പുനസ്താനി ഭവിഷ്യന്തി തഥൈവ തവ രാക്ഷസ । വിതരാമീഹ തേ സൌമ്യ വരം ചാന്യം ദുരാസദമ് ।। ൭.൧൦.
'രാക്ഷസാ, അവ തന്നെ തലകൾ വീണ്ടും നിനക്ക് ലഭിക്കും. സുമുഖനേ, ഞാൻ നിനക്കു മറ്റൊരു ദുർലഭമായ വരവും നൽകുന്നു.'
ഛന്ദതസ്തവ രൂപം ച മനസാ യദ്യഥേപ്സിതമ് । ഭവിഷ്യതി ന സന്ദേഹോ മദ്വരാത്തവരാക്ഷസ ।। ൭.൧൦.
'രാക്ഷസന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനേ, എന്റെ വരത്താൽ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള രൂപം നിനക്കു ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.'
ഏവം പിതാമഹോക്തസ്യ ദശഗ്രീവസ്യ രക്ഷസഃ । അഗ്നൌ ഹുതാനി ശീര്ഷാണി പുനസ്താന്യുത്ഥിതാനി വൈ ।। ൭.൧൦.
പിതാമഹൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, ദശമുഖൻ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിച്ച തലകൾ വീണ്ടും ഉയർന്ന് വന്നുവെന്ന് സത്യമായിത്തന്നെ.
ഏവമുക്ത്വാ തു തം രാമ ദശഗ്രീവം പിതാമഹഃ । വിഭീഷണമഥോവാച വാക്യം ലോകപിതാമഹഃ ।। ൭.൧൦.
അങ്ങനെ ദശമുഖനോട് പറഞ്ഞശേഷം, രാമാ, ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹൻ വിഭീഷണനോടു പറഞ്ഞു.
വിഭീഷണ ത്വയാ വത്സ ധര്മസംഹിതബുദ്ധിനാ । പരിതുഷ്ടോ ഽസ്മി ധര്മാത്മന്വരം വരയ സുവ്രത ।। ൭.൧൦.
'വിഭീഷണാ, നീ ധർമ്മബുദ്ധിയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവനാണ്. ഞാൻ നിന്നിൽ സന്തോഷവാനാണ്; സദാചാരനേ, ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കു.'
വിഭീഷണസ്തു ധര്മാത്മാ വചനം പ്രാഹ സാഞ്ജലിഃ । വൃതഃ സര്വഗുണൈര്നിത്യം ചന്ദ്രമാ രശ്മിഭിര്യഥാ ।। ൭.൧൦.
ധർമ്മാത്മാവായ വിഭീഷണൻ കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: എല്ലാ ഗുണങ്ങളും എപ്പോഴും നിറഞ്ഞ, കിരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ചന്ദ്രനുപോലെയാണ് അവൻ.
ഭഗവന്കൃതകൃത്യോ ഽഹം യന്മേ ലോകഗുരുഃ സ്വയമ് । പ്രീതേന യദി ദാതവ്യോ വരോ മേ ശൃണു സുവ്രത ।। ൭.൧൦.
ഭഗവനേ, ലോകഗുരു എന്നെ നേരിട്ട് അഭിസംബോധന ചെയ്തതിനാൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. എങ്കിലും സ്നേഹത്താൽ ഒരു വരം നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അതു കേൾക്കൂ, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ.
പരമാപദ്ഗതസ്യാപി ധര്മേ മമ മതിര്ഭവേത് । അശിക്ഷിതം ച ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ഭഗവന്പ്രതിഭാതു മേ ।। ൭.൧൦.
എത്ര വലിയ അപകടത്തിലായാലും എന്റെ മനസ്സ് ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചിരിക്കട്ടെ. പഠിക്കാതിരുന്നാലും ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്തിന്റെ അറിവ് എനിക്ക് സ്വയം ലഭിക്കട്ടെ, ഭഗവനേ.
