തസ്മാദേവമഹം ബ്രഹ്മന് വൈവസ്വതവധോദ്യതഃ । ഗച്ഛാമി ദക്ഷിണാമാശാം യത്ര സൂര്യാത്മജോ നൃപഃ ।। ൭.൨൦.
അതുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ വൈവസ്വതനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. സൂര്യപുത്രനായ രാജാവ് വസിക്കുന്ന ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് ഞാൻ പോകുന്നു.
മയാ ഹി ഭഗവന്ക്രോധാത്പ്രതിജ്ഞാതം രണാര്ഥിനാ । അവജേഷ്യാമി ചതുരോ ലോകപാലാനിതി പ്രഭോ ।। ൭.൨൦.
പ്രഭോ, യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ടും ക്രോധത്താലും ഞാൻ ലോകപാലന്മാരെ കീഴടക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു.
തദിഹ പ്രസ്ഥിതോ ഽഹം വൈ പ്രേതരാജപുരം പ്രതി । പ്രാണിസങ്ക്ലേശകര്താരം യോജയിഷ്യാമി മൃത്യുനാ ।। ൭.൨൦.
അതുകൊണ്ട്, ഞാൻ ഇപ്പോൾ പ്രേതരാജാവിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ജീവികൾക്ക് വേദന നൽകുന്നവനെ മരണത്തിലേക്ക് അടുപ്പിക്കാനാണ് എന്റെ ലക്ഷ്യം.
ഏവമുക്ത്വാ ദശഗ്രീവോ മുനിം തമഭിവാദ്യ ച । പ്രയയൌ ദക്ഷിണാമാശാം പ്രവിഷ്ടഃ സഹ മന്ത്രിഭിഃ ।। ൭.൨൦.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദശാനനൻ ആ മുനിയെ വന്ദിച്ച്, തന്റെ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
നാരദസ്തു മഹാതേജാ മുഹൂര്തം ധ്യാനമാസ്ഥിതഃ । ചിന്തയാമാസ വിപ്രേന്ദ്രോ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ ।। ൭.൨൦.
പക്ഷേ മഹാതേജസ്സുള്ള നാരദൻ ഒരു നിമിഷം ധ്യാനത്തിൽ ആഴ്ന്നു, അഗ്നി പുകയില്ലാതെ കത്തുന്നതുപോലെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ ആലോചിച്ചു.
യേന ലോകാസ്ത്രയഃ സേന്ദ്രാഃ ക്ലിശ്യന്തേ സചരാചരാഃ । ക്ഷീണേ ചായുഷി ധര്മേണ സ കാലോ ജേഷ്യതേ കഥമ് ।। ൭.൨൦.
ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ചലനസ്ഥിരങ്ങളെയും വേദനിപ്പിക്കുന്നവൻ, ആയുസ്സു തീർന്നാൽ ധർമ്മത്താൽ കാലനാൽ എങ്ങനെ ജയിക്കപ്പെടും?
സ്വദത്തകൃതസാക്ഷീ യോ ദ്വിതീയ ഇവ പാവകഃ । ലബ്ധസഞ്ജ്ഞാ വിജേഷ്യന്തേ ലോകാ യസ്യ മഹാത്മനഃ ।। ൭.൨൦.
സ്വന്തം ദാനങ്ങൾക്ക് സാക്ഷിയായവനും, രണ്ടാമത്തെ അഗ്നിപോലെയും, തന്റെ ആജ്ഞയാൽ ലോകങ്ങൾ കീഴടക്കപ്പെടുന്ന മഹാത്മാവിനെയും എങ്ങനെ ജയിക്കും?
യസ്യ നിത്യം ത്രയോ ലോകാ വിദ്രവന്തി ഭയാര്ദിതാഃ । തം കഥം രാക്ഷസേന്ദ്രോ ഽസൌ സ്വയമേവ ഗമിഷ്യതി ।। ൭.൨൦.
ഭയത്തിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളും എല്ലായ്പ്പോഴും ഓടുന്നവന്റെ മുമ്പിൽ, ആ രാക്ഷസരാജാവ് സ്വയം എങ്ങനെ പോകും?
യോ വിധാതാ ച ധാതാ ച സുകൃതം ദുഷ്കൃതം തഥാ । ത്രൈലോക്യം വിജിതം യേന തം കഥം വിജയിഷ്യതേ ।। ൭.൨൦.
സൃഷ്ടാവും നിലനിർത്താവും, നല്ലതും ചീത്തയും ചെയ്യുന്നവനും, മൂന്നു ലോകങ്ങളും ജയിച്ചവനെയും എങ്ങനെ ആരെങ്കിലും ജയിക്കും?
അപരം കിന്തു കൃത്വായം വിധാനം സംവിധാസ്യതി । കൌതൂഹലസമുത്പന്നോ യാസ്യാമി യമസാദനമ് ।। ൭.൨൦.
എന്നാൽ, മറ്റൊരു മാർഗം കണ്ടെത്തി അവൻ ഇതിന്റെ ഫലം ഉണ്ടാക്കും. കൗതുകം നിറഞ്ഞ് ഞാൻ യമന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
വിമര്ദം ദ്രഷ്ടുമനയോര്യമരാക്ഷസയോഃ സ്വയമ് ।। ൭.൨൦.
യമനും ആ രാക്ഷസനും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ ഞാൻ തന്നെ നേരിട്ട് കാണാം.
ഏവം സഞ്ചിന്ത്യ വിപ്രേന്ദോ ജഗാമ ലഘുവിക്രമഃ । ആഖ്യാതും തദ്യഥാവൃത്തം യമസ്യ സദനം പ്രതി ।। ൭.൨൧.
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ പ്രധാനനായവൻ അതിവേഗത്തിൽ യമന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി, സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം അവിടെ വിവരിക്കാൻ.
അപശ്യത്സ യമം തത്ര ദേവമഗ്നിപുരസ്കൃതമ് । വിധാനമുപതിഷ്ഠന്തം പ്രാണിനോ യസ്യ യാദൃശമ് ।। ൭.൨൧.
അവിടെ അവൻ യമനെ ദേവതയായ അഗ്നിയെ മുന്നിൽ വെച്ച്, ജീവികൾക്ക് അവരുടെ പ്രവൃത്തിക്കനുസരിച്ച് വിധി നിർണ്ണയിക്കുന്നതായും കണ്ടു.
സ തു ദൃഷ്ട്വാ യമഃ പ്രാപ്തം മഹര്ഷിം തത്ര നാരദമ് । അബ്രവീത്സുഖമാസീനമര്ഘ്യമാവേദ്യ ധര്മതഃ ।। ൭.൨൧.
അവിടെ മഹർഷിയായ നാരദൻ എത്തിയതും കണ്ട യമൻ, അവനെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ച്, സുഖമായി ഇരിക്കുന്നതിൽ ധർമ്മാനുസൃതമായി സംസാരിച്ചു.
കച്ചിത്ക്ഷേമം തു ദേവര്ഷേ കച്ചിദ്ധര്മോ ന നശ്യതി । കിമാഗമനകൃത്യം തേ ദേവഗന്ധര്വസേവിത ।। ൭.൨൧.
ദേവർഷേ, എല്ലാം സുഖമാണോ? ധർമ്മം എവിടെയും നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ലല്ലോ? ദേവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും ആദരിക്കുന്നവനേ, എന്തിനാണ് നീ ഇവിടെ വന്നത്?
അബ്രവീത്തു തദാ വാക്യം നാരദോ ഭഗവാനൃഷിഃ । ശ്രൂയതാമഭിധാസ്യാമി വിധാനം ച വിധീയതാമ് ।। ൭.൨൧.
അപ്പോൾ മഹർഷിയായ നാരദൻ പറഞ്ഞു: 'ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ, ഞാൻ പറയാം; വേണ്ട നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണം.'
ഏഷ നാമ്നോ ദശഗ്രീവഃ പിതൃരാജ നിശാചരഃ । ഉപയാതി വശം നേതും വിക്രമൈസ്ത്വാം സുദുര്ജയമ് ।। ൭.൨൧.
പിതൃരാജാവേ, ഈ പത്തുമുഖമുള്ള നിശാചരൻ അത്യന്തം ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള നിന്നെ കീഴടക്കാൻ തന്റെ ശക്തിയോടെ വരുന്നു.
ഏതേന കാരണേനാഹം ത്വരിതോ ഹ്യാഗതഃ പ്രഭോ । ദണ്ഡപ്രഹരണസ്യാദ്യ തവ കിം നു ഭവിഷ്യതി ।। ൭.൨൧.
ഇതാണ് കാരണം, പ്രഭോ, ഞാൻ വേഗത്തിൽ ഇവിടെ എത്തിയത്. ഇന്ന് നിന്റെ ശിക്ഷാസംവിധാനം എങ്ങനെയാകും?
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ദുരാദംശുമന്തമിവോദിതമ് । ദദൃശുര്ദീപ്തമായാന്തം വിമാനം തസ്യ രക്ഷസഃ ।। ൭.൨൧.
അതിനിടയിൽ, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും നോക്കാൻ കഴിയാത്തതും ആയ ആ രാക്ഷസന്റെ ദീപ്തമായ വിമാനം അവിടെ എത്തുന്നതായി അവർ കണ്ടു.
തം ദേശം പ്രഭയാ തസ്യ പുഷ്പകസ്യ മഹാബലഃ । കൃത്വാ വിതിമിരം സര്വം സമീപം സോ ഽഭ്യവര്തത ।। ൭.൨൧.
പുഷ്പകവിമാനത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ആ മഹാബലൻ ആ പ്രദേശം മുഴുവൻ ഇരുണ്ടാക്കി, അടുത്തെത്തി.
സോ ഽപശ്യത്സ മഹാബാഹുര്ദശഗ്രീവസ്തതസ്തതഃ । പ്രാണിനഃ സുകൃതം കര്മ ഭുഞ്ജാനാംശ്ചൈവ ദുഷ്കൃതമ് ।। ൭.൨൧.
