തേനൈവ തോരണേനാഥ യക്ഷസ്തേനാഭിതാഡിതഃ । നാദൃശ്യത തദാ യക്ഷോ ഭസ്മീകൃതതനുസ്തദാ ।। ൭.൧൪.
അതിനുശേഷം, അതേ കവാടം കൊണ്ടു അവൻ ആ യക്ഷനെ അടിച്ചു; അപ്പോൾ യക്ഷന്റെ ശരീരം ചിതലായി, അവൻ അവിടെ കാണപ്പെട്ടില്ല.
തതഃ പ്രദുദ്രുവുഃ സര്വേ ദൃഷ്ട്വാ രക്ഷഃപരാക്രമമ് । തതോ നദീര്ഗുഹാശ്ചൈവ വിവിശുര്ഭയപീഡിതാഃ । ത്യക്തപ്രഹരണാഃ ശ്രാന്താ വിവര്ണവദനാസ്തദാ ।। ൭.൧൪.
അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസന്റെ ശക്തി കണ്ടു എല്ലാവരും ഭയത്താൽ ഓടി; ഭയഭീതരായി അവർ നദികളിലും ഗുഹകളിലും കയറി, ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് തളർന്നു, മുഖം നിറംകെട്ടുപോയി.
തതസ്താഁല്ലക്ഷ്യ വിത്രസ്താന്യക്ഷേന്ദ്രാംശ്ച സഹസ്രശഃ । ധനാധ്യക്ഷോ മഹായക്ഷം മാണിചാരമഥാബ്രവീത് ।। ൭.൧൫.
അതിനുശേഷം, ആയിരക്കണക്കിന് ഭയപ്പെട്ട യക്ഷരാജാക്കന്മാരെ കണ്ട ധനാധിപൻ മഹായക്ഷനായ മാനിചാരനോട് പറഞ്ഞു.
രാവണം ജഹി യക്ഷേന്ദ്ര ദുര്വൃത്തം പാപചേതസമ് । ശരണം ഭവ വീരാണാം യക്ഷാണാം യുദ്ധശാലിനാമ് ।। ൭.൧൫.
യക്ഷരാജാവേ, ദുഷ്ടനും ദുഷ്ടചിന്തയുള്ളവനുമായ രാവണനെ കൊല്ലുക. യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള വീരനായ യക്ഷന്മാരുടെ ആശ്രയമായിരിക്കുക.
ഏവമുക്തോ മഹാബാഹുര്മാണിഭദ്രഃ സുദുര്ജയഃ । വൃതോ യക്ഷസഹസ്രൈസ്തു ചതുര്ഭിഃ സമയോധയത് ।। ൭.൧൫.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാബലശാലിയും ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവനുമായ മാനിഭദ്രൻ ആയിരക്കണക്കിന് യക്ഷന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് നാലുപേരോടൊപ്പം അവനെ നേരിട്ടു.
തേ ഗദാമുസലപ്രാസൈഃ ശക്തിതോമരമുദ്ഗരൈഃ । അഭിഘ്നന്തസ്തദാ യക്ഷാ രാക്ഷസാന്സമുപാദ്രവന് ।। ൭.൧൫.
അപ്പോൾ യക്ഷന്മാർ ഗദ, മുശലം, കുന്തം, ശക്തി, ഉല്ക്ക എന്നിവകൊണ്ട് അടിച്ചു, രാക്ഷസന്മാരെ ആക്രമിച്ചു.
കുര്വന്തസ്തുമുലം യുദ്ധം ചരന്തഃ ശ്യേനവല്ലഘു । ബാഢം പ്രയച്ഛന്നേച്ഛാമി ദീയതാമിതി ഭാഷിണഃ ।। ൭.൧൫.
അവരവരുടെ ശത്രുക്കളെ നേരിട്ട്, കിളികളെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ ചലിച്ചു, വലിയ ശബ്ദത്തോടെ യുദ്ധം നടത്തി, 'ഞാൻ പിന്മാറാൻ തയ്യാറല്ല—നീ തന്നാൽ മതിയാകും!' എന്നിങ്ങനെ വിളിച്ചു.
തതോ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാ ഋഷയോ ബ്രഹ്മവാദിനഃ । ദൃഷ്ട്വാ തത്തുമുലം യുദ്ധം പരം വിസ്മയമാഗമന് ।। ൭.൧൫.
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളായ ഋഷിമാരും ആ വലിയ കലഹം കണ്ടപ്പോൾ അതിശയത്തോടെ നോക്കി നിന്നു.
യക്ഷാണാം തു പ്രഹസ്തേന സഹസ്രം നിഹതം രണേ । മഹോദരേണ ചാനിന്ദ്യം സഹസ്രമപരം ഹതമ് ।। ൭.൧൫.
ആ യുദ്ധത്തിൽ പ്രഹസ്തൻ ആയിരം യക്ഷന്മാരെയും മഹോദരൻ മറ്റൊരു കുറ്റമില്ലാത്ത ആയിരം യക്ഷന്മാരെയും കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
ക്രുദ്ധേന ച തദാ രാജന്മാരീചേന യുയുത്സുനാ । നിമേഷാന്തരമാത്രേണ ദ്വേ സഹസ്രേ നിപാതിതേ ।। ൭.൧൫.
അപ്പോൾ രാജാവേ, കോപത്തോടും യുദ്ധം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടും കൂടിയ മാരീചൻ ഒരു നിമിഷം പോലും വൈകാതെ രണ്ടായിരം പേരെ വീഴ്ത്തി.
ക്വ ച യക്ഷാര്ജവം യുദ്ധം ക്വ ച മായാബലാശ്രയമ് । രക്ഷസാം പുരുഷവ്യാഘ്ര തേന തേ ഽഭ്യധികാ യുധി ।। ൭.൧൫.
യക്ഷന്മാരുടെ നേരായ യുദ്ധവും രാക്ഷസന്മാരുടെ മായാവിദ്യയും തമ്മിൽ എത്ര വ്യത്യാസമുണ്ട്! അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവർ യുദ്ധത്തിൽ മേൽക്കൈ നേടി.
ധൂമ്രാക്ഷേണ സമാഗമ്യ മാണിഭദ്രോ മഹാരണേ । മുസലേനോരസി ക്രോധാത്തഡിതോ ന ച കമ്പിതഃ ।। ൭.൧൫.
മഹായുദ്ധത്തിൽ ധൂമ്രാക്ഷനുമായി നേരിട്ട് മാണിഭദ്രൻ ഏറ്റുമുട്ടി; കോപത്തോടെ ധൂമ്രാക്ഷൻ മുഷലാൽ മാണിഭദ്രന്റെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു, എങ്കിലും മാണിഭദ്രൻ അലയാതെ നിന്നു.
തതോ ഗദാം സമാവിധ്യ മാണിഭദ്രേണ രാക്ഷസഃ । ധൂമ്രാക്ഷസ്താഡിതോ മൂര്ധ്നി വിഹ്വലഃ സ പപാത ഹ ।। ൭.൧൫.
അതിനുശേഷം മാണിഭദ്രൻ തന്റെ ഗദ ഉയർത്തി, രാക്ഷസനായ ധൂമ്രാക്ഷന്റെ തലയിൽ അടിച്ചു; ധൂമ്രാക്ഷൻ തലകറങ്ങി നിലംപതിച്ചു.
ധൂമ്രാക്ഷം താഡിതം ദൃഷ്ട്വാ പതിതം ശോണിതോക്ഷിതമ് । അഭ്യധാവത സങ്ഗ്രാമേ മാണിഭദ്രം ദശാനനഃ ।। ൭.൧൫.
ധൂമ്രാക്ഷൻ വീണു രക്തത്തിൽ കുളിച്ചുകിടക്കുന്നത് കണ്ട ദശമുഖൻ യുദ്ധത്തിൽ മാണിഭദ്രനെ നേരെ ആക്രമിക്കാൻ ഓടിയെത്തി.
തം ക്രുദ്ധമഭിധാവന്തം മാണിഭദ്രോ ദശാനനമ് । ശക്തിഭിസ്താഡയാമാസ തിസൃഭിര്യക്ഷപുങ്ഗവഃ ।। ൭.൧൫.
കോപത്തോടെ മുന്നോട്ട് വന്ന ദശമുഖനെ യക്ഷശ്രേഷ്ഠനായ മാണിഭദ്രൻ മൂന്നു ശൂലങ്ങൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
താഡിതോ മാണിഭദ്രസ്യ മുകുടേ പ്രാഹരദ്രണേ । തസ്യ തേന പ്രഹാരേമ മുകുടം പാര്ശ്വമാഗതമ് ।। ൭.൧൫.
