ദൈത്യാശ്ച ശതശസ്തത്ര കൃതവൈരാശ്ച ദൈവതൈഃ । രാവണം പ്രേക്ഷ്യ ഗച്ഛന്തമന്വഗച്ഛന്ഹി പൃഷ്ഠതഃ ।। ൭.൨൫.
അവിടെ, ദേവന്മാരോടു വൈരമുള്ള നൂറുകണക്കിന് ദൈത്യന്മാർ, രാവണനെ പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, പിന്നിൽ പിന്തുടർന്നു.
സ തു ഗത്വാ മധുപുരം പ്രവിശ്യ ച ദശാനനഃ । ന ദദര്ശ മധും തത്ര ഭഗിനീം തത്ര ദൃഷ്ടവാന് ।। ൭.൨൫.
അവൻ മധുപുരത്തിൽ ചെന്നു കയറി, അവിടെ മധുവിനെ കണ്ടില്ല; പക്ഷേ അവന്റെ സഹോദരിയെ അവിടെ കണ്ടു.
സാ ച പ്രഹ്വാഞ്ജലിര്ഭൂത്വാ ശിരസാ ചരണൌ ഗതാ ।। ൭.൨൫.
അവൾ കൈകൾ കൂപ്പി, തല താഴ്ത്തി, അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി.
തസ്യ രാക്ഷസരാജസ്യ ത്രസ്താ കുമ്ഭീനസീ തദാ । താം സമുത്ഥാപയാമാസ ന ഭേതവ്യമിതി ബ്രുവന് ।। ൭.൨൫.
അന്നത്തെ രാക്ഷസരാജാവിനെ ഭയന്ന് കുംഭീനസി വിറച്ച് നിന്നപ്പോൾ, അവൻ അവളോട് 'ഭയപ്പെടേണ്ട' എന്ന് പറഞ്ഞ് അവളെ എഴുന്നേൽപ്പിച്ചു.
രാവണോ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠഃ കിം ചാപി കരവാണി തേ । സാബ്രവീദ്യദി മേ രാജന്പ്രസന്നസ്ത്വം മഹാഭുജ । ഭര്താരം ന മമേഹാദ്യ ഹന്തുര്മഹസി മാനദ ।। ൭.൨൫.
രാവണൻ, രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, അവിടെ നിന്നിരുന്ന സഹോദരിയെ നോക്കി ചോദിച്ചു: 'എന്താണ് ഞാൻ നിന്നുവേണ്ടി ചെയ്യേണ്ടത്?' രാജാവേ, നീ ഇന്നെനിക്ക് സന്തോഷം തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ, ദയവായി എന്റെ ഭർത്താവിനെ കോപത്തിൽ കൊല്ലരുതേന്ന് ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു.'
ന ഹീദൃശം ഭയം കിഞ്ചിത്കുലസ്ത്രീണാമിഹോച്യതേ । ഭയാനാമപി സര്വേഷാം വൈധവ്യം വ്യസനം മഹത് ।। ൭.൨൫.
കുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള ഭയം ഉണ്ടാകാറില്ല; എല്ലാവർക്കും ഭർത്താവിനെ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ദുരിതമാണ്.
സത്യവാഗ്ഭവ രാജേന്ദ്ര മാമവേക്ഷസ്വ യാചതീമ് । ത്വയാപ്യുക്തം മഹാരാജ ന ഭേതവ്യമിതി സ്വയമ് ।। ൭.൨൫.
രാജാധിരാജാ, സത്യവാനാകണം, ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കണം; മഹാരാജാവേ, ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ലെന്ന് നീ തന്നെയാണ് നേരത്തെ പറഞ്ഞത്.
രാവണസ്ത്വബ്രവീദ്ധൃഷ്ടഃ സ്വസാരം തത്ര സംസ്ഥിതാമ് । ക്വ ചാസൌ തവ ഭര്താ വൈ മമ ശീഘ്രം നിവേദ്യതാമ് ।। ൭.൨൫.
അപ്പോൾ ധൈര്യത്തോടെ രാവണൻ അവിടെ നിന്നിരുന്ന സഹോദരിയോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഭർത്താവ് എവിടെയാണ്? ഉടൻ അവനെ എനിക്ക് കാണിക്കാൻ നോക്കൂ.'
സഹ തേന ഗമിഷ്യാമി സുരലോകം ജയാവഹേ । തവ കാരുണ്യസൌഹാര്ദാന്നിവൃത്തോ ഽസ്മി മധോര്വധാത് ।। ൭.൨൫.
'അവനോടൊപ്പം ഞാൻ ദേവലോകത്തിലേക്ക് പോയി വിജയം നേടും; നിന്നോടുള്ള കരുണയും സൗഹൃദവും കൊണ്ടാണ് ഞാൻ മധുവിനെ കൊല്ലുന്നത് ഒഴിവാക്കിയതെന്ന് അറിയണം.'
ഇത്യുക്താ സാ സമുത്ഥാപ്യ പ്രസുപ്തം തം നിശാചരമ് । അബ്രവീത്സമ്പ്രഹൃഷ്ടേവ രാക്ഷസീ സാ പതിം വചഃ ।। ൭.൨൫.
അവൾ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഉറങ്ങിക്കിടന്ന ഭർത്താവിനെ എഴുന്നേല്പിച്ചു; സന്തോഷത്തോടെ ആ രാക്ഷസസ്ത്രി ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞു.
ഏഷ പ്രാപ്തോ ദശഗ്രീവോ മമ ഭ്രാതാ മഹാബലഃ । സുരലോകജയാകാങ്ക്ഷീ സാഹായ്യേ ത്വാം വൃണോതി ച ।। ൭.൨൫.
'ഇവൻ, എന്റെ ശക്തിയുള്ള സഹോദരൻ, പത്ത് തലവുമുള്ളവൻ, ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു; ദേവലോകത്തിൽ വിജയം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ നിന്റെ സഹായം തേടുന്നു.'
തദസ്യ ത്വം സഹായാര്ഥം സബന്ധുര്ഗച്ഛ രാക്ഷസ । സ്നിഗ്ധസ്യ ഭജമാനസ്യ യുക്തമര്ഥായ കല്പിതുമ് ।। ൭.൨൫.
'അതിനാൽ, നീയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളും ചേർന്ന് അവനെ സഹായിക്കാൻ പോകണം; സ്നേഹവും ഭക്തിയും കാണിക്കുന്നവർക്കായി സഹായം ചെയ്യുന്നത് ഉചിതമാണ്.'
തസ്യാസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ തഥേത്യാഹ മധുര്വചഃ ।। ൭.൨൫.
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഭർത്താവ് മധുരമായി പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ.'
ദദര്ശ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠം യഥാന്യായമുപേത്യ സഃ । പൂജയമാസ ധര്മേണ രാവണം രാക്ഷസാധിപമ് ।। ൭.൨൫.
അവൻ രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാവണനെ സമീപിച്ചു, യോജിച്ച വിധത്തിൽ ആദരവോടെ രാക്ഷസാധിപനായ രാവണനെ പൂജിച്ചു.
പ്രാപ്യ പൂജാം ദശഗ്രീവോ മധുവേശ്മാനി വീര്യവാന് । തത്ര ചൈകാം നിശാമുഷ്യ ഗമനായോപചക്രമേ ।। ൭.൨൫.
പൂജ ലഭിച്ച ശേഷം, വീര്യശാലിയായ പത്തുതലവൻ മധുവിന്റെ വീട്ടിൽ ഒരു രാത്രി കഴിഞ്ഞു; അതിനുശേഷം യാത്രയ്ക്ക് ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങി.
തതഃ കൈലാസമാസാദ്യ ശൈലം വൈശ്രവണാലയമ് । രാക്ഷസേന്ദ്രോ മഹേന്ദ്രാഭഃ സേനാമുപനിവേശയത് ।। ൭.൨൫.