യാ യാ മേ ജായതേ ബുദ്ധിര്യേഷു യേഷ്വാശ്രമേഷു ച । സാ സാ ഭവതു ധര്മിഷ്ഠാ തം തു ധര്മം ച പാലയേ ।। ൭.൧൦.
എനിക്ക് ഏത് ആശ്രമത്തിലും, എപ്പോഴൊക്കെയോ മനസ്സിൽ ഉദയിക്കുന്ന ധാരണകൾ എല്ലാം നന്മയിലേക്കായിരിക്കും; ആ ധർമ്മം ഞാൻ എപ്പോഴും കാത്തുസൂക്ഷിക്കും.
ഏഷ മേ പരമോദാര വരഃ പരമകോ മതഃ । നഹി ധര്മാഭിരക്താനാം ലോകേ കിഞ്ചന ദുര്ലഭമ് ।। ൭.൧൦.
ഇതാണു എനിക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമവും മഹത്തായ അനുഗ്രഹം; കാരണം, ഈ ലോകത്ത് ധർമ്മത്തിൽ അർപ്പിതരായവർക്കു ലഭിക്കാത്തത് ഒന്നുമില്ല.
പുനഃ പ്രജാപതിഃ പ്രീതോ വിഭീഷണമുവാച ഹ । ധര്മിഷ്ഠസ്ത്വം യഥാ വത്സ തഥാ ചൈതദ്ഭവിഷ്യതി ।। ൭.൧൦.
പുനരായും സന്തോഷത്തോടെ പ്രജാപതി വിഭവീഷണനോട് പറഞ്ഞു: 'കുഞ്ഞേ, നീ ധർമ്മനിഷ്ഠനാണ്; അതുപോലെയായിരിക്കും.'
യസ്മാദ്രാക്ഷസയോനൌ തേ ജാതസ്യാമിത്രനാശന । നാധര്മേ ജായതേ ബുദ്ധിരമരത്വം ദദാമി തേ ।। ൭.൧൦.
ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, രാക്ഷസകുലത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടും നിന്റെ മനസ്സ് അധർമ്മത്തിലേക്കില്ലാത്തതിനാൽ, ഞാൻ നിന്നെ അമരനാക്കുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാ കുമ്ഭകര്ണായ വരം ദാതുമുപസ്ഥിതമ് । പ്രജാപതിം സുരാഃ സര്വേ വാക്യം പ്രാഞ്ജലയോ ഽബ്രുവന് ।। ൭.൧൦.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, കുംഭകർണ്ണന് വരം നൽകാൻ തയ്യാറായപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവന്മാരും കയ്യുകൂപ്പി പ്രജാപതിയോടു这样 പറഞ്ഞു.
ന താവത്കുമ്ഭകര്ണായ പ്രദാതവ്യോ വരസ്ത്വയാ । ജാനീഷേ ഹി യഥാ ലോകാംസ്ത്രാസയത്യേഷ ദുര്മതിഃ ।। ൭.൧൦.
കുംഭകർണ്ണന് വരം നൽകരുത്; ഇദ്ദേഹം എങ്ങനെയാണ് ലോകങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാം.
നന്ദനേ ഽപ്സരസഃ സപ്ത മഹേന്ദ്രാനുചരാ ദശ । അനേന ഭക്ഷിതാ ബ്രഹ്മന്നൃഷയോ മാനുഷാസ്തഥാ ।। ൭.൧൦.
നന്ദനവനത്തിൽ ഏഴ് അപ്സരസുകളും, മഹേന്ദ്രന്റെ പത്ത് അനുചിതരും, അതുപോലെ ചില ഋഷിമാരും മനുഷ്യരും ഇവൻ ഭക്ഷിച്ചു, ബ്രഹ്മാ.
അലബ്ധവരപൂര്വേണ യത്കൃതം രാക്ഷസേന തു । തദേഷ വരലബ്ധഃ സ്യാദ്ഭക്ഷയേദ്ഭുവനത്രയമ് ।। ൭.൧൦.
ഇവൻ വരം കിട്ടാതെ തന്നെ ചെയ്തതൊക്കെയും കണ്ടാൽ, വരം ലഭിച്ചാൽ മൂന്നു ലോകവും ഇവൻ വിഴുങ്ങും.
വരവ്യാജേന മോഹോ ഽസ്മൈ ദീയതാമമിതപ്രഭ । ലോകാനാം സ്വസ്തി ചൈവം സ്യാദ്ഭവേദസ്യ ച സന്നതിഃ ।। ൭.൧൦.
അമിതപ്രഭനേ, ഒരു വരദാനത്തിന്റെ പേരിൽ അവനു മായ ചൊല്ലിത്തരിക. അങ്ങനെ ലോകങ്ങൾക്കു ശാന്തിയും അവനു നിയന്ത്രണവും ഉണ്ടാകും.
ഏവമുക്തഃ സുരൈര്ബ്രഹ്മാ ഽചിന്തയത് പദ്മസമ്ഭവഃ । ചിന്തിതാ ചോപതസ്ഥേ ഽസ്യ പാര്ശ്വം ദേവീ സരസ്വതീ ।। ൭.൧൦.
ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ പദ്മത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവു ആലോചിച്ചു. ആ സമയത്ത് ദേവി സരസ്വതിയും അവന്റെ അരികിൽ പ്രത്യക്ഷയായി.
പ്രാഞ്ജലിഃ സാ തു പാര്ശ്വസ്ഥാ പ്രാഹ വാക്യം സരസ്വതീ । ഇയമസ്മ്യാഗതാ ദേവ കിം കാര്യം കരവാണ്യഹമ് ।। ൭.൧൦.
കൈകൂപ്പി അരികിൽ നിന്ന സരസ്വതി ചോദിച്ചു: 'പ്രഭോ, ഞാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു. എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ.'
പ്രജാപതിസ്തും താം പ്രാപ്താം പ്രാഹ വാക്യം സരസ്വതീമ് । വാണി ത്വം രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ഭവ യാ ദേവതേപ്സിതാ ।। ൭.൧൦.
പ്രജാപതി അവിടെ എത്തിയ സരസ്വതിയെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'വാണി, നീ ഈ ദേവത ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ രാക്ഷസാധിപന്റെ വാക്കായി മാറണം.'
തഥേത്യുക്ത്വാ പ്രവിഷ്ടാ സാ പ്രജാപതിരഥാബ്രവീത് । കുമ്ഭകര്ണ മഹാബാഹോ വരം വരയ യോ മതഃ ।। ൭.൧൦.
അവൾ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞ് അകത്തു കടന്നു. പിന്നെ സൃഷ്ടികർത്താവ് പറഞ്ഞു: 'കുംബകർണാ, വലിയ കൈകളുള്ളവനേ, നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വരം ചോദിക്കൂ.'
കുമ്ഭകര്ണസ്തു തദ്വാക്യം ശ്രുത്വാ വചനമബ്രവീത് । സ്വപ്തും വര്ഷാണ്യനേകാനി ദേവദേവ മമേപ്സിതമ് ।। ൭.൧൦.
കുംബകർണൻ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് പറഞ്ഞു: 'ദേവദേവനേ, എനിക്ക് ആഗ്രഹം ഉള്ളത് പല വർഷങ്ങൾ ഉറങ്ങാൻ കഴിയണമെന്നതാണ്.'
ഏവമസ്ത്വിതി തം ചോക്ത്വാ പ്രായാദ്ബ്രഹ്മാ സുരൈഃ സമമ് । ദേവീ സരസ്വതീ ചൈവ രാക്ഷസം തം ജഹൌ പുനഃ ।। ൭.൧൦.
'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരും ചേർന്ന് അവിടെ നിന്ന് പോയി. ദേവി സരസ്വതിയും ആ രാക്ഷസനെ വിട്ടു.
ബ്രഹ്മണാ സഹ ദേവേഷു ഗതേഷു ച നഭഃസ്ഥലമ് । വിമുക്തോ ഽസൌ സരസ്വത്യാ സ്വാം സഞ്ജ്ഞാം ച തതോ ഗതഃ ।। ൭.൧൦.
ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരും ആകാശത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, സരസ്വതിയുടെ ബാധയിൽ നിന്ന് അവൻ മോചിതനായി, തന്റെ യഥാർത്ഥ ബോധം തിരിച്ചുപിടിച്ചു.
കുമ്ഭകര്ണസ്തു ദുഷ്ടാത്മാ ചിന്തയാമാസ ദുഃഖിതഃ । ഈദൃശം കിമിദം വാക്യം മമാദ്യ വദനാച്ച്യുതമ് ।। ൭.൧൦.
കുമ്പകര്ണന് ദുഷ്ടചിത്തനായി ദുഃഖത്തോടെ ചിന്തിച്ചു: 'എന്താണ് ഇത്രയും വിചിത്രമായ വാക്കുകള് എന്റെ വായില്നിന്ന് ഇപ്പോള് പുറത്ത് വന്നത്?'
അഹം വ്യാമോഹിതോ ദേവൈരിതി മന്യേ തദാ ഽ ഽഗതൈഃ । ഏവം ലബ്ധവരാഃ സര്വേ ഭ്രാതരോ ദീപ്തതേജസഃ । ശ്ലേഷ്മാതകവനം ഗത്വാ തത്ര തേ ന്യവസന്സുഖമ് ।। ൭.൧൦.
'അപ്പോള് ദേവന്മാര് എന്നെ ഭ്രമിപ്പിച്ചതാണെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു.' അങ്ങനെ, അതീവ തേജസ്സുള്ള സഹോദരന്മാര് എല്ലാവരും വരങ്ങള് ലഭിച്ച ശേഷം ശ്ലേഷ്മാതകവനത്തിലേക്ക് പോയി അവിടെ സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ചു.
സുമാലീ വരലബ്ധാംസ്തു ജ്ഞാത്വാ ചൈതാന്നിശാചരാന് । ഉദതിഷ്ഠദ്ഭയം ത്യക്ത്വാ സാനുഗഃ സ രസാതലാത് ।। ൭.൧൧.
സുമാലി ഈ നിശാചരന്മാര് വരങ്ങള് ലഭിച്ചതായി അറിഞ്ഞു, ഭയം വിട്ട് തന്റെ അനുചിതരോടൊപ്പം പാതാളത്തില് നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു.
മാരീചശ്ച പ്രഹസ്തശ്ച വിരൂപാക്ഷോ മഹോദരഃ । ഉദതിഷ്ഠന്സുസംരബ്ധാഃ സചിവാസ്തസ്യ രക്ഷസഃ ।। ൭.൧൧.
മാരീചനും പ്രഹസ്തനും വിരൂപാക്ഷനും മഹോദരനും—ആ രാക്ഷസന്റെ മന്ത്രിമാര്—വളരെ ഉത്സാഹത്തോടെ പുറത്ത് വന്നു.
സുമാലീ സചിവൈഃ സാര്ധം വൃതോ രാക്ഷസപുങ്ഗവൈഃ । അഭിഗമ്യ ദശഗ്രീവം പരിഷ്വജ്യേദമബ്രവീത് ।। ൭.൧൧.
സുമാലി തന്റെ മന്ത്രിമാരോടും പ്രധാന രാക്ഷസന്മാരോടും കൂടെ ദശഗ്രീവനോടു സമീപിച്ചു, അവനെ അണഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ദിഷ്ട്യാ തേ വത്സ സമ്പ്രാപ്തശ്ചിന്തിതോ ഽയം മനോരഥഃ । യസ്ത്വം ത്രിഭുവനശ്രേഷ്ഠാല്ലബ്ധവാന്വരമുത്തമമ് ।। ൭.൧൧.
'കുഞ്ഞേ, ഭാഗ്യവശാല് നീ ആഗ്രഹിച്ച ഇച്ഛ പൂര്ത്തിയായി; നീ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും ശ്രേഷ്ഠനില് നിന്ന് ഉത്തമമായ വരം ലഭിച്ചു.'