യുദ്ധത്തിൽ മാണിഭദ്രൻ അടിയേറ്റപ്പോൾ, അവൻ തന്റെ കിരീടത്തിൽ തിരിച്ചടിച്ചു; ആ അടിയാൽ കിരീടം വശത്തേക്ക് തള്ളപ്പെട്ടു.
തതഃ സംയുധ്യമാനേന വിഷ്ടബ്ധോ ന വ്യകമ്പത । തദാപ്രഭൃതി യക്ഷോ ഽസൌ പാര്ശ്വമൌലിരിതി സ്മൃതഃ । സന്നാദഃ സുമഹാന്രാജംസ്തസ്മിന്ശൈലേ ഽഭ്യവര്തത ।। ൭.൧൫.
അങ്ങനെ അടിയേറ്റിട്ടും മാണിഭദ്രൻ ഉറച്ചുനിന്നു, അലയാതെ. അന്നുമുതൽ ആ യക്ഷനെ 'വശക്കിരീടൻ' എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. ആ മലയിൽ വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു, രാജാവേ.
തതോ ദൂരാത്പ്രദദൃശേ ധനാധ്യക്ഷോ ഗദാധരഃ । ശുക്രപ്രൌഷ്ഠപദാഭ്യാം ച പദ്മശങ്ഖസമാവൃതഃ ।। ൭.൧൫.
അതിനുശേഷം ദൂരത്ത് നിന്ന് ധനത്തിന്റെ അധിപനായ, ഗദധാരിയായ കുബേരൻ, പദ്മവും ശംഖവും അണിഞ്ഞു, ശുക്രനും പ്രൗഷ്ടപദനും കൂടെ, ദൃശ്യനായി.
സ ദൃഷ്ട്വാ ഭ്രാതരം സങ്ഖ്യേ ശാപാദ്വിഭ്രഷ്ടഗൌരവമ് । ഉവാച വചനം ധീമാന്യുക്തം പൈതാമഹേ കുലേ ।। ൭.൧൫.
യുദ്ധഭൂമിയിൽ തന്റെ സഹോദരൻ ശാപം മൂലം മഹത്വം നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു, ബുദ്ധിമാനായ കുബേരൻ പിതാമഹന്റെ വംശത്തിന് യോജിച്ച വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
യന്മയാ വാര്യമാണസ്ത്വം നാവഗച്ഛസി ദുര്മതേ । പശ്ചാദസ്യ ഫലം പ്രാപ്യ ജ്ഞാസ്യസേ നിരയം ഗതഃ ।। ൭.൧൫.
ഞാൻ നിന്നെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടും നീ മനസ്സിലാക്കാതെ പോയി, അജ്ഞാനിയേ; ഇതിന്റെ ഫലം അനുഭവിച്ചശേഷം നശിച്ചവനായി നീ അതിന്റെ അർത്ഥം ഗ്രഹിക്കും.
യോ ഹി മോഹാദ്വിഷം പീത്വാ നാവഗച്ഛതി ദുര്മതിഃ । സ തസ്യ പരിണാമാന്തേ ജാനീതേ കര്മണഃ ഫലമ് ।। ൭.൧൫.
അജ്ഞാനത്താൽ വിഷം കുടിച്ചവൻ അതിന്റെ ഫലം ഉടനെ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല; എന്നാൽ അവസാനം അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ അവൻ മനസ്സിലാക്കൂ.
ദേവതാ നാഭിനന്ദന്തി ധര്മയുക്തേന കേനചിത് । യേന ത്വമീദൃശം ഭാവം നീതസ്സന്നാവബുദ്ധ്യസേ ।। ൭.൧൫.
ധർമ്മപഥത്തിൽ നിന്നവർക്കും ദേവന്മാർ അനുകൂലരാവില്ല; നീയോ, അജ്ഞതയിൽ ഇങ്ങനെയൊരു നിലയിലേക്കാണ് എത്തിയത്.
മാതരം പിതരം യോ ഹി ആചാര്യം ചാവമന്യതേ । സ പശ്യതി ഫലം തസ്യ പ്രേതരാജവശം ഗതഃ ।। ൭.൧൫.
ആൾ അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ഗുരുവിനെയും അവഗണിച്ചാൽ, മരിച്ചതിന് ശേഷം അവൻ യമന്റെ അധികാരത്തിൽപ്പെടുകയും തന്റെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലം അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യും.
അധ്രുവേ ഹി ശരീരേ യോ ന കരോതി തപോര്ജനമ് । സ പശ്ചാത്തപ്യതേ മൂഢോ മൃതോ ദൃഷ്ട്വാ ഽ ഽത്മനോ ഗതിമ് ।। ൭.൧൫.
ഈ നശ്വരമായ ശരീരത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്യാത്തവൻ, മരിച്ചശേഷം തന്റെ ഗതി കണ്ടപ്പോൾ, അജ്ഞാനിയായവൻ അതിനാൽ ദുഃഖിക്കുന്നു.
ധര്മാദ്രാജ്യം ധനം സൌഖ്യമധര്മാദ്ദുഃഖമേവ ച । തസ്മാദ്ധര്മം സുഖാര്ഥായ കുര്യാത്പാപം വിസര്ജയേത് ।। ൭.൧൫.
നന്മയിലൂടെ രാജ്യം, സമ്പത്ത്, സുഖം എന്നിവ ലഭിക്കും; ദുഷ്ടതയിലൂടെ മാത്രം ദു:ഖം വരും. അതുകൊണ്ട് സുഖത്തിനായി നന്മ ചെയ്യണം, പാപം വിട്ടൊഴിയണം.
പാപസ്യ ഹി ഫലം ദുഃഖം തദ്ഭോക്തവ്യമിഹാത്മനാ । തസ്മാദാത്മാപഘാതാര്ഥം മൂഢഃ പാപം കരിഷ്യതി ।। ൭.൧൫.
പാപത്തിന്റെ ഫലം ദു:ഖമാണ്, അതു തന്നെ ഈ ലോകത്ത് അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും. അതിനാൽ, സ്വയം നശിപ്പിക്കാൻ മാത്രം ഭാവമുള്ളവനാണ് പാപം ചെയ്യുന്നവൻ.
കസ്യ ചിന്ന ഹി ദുര്ബുദ്ധേശ്ഛന്ദതോ ജായതേ മതിഃ । ദേവം ചേഷ്ടയതേ സര്വം ഹതോ ദൈവേന ഹന്യതേ । യാദൃശം കുരുതേ കര്മ താദൃശം ഫലമശ്നുതേ ।। ൭.൧൫.
ആർക്കും സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം ബുദ്ധി ഉണ്ടാകുന്നില്ല; എല്ലാം ദൈവം നടത്തുന്നു. ദൈവം ശിക്ഷിച്ചാൽ ആൾ നശിക്കും. മനുഷ്യൻ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തിക്കനുസരിച്ച് അതിന്റെ ഫലവും ലഭിക്കും.
ബുദ്ധിരൂപം ഫലം പുത്രാഞ്ഛൌര്യം ധീരത്വമേവ ച । പ്രാപ്നുവന്തി നരാ ലോകേ നിര്ജിതം പുണ്യകര്മഭിഃ ।। ൭.൧൫.
നന്മ ചെയ്തവർക്കാണ് ഈ ലോകത്ത് ബുദ്ധി, മക്കൾ, സമ്പത്ത്, ധൈര്യം എന്നിവ ലഭിക്കുന്നത്.
ഏവം നിരയഗാമീ ത്വം യസ്യ തേ മതിരീദൃശീ । ന ത്വാം സമഭിഭാഷിഷ്യേ ഽസദ്വൃത്തേഷ്വേവ നിര്ണയഃ ।। ൭.൧൫.
ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നവനാണ് നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നത്. ദുഷ്ടന്മാരെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഇനി ഒന്നും പറയില്ല; അവർക്കു വിധി ഉറപ്പാണ്.
ഏവമുക്താസ്തതസ്തേന തസ്യാമാത്യാഃ സമാഹതാഃ । മാരീചപ്രമുഖാഃ സര്വേ വിമുഖാ വിപ്രദുദ്രുവുഃ ।। ൭.൧൫.
അവനിങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മാരീചൻമാരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള അവന്റെ മന്ത്രിമാർ ഭയപ്പെടുത്തി മുഖം തിരിച്ച് എല്ലാടും ഓടി മറഞ്ഞു.