മഹീധ്രകസുതോ രാജാ കീര്തിരാതോ മഹാബലഃ। കീര്തിരാതസ്യ രാജര്ഷേര്മഹാരോമാ വ്യജായത
മഹീധ്രകന്റെ മകനായി മഹാബലശാലിയായ രാജാവ് കീർത്തിരാതൻ ജനിച്ചു. രാജർഷിയായ കീർത്തിരാതന്റെ മകനാണ് മഹാരോമൻ.
മഹാരോമ്ണസ്തു ധര്മാത്മാ സ്വര്ണരോമാ വ്യജായത। സ്വര്ണരോമ്ണസ്തു രാജര്ഷേര്ഹ്രസ്വരോമാ വ്യജായത
മഹാരോമനിൽ നിന്ന് ധർമ്മനിഷ്ഠനായ സ്വർണരോമൻ ജനിച്ചു. രാജർഷിയായ സ്വർണരോമനിൽ നിന്ന് ഹ്രസ്വരോമൻ ജനിച്ചു.
തസ്യ പുത്രദ്വയം രാജ്ഞോ ധര്മജ്ഞസ്യ മഹാത്മനഃ। ജ്യേഷ്ഠോഽഹമനുജോ ഭ്രാതാ മമ വീരഃ കുശധ്വജഃ
അവൻ ധർമ്മജ്ഞനും മഹാത്മാവുമായ രാജാവിന് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. ഞാനാണ് മൂത്തവൻ, എന്റെ അനിയൻ വീരനായ കുശധ്വജൻ ആണ്.
മാം തു ജ്യേഷ്ഠം പിതാ രാജ്യേ സോഽഭിഷിച്യ പിതാ മമ। കുശധ്വജം സമാവേശ്യ ഭാരം മയി വനം ഗതഃ
എന്റെ അച്ഛൻ എന്നെ മൂത്തവനായി രാജസിംഹാസനത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു. കുശധ്വജനെ രാജസ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിച്ച്, രാജകാര്യഭാരം എന്നിൽ ഏൽപ്പിച്ചു, അച്ഛൻ വനത്തിലേക്ക് പോയി.
വൃദ്ധേ പിതരി സ്വര്യാതേ ധര്മേണ ധുരമാവഹമ്। ഭ്രാതരം ദേവസംകാശം സ്നേഹാത് പശ്യന് കുശധ്വജമ്
വയസ്സായ അച്ഛൻ സ്വർഗത്തിൽ ചേർന്നപ്പോൾ, ഞാൻ ധർമ്മപൂർവ്വം രാജകാര്യഭാരം വഹിച്ചു. ദേവന്മാരെപ്പോലെയുള്ള സഹോദരനായ കുശധ്വജനെ സ്നേഹത്തോടെ നോക്കി.
കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ സാംകാശ്യാദാഗതഃ പുരാത്। സുധന്വാ വീര്യവാന് രാജാ മിഥിലാമവരോധകഃ
കുറെക്കാലം കഴിഞ്ഞ്, സാംകാശ്യയിൽ നിന്ന് വീരനായ രാജാവ് സുധൻവൻ വന്നു, മിഥിലയെ വളഞ്ഞു.
സ ച മേ പ്രേഷയാമാസ ശൈവം ധനുരനുത്തമമ്। സീതാ ച കന്യാ പദ്മാക്ഷീ മഹ്യം വൈ ദീയതാമിതി
അവൻ എന്നോട് സന്ദേശം അയച്ചു: 'ശിവന്റെ അതുല്യമായ വില്ലും, പദ്മാക്ഷിയായ സീതയും എനിക്ക് തരിക.' എന്ന് പറഞ്ഞു.
തസ്യാപ്രദാനാന്മഹര്ഷേ യുദ്ധമാസീന്മയാ സഹ। സ ഹതോഽഭിമുഖോ രാജാ സുധന്വാ തു മയാ രണേ
മഹർഷേ, ഞാൻ അവയെ കൊടുക്കാതിരുന്നതുകൊണ്ട്, ഞങ്ങൾ തമ്മിൽ യുദ്ധം നടന്നു. ആ യുദ്ധത്തിൽ നേരെ നേരെ വന്ന രാജാവ് സുധൻവനെ ഞാൻ വധിച്ചു.
നിഹത്യ തം മുനിശ്രേഷ്ഠ സുധന്വാനം നരാധിപമ്। സാംകാശ്യേ ഭ്രാതരം ശൂരമഭ്യഷിഞ്ചം കുശധ്വജമ്
മുനിശ്രേഷ്ഠാ, മനുഷ്യാധിപനായ സുധൻവനെ ഞാൻ വധിച്ച ശേഷം, സാംകാശ്യയിൽ എന്റെ വീരനായ സഹോദരൻ കുശധ്വജനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
കനീയാനേഷ മേ ഭ്രാതാ അഹം ജ്യേഷ്ഠോ മഹാമുനേ। ദദാമി പരമപ്രീതോ വധ്വൌ തേ മുനിപുംഗവ
ഇവൻ എന്റെ അനിയൻ, ഞാൻ മൂത്തവൻ, മഹാമുനേ. പരമാനന്ദത്തോടെ ഞാൻ ഇരുവധൂമാരെയും നിനക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു, മുനിപുംഗവ.
