സീതാം രാമായ ഭദ്രം തേ ഊര്മിലാം ലക്ഷ്മണായ വൈ। വീര്യശുല്കാം മമ സുതാം സീതാം സുരസുതോപമാമ്
നിനക്ക് എല്ലാ ഭദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ. സീതയെ രാമനോടും, ഊർമിലയെ ലക്ഷ്മണനോടും ഞാൻ നൽകുന്നു. വീര്യശുല്കയായ എന്റെ മകൾ സീത, ദേവകന്യകളെപ്പോലെയാണ്.
ദ്വിതീയാമൂര്മിലാം ചൈവ ത്രിര്വദാമി ന സംശയഃ। ദദാമി പരമപ്രീതോ വധ്വൌ തേ മുനിപുംഗവ
രണ്ടാമത്തേത് ഊർമിലയെയും ഞാൻ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഉറപ്പിച്ച് പറയുന്നു— സംശയമില്ല. പരമാനന്ദത്തോടെ ഞാൻ ഇരുവധൂമാരെയും നിനക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു, മുനിപുംഗവ.
രാമലക്ഷ്മണയോ രാജന് ഗോദാനം കാരയസ്വ ഹ। പിതൃകാര്യം ച ഭദ്രം തേ തതോ വൈവാഹികം കുരു
രാജാവേ, രാമനും ലക്ഷ്മണനും വേണ്ടി പശുദാനം നടത്തുക. പിതൃകർമ്മങ്ങളും നിർവഹിക്കണം. അതിന് ശേഷം, ഭദ്രതയോടെ വിവാഹം നടത്തുക.
മഘാ ഹ്യദ്യ മഹാബാഹോ തൃതീയദിവസേ പ്രഭോ। ഫല്ഗുന്യാമുത്തരേ രാജംസ്തസ്മിന് വൈവാഹികം കുരു। രാമലക്ഷ്മണയോരര്ഥേ ദാനം കാര്യം സുഖോദയമ്
മഹാബാഹുവേ, ഇന്നാണ് മഘാ നക്ഷത്രം. മൂന്നാം ദിവസം ഉത്തരഫൽഗുണി നക്ഷത്രത്തിൽ രാജാവേ, വിവാഹം നടത്തുക. രാമനും ലക്ഷ്മണനും വേണ്ടി സൗഭാഗ്യകരമായ ദാനങ്ങൾ നൽകണം.
thumb|ദ്വിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ദ്വിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിരണ്ടാമത്തെ സർഗ്ഗം കേൾക്കുക.
തമുക്തവന്തം വൈദേഹം വിശ്വാമിത്രോ മഹാമുനിഃ। ഉവാച വചനം വീരം വസിഷ്ഠസഹിതോ നൃപമ്
വൈദേഹരാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാമുനിയായ വിശ്വാമിത്രനും വസിഷ്ഠനും ചേർന്ന് ആ വീരനായ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അചിന്ത്യാന്യപ്രമേയാണി കുലാനി നരപുംഗവ। ഇക്ഷ്വാകൂണാം വിദേഹാനാം നൈഷാം തുല്യോഽസ്തി കശ്ചന
ഇക്ഷ്വാകു വംശവും വിദേഹ വംശവും മനസ്സിൽ കണക്കാക്കാനോ അളക്കാനോ കഴിയാത്തതാണു, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ. ഇവർക്കു തുല്യൻ ആരുമില്ല.
സദൃശോ ധര്മസമ്ബന്ധഃ സദൃശോ രൂപസമ്പദാ। രാമലക്ഷ്മണയോ രാജന് സീതാ ചോര്മിലയാ സഹ
ധർമ്മത്തിലും സൗന്ദര്യത്തിലും രാമനും ലക്ഷ്മണനും സീതയും ഉർമിളയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വളരെ യോജിച്ചതാണ്, രാജാവേ.
വക്തവ്യം ച നരശ്രേഷ്ഠ ശ്രൂയതാം വചനം മമ। ഭ്രാതാ യവീയാന് ധര്മജ്ഞ ഏഷ രാജാ കുശധ്വജഃ
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ. ഈ രാജാവ് കുശധ്വജൻ എന്റെ ഇളയ സഹോദരനാണ്; അദ്ദേഹം ധർമ്മം അറിയുന്നവനാണ്.
അസ്യ ധര്മാത്മനോ രാജന് രൂപേണാപ്രതിമം ഭുവി। സുതാദ്വയം നരശ്രേഷ്ഠ പത്ന്യര്ഥം വരയാമഹേ
രാജാവേ, ഭൂമിയിൽ സൗന്ദര്യത്തിൽ തുല്യൻ ഇല്ലാത്ത ഈ ധാർമ്മികനായവനു രണ്ട് പുത്രിമാരുണ്ട്. മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവരെ ഞങ്ങൾ വിവാഹത്തിനായി ചോദിക്കുന്നു.
ഭരതസ്യ കുമാരസ്യ ശത്രുഘ്നസ്യ ച ധീമതഃ। വരയേ തേ സുതേ രാജംസ്തയോരര്ഥേ മഹാത്മനോഃ
നിന്റെ പുത്രന്മാരായ ഭരതനും ബുദ്ധിമാനായ ശത്രുഘ്നനും വേണ്ടി ഈ മഹാത്മാക്കളുടെ വിവാഹത്തിന് ഈ രണ്ട് പുത്രിമാരെ ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു, രാജാവേ.
പുത്രാ ദശരഥസ്യേമേ രൂപയൌവനശാലിനഃ। ലോകപാലസമാഃ സര്വേ ദേവതുല്യപരാക്രമാഃ
ദശരഥന്റെ ഈ പുത്രന്മാർ സൗന്ദര്യത്തിലും യൗവനത്തിലും സമൃദ്ധരാണ്. ലോകപാലന്മാരെപ്പോലെയും ദേവന്മാരെപ്പോലെയും വീര്യശാലികളാണ് ഇവർ എല്ലാവരും.
ഉഭയോരപി രാജേന്ദ്ര സമ്ബന്ധേനാനുബധ്യതാമ്। ഇക്ഷ്വാകുകുലമവ്യഗ്രം ഭവതഃ പുണ്യകര്മണഃ
ധാർമ്മികനായ രാജാവേ, ഈ ബന്ധത്തിലൂടെ ആശങ്കയില്ലാതെ ഇക്ഷ്വാകു വംശവും നിന്റെ വംശവും ചേർന്ന് നിലനിൽക്കട്ടെ.
വിശ്വാമിത്രവചഃ ശ്രുത്വാ വസിഷ്ഠസ്യ മതേ തദാ। ജനകഃ പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യമുവാച മുനിപുംഗവൌ
വിശ്വാമിത്രന്റെ വാക്കും വസിഷ്ഠന്റെ ഉപദേശവും കേട്ട ശേഷം ജനകൻ കയ്യു ചേർത്ത് ആ മഹർഷിമാരോടു പറഞ്ഞു.
കുലം ധന്യമിദം മന്യേ യേഷാം തൌ മുനിപുംഗവൌ। സദൃശം കുലസമ്ബന്ധം യദാജ്ഞാപയതഃ സ്വയമ്
നിങ്ങളെപ്പോലുള്ള മഹർഷിമാർ തന്നെ ഈ യോജിച്ച ബന്ധം നിർദ്ദേശിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഈ വംശം ഭാഗ്യവാനാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
ഏവം ഭവതു ഭദ്രം വഃ കുശധ്വജസുതേ ഇമേ। പത്ന്യൌ ഭജേതാം സഹിതൌ ശത്രുഘ്നഭരതാവുഭൌ
അങ്ങനെ തന്നെ, നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാ ഭാദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ. കുശധ്വജന്റെ ഈ പുത്രിമാർ ശത്രുഘ്നനും ഭരതനും ഭാര്യമാരാകട്ടെ.
ഏകാഹ്നാ രാജപുത്രീണാം ചതസൄണാം മഹാമുനേ। പാണീന് ഗൃഹ്ണന്തു ചത്വാരോ രാജപുത്രാ മഹാബലാഃ
മഹർഷേ, ഒരു ദിവസം തന്നെ രാജകുമാരന്മാർ നാലുപേരും രാജകുമാരിമാരുടെ കൈ പിടിക്കട്ടെ.
ഉത്തരേ ദിവസേ ബ്രഹ്മന് ഫല്ഗുനീഭ്യാം മനീഷിണഃ। വൈവാഹികം പ്രശംസന്തി ഭഗോ യത്ര പ്രജാപതിഃ
അടുത്ത ദിവസം, ഭഗനും പ്രജാപതിയും അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്ന ഫൽഗുനി നക്ഷത്രത്തിൽ വിവാഹം നടത്തുന്നതാണ് പണ്ഡിതന്മാർ പ്രശംസിക്കുന്നത്, ബ്രാഹ്മണനേ.
ഏവമുക്ത്വാ വചഃ സൌമ്യം പ്രത്യുത്ഥായ കൃതാഞ്ജലിഃ। ഉഭൌ മുനിവരൌ രാജാ ജനകോ വാക്യമബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ സ്നേഹപൂർവ്വം പറഞ്ഞ ശേഷം ജനക രാജാവ് കയ്യു ചേർത്ത് എഴുന്നേറ്റു, ആ മഹർഷിമാരോടു വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
പരോ ധര്മഃ കൃതോ മഹ്യം ശിഷ്യോഽസ്മി ഭവതോസ്തഥാ। ഇമാന്യാസനമുഖ്യാനി ആസ്യതാം മുനിപുംഗവൌ
എനിക്ക് മഹത്തായ ഒരു ധർമ്മം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശിഷ്യനുമാണ്. ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന ആസനങ്ങളിൽ ഇരിക്കൂ, മഹർഷിമാരേ.
യഥാ ദശരഥസ്യേയം തഥായോധ്യാ പുരീ മമ। പ്രഭുത്വേ നാസ്തി സംദേഹോ യഥാര്ഹം കര്തുമര്ഹഥ
ദശരഥനു എങ്ങനെയോ, അതുപോലെയാണ് ഈ നഗരം എനിക്ക്. അധികാരത്തിൽ ഒരു സംശയവും ഇല്ല; നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ ഉചിതമോ അങ്ങനെ ചെയ്യൂ.
തഥാ ബ്രുവതി വൈദേഹേ ജനകേ രഘുനന്ദനഃ। രാജാ ദശരഥോ ഹൃഷ്ടഃ പ്രത്യുവാച മഹീപതിമ്
വിദേഹരാജാവ് ജനകൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രഘുനന്ദനായ ദശരഥൻ സന്തോഷത്തോടെ ഭൂമിയുടെ അധിപനോടു മറുപടി പറഞ്ഞു.
യുവാമസംഖ്യേയഗുണൌ ഭ്രാതരൌ മിഥിലേശ്വരൌ। ഋഷയോ രാജസങ്ഘാശ്ച ഭവദ്ഭ്യാമഭിപൂജിതാഃ
നിങ്ങൾ ഇരുവരും മിഥിലയുടെ രാജാക്കന്മാരും, അനേകം ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള യുവാക്കളുമാണ്. മഹർഷിമാരെയും രാജസമൂഹങ്ങളെയും നിങ്ങൾ ഇരുവരും ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ്വസ്തി പ്രാപ്നുഹി ഭദ്രം തേ ഗമിഷ്യാമഃ സ്വമാലയമ്। ശ്രാദ്ധകര്മാണി വിധിവദ്വിധാസ്യ ഇതി ചാബ്രവീത്
നിനക്ക് എല്ലാ ഭാദ്രതയും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കട്ടെ. ഞങ്ങൾ നമ്മുടെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, പിതൃകർമ്മങ്ങൾ യഥാവിധി നിർവഹിക്കും.
തമാപൃഷ്ട്വാ നരപതിം രാജാ ദശരഥസ്തദാ। മുനീന്ദ്രൌ തൌ പുരസ്കൃത്യ ജഗാമാശു മഹായശാഃ
അപ്പോള് മഹാരാജാവ് ദശരഥന് രാജാവിനോട് അനുമതി ചോദിച്ച്, ആ മഹാനായവന് ആ രണ്ടു മഹാമുനികളെ മുന്നില് നിര്ത്തി വേഗത്തില് പുറപ്പെട്ടു.
സ ഗത്വാ നിലയം രാജാ ശ്രാദ്ധം കൃത്വാ വിധാനതഃ। പ്രഭാതേ കാല്യമുത്ഥായ ചക്രേ ഗോദാനമുത്തമമ്
അവന് തന്റെ ഭവനത്തിലെത്തിയ ശേഷം, വിധിപ്രകാരം ശ്രാദ്ധം നടത്തി, രാവിലെ ഉണര്ന്ന ഉടനെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പശുദാനം നടത്തി.
ഗവാം ശതസഹസ്രം ച ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ നരാധിപഃ। ഏകൈകശോ ദദൌ രാജാ പുത്രാനുദ്ദിശ്യ ധര്മതഃ
മനുഷ്യരുടെ രാജാവ്, തന്റെ മക്കളുടെ പേരില് ധര്മപ്രകാരം, ഓരോ ബ്രാഹ്മണനും ഓരോന്നായി ഒരു ലക്ഷം പശുക്കള് നല്കി.
സുവര്ണശൃങ്ഗ്യഃ സമ്പന്നാഃ സവത്സാഃ കാംസ്യദോഹനാഃ। ഗവാം ശതസഹസ്രാണി ചത്വാരി പുരുഷര്ഷഭഃ
പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കൊമ്പുകളുള്ളതും, കിടാവുകളോടുകൂടിയതും, താമ്രപാത്രത്തില് പാല്കുടിക്കാവുന്നതുമായ നാലു ലക്ഷം പശുക്കള് ആ മഹാപുരുഷന് നല്കി.
വിത്തമന്യച്ച സുബഹു ദ്വിജേഭ്യോ രഘുനന്ദനഃ। ദദൌ ഗോദാനമുദ്ദിശ്യ പുത്രാണാം പുത്രവത്സലഃ
രഘുനന്ദനന് തന്റെ മക്കളോടുള്ള സ്നേഹത്താല്, പശുദാനത്തിനൊപ്പം, വളരെ അധികം സമ്പത്തും ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് നല്കി.
സ സുതൈഃ കൃതഗോദാനൈര്വൃതഃ സന്നൃപതിസ്തദാ। ലോകപാലൈരിവാഭാതി വൃതഃ സൌമ്യഃ പ്രജാപതിഃ
അപ്പോള് പശുദാനം നടത്തിയ മക്കളാല് ചുറ്റപ്പെട്ട രാജാവ്, ലോകപാലന്മാരാല് ചുറ്റപ്പെട്ട പ്രജാപതി പോലെ പ്രകാശിച്ചു.