ശേഷം, വൈശ്രവണന്റെ ആലയം ആയ കൈലാസം പർവ്വതത്തിലെത്തിയ രാക്ഷസരാജാവായ രാവണൻ, ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശം വഹിച്ച്, അവിടെയായി തന്റെ സൈന്യത്തെ തയാറാക്കി.
സ തു തത്ര ദശഗ്രീവഃ സഹ സൈന്യേന വീര്യവാന് । അസ്തം പ്രാപ്തേ ദിനകരേ നിവാസം സമരോചയത് ।। ൭.൨൬.
അവിടെ, പത്ത് തലവുമുള്ള വീര്യശാലിയായ രാവണൻ തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചപ്പോൾ താമസിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
ഉദിതേ വിമലേ ചന്ദ്രേ തുല്യപര്വതവര്ചസി । പ്രസുപ്തം സുമഹത്സൈന്യം നാനാപ്രഹരണായുധമ് ।। ൭.൨൬.
നിറഞ്ഞ പ്രകാശമുള്ള ചന്ദ്രൻ പർവ്വതംപോലെ തെളിഞ്ഞ് ഉദിച്ചപ്പോൾ, വിവിധ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള വലിയ സൈന്യം ഉറങ്ങിക്കിടക്കുകയായിരുന്നു.
രാവണസ്തു മഹാവീര്യോ നിഷണ്ണഃ ശൈലമൂര്ധനി । സ ദദര്ശ ഗുണാംസ്തത്ര ചന്ദ്രപാദപശോഭിതാന് ।। ൭.൨൬.
വലിയ ശക്തിയുള്ള രാവണൻ പർവ്വതശിഖരത്തിൽ ഇരുന്ന്, അവിടെ ചന്ദ്രപ്രഭയിലും വൃക്ഷങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കാനനങ്ങൾ കണ്ടു.
കര്ണികാരവനൈര്ദീപ്തൈഃ കദമ്ബഗഹനൈസ്തഥാ । പദ്മിനീഭിശ്ച ഫുല്ലാഭിര്മന്ദാകിന്യാ ജലൈരപി ।। ൭.൨൬.
പ്രകാശമുള്ള കർണികാരവനങ്ങളും, കദംബവനങ്ങളും, പുഷ്പിച്ച പദ്മങ്ങളും, മന്ദാകിനി നദിയുടെ വെള്ളവും ചേർന്ന് ആ കാനനം അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
ചമ്പകാശോകപുന്നാഗമന്ദാരതരുഭിസ്തഥാ । ചൂതപാടലലോധ്രൈശ്ച പ്രിയങ്ഗ്വര്ജുനകേതകൈഃ । തഗരൈര്നാരികൈലൈശ്ച പ്രിയാലപനസൈസ്തഥാ ।। ൭.൨൬.
ചമ്പക, അശോക, പുന്നാഗം, മന്ദാരവൃക്ഷങ്ങൾ, കൂടാതെ മാവു, പാടല, ലോധ്ര, പ്രിയംഗു, അർജുന, കേതക, തഗര, തേങ്ങ, പ്രിയാല, പ്ലാവൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആരഗ്വധൈസ്തമാലൈശ്ച പ്രിയാലവകുലൈരപി । ഏതൈരന്യൈശ്ച തരുഭിരുദ്ഭാസിതവനാന്തരേ । കിന്നരാ മദനേനാര്താ രക്താ മധുരകണ്ഠിനഃ ।। ൭.൨൬.
ആരഗ്വധം, തമാലം, പ്രിയാലം, വകുലം തുടങ്ങിയ മറ്റു വൃക്ഷങ്ങൾ കാടിന്റെ അതിരുകൾ പ്രകാശിപ്പിച്ചു; അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന കിന്നരന്മാർ പ്രണയവേദനയിൽ ആകുലരായി, രസകരമായ ശബ്ദത്തിൽ പാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
സമം സമ്പ്രജഗുര്യത്ര മനസ്തുഷ്ടിവിവര്ധനമ് ।। ൭.൨൬.
അവിടെ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് പാടിയപ്പോൾ മനസ്സിന് സന്തോഷം കൂടിയിരുന്നു.
ഭിരുദ്ഭാസിതവനാന്തരേ । വിദ്യാധരാ മദക്ഷീബാ മദരക്താന്തലോചനാഃ । യോഷിദ്ഭിഃ സഹ സങ്ക്രാന്താശ്ചിക്രീഡുര്ജഹൃഷുശ്ച വൈ ।। ൭.൨൬.
ആ മരങ്ങളാൽ പ്രകാശമുള്ള കാടിൽ, മദ്യം കുടിച്ച് കണ്ണുകൾ ചുവന്ന വിദ്യാധരന്മാർ സ്ത്രീകളോടൊപ്പം കളിച്ചു സന്തോഷിച്ചു.
ഘണ്ടാനാമിവ സന്നാദഃ ശുശ്രുവേ മധുരസ്വരഃ । അപ്സരോഗണസങ്ഘാനാം ഗായതാം ധനദാലയേ ।। ൭.൨൬.
ധനത്തിന്റെ ദേവന്റെ മന്ദിരത്തിൽ, അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ പാടുമ്പോൾ, മണിച്ചങ്ങലുകളുടെ മുഴക്കംപോലെയുള്ള മധുരമായ ശബ്ദം കേട്ടു.
പുഷ്പവര്ഷാണി മുഞ്ചന്തോ നഗാഃ പവനതാഡിതാഃ । ശൈലം തം വാസയന്തീവ മധുമാധവഗന്ധിനഃ ।। ൭.൨൬.
കാറ്റ് അടിച്ചപ്പോൾ മരങ്ങൾ പൂക്കളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു, ആ മലയിൽ തേനും വസന്തപൂക്കളുടെയും സുഗന്ധം പടർന്നു.
മധുപുഷ്പരജഃപൃക്തം ഗന്ധമാദായ പുഷ്കലമ് । പ്രവവൌ വര്ധയന്കാമം രാവണസ്യ സുഖോ ഽനിലഃ ।। ൭.൨൬.
തേനും പൂക്കളും പൊടിയും ചേർന്ന തീവ്രമായ സുഗന്ധം കാറ്റ് കൊണ്ടുവന്നു, രാവണന്റെ ആഗ്രഹം അതിനാൽ കൂടി.
ഗേയാത്പുഷ്പസമൃദ്ധ്യാ ച ശൈത്യാദ്വായോര്ഗിരേര്ഗുണാത് । പ്രവൃത്തായാം രജന്യാം ച ചന്ദ്രസ്യോദയനേന ച ।। ൭.൨൬.
പാട്ടും പൂക്കളുടെ സമൃദ്ധിയും കാറ്റിന്റെ തണുപ്പും മലയുടെ സൌന്ദര്യവും രാത്രിയുടെ ആരംഭവും ചന്ദ്രന്റെ ഉദയവും മൂലം,
രാവണസ്തു മഹാവീര്യഃ കാമസ്യ വശമാഗതഃ । വിനിഃശ്വസ്യ വിനിഃശ്വസ്യ ശശിനം സമവൈക്ഷത ।। ൭.൨൬.
വലിയ ശക്തിയുള്ള രാവണൻ, ആഗ്രഹത്തിൽ കീഴടങ്ങി, വീണ്ടും വീണ്ടും ആഹ്ശ്വാസം വിട്ട് ചന്ദ്രനെ നോക്കി നിന്നു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതാ । സര്വാപ്സരോവരാ രമ്ഭാ ദിവ്യപുഷ്പവിഭൂഷിതാ ।। ൭.൨൬.
അപ്പോൾ അവിടെ ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച, ദിവ്യപൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച അപ്സരസുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ രംഭാ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.