ശീഘ്രം വരയ ധര്മജ്ഞ വരോ യസ്തേ ഽഭികാങ്ക്ഷിതഃ । കം തേ കാമം കരോമ്യദ്യ ന വൃഥാ തേ പരിശ്രമഃ ।। ൭.൧൦.
നീ ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, വേഗത്തിൽ ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കു; നിനക്ക് ഏറ്റവും ആഗ്രഹമുള്ളത് ചോദിക്കു. ഇന്നാണ് ഞാൻ നിന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റുക. നിന്റെ പരിശ്രമം വെറുതെയായില്ല.'
അഥാബ്രവീദൃശഗ്രീവഃ പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ । പ്രണമ്യ ശിരസാ ദേവം ഹര്ഷഗദ്ഗദയാ ഗിരാ ।। ൭.൧൦.
അപ്പോൾ ദശമുഖൻ, മനസ്സിൽ ആനന്ദം നിറഞ്ഞ്, തലകുന്നിച്ച് ദേവനെ നമസ്കരിച്ചു, സന്തോഷത്തിൽ വാക്ക് തളർന്നുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
ഭഗവന്പ്രാണിനാം നിത്യം നാന്യത്ര മരണാദ്ഭയമ് । നാസ്തി മൃത്യുസമഃ ശത്രുരമരത്വമഹം വൃണേ ।। ൭.൧൦.
'പ്രഭോ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും മരണമാണ് എപ്പോഴും ഭയം; മരണത്തേക്കാൾ വലിയ ശത്രു ഇല്ല. എന്നെ മരണമില്ലാത്തവനാക്കണമെന്നു ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു.'
ഏവമുക്തസ്തദാ ബ്രഹ്മാ ദശഗ്രീവമുവാച ഹ । നാസ്തി സര്വാമരത്വം തേ വരമന്യം വൃണീഷ്വ മേ ।। ൭.൧൦.
അങ്ങനെ ദശമുഖൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് സർവ്വമരണരഹിതത്വം ലഭിക്കില്ല; മറ്റൊരു വരം ചോദിക്കൂ.'
ഏവമുക്തേ തദാ രാമ ബ്രഹ്മണാ ലോകകര്തൃണാ । ദശഗ്രീവ ഉവാചേദം കൃതാഞ്ജലിരഥാഗ്രതഃ ।। ൭.൧൦.
ബ്രഹ്മാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദശമുഖൻ കൈകൂപ്പി അവന്റെ മുന്നിൽ നിന്നുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
സുപര്ണനാഗയക്ഷാണാം ദൈത്യദാനവരക്ഷസാമ് । അവധ്യോ ഽഹം പ്രജാധ്യക്ഷ ദേവതാനാം ച ശാശ്വത ।। ൭.൧൦.
'സകല ജീവികളുടെ അധിപതിയേ, ഗരുഡന്മാർക്കും, നാഗന്മാർക്കും, യക്ഷന്മാർക്കും, ദൈത്യന്മാർക്കും, ദാനവന്മാർക്കും, രാക്ഷസന്മാർക്കും, ദേവന്മാർക്കും എനിക്ക് ഒരിക്കലും മരണം സംഭവിക്കരുത്.'
നഹി ചിന്താ മമാന്യേഷു പ്രാണിഷ്വമരപൂജിത । തൃണഭൂതാ ഹി തേ മന്യേ പ്രാണിനോ മാനുഷാദയഃ ।। ൭.൧൦.
'മറ്റു ജീവികളോട് എനിക്ക് ഭയം ഇല്ല, മഹാമനനേ; മനുഷ്യന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും ഞാൻ പുല്ലുപോലെയാണ് കരുതുന്നത്.'
ഏവമുക്തസ്തു ധര്മാത്മാ ദശഗ്രീവേണ രക്ഷസാ । ഉവാച വചനം ദേവഃ സഹ ദേവൈഃ പിതാമഹഃ ।। ൭.൧൦.
ധർമ്മം പാലിക്കുന്ന ദശമുഖൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, ദേവന്മാരോടൊപ്പം പിതാമഹൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഭവിഷ്യത്യേവമേതത്തേ വചോ രാക്ഷസപുങ്ഗവ । ഏവമുക്ത്വാ തു തം രാമ ദശഗ്രീവം പിതാമഹഃ ।। ൭.൧൦.
'രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെയാകും.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പിതാമഹൻ ദശമുഖനോടു പറഞ്ഞു.
ശൃണു ചാപി വരോ ഭൂയഃ പ്രീതസ്യേഹ ശുഭോ മമ । ഹുതാനി യാനി ശീര്ഷാണി പൂര്വമഗ്നൌ ത്വയാനഘ ।। ൭.൧൦.