സീതാം രാമായ ഭദ്രം തേ ഊര്മിലാം ലക്ഷ്മണായ വൈ। വീര്യശുല്കാം മമ സുതാം സീതാം സുരസുതോപമാമ്
നിനക്ക് എല്ലാ ഭദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ. സീതയെ രാമനോടും, ഊർമിലയെ ലക്ഷ്മണനോടും ഞാൻ നൽകുന്നു. വീര്യശുല്കയായ എന്റെ മകൾ സീത, ദേവകന്യകളെപ്പോലെയാണ്.
ദ്വിതീയാമൂര്മിലാം ചൈവ ത്രിര്വദാമി ന സംശയഃ। ദദാമി പരമപ്രീതോ വധ്വൌ തേ മുനിപുംഗവ
രണ്ടാമത്തേത് ഊർമിലയെയും ഞാൻ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഉറപ്പിച്ച് പറയുന്നു— സംശയമില്ല. പരമാനന്ദത്തോടെ ഞാൻ ഇരുവധൂമാരെയും നിനക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു, മുനിപുംഗവ.
രാമലക്ഷ്മണയോ രാജന് ഗോദാനം കാരയസ്വ ഹ। പിതൃകാര്യം ച ഭദ്രം തേ തതോ വൈവാഹികം കുരു
രാജാവേ, രാമനും ലക്ഷ്മണനും വേണ്ടി പശുദാനം നടത്തുക. പിതൃകർമ്മങ്ങളും നിർവഹിക്കണം. അതിന് ശേഷം, ഭദ്രതയോടെ വിവാഹം നടത്തുക.
മഘാ ഹ്യദ്യ മഹാബാഹോ തൃതീയദിവസേ പ്രഭോ। ഫല്ഗുന്യാമുത്തരേ രാജംസ്തസ്മിന് വൈവാഹികം കുരു। രാമലക്ഷ്മണയോരര്ഥേ ദാനം കാര്യം സുഖോദയമ്
മഹാബാഹുവേ, ഇന്നാണ് മഘാ നക്ഷത്രം. മൂന്നാം ദിവസം ഉത്തരഫൽഗുണി നക്ഷത്രത്തിൽ രാജാവേ, വിവാഹം നടത്തുക. രാമനും ലക്ഷ്മണനും വേണ്ടി സൗഭാഗ്യകരമായ ദാനങ്ങൾ നൽകണം.
thumb|ദ്വിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ദ്വിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിരണ്ടാമത്തെ സർഗ്ഗം കേൾക്കുക.
തമുക്തവന്തം വൈദേഹം വിശ്വാമിത്രോ മഹാമുനിഃ। ഉവാച വചനം വീരം വസിഷ്ഠസഹിതോ നൃപമ്
വൈദേഹരാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാമുനിയായ വിശ്വാമിത്രനും വസിഷ്ഠനും ചേർന്ന് ആ വീരനായ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അചിന്ത്യാന്യപ്രമേയാണി കുലാനി നരപുംഗവ। ഇക്ഷ്വാകൂണാം വിദേഹാനാം നൈഷാം തുല്യോഽസ്തി കശ്ചന
ഇക്ഷ്വാകു വംശവും വിദേഹ വംശവും മനസ്സിൽ കണക്കാക്കാനോ അളക്കാനോ കഴിയാത്തതാണു, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ. ഇവർക്കു തുല്യൻ ആരുമില്ല.
സദൃശോ ധര്മസമ്ബന്ധഃ സദൃശോ രൂപസമ്പദാ। രാമലക്ഷ്മണയോ രാജന് സീതാ ചോര്മിലയാ സഹ
ധർമ്മത്തിലും സൗന്ദര്യത്തിലും രാമനും ലക്ഷ്മണനും സീതയും ഉർമിളയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വളരെ യോജിച്ചതാണ്, രാജാവേ.
വക്തവ്യം ച നരശ്രേഷ്ഠ ശ്രൂയതാം വചനം മമ। ഭ്രാതാ യവീയാന് ധര്മജ്ഞ ഏഷ രാജാ കുശധ്വജഃ
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ. ഈ രാജാവ് കുശധ്വജൻ എന്റെ ഇളയ സഹോദരനാണ്; അദ്ദേഹം ധർമ്മം അറിയുന്നവനാണ്.
അസ്യ ധര്മാത്മനോ രാജന് രൂപേണാപ്രതിമം ഭുവി। സുതാദ്വയം നരശ്രേഷ്ഠ പത്ന്യര്ഥം വരയാമഹേ
രാജാവേ, ഭൂമിയിൽ സൗന്ദര്യത്തിൽ തുല്യൻ ഇല്ലാത്ത ഈ ധാർമ്മികനായവനു രണ്ട് പുത്രിമാരുണ്ട്. മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവരെ ഞങ്ങൾ വിവാഹത്തിനായി ചോദിക്കുന്നു.
ഭരതസ്യ കുമാരസ്യ ശത്രുഘ്നസ്യ ച ധീമതഃ। വരയേ തേ സുതേ രാജംസ്തയോരര്ഥേ മഹാത്മനോഃ
നിന്റെ പുത്രന്മാരായ ഭരതനും ബുദ്ധിമാനായ ശത്രുഘ്നനും വേണ്ടി ഈ മഹാത്മാക്കളുടെ വിവാഹത്തിന് ഈ രണ്ട് പുത്രിമാരെ ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു, രാജാവേ.
പുത്രാ ദശരഥസ്യേമേ രൂപയൌവനശാലിനഃ। ലോകപാലസമാഃ സര്വേ ദേവതുല്യപരാക്രമാഃ
ദശരഥന്റെ ഈ പുത്രന്മാർ സൗന്ദര്യത്തിലും യൗവനത്തിലും സമൃദ്ധരാണ്. ലോകപാലന്മാരെപ്പോലെയും ദേവന്മാരെപ്പോലെയും വീര്യശാലികളാണ് ഇവർ എല്ലാവരും.
ഉഭയോരപി രാജേന്ദ്ര സമ്ബന്ധേനാനുബധ്യതാമ്। ഇക്ഷ്വാകുകുലമവ്യഗ്രം ഭവതഃ പുണ്യകര്മണഃ
ധാർമ്മികനായ രാജാവേ, ഈ ബന്ധത്തിലൂടെ ആശങ്കയില്ലാതെ ഇക്ഷ്വാകു വംശവും നിന്റെ വംശവും ചേർന്ന് നിലനിൽക്കട്ടെ.
വിശ്വാമിത്രവചഃ ശ്രുത്വാ വസിഷ്ഠസ്യ മതേ തദാ। ജനകഃ പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യമുവാച മുനിപുംഗവൌ
വിശ്വാമിത്രന്റെ വാക്കും വസിഷ്ഠന്റെ ഉപദേശവും കേട്ട ശേഷം ജനകൻ കയ്യു ചേർത്ത് ആ മഹർഷിമാരോടു പറഞ്ഞു.
കുലം ധന്യമിദം മന്യേ യേഷാം തൌ മുനിപുംഗവൌ। സദൃശം കുലസമ്ബന്ധം യദാജ്ഞാപയതഃ സ്വയമ്
നിങ്ങളെപ്പോലുള്ള മഹർഷിമാർ തന്നെ ഈ യോജിച്ച ബന്ധം നിർദ്ദേശിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഈ വംശം ഭാഗ്യവാനാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
ഏവം ഭവതു ഭദ്രം വഃ കുശധ്വജസുതേ ഇമേ। പത്ന്യൌ ഭജേതാം സഹിതൌ ശത്രുഘ്നഭരതാവുഭൌ
അങ്ങനെ തന്നെ, നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാ ഭാദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ. കുശധ്വജന്റെ ഈ പുത്രിമാർ ശത്രുഘ്നനും ഭരതനും ഭാര്യമാരാകട്ടെ.
ഏകാഹ്നാ രാജപുത്രീണാം ചതസൄണാം മഹാമുനേ। പാണീന് ഗൃഹ്ണന്തു ചത്വാരോ രാജപുത്രാ മഹാബലാഃ
മഹർഷേ, ഒരു ദിവസം തന്നെ രാജകുമാരന്മാർ നാലുപേരും രാജകുമാരിമാരുടെ കൈ പിടിക്കട്ടെ.
ഉത്തരേ ദിവസേ ബ്രഹ്മന് ഫല്ഗുനീഭ്യാം മനീഷിണഃ। വൈവാഹികം പ്രശംസന്തി ഭഗോ യത്ര പ്രജാപതിഃ
അടുത്ത ദിവസം, ഭഗനും പ്രജാപതിയും അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്ന ഫൽഗുനി നക്ഷത്രത്തിൽ വിവാഹം നടത്തുന്നതാണ് പണ്ഡിതന്മാർ പ്രശംസിക്കുന്നത്, ബ്രാഹ്മണനേ.
ഏവമുക്ത്വാ വചഃ സൌമ്യം പ്രത്യുത്ഥായ കൃതാഞ്ജലിഃ। ഉഭൌ മുനിവരൌ രാജാ ജനകോ വാക്യമബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ സ്നേഹപൂർവ്വം പറഞ്ഞ ശേഷം ജനക രാജാവ് കയ്യു ചേർത്ത് എഴുന്നേറ്റു, ആ മഹർഷിമാരോടു വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
പരോ ധര്മഃ കൃതോ മഹ്യം ശിഷ്യോഽസ്മി ഭവതോസ്തഥാ। ഇമാന്യാസനമുഖ്യാനി ആസ്യതാം മുനിപുംഗവൌ
എനിക്ക് മഹത്തായ ഒരു ധർമ്മം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശിഷ്യനുമാണ്. ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന ആസനങ്ങളിൽ ഇരിക്കൂ, മഹർഷിമാരേ.