു താമസേ യുദ്ധേ സര്വേ തേ ദേവരാക്ഷസാഃ । അന്യോന്യം നാഭ്യജാനന്ത യുധ്യമാനാഃ പരസ്പരമ് ।। ൭.൨൯.
ആ ഇരുണ്ട യുദ്ധത്തിൽ, ദേവരും രാക്ഷസന്മാരും പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോള് ആരെയും തിരിച്ചറിയാനാവാതെ പോയി.
ഇന്ദ്രശ്ച രാവണശ്ചൈവ രാവണിശ്ച മഹാബലഃ । തസ്മിംസ്തമോജാലവൃതേ മോഹമീയുര്ന തേ ത്രയഃ ।। ൭.൨൯.
ഇന്ദ്രനും രാവണനും രാവണന്റെ മഹാബലശാലിയായ മകനും ആ ഇരുണ്ടതിൽ മൂവരും ഭ്രമത്തിലായി.
സ തു ദൃഷ്ട്വാ ബലം സര്വം രാവണോ നിഹതം ക്ഷണാത് । ക്രോധമഭ്യഗമത്തീവ്രം മഹാനാദം ച മുക്തവാന് ।। ൭.൨൯.
എങ്കിലും രാവണന് തന്റെ മുഴുവന് സൈന്യവും ഒരു നിമിഷത്തില് നശിച്ചെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, കഠിനമായ കോപം പിടിച്ചു, വലിയ ഒരു കൂക്കുരല് മുഴക്കി.
ക്രോധാത്സൂതം ച ദുര്ധര്ഷഃ സ്യന്ദനസ്ഥമുവാച ഹ । പരസൈന്യസ്യ മധ്യേന യാവദന്തോ നയസ്വ മാമ് ।। ൭.൨൯.
കോപംകൊണ്ട് കത്തിയ രാവണന് തന്റെ രഥത്തിൽ നിന്നു നിന്ന സാരഥിയെ വിളിച്ചു: 'എന്റെ രഥം ശത്രുസൈന്യത്തിന്റെ മുന്നിലേക്ക് നീക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
അദ്യൈതാന് ത്രിദശാന്സര്വാന്വിക്രമൈഃ സമരേ സ്വയമ് । നാനാശസ്ത്രൈര്മഹാഘോരൈര്നയാമി യമസാദനമ് ।। ൭.൨൯.
'ഇന്ന് എന്റെ വീര്യത്താൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ വിവിധ ഭയങ്കര ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട് ഈ ദേവന്മാരെല്ലാം യമലോകത്തേക്ക് അയക്കും.'
അഹമിന്ദ്രം വധിഷ്യാമി ധനദം വരുണം യമമ് । ത്രിദശാന്വിനിഹത്യാഥ സ്വയം സ്ഥാസ്യാമ്യഥോപരി । വിഷാദോ ന ച കര്തവ്യഃ ശീഘ്രം വാഹയ മേ രഥമ് ।। ൭.൨൯.
'ഞാൻ ഇന്ദ്രനെയും കുബേരനെയും വരുണനെയും യമനെയും കൊല്ലും; ദേവന്മാരെ സംഹരിച്ചതിന് ശേഷം ഞാൻ തന്നെ മുകളിൽ നില്ക്കും. മനസ്സിൽ വിഷാദം വരുത്തേണ്ട, എനിക്ക് രഥം വേഗത്തിൽ ഓടിപ്പിക്കൂ!'
ദ്വിഃ ഖലു ത്വാം ബ്രവീമ്യദ്യ യാവദന്തോ നയസ്വ മാമ് ।। ൭.൨൯.
ഇനി ഒരിക്കൽ കൂടി ഞാൻ പറയുന്നു, ഉടൻ തന്നെ എന്നെ മുന്നണിയിൽ കൊണ്ടുപോകൂ.
അയം സ നന്ദനോദ്ദേശോ യത്ര വര്താമഹേ വയമ് । നയ മാമദ്യ തത്ര ത്വമുദയോ യത്ര പര്വതഃ ।। ൭.൨൯.
ഇവിടെ നമുക്ക് നിൽക്കുന്നിടം തന്നെയാണ് നന്ദനവനം. നീ എന്നെ അവിടെ കൊണ്ടുപോകൂ, ഉദയപർവ്വതം ഉയരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക്.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ തുരഗാന്സ മനോജവാന് । ആദിദേശാഥ ശത്രണാം മധ്യേനൈവ ച സാരഥിഃ ।। ൭.൨൯.
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട സാരഥി അതിവേഗം കുതിരകളെ ഓടിപ്പിച്ച് ശത്രുക്കളുടെ നടുവിലൂടെ നേരെ പോയി.
തസ്യ തം നിശ്ചയം ജ്ഞാത്വാ ശക്രോ ദേവേശ്വരസ്തദാ । രഥസ്ഥഃ സമരസ്ഥസ്താന്ദേവാന്വാക്യമഥാബ്രവീത് ।। ൭.൨൯.
അവന്റെ ഉറച്ച മനസ്സറിഞ്ഞ് ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രൻ രഥത്തിൽ നിന്നു യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ദേവന്മാരോടു പറഞ്ഞു:
സുരാഃ ശൃണുത മദ്വാക്യം യത്താവന്മമ രോചതേ । ജീവന്നേവ ദശഗ്രീവഃ സാധു രക്ഷോ നിഗൃഹ്യതാമ് ।। ൭.൨൯.
ദേവന്മാരേ, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ, ഇപ്പോൾ എനിക്ക് ഇഷ്ടമായത് പറയാം: രാവണൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഈ ദാനവനെ പിടിച്ചിരുത്തണം.
ഏഷ ഹ്യതിബലഃ സൈന്യൈ രഥേന പവനൌജസാ । ഗമിഷ്യതി പ്രവൃദ്ധോര്മിഃ സമുദ്ര ഇവ പര്വണി ।। ൭.൨൯.
അവൻ അത്യന്തം ശക്തനായവൻ, തന്റെ സൈന്യത്തോടും കാറ്റുപോലെയുള്ള രഥത്തോടും കൂടി, പൂർണ്ണചന്ദ്രനുള്ള സമയത്തെ തിരമാലപോലെ മുന്നോട്ട് വരും.
നഹ്യേഷ ഹന്തും ശക്യോ ഽദ്യ വരദാനാത്സുനിര്ഭയഃ । തദ്ഗ്രഹീഷ്യാമഹേ രക്ഷോ യത്താ ഭവത സംയുഗേ ।। ൭.൨൯.
ഇന്ന് അവനെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല, അവൻ അനുഗ്രഹങ്ങൾകൊണ്ട് ഭയമില്ലാത്തവനാണ്. അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങൾക്ക് കഴിയുന്നത്ര ഈ ദാനവനെ പിടിച്ചിരുത്താം.
യഥാ ബലൌ നിരുദ്ധേ ച ത്രൈലോക്യം ഭുജ്യതേ മയാ । ഏവമേതസ്യ പാപസ്യ നിരോധോ മമ രോചതേ ।। ൭.൨൯.
ബലനും വിരോചനനും തടഞ്ഞപ്പോൾ ഞാൻ മൂന്നു ലോകവും ഭരിച്ചതു പോലെ, ഇപ്പോൾ ഈ പാപിയെ പിടിച്ചിരുത്താൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തതോ ഽന്യം ദേശമാസ്ഥായ ശക്രഃ സന്ത്യജ്യ രാവണമ് । അയുധ്യത മഹാരാജ രാക്ഷസാംസ്ത്രാസയന്രണേ ।। ൭.൨൯.
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ രാവണനെ വിട്ട് മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി, യുദ്ധത്തിൽ രാക്ഷസരെ ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് പടയെടുത്തു.
ഉത്തരേണ ദശഗ്രീവഃ പ്രവിവേശാനിവര്തകഃ । ദക്ഷിണേന തു പാര്ശ്വേന പ്രവിവേശ ശതക്രതുഃ ।। ൭.൨൯.
രാവണൻ വടക്കുവശം വിട്ട് പിന്നോക്കം നോക്കാതെ അകത്തുകയറി, ശതക്രതു ദക്ഷിണഭാഗം വഴി പ്രവേശിച്ചു.
തതഃ സ യോജനശതം പ്രവിഷ്ടോ രാക്ഷസാധിപഃ । ദേവതാനാം ബലം സര്വം ശരവര്ഷൈരവാകിരത് ।। ൭.൨൯.
അതിനുശേഷം, രാക്ഷസാധിപൻ നൂറു യോജന ദൂരം കടന്ന് ദേവസൈന്യത്തെ മുഴുവൻ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ മൂടി.
തതഃ ശക്രോ നിരീക്ഷ്യാഥ പ്രനഷ്ടം തു സ്വകം ബലമ് । ന്യവര്തയദസമ്ഭ്രാന്തഃ സമാവൃത്യ ദശാനനമ് ।। ൭.൨൯.
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ തന്റെ സൈന്യം നശിച്ചുപോയത് കണ്ടു, ഭയമില്ലാതെ തിരിഞ്ഞ്, രാവണനെ വളഞ്ഞു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ നാദോ മുക്തോ ദാനവരാക്ഷസൈഃ । ഹാ ഹതാഃ സ്മ ഇതി ഗ്രസ്തം ദൃഷ്ട്വാ ശക്രേണ രാവണമ് ।। ൭.൨൯.
അത്തവണ ദാനവരും രാക്ഷസരും 'ഹാ, നാം കൊല്ലപ്പെട്ടു!' എന്ന് നിലവിളിച്ചു, കാരണം രാവണനെ ഇന്ദ്രൻ പിടിച്ചെന്നു കണ്ടു.
തതോ രഥം സമാസ്ഥായ രാവണിഃ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ । തത്സൈന്യമതിസങ്ക്രുദ്ധഃ പ്രവിവേശ സുദാരുണമ് ।। ൭.൨൯.
അപ്പോൾ രാവണി അത്യന്തം കോപത്തോടെ രഥത്തിൽ കയറി, അതിവൈരമായ മനസ്സോടെ ആ ഭയങ്കരമായ സൈന്യത്തിലേക്ക് കടന്നു.
താം പ്രവിശ്യ മഹാമായാം പ്രാപ്താം ഗോപതിനാ പുരാ । പ്രവിവേശ സുസംരബ്ധസ്തത്സൈന്യം സമഭിദ്രവത് ।। ൭.൨൯.
അവൻ, മുൻകാലത്ത് പശുപതിയാൽ ലഭിച്ച മഹാമായയിൽ കടന്ന്, അത്യന്തം ഉന്മാദത്തോടെ ആ സൈന്യത്തിനെതിരെ പാഞ്ഞു.
സ സര്വാ ദേവതാസ്ത്യക്ത്വാ ശക്രമേവാഭ്യധാവത । മഹേന്ദ്രശ്ച മഹാതേജാ നാപശ്യച്ച സുതം രിപോഃ ।। ൭.൨൯.
അവൻ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ഉപേക്ഷിച്ച് നേരെ ഇന്ദ്രനെ ആക്രമിച്ചു; എന്നാൽ മഹാശക്തിയുള്ള മഹേന്ദ്രൻ ശത്രുവിന്റെ മകനെയോ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.