അവിടെ പത്തുമുഖനായ ആ മഹാബാഹു ജീവികൾ നല്ല പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലവും ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലവും അനുഭവിക്കുന്നതും കണ്ടു.
അപശ്യത്സൈനികാംശ്ചാസ്യ യമസ്യാനുചരൈഃ സഹ । യമസ്യ പുരുഷൈരുഗ്രൈര്ഘോരരൂപൈര്ഭയാനകൈഃ ।। ൭.൨൧.
അവൻ യമന്റെ സൈനികരെയും അനുചരരെയും, ഭയാനകമായ രൂപവും ഭീകരമായ ഭാവവും ഉള്ള യമന്റെ പുരുഷന്മാരെയും കണ്ടു.
ദദര്ശ വധ്യമാനാംശ്ച ക്ലിശ്യമാനാംശ്ച ദേഹിനഃ । ക്രോശതശ്ച മഹാനാദം തീവ്രനിഷ്ടനതത്പരാന് ।। ൭.൨൧.
അവൻ ശരീരധാരികൾ കൊല്ലപ്പെടുന്നതും പീഡനമനുഭവിക്കുന്നതും, വലിയ നിലവിളികളോടും കഠിനമായ ഉച്ചത്തിൽ കരയുന്നതും കണ്ടു.
കൃമിഭിര്ഭക്ഷ്യമാണാംശ്ച സാരമേയൈശ്ച ദാരുണൈഃ ।। ൭.൨൧.
അവരെ കീടുകളും ക്രൂരനായ നായ്ക്കളും തിന്നുന്നതും അവൻ കണ്ടു.
ക്ഷോത്രായാസകരാ വാചോ വദതശ്ച ഭയാവഹാഃ । സന്താര്യമാണാന്വൈതരണീം ബഹുശഃ ശോണിതോദകാമ് ।। ൭.൨൧.
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന വാക്കുകൾ പറയുന്നവരുടെ ശബ്ദവും, രക്തം നിറഞ്ഞ വൈതരണി നദി പലതവണ കടത്തിപ്പോകുന്നവരെയും അവൻ കണ്ടു.
വാലുകാസു ച തപ്താസു തപ്യമാനാന്മുഹൂര്മുഹുഃ । അസിപത്രവനേ ചൈവ ഭിദ്യമാനാനധാര്മികാന് ।। ൭.൨൧.
ചൂടുള്ള മണലിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും കഷ്ടപ്പെടുന്നവരെയും, വാൾപതിച്ച ഇലകൾ ഉള്ള കാടിൽ അധർമ്മികളെ കുത്തപ്പെടുന്നതും അവൻ കണ്ടു.
രൌരവേ ക്ഷാരനദ്യാം ച ക്ഷുരധാരാസു ചൈവ ഹി । പാനീയം യാചമാനാംശ്ച തൃഷിതാന്ക്ഷുധിതാനപി ।। ൭.൨൧.
രൗരവനരകത്തും ഉപ്പുനദിയിലും കൂര്മ്മായ വാളുകളിൽ ദാഹവും വിശപ്പും കൊണ്ട് വെള്ളം യാചിക്കുന്നവരെയും അവൻ കണ്ടു.
ശവഭൂതാന്കൃശാന്ദീനാന്വിവര്ണാന്മുക്തമൂര്ധജാന് । മലപങ്കധരാന്ദീനാന്രൂക്ഷാംശ്ച പരിധാവതഃ ।। ൭.൨൧.
ക്ഷീണിച്ച, ദു:ഖിതരായ, നിറം മാറിയ, ചിതറിച്ച മുടിയുള്ള, മലവും ചെളിയും പുരണ്ട, ദയനീയരായ, വിഷമത്തിൽ ഓടുന്ന ശവങ്ങളെയും അവൻ കണ്ടു.
ദദര്ശ രാവണോ മാര്ഗേ ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ । കാംശ്ചിച്ച ഗൃഹമുഖ്യേഷു ഗീതവാദിത്രനിഃസ്വനൈഃ । പ്രമോദമാനാനദ്രാക്ഷീദ്രാവണഃ സുകൃതൈഃ സ്വകൈഃ ।। ൭.൨൧.
രാവണൻ വഴിയിൽ നൂറുകണക്കിനെയും ആയിരക്കണക്കിനെയും കണ്ടു. ചിലർ പ്രധാന വീടുകളിൽ സംഗീതവും പാട്ടും കേൾപ്പിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ സത്കർമ്മഫലത്തിൽ ആനന്ദിച്ചു.
ഗൌരസം ഗോപ്രദാതാരോ ഹ്യന്നം ചൈവാന്നദായിനഃ । ഗൃഹാംശ്ച ഗൃഹദാതാരഃ സ്വകര്മഫലമശ്നതഃ ।। ൭.൨൧.
അവിടെ പശുക്കളും നിലവും ഭക്ഷണവും വീടുകളും ദാനം ചെയ്തവർ തങ്ങളുടെ സത്കർമ്മഫലത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നതും രാവണൻ കണ്ടു.