ഏവമുക്ത്വാ പ്രവിഷ്ടാ സാ ജ്വലിതം ജാതവേദസമ് । പപാത ച ദിവോ ദിവ്യാ പുഷ്പവൃഷ്ടിഃ സമന്തതഃ ।। ൭.൧൭.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വേദവതി ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചു; അതിനുശേഷം ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ദിവ്യപുഷ്പങ്ങളുടെ മഴ പെയ്തു.
പുനരേവ സമുദ്ഭൂതാ പദ്മേ പദ്മസമപ്രഭാ । തസ്മാദപി പുനഃ പ്രാപ്താ പൂര്വവത്തേന രക്ഷസാ ।। ൭.൧൭.
അവൾ വീണ്ടും ഒരു താമരയിൽ നിന്ന്, താമരപോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ ജനിച്ചു; പിന്നെയും ആ രാക്ഷസൻ മുമ്പ് ചെയ്തതുപോലെ അവളെ പിടിച്ചു.
കന്യാം കമലഗര്ഭാഭാം പ്രഗൃഹ്യ സ്വഗൃഹം യയൌ । പ്രഗൃഹ്യ രാവണസ്ത്വേതാം ദര്ശയാമാസ മന്ത്രിണേ ।। ൭.൧൭.
കമലപ്പൂവിനെപ്പോലെയുള്ള ആ കന്യയെ പിടിച്ച് രാവണൻ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അവളെ തന്റെ മന്ത്രിയ്ക്ക് കാണിച്ചു.
ലക്ഷണജ്ഞോ നിരീക്ഷ്യൈവ രാവണം ചൈവമബ്രവീത് । ഗൃഹസ്ഥൈഷാം ഹി സുശ്രോണീ ത്വദ്വധായൈവ ദൃശ്യതേ ।। ൭.൧൭.
ലക്ഷണങ്ങൾ അറിയുന്ന ആ മന്ത്രിയ് അവളെ നോക്കി രാവണനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ വീട്ടിൽ പാർക്കുന്ന ഈ സുന്ദരിയായ യുവതി നിന്റെ മരണത്തിനായാണ് ഇവിടെ വന്നതെന്ന് തോന്നുന്നു.'
ഏതച്ഛ്രുത്വാ ഽര്ണവേ രാമ താം പ്രചിക്ഷേപ രാവണഃ । സാ ചൈവ ക്ഷിതിമാസാദ്യ യജ്ഞായതനമധ്യഗാ ।। ൭.൧൭.
ഇത് കേട്ട രാമാ, രാവണൻ അവളെ സമുദ്രത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു; അവൾ ഭൂമിയിൽ വീണു യജ്ഞവേദിയിൽ എത്തി.
രാജ്ഞോ ഹലമുഖോത്കൃഷ്ടാ പുനരപ്യുത്ഥിതാ സതീ । സൈഷാ ജനകരാജസ്യ പ്രസൂതാ തനയാ പ്രഭോ । തവ ഭാര്യാ മഹാബാഹോ വിഷ്ണുസ്ത്വം ഹി സനാതനഃ ।। ൭.൧൭.
പിന്നീട് രാജാവിന്റെ ഉഴവുപല കൊണ്ട് മണ്ണിൽ നിന്ന് അവൾ വീണ്ടും ഉയർന്നു; അങ്ങനെ അവൾ ജനകമഹാരാജാവിന്റെ മകളായി ജനിച്ചു, മഹാബാഹുവായവനേ, അവൾ നിന്റെ ഭാര്യയാണ്; നീയോ ശാശ്വതനായ വിഷ്ണുവാണ്.
പൂര്വം ക്രോധാഹിതഃ ശത്രുര്യയാ ഽസൌ നിഹതസ്തഥാ । ഉപാശ്രയിത്വാ ശൈലഭസ്തവ വീര്യമമാനുഷമ് ।। ൭.൧൭.
മുന്പ്, അവളുടെ ക്രോധം കൊണ്ടു ആ ശത്രു കൊല്ലപ്പെട്ടു; അവൾ പർവതത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു, നിന്റെ അതിമാനുഷിക ശക്തിയിൽ ആശ്രയം നേടി.
ഏവമേഷാ മഹാഭാഗാ മര്ത്യേഷൂത്പത്സ്യതേ പുനഃ । ക്ഷേത്രേ ഹലമുഖോത്കൃഷ്ടേ വേദ്യാമഗ്നിശിഖോപമാ ।। ൭.൧൭.
ഇങ്ങനെ ഈ ഭാഗ്യവതിയായവൾ മനുഷ്യരിൽ വീണ്ടും ജനിക്കും, ഉഴവുപല കൊണ്ട് ഉഴുത കൃഷിഭൂമിയിൽ, യജ്ഞവേദിയിൽ ജ്വാലപോലെ പ്രകാശിച്ച്.
ഏഷാ വേദവതീ നാമ പൂര്വമാസീത്കൃതേ യുഗേ । ത്രേതായുഗമനുപ്രാപ്യ വധാര്ഥം തസ്യ രക്ഷസഃ ।। ൭.൧൭.
മുൻപേ കൃതയുഗത്തിൽ ഇവളെ വേദവതി എന്നായിരുന്നു വിളിച്ചത്; ത്രേതായുഗത്തിൽ ആ രാക്ഷസനെ കൊല്ലാൻ അവൾ ജനിച്ചു.
ഉത്പന്നാ മൈഥിലകുലേ ജനകസ്യ മഹാത്മനഃ । സീതോത്പന്നാ തു സീതേതി മാനുഷൈഃ പുനരുച്യതേ ।। ൭.൧൭.
മിഥിലയിലെ മഹാത്മാവായ ജനകന്റെ വംശത്തിൽ അവൾ ജനിച്ചു; ഉഴവുപാളിയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചതിനാൽ മനുഷ്യർ അവളെ സീത എന്നു വിളിക്കുന്നു.
പ്രവിഷ്ടായാം ഹുതാശം തു വേദവത്യാം സ രാവണഃ । പുഷ്പകം തു സമാരുഹ്യ പരിചക്രാമ മേദിനീമ് ।। ൭.൧൮.
വേദവതി അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ രാവണൻ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ കയറി ഭൂമിയിൽ ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു.
തതോ മരുത്തം നൃപതിം യജന്തം സഹ ദൈവതൈഃ । ഉശീരബീജമാസാദ്യ ദദര്ശ സ തു രാവണഃ ।। ൭.൧൮.
അതിനുശേഷം രാവണൻ ഉശീരബീജം എന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തി, അവിടെ രാജാവായ മരുത്തൻ ദേവതകളോടൊപ്പം യജ്ഞം നടത്തുന്നത് കണ്ടു.
സംവര്തോ നാമ ബ്രഹ്മര്ഷിഃ സാക്ഷാദ്ഭ്രാതാ ബൃഹസ്പതേഃ । യാജയാമാസ ധര്മജ്ഞഃ സര്വൈര്ദേവഗണൈര്വൃതഃ ।। ൭.൧൮.
അവിടെ ധർമ്മജ്ഞനായ ബ്രഹ്മർഷിയായ സംവർത്തൻ, ബൃഹസ്പതിയുടെ സഹോദരൻ, എല്ലാ ദേവതകളാലും ചുറ്റപ്പെട്ട് യജ്ഞം നടത്തുകയായിരുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ ദേവാസ്തു തദ്രക്ഷോ വരദാനേന ദുര്ജയമ് । തിര്യഗ്യോനിം സമാവിഷ്ടാസ്തസ്യ ദര്ശനഭീരവഃ ।। ൭.൧൮.
ആ വരദാനത്താൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ആ രാക്ഷസനെ കണ്ട ദേവതകൾ ഭയപ്പെട്ട് മൃഗരൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു.
ഇന്ദ്രോ മയൂരഃ സംവൃത്തോ ധര്മരാജസ്തു വായസഃ । കൃകലാസോ ധനാധ്യക്ഷോ ഹംസശ്ച വരുണോ ഽഭവത് ।। ൭.൧൮.
ഇന്ദ്രൻ മയിൽ ആയി, ധർമ്മരാജാവ് കാക്കയായി, ധനത്തിന്റെ അധിപൻ കപ്പയുമായി, വരുണൻ ഹംസയായി മാറി.
അന്യേഷ്വപി ഗതേഷ്വേവം ദേവേഷ്വരിനിഷൂദന । രാവണഃ പ്രാവിശദ്യജ്ഞം സാരമേയ ഇവാശുചിഃ ।। ൭.൧൮.
മറ്റു ദേവതകളും അങ്ങനെ മാറിപ്പോയപ്പോൾ, ശത്രുനാശകനേ, രാവണൻ അശുദ്ധനായ നായ പോലെ യജ്ഞവേദിയിൽ കടന്നു.
തം ച രാജാനമാസാദ്യ രാവണോ രാക്ഷസാധിപഃ । പ്രാഹ യുദ്ധം പ്രയച്ഛേതി നിര്ജിതോ ഽസ്മീതി വാ വദ ।। ൭.൧൮.
അവിടെ രാജാവിനെ സമീപിച്ച രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് യുദ്ധം അനുവദിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ നീ എന്നിൽ തോറ്റുവെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കൂ.'
തതോ മരുത്തോ നൃപതിഃ കോ ഭവാനിത്യുവാച തമ് । അപഹാസം തതോ മുക്ത്വാ രാവണോ വാക്യമബ്രവീത് ।। ൭.൧൮.
അപ്പോൾ മരുത്തൻ രാജാവ് അവനോട് 'നീ ആരാണ്?' എന്ന് ചോദിച്ചു. അതിനുശേഷം രാവണൻ പരിഹാസത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അകുതൂഹലഭാവേന പ്രീതോ ഽസ്മി തവ പാര്ഥിവ । ധനദസ്യാനുജം യോ മാം നാവഗച്ഛസി രാവണമ് ।। ൭.൧൮.
എന്തെങ്കിലും കൗതുകം ഇല്ലാത്തപോലെ ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്, രാജാവേ, ധനത്തിന്റെ അധിപന്റെ അനുജനായ രാവണനെ നീ തിരിച്ചറിയുന്നില്ലല്ലോ.
ത്രിഷു ലോകേഷു കോ ഽന്യോ ഽസ്തി യോ ന ജാനാതി മേ ബലമ് । ഭ്രാതരം യേന നിര്ജിത്യ വിമാനമിദമാഹൃതമ് । തതോ മരുത്തഃ സ നൃപസ്തം രാവണമഥാബ്രവീത് ।। ൭.൧൮.
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും എന്റെ ശക്തി അറിയാത്തവൻ ആരാണ്? ഞാൻ സഹോദരനെ തോൽപ്പിച്ച് ഈ വിമാനം പിടിച്ചെടുത്തതാണ്. അപ്പോൾ മരുത്തൻ രാജാവ് രാവണനോട് പറഞ്ഞു.
ധന്യഃ ഖലു ഭവാന്യേന ജ്യേഷ്ഠോ ഭ്രാതാ രണേ ജിതഃ । ന ത്വയാ സദൃശഃ ശ്ലാധ്യസ്ത്രിഷു ലോകേഷു വിദ്യതേ ।। ൭.൧൮.
നിനക്ക് വലിയ ഭാഗ്യമുണ്ട്, നീയാണല്ലോ യുദ്ധത്തിൽ മൂത്ത സഹോദരനെ ജയിച്ചവൻ. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും നിന്നെപ്പോലെ പ്രശംസിക്കാവുന്നവൻ ആരുമില്ല.
നാധര്മസഹിതം ശ്ലാധ്യം തല്ലോകം പ്രതിസംഹിതമ് । കര്മ ദൌരാത്മ്യകം കൃത്വാ ശ്ലാഘ്യസേ ഭ്രാതൃനിര്ജയാത് ।। ൭.൧൮.
അധർമ്മം ചേർന്നുള്ള വിജയം ലോകത്ത് പ്രശംസിക്കപ്പെടില്ല. ദുഷ്പ്രവൃത്തി ചെയ്തിട്ടാണ് നീ സഹോദരനെ ജയിച്ചതെന്ന് അഭിമാനിക്കുന്നത്.
ക ത്വം പ്രാക്കേവലം ധര്മം ചരിത്വാ ലബ്ധവാന്വരമ് । ശ്രൂതപൂര്വം ഹി ന മയാ ഭാഷസേ യാദൃശം സ്വയമ് ।। ൭.൧൮.
നീ ആരാണ്? മുമ്പ് നീ ധർമ്മം മാത്രം അനുഷ്ഠിച്ച് വരം നേടിയവനല്ലേ? എങ്കിലും നീ പറയുന്നപോലെ ഞാൻ ആരെയും ഇതുവരെ കേട്ടിട്ടില്ല.
തിഷ്ഠേദാനീം ന മേ ജീവന്പ്രതിയാസ്യസി ദുര്മതേ । അദ്യ ത്വാം നിശിതൈര്ബാണൈഃ പ്രേഷയാമി യമക്ഷയമ് ।। ൭.൧൮.
ഇനി നീ ജീവിച്ചുകൊണ്ട് തിരിച്ചു പോകാൻ കഴിയില്ല, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനേ. ഇന്ന് ഞാൻ കൂർച്ചുവളയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് നിന്നെ യമലോകത്തേക്ക് അയക്കും.
തതഃ ശരാസനം ഗൃഹ്യ സായകാംശ്ച നരാധിപഃ । രണായ നിര്യയൌ ക്രുദ്ധഃ സംവര്തോ മാര്ഗമാവൃണോത് ।। ൭.൧൮.
അതിനുശേഷം രാജാവ് വില്ലും അമ്പുകളും എടുത്ത് കോപത്തോടെ യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ സംവർത്തൻ വഴിയെ തടഞ്ഞു.
സോ ഽബ്രവീത്സ്നേഹസംയുക്തം മരുത്തം തം മഹാനൃഷിഃ । ശ്രോതവ്യം യദി മദ്വാക്യം സമ്പ്രഹാരോ ന തേ ക്ഷമഃ ।। ൭.൧൮.
ആ മഹർഷി സ്നേഹത്തോടെ മരുത്തനോടു പറഞ്ഞു: 'എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാൻ നീ തയ്യാറാണെങ്കിൽ, യുദ്ധം നിനക്ക് യോജിച്ചതല്ല.'
മാഹേശ്വരമിദം സത്രമസമാപ്തം കുലം ദഹേത് ।। ൭.൧൮.
മഹേശ്വരന്റെ ഈ യജ്ഞം പൂർത്തിയാകാതെ പോയാൽ, ഈ വംശം നശിച്ചുപോകും.
ദീക്ഷിതസ്യ കുതോ യുദ്ധം ക്രോധിത്വം ദീക്ഷിതേ കുതഃ । സംശയശ്ച ജയേ നിത്യം രാക്ഷസശ്ച സുദുര്ജയഃ ।। ൭.൧൮.
ദീക്ഷയേറ്റവൻക്ക് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ എങ്ങനെ കഴിയും? ദീക്ഷയേറ്റവൻക്ക് കോപം എവിടെ നിന്ന് വരും? വിജയത്തിൽ എപ്പോഴും സംശയമുണ്ട്, ആ രാക്ഷസനെ ജയിക്കാൻ അതീവ ദുഷ്കരം.
സ നിവൃത്തോ ഗുരോര്വാക്യാന്മരുത്തഃ പൃഥിവീപതിഃ । വിസൃജ്യ സശരം ചാപം സ്വസ്ഥോ മഖമുഖോ ഽഭവത് ।। ൭.൧൮.
ഗുരുവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട ശേഷം, ഭൂമിപതി മരുത്തൻ വില്ലും അമ്പുകളും വച്ചുവെച്ച് മനസ്സുതുറന്ന് യജ്ഞത്തിൽ തിരിച്ചു ചേർന്നു.
തതസ്തം നിര്ജിതം മത്വാ ഘോഷയാമാസ വൈ ശുകഃ । രാവണോ ജയതീത്യുച്ചൈര്ഹര്ഷാന്നാദം വിമുക്തവാന് ।। ൭.൧൮.
അപ്പോൾ ശുകൻ അവനെ തോറ്റുവെന്ന് കരുതി ഉച്ചത്തിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു: 'രാവണൻ ജയിച്ചു!' സന്തോഷത്തിൽ രാവണൻ വലിയ ഒരു മുഴക്കം വിട്ടു.