ലക്ഷിണ്യോ രത്നഭൂതാശ്ച ദേവദാനവരക്ഷസാമ് । തസ്യ താസു മതിം ജ്ഞാത്വാ ധര്മത്മാ വാക്യമബ്രവീത് ।। ൭.൨൫.
ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും ഉള്ള, മനോഹരവും രത്നംപോലെയും ആയ സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ അവന്റെ മനസ്സ് മനസ്സിലാക്കി, ധാർമ്മികനായവൻ പറഞ്ഞു.
ഈദൃശൈസ്ത്വം സമാചാരൈര്യശോര്ഥകുലനാശനൈഃ । ധര്ഷണം ജ്ഞാതിനാം ജ്ഞാത്വാ സ്വമതേന വിചേഷ്ടസേ ।। ൭.൨൫.
'ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചാൽ, നിന്റെ കീര്ത്തിയും വംശവും നശിക്കും എന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും, ബന്ധുക്കളെ അപമാനിച്ചുകൊണ്ട് നീ നിന്റെ ഇഷ്ടംപോലെ നടക്കുന്നു.'
ജ്ഞാതീംസ്താന്ധര്ഷയിത്വേമാസ്ത്വയാ ഽ ഽനീതാ വരാങ്ഗനാഃ । ത്വാമതിക്രമ്യ മധുനാ രാജന്കുമ്ഭീനസീ ഹൃതാ ।। ൭.൨൫.
'ബന്ധുക്കളെ അപമാനിച്ച് നീ ഈ ഉത്തമസ്ത്രീകളെ കൊണ്ടുവന്നു; എങ്കിലും രാജാവേ, മധു എന്നവൻ നിന്നെ മറികടന്ന് കുംഭീനസിയെ എടുത്തുപോയി.'
രാവണസ്ത്വബ്രവീദ്വാക്യം നാവഗച്ഛാമി കിം ത്വിദമ് । കോ ഽയം യസ്തു ത്വയാ ഽ ഽഖ്യാതോ മധുരിത്യേവ നാമതഃ ।। ൭.൨൫.
രാവണൻ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് മനസ്സിലാവുന്നില്ല—ഇത് എന്താണ്? നീ പറയുന്ന മധു എന്നത് ആരാണ്?'
വിഭീഷണസ്തു സങ്ക്രുദ്ധോ ഭ്രാതരം വാക്യമബ്രവീത് । ശ്രൂയതാമസ്യ പാപസ്യ കര്മണഃ ഫലമാഗതമ് ।। ൭.൨൫.
വിഭീഷണൻ കോപത്തോടെ സഹോദരനോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ പാപത്തിന്റെ ഫലം എന്താണെന്ന് കേൾക്കട്ടെ.'
മാതാമഹസ്യ യോ ഭ്രാതാ ജ്യേഷ്ഠോ ഭ്രാതാ സുമാലിനഃ । മാല്യവാനിതി വിഖ്യാതോ വൃദ്ധഃ പ്രാജ്ഞോ നിശാചരഃ ।। ൭.൨൫.
'നമ്മുടെ അമ്മാവന്റെ മൂത്ത സഹോദരനും, സുമാലിയുടെ മൂത്ത സഹോദരനും, മാല്യവാൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ, പ്രായമായും ജ്ഞാനിയായും ഉള്ള ഒരു നിശാചരൻ ഉണ്ട്.'
പിതാ ജ്യേഷ്ഠോ ജനന്യാ നോ ഹ്യസ്മാകം ചാര്യകോ ഽഭവത് । തസ്യ കുമ്ഭീനസീ നാമ ദുഹിതുര്ദുഹിതാ ഽഭവത് ।। ൭.൨൫.
അവൻ നമ്മുടെ അമ്മയുടെ മൂത്ത സഹോദരനും ഗുരുവുമായിരുന്നു. അവന്റെ മകളാണ് കുംഭീനസി.
മാതൃഷ്വസുരഥാസ്മാകം സാ ച കന്യാ ഽനലോദ്ഭവാ । ഭവത്യസ്മാകമേവൈഷാ ഭ്രാതൃണാം ധര്മതഃ സ്വസാ ।। ൭.൨൫.
അവൾ നമ്മുടെ അമ്മാവിയുടെ മകളും അഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവളുമാണ്. ധർമ്മം പ്രകാരം, സഹോദരന്മാരായ നമ്മുടെയെല്ലാം സഹോദരിയാണ് അവൾ.
സാ ഹൃതാ, മധുനാ രാജന്രാക്ഷസേന ബലീയസാ । യജ്ഞപ്രവൃത്തേ പുത്രേ തു മയി ചാന്തര്ജലോഷിതേ ।। ൭.൨൫.
രാജാവേ, ശക്തനായ രാക്ഷസനായ മധു അവളെ അപഹരിച്ചു. അവളുടെ മകൻ യജ്ഞത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നതിനും ഞാൻ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്നതിനും ഇടയിലാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്.
കുമ്ഭകര്ണേ മഹാരാജ നിദ്രാമനുഭവത്യഥ । നിഹത്യ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠാനമാത്യാനിഹ സമ്മതാന് ।। ൭.൨൫.
മഹാരാജാവേ, കുംഭകർണ്ണൻ ഉറക്കത്തിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ, മധു ഇവിടെ പ്രധാന രാക്ഷസന്മാരെയും മാന്യരായ മന്ത്രിമാരെയും കൊല്ലുകയുണ്ടായി.
ധര്ഷയിത്വാ ഹൃതാ സാ തു സുപ്താപ്യന്തഃപുരേ തവ । ശ്രുത്വാ ഽപി തന്മഹാരാജ ക്ഷാന്തമേവ ഹതോ ന സഃ ।। ൭.൨൫.
അവൾ palace-ന്റെ അകത്തുള്ള മുറിയിൽ ഉറങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ അവളെ അപമാനിച്ച് കൊണ്ടുപോയി. മഹാരാജാവേ, നീ അതറിഞ്ഞിട്ടും ക്ഷമിച്ചു; അവനെ കൊല്ലപ്പെട്ടില്ല.
യസ്മാദവശ്യം ദാതവ്യാ കന്യാ ഭര്ത്രേ ഹി ഭ്രാതൃഭിഃ । തദേതത്കര്മണോ ഹ്യസ്യ ഫലം പാപസ്യ ദുര്മതേ ।। ൭.൨൫.
സഹോദരന്മാർക്കു അവരുടെ സഹോദരിയെ ഭർത്താവിന് നൽകേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്. ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനേ, ഇതാണ് അവന്റെ പാപത്തിന്റെ ഫലം.
അസ്മിന്നേവാഭിസമ്പ്രാപ്തം ലോകേ വിദിതമസ്തു തേ । വിഭീഷണവചഃ ശ്രുത്വാ രാക്ഷസേന്ദ്രഃ സ രാവണഃ । ദൌരാത്മ്യേനാത്മനോദ്ധൂതസ്തപ്താമ്ഭ ഇവ സാഗരഃ ।। ൭.൨൫.
ഇത് ഇപ്പോൾ ഈ ലോകത്ത് സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് നിനക്ക് അറിയാം. വിഭീഷണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ, തീയിൽ ചൂടുപിടിച്ച സമുദ്രംപോലെ, തന്റെ ദുഷ്ടതയാൽ ഉണർന്നുപോയി.
തതോ ഽബ്രവീദൃശഗ്രീവഃ ക്രുദ്ധഃ സംരക്തലോചനഃ । കല്പ്യതാം മേ രഥഃ ശീഘ്രം ശൂരാഃ സജ്ജീഭവന്തു നഃ ।। ൭.൨൫.
അപ്പോൾ പത്തുമുഖനായ രാവണൻ കോപത്തോടെ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ രഥം വേഗത്തിൽ ഒരുക്കുക; വീരന്മാർ എല്ലാവരും തയ്യാറാകട്ടെ.'
ഭ്രാതാ മേ കുമ്ഭകര്ണശ്ച യേ ച മുഖ്യാ നിശാചരാഃ । വാഹനാന്യധിരോഹന്തു നാനാപ്രഹരണായുധാഃ ।। ൭.൨൫.
എന്റെ സഹോദരൻ കുംഭകർണ്ണനും പ്രധാനമായ നിശാചരന്മാരും വിവിധ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമാക്കി അവരുടെ വാഹനങ്ങളിൽ കയറട്ടെ.
അദ്യ തം സമരേ ഹത്വാ മധും രാവണനിര്ഭയമ് । സുരലോകം ഗമിഷ്യാമി യുദ്ധകാങ്ക്ഷീ സുഹൃദ്വൃതഃ ।। ൭.൨൫.
ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ മധുവിനെ ഞാൻ കൊല്ലുമ്പോൾ, ഭയമില്ലാതെ, സുഹൃത്തുക്കളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി, യുദ്ധത്തിനായി ദേവലോകത്തേക്ക് ഞാൻ പോകും.
അക്ഷൌഹിണീസഹസ്രാണി ചത്വാര്യഗ്ര്യാണി രക്ഷസാമ് । നാനാപ്രഹരണാന്യാശു നിര്യയുര്യുദ്ധകാങ്ക്ഷിണാമ് ।। ൭.൨൫.
നാനാ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള നാലായിരം പ്രധാന രാക്ഷസ സൈന്യങ്ങൾ യുദ്ധത്തിന് ആവേശത്തോടെ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
ഇന്ദ്രജിത്ത്വഗ്രതഃ (അഗ്രതഃ) സൈന്യാത്സൈനികാന്പരിഗൃഹ്യ ച । ജഗാമ രാവണോ മധ്യേ കുമ്ഭകര്ണശ്ച പൃഷ്ഠതഃ ।। ൭.൨൫.
ഇന്ദ്രജിത്ത് മുന്നിൽ സൈന്യത്തെ നയിച്ചു, സൈനികരെ കൂട്ടിച്ചേർത്തു; രാവണൻ നടുവിലും കുംഭകർണ്ണൻ പിന്നിലും പോയി.
വിഭീഷണശ്ച ധര്മാത്മാ ലങ്കായാം ധര്മാമാചരത് । ശോഷാഃ സര്വേ മഹാഭാഗാ യയുര്മധുപുരം പ്രതി ।। ൭.൨൫.
ധർമ്മശീലനായ വിഭീഷണൻ ലങ്കയിൽ ധർമ്മം പാലിച്ചു. മഹാഭാഗ്യശാലികളായ ശോഷന്മാർ എല്ലാവരും മധുപുരത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു.
ഖരൈരുഷ്ട്രൈര്ഹയൈര്ദീപ്തൈഃ ശിംശുമാരൈര്മഹോരഗൈഃ । രാക്ഷസാഃ പ്രയയുഃ സര്വേ കൃത്വാ ഽ ഽകാശം നിരന്തരമ് ।। ൭.൨൫.
കഠിനമായ കഴുതകൾ, ഒട്ടകങ്ങൾ, കുതിരകൾ, മുങ്ങ, വലിയ പാമ്പുകൾ എന്നിവയുമായി രാക്ഷസന്മാർ ആകാശം മുഴുവൻ നിറച്ച് മുന്നേറി.
ദൈത്യാശ്ച ശതശസ്തത്ര കൃതവൈരാശ്ച ദൈവതൈഃ । രാവണം പ്രേക്ഷ്യ ഗച്ഛന്തമന്വഗച്ഛന്ഹി പൃഷ്ഠതഃ ।। ൭.൨൫.
അവിടെ, ദേവന്മാരോടു വൈരമുള്ള നൂറുകണക്കിന് ദൈത്യന്മാർ, രാവണനെ പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, പിന്നിൽ പിന്തുടർന്നു.
സ തു ഗത്വാ മധുപുരം പ്രവിശ്യ ച ദശാനനഃ । ന ദദര്ശ മധും തത്ര ഭഗിനീം തത്ര ദൃഷ്ടവാന് ।। ൭.൨൫.
അവൻ മധുപുരത്തിൽ ചെന്നു കയറി, അവിടെ മധുവിനെ കണ്ടില്ല; പക്ഷേ അവന്റെ സഹോദരിയെ അവിടെ കണ്ടു.
സാ ച പ്രഹ്വാഞ്ജലിര്ഭൂത്വാ ശിരസാ ചരണൌ ഗതാ ।। ൭.൨൫.
അവൾ കൈകൾ കൂപ്പി, തല താഴ്ത്തി, അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി.
തസ്യ രാക്ഷസരാജസ്യ ത്രസ്താ കുമ്ഭീനസീ തദാ । താം സമുത്ഥാപയാമാസ ന ഭേതവ്യമിതി ബ്രുവന് ।। ൭.൨൫.
അന്നത്തെ രാക്ഷസരാജാവിനെ ഭയന്ന് കുംഭീനസി വിറച്ച് നിന്നപ്പോൾ, അവൻ അവളോട് 'ഭയപ്പെടേണ്ട' എന്ന് പറഞ്ഞ് അവളെ എഴുന്നേൽപ്പിച്ചു.
രാവണോ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠഃ കിം ചാപി കരവാണി തേ । സാബ്രവീദ്യദി മേ രാജന്പ്രസന്നസ്ത്വം മഹാഭുജ । ഭര്താരം ന മമേഹാദ്യ ഹന്തുര്മഹസി മാനദ ।। ൭.൨൫.
രാവണൻ, രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, അവിടെ നിന്നിരുന്ന സഹോദരിയെ നോക്കി ചോദിച്ചു: 'എന്താണ് ഞാൻ നിന്നുവേണ്ടി ചെയ്യേണ്ടത്?' രാജാവേ, നീ ഇന്നെനിക്ക് സന്തോഷം തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ, ദയവായി എന്റെ ഭർത്താവിനെ കോപത്തിൽ കൊല്ലരുതേന്ന് ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു.'
ന ഹീദൃശം ഭയം കിഞ്ചിത്കുലസ്ത്രീണാമിഹോച്യതേ । ഭയാനാമപി സര്വേഷാം വൈധവ്യം വ്യസനം മഹത് ।। ൭.൨൫.
കുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള ഭയം ഉണ്ടാകാറില്ല; എല്ലാവർക്കും ഭർത്താവിനെ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ദുരിതമാണ്.
സത്യവാഗ്ഭവ രാജേന്ദ്ര മാമവേക്ഷസ്വ യാചതീമ് । ത്വയാപ്യുക്തം മഹാരാജ ന ഭേതവ്യമിതി സ്വയമ് ।। ൭.൨൫.
രാജാധിരാജാ, സത്യവാനാകണം, ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കണം; മഹാരാജാവേ, ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ലെന്ന് നീ തന്നെയാണ് നേരത്തെ പറഞ്ഞത്.
രാവണസ്ത്വബ്രവീദ്ധൃഷ്ടഃ സ്വസാരം തത്ര സംസ്ഥിതാമ് । ക്വ ചാസൌ തവ ഭര്താ വൈ മമ ശീഘ്രം നിവേദ്യതാമ് ।। ൭.൨൫.
അപ്പോൾ ധൈര്യത്തോടെ രാവണൻ അവിടെ നിന്നിരുന്ന സഹോദരിയോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഭർത്താവ് എവിടെയാണ്? ഉടൻ അവനെ എനിക്ക് കാണിക്കാൻ നോക്കൂ.'
സഹ തേന ഗമിഷ്യാമി സുരലോകം ജയാവഹേ । തവ കാരുണ്യസൌഹാര്ദാന്നിവൃത്തോ ഽസ്മി മധോര്വധാത് ।। ൭.൨൫.
'അവനോടൊപ്പം ഞാൻ ദേവലോകത്തിലേക്ക് പോയി വിജയം നേടും; നിന്നോടുള്ള കരുണയും സൗഹൃദവും കൊണ്ടാണ് ഞാൻ മധുവിനെ കൊല്ലുന്നത് ഒഴിവാക്കിയതെന്ന് അറിയണം.'
ഇത്യുക്താ സാ സമുത്ഥാപ്യ പ്രസുപ്തം തം നിശാചരമ് । അബ്രവീത്സമ്പ്രഹൃഷ്ടേവ രാക്ഷസീ സാ പതിം വചഃ ।। ൭.൨൫.
അവൾ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഉറങ്ങിക്കിടന്ന ഭർത്താവിനെ എഴുന്നേല്പിച്ചു; സന്തോഷത്തോടെ ആ രാക്ഷസസ്ത്രി ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞു.