മായാവീ പ്രഥമസ്താത ദുന്ദുഭിസ്തദനന്തരഃ । ഏവം തേ സര്വമാഖ്യാതം യാഥാതഥ്യേന പൃച്ഛതഃ ।। ൭.൧൨.
ആദ്യമുണ്ടായ മകൻ മായാവിയാണ്, പിന്നെ ദുന്ദുഭി; ഇങ്ങനെ നീ ചോദിച്ചതിനാൽ എല്ലാം ഞാൻ സത്യമായി പറഞ്ഞുതന്നു.
ത്വാമിദാനീം കഥം താത ജാനീയാം കോ ഭവാനിതി । ഏവമുക്തസ്തു തദ്രക്ഷോ വിനീതമിദമബ്രവീത് ।। ൭.൧൨.
ഇപ്പോൾ, പ്രിയനേ, ഞാൻ എങ്ങനെ അറിയും നീ ആരാണെന്ന്? അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ആ വിനയമുള്ള രാക്ഷസൻ ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
അഹം പൌലസ്ത്യതനയോ ദശഗ്രീവശ്ച നാമതഃ । മുനേര്വിശ്രവസോ യസ്തു തൃതീയോ ബ്രഹ്മണോ ഽഭവത് ।। ൭.൧൨.
ഞാൻ പുലസ്ത്യന്റെ മകനാണ്, ദശഗ്രീവൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ മൂന്നാമത്തെ മകനായ വിശ്രവസു എന്ന മഹർഷിയാണ് എന്റെ അച്ഛൻ.
ഏവമുക്തസ്തദാ രാമ രാക്ഷസേന്ദ്രേണ ദാനവഃ । മഹര്ഷേസ്തനയം ജ്ഞാത്വാ മയോ ഹര്ഷമുപാഗതഃ । ദാതും ദുഹിതരം തസ്മൈ രോചയാമാസ യത്ര വൈ ।। ൭.൧൨.
രാക്ഷസരാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദാനവൻ, മഹർഷിയുടെ മകനാണെന്നു മനസ്സിലാക്കി, സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ മകളെ അവനു നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
കരേണ തു കരം തസ്യാ ഗ്രാഹയിത്വാ മയസ്തദാ । പ്രഹസന്പ്രാഹ ദൈത്യേന്ദ്രോ രാക്ഷസേന്ദ്രമിദം വചഃ ।। ൭.൧൨.
അപ്പോൾ മയൻ തന്റെ മകളുടെ കൈ പിടിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ച്, രാക്ഷസരാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഇയം മമാത്മജാ രാജന്ഹേമയാ ഽപ്സരസാ ധൃതാ । കന്യാ മന്ദോദരീ നാമ പത്ന്യര്ഥം പ്രതിഗൃഹ്യതാമ് ।। ൭.൧൨.
രാജാവേ, ഹേമ എന്ന അപ്സരസിൽ ജനിച്ച എന്റെ സ്വന്തം മകളാണ് ഇവൾ; മന്ദോദരി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇവളെ ഭാര്യയായി നീ സ്വീകരിക്കണം.
ബാഢമിത്യേവ തം രാമ ദശഗ്രീവോ ഽഭ്യഭാഷത । പ്രജ്ചാല്യ തത്ര ചൈവാഗ്നിമകരോത്പാണിസങ്ഗ്രഹമ് ।। ൭.൧൨.
അത് കേട്ട ദശമുഖൻ രാമനോട് 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞു. അവിടെ അഗ്നിയെ സാക്ഷിയായി വിളിച്ചു, കൈകൾ ചേർത്ത് ആചാരം അനുഷ്ഠിച്ചു.
സ ഹി തസ്യ മയോ രാമ ശാപാഭിജ്ഞസ്തപോധനാത് । വിദിത്വാ തേന സാ ദത്താ തസ്യ പൈതാമഹം കുലമ് ।। ൭.൧൨.
രാമാ, മഹാതപസ്സുകാരനായ മുനിയുടെ ശാപം മനസ്സിലാക്കിയ മയൻ, അവന്റെ പിതൃവംശം അറിയുന്നതിനാൽ, അവളെ അവനു നൽകി.
അമോഘാം തസ്യ ശക്തിം ച പ്രദദൌ പരമാദ്ഭുതാമ് । പരേണ തപസാ ലബ്ധാം ജഘ്നിവാഁല്ലക്ഷ്മണം യയാ ।। ൭.൧൨.
അത് കൂടാതെ, അത്യന്തം അത്ഭുതകരമായ, ഒരിക്കലും തെറ്റാത്ത ഒരു ആയുധവും, കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ ലഭിച്ചതും, അവനു നൽകി. അതുകൊണ്ടാണ് ലക്ഷ്മണൻ വീണത്.
ഏവം സീകൃതദാരോ വൈ ലങ്കായാ ഈശ്വരഃ പ്രഭുഃ । ഗത്വാ തു നഗരീം ഭാര്യേ ഭ്രാതൃഭ്യാം സമുപാഹരത് ।। ൭.൧൨.
ഇങ്ങനെ ഭാര്യയെ സ്വന്തമാക്കിയ ലങ്കയുടെ അധിപൻ തന്റെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം നഗരത്തിലേക്ക് പോയി, ഭാര്യയെ വീട്ടിൽ കൊണ്ടുവന്നു.
വൈരോചനസ്യ ദൌഹിത്രീം വജ്രജ്വാലേതി നാമതഃ । താം ഭാര്യാം കുമ്ഭകര്ണസ്യ രാവണഃ സമകല്പയത് ।। ൭.൧൨.
വൈരോചനന്റെ മരുമകളായ വജ്രജ്വാലി എന്നവളെ, രാവണൻ കുംഭകർണ്ണന്റെ ഭാര്യയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.
ഗന്ധര്വരാജസ്യ സുതാം ശൈലൂഷസ്യ മഹാത്മനഃ । സരമാം നാമ ധര്മജ്ഞാം ലേഭേ ഭാര്യാം വിഭീഷണഃ ।। ൭.൧൨.
ഗന്ധർവരാജാവായ ശൈലൂഷന്റെ ധർമ്മപരമായ മകളായ ശരമയെ, വിഭീഷണൻ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു.
തീരേ തു സരസോ വൈ തു സഞ്ജജ്ഞേ മാനസസ്യ ഹി । സരസ്തദാ മാനസം തു വവൃധേ ജലദാഗമേ ।। ൭.൧൨.
മാനസസരസ്സിന്റെ തീരത്ത്, മഴക്കാലം വന്നപ്പോൾ ആ തടാകം വളരെയധികം വലുതായി.
മാത്രാ തു തസ്യാഃ കന്യായാഃ സ്നേഹേനാക്രന്ദിതം വചഃ । സരോ മാ വര്ധയസ്വേതി തതഃ സാ സരമാ ഽഭവത് ।। ൭.൧൨.
ആ പെൺകുട്ടിയുടെ അമ്മ സ്നേഹത്തോടെ, 'സരസ്സേ, നീ ഇനി വലുതാകരുതേ' എന്ന് വിളിച്ചു. അതിനാൽ അവൾക്ക് ശരമ എന്ന പേര് ലഭിച്ചു.
ഏവം തേ കൃതദാരാ വൈ രേമിരേ തത്ര രാക്ഷസാഃ । സ്വാം സ്വാം ഭാര്യാമുപാഗമ്യ ഗന്ധര്വാ ഇവ നന്ദനേ ।। ൭.൧൨.
ഇങ്ങനെ ഭാര്യമാരെ സ്വീകരിച്ച രാക്ഷസന്മാർ, ഓരോരുത്തരും സ്വന്തം ഭാര്യയോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു, നന്ദനവനത്തിലെ ഗന്ധർവന്മാരെപ്പോലെ.
തതോ മന്ദോദരീ പുത്രം മേഘനാദമജീജനത് । സ ഏഷ ഇന്ദ്രജിന്നാമ യുഷ്മാഭിരഭിധീയതേ ।। ൭.൧൨.
അതിനുശേഷം മന്ദോദരിക്ക് ഒരു മകൻ ജനിച്ചു; അവനാണ് മേഘനാദൻ. നിങ്ങളവനെ ഇന്ദ്രജിത് എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ജാതമാത്രേണ ഹി പുരാ തേന രാവണസൂനുനാ । രുദതാ സുമഹാന്മുക്തോ നാദോ ജലധരോപമഃ ।। ൭.൧൨.
രാവണന്റെ ആ മകൻ ജനിച്ച ഉടൻ, ഇടിമേഘത്തിന്റെ ശബ്ദംപോലൊരു വലിയ നിലവിളി അവൻ ഉയർത്തി.
ജഡീകൃതാ ച സാ ലങ്കാ തസ്യ നാദേന രാഘവ । പിതാ തസ്യാകരോന്നാമ മേഘനാദ ഇതി സ്വയമ് ।। ൭.൧൨.
രാഘവാ, ആ നിലവിളിയാൽ ലങ്ക നഗരം മുഴുവൻ അക്ഷമയമായി. അവന്റെ അച്ഛൻ തന്നെ അവനെ മേഘനാദൻ എന്ന് പേരിട്ടു.
സോ ഽവര്ധത തദാ രാമ രാവണാന്തഃപുരേ ശുഭേ । രക്ഷ്യമാണോ വരസ്ത്രീഭിശ്ഛന്നഃ കാഷ്ഠൈരിവാനലഃ ।। ൭.൧൨.
അപ്പോൾ രാമാ, രാവണന്റെ മനോഹരമായ അന്തഃപുരത്തിൽ, ഉത്തമസ്ത്രീവർഗ്ഗങ്ങൾ കാത്തു, മരത്തിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ, അവൻ വളർന്നു.
മാതാപിത്രോര്മഹാഹര്ഷം ജനയന്രാവണാത്മജഃ ।। ൭.൧൨.
രാവണപുത്രൻ അമ്മയ്ക്കും അച്ഛനുമുള്ള വലിയ സന്തോഷം ഉണ്ടാക്കി.
അഥ ലോകേശ്വരോത്സൃഷ്ടാ തത്ര കാലേന കേനചിത് । നിദ്രാ സമഭവത്തീവ്രാ കുമ്ഭകര്ണസ്യ രൂപിണീ ।। ൭.൧൩.
അതിനുശേഷം, കുറേ കാലം കഴിഞ്ഞ്, ലോകനാഥൻ അയച്ച ശക്തമായ ഉറക്കം, രൂപം ധരിച്ച് കുംഭകർണ്ണനെ പിടികൂടി.
തതോ ഭ്രാതരമാസീനം കുമ്ഭകര്ണോ ഽബ്രവീദ്വചഃ । നിദ്രാ മാം ബാധതേ രാജന്കാരയസ്വ മമാലയമ് ।। ൭.൧൩.
അപ്പോൾ കുംഭകർണ്ണൻ ഇരുന്നിരുന്ന സഹോദരനോട് പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, ഉറക്കം എന്നെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്നു; എനിക്ക് ഒരു വാസസ്ഥലം ഒരുക്കിക്കൊടുക്കണം.'
വിനിയുക്താസ്തതോ രാജ്ഞാ ശില്പിനോ വിശ്വകര്മവത് । വിസ്തീര്ണം യോജനം ശുഭ്രം തതോ ദ്വിഗുണമായതമ് ।। ൭.൧൩.
അതിനുശേഷം രാജാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, വിശ്വകർമ്മയെപ്പോലുള്ള നിപുണരായ ശില്പികൾ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു; അവർ ഒരു യോജന വീതിയും അതിന്റെ ഇരട്ട നീളവുമുള്ള, വിശാലവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ മന്ദിരം പണിതു.
ദര്ശനീയം നിരാബാധം കുമ്ഭകര്ണസ്യ ചക്രിരേ । സ്ഫാടികൈഃ കാഞ്ചനൈശ്ചിത്രൈഃ സ്തമ്ഭൈഃ സര്വത്ര ശോഭിതമ് ।। ൭.൧൩.
അത് കുംഭകർണ്ണനു വേണ്ടി മനോഹരവും തടസ്സമില്ലാത്തതുമായതാക്കി, എല്ലായിടത്തും സ്ഫടികവും പൊന്നുംകൊണ്ടുള്ള അലങ്കാരമുള്ള തൂണുകൾ കൊണ്ട് അണിനിരത്തി.
വൈഡൂര്യകൃതസോപാനം കിങ്കിണീജാലകം തഥാ । ദാന്തതോരണവിന്യസ്തം വജ്രസ്ഫടികവേദികമ് ।। ൭.൧൩.
വൈഡൂര്യമണികളാൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന പടികൾ, മണികളാൽ ചുറ്റിയ ജാലകങ്ങൾ, ദന്തംകൊണ്ടു തീർത്ത കവാടങ്ങൾ, വജ്രവും സ്ഫടികവും ചേർത്തു പണിതിരിക്കുന്ന വേദികൾ—ഇങ്ങനെ എല്ലാം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
മനോഹരം സര്വസുഖം കാരയാമാസ രാക്ഷസഃ । സര്വത്ര സുഖദം നിത്യം മേരോഃ പുണ്യാം ഗുഹാമിവ ।। ൭.൧൩.
അവിടെയൊക്കെയും ആ രാക്ഷസൻ മനോഹരവും എല്ലാ സുഖങ്ങളും നിറഞ്ഞതുമായ ഒരു ഭവനം പണിയിച്ചു. എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷം പകരുന്ന, മേരു പർവതത്തിലെ പുണ്യഗുഹയെപ്പോലെയുള്ളതായിരുന്നു അത്.
തത്ര നിദ്രാം സമാവിഷ്ടഃ കുമ്ഭകര്ണോ മഹാബലഃ । ബഹൂന്യബ്ദസഹസ്രാണി ശയാനോ ന പ്രബുദ്ധ്യതേ ।। ൭.൧൩.
അവിടെയായിരുന്നു മഹാബലശാലിയായ കുംഭകർണ്ണൻ ഉറക്കത്തിൽ പെട്ടത്. ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കിടന്നുറങ്ങിയും അവൻ ഉണരുന്നില്ലായിരുന്നു.
നിദ്രാഭിഭൂതേ തു തദാ കുമ്ഭകര്ണേ ദശാനനഃ । ദേവര്ഷിയക്ഷഗന്ധര്വാന്സഞ്ജഘ്നേ ഹി നിരങ്കുശഃ ।। ൭.൧൩.
അപ്പോൾ കുംഭകർണ്ണൻ ഉറക്കത്തിൽ ആയപ്പോൾ, ദശാനനൻ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും യക്ഷന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും സംഹരിച്ചു.
ഉദ്യാനാനി ച ചിത്രാണി നന്ദനാദീനി യാനി ച । താനി ഗത്വാ സുസങക്രുദ്ധോ ഭിനത്തി സ്മ ദശാനനഃ ।। ൭.൧൩.
നന്ദനാദി അത്ഭുതമായ ഉദ്യാനങ്ങളിലേക്കും മറ്റും ദശാനനൻ ചെന്നു, വലിയ കോപത്തോടെ അവയെല്ലാം നശിപ്പിച്ചു.
നദീം ഗജ ഇവ ക്രീഡന്വൃക്ഷാന്വായുരിവ ക്ഷിപന് । നഗാന്വ്രജ്ര ഇവോത്സൃഷ്ടോ വിധ്വംസയതി രാക്ഷസഃ ।। ൭.൧൩.
നദിയിൽ കളിക്കുന്ന ആനപോലെയും, വാതം മരങ്ങൾ പറത്തുന്നതുപോലെയും, വജ്രം പർവതങ്ങൾ തകർക്കുന്നതുപോലെയും ആ രാക്ഷസൻ എല്ലാം നശിപ്പിച്ചു.