'നിനക്കായി ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ മറ്റൊരു നല്ല വരവും നൽകുന്നു: നീ മുമ്പ് അഗ്നിയിൽ അർപ്പിച്ച തലകൾ, ദോഷരഹിതനായ രാക്ഷസാ, വീണ്ടും നിനക്കു ലഭിക്കും.'
പുനസ്താനി ഭവിഷ്യന്തി തഥൈവ തവ രാക്ഷസ । വിതരാമീഹ തേ സൌമ്യ വരം ചാന്യം ദുരാസദമ് ।। ൭.൧൦.
'രാക്ഷസാ, അവ തന്നെ തലകൾ വീണ്ടും നിനക്ക് ലഭിക്കും. സുമുഖനേ, ഞാൻ നിനക്കു മറ്റൊരു ദുർലഭമായ വരവും നൽകുന്നു.'
ഛന്ദതസ്തവ രൂപം ച മനസാ യദ്യഥേപ്സിതമ് । ഭവിഷ്യതി ന സന്ദേഹോ മദ്വരാത്തവരാക്ഷസ ।। ൭.൧൦.
'രാക്ഷസന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനേ, എന്റെ വരത്താൽ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള രൂപം നിനക്കു ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.'
ഏവം പിതാമഹോക്തസ്യ ദശഗ്രീവസ്യ രക്ഷസഃ । അഗ്നൌ ഹുതാനി ശീര്ഷാണി പുനസ്താന്യുത്ഥിതാനി വൈ ।। ൭.൧൦.
പിതാമഹൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, ദശമുഖൻ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിച്ച തലകൾ വീണ്ടും ഉയർന്ന് വന്നുവെന്ന് സത്യമായിത്തന്നെ.
ഏവമുക്ത്വാ തു തം രാമ ദശഗ്രീവം പിതാമഹഃ । വിഭീഷണമഥോവാച വാക്യം ലോകപിതാമഹഃ ।। ൭.൧൦.
അങ്ങനെ ദശമുഖനോട് പറഞ്ഞശേഷം, രാമാ, ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹൻ വിഭീഷണനോടു പറഞ്ഞു.
വിഭീഷണ ത്വയാ വത്സ ധര്മസംഹിതബുദ്ധിനാ । പരിതുഷ്ടോ ഽസ്മി ധര്മാത്മന്വരം വരയ സുവ്രത ।। ൭.൧൦.
'വിഭീഷണാ, നീ ധർമ്മബുദ്ധിയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവനാണ്. ഞാൻ നിന്നിൽ സന്തോഷവാനാണ്; സദാചാരനേ, ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കു.'
വിഭീഷണസ്തു ധര്മാത്മാ വചനം പ്രാഹ സാഞ്ജലിഃ । വൃതഃ സര്വഗുണൈര്നിത്യം ചന്ദ്രമാ രശ്മിഭിര്യഥാ ।। ൭.൧൦.
ധർമ്മാത്മാവായ വിഭീഷണൻ കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: എല്ലാ ഗുണങ്ങളും എപ്പോഴും നിറഞ്ഞ, കിരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ചന്ദ്രനുപോലെയാണ് അവൻ.
ഭഗവന്കൃതകൃത്യോ ഽഹം യന്മേ ലോകഗുരുഃ സ്വയമ് । പ്രീതേന യദി ദാതവ്യോ വരോ മേ ശൃണു സുവ്രത ।। ൭.൧൦.
ഭഗവനേ, ലോകഗുരു എന്നെ നേരിട്ട് അഭിസംബോധന ചെയ്തതിനാൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. എങ്കിലും സ്നേഹത്താൽ ഒരു വരം നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അതു കേൾക്കൂ, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ.
പരമാപദ്ഗതസ്യാപി ധര്മേ മമ മതിര്ഭവേത് । അശിക്ഷിതം ച ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ഭഗവന്പ്രതിഭാതു മേ ।। ൭.൧൦.
എത്ര വലിയ അപകടത്തിലായാലും എന്റെ മനസ്സ് ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചിരിക്കട്ടെ. പഠിക്കാതിരുന്നാലും ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്തിന്റെ അറിവ് എനിക്ക് സ്വയം ലഭിക്കട്ടെ, ഭഗവനേ.
യാ യാ മേ ജായതേ ബുദ്ധിര്യേഷു യേഷ്വാശ്രമേഷു ച । സാ സാ ഭവതു ധര്മിഷ്ഠാ തം തു ധര്മം ച പാലയേ ।। ൭.൧൦.
എനിക്ക് ഏത് ആശ്രമത്തിലും, എപ്പോഴൊക്കെയോ മനസ്സിൽ ഉദയിക്കുന്ന ധാരണകൾ എല്ലാം നന്മയിലേക്കായിരിക്കും; ആ ധർമ്മം ഞാൻ എപ്പോഴും കാത്തുസൂക്ഷിക്കും.
ഏഷ മേ പരമോദാര വരഃ പരമകോ മതഃ । നഹി ധര്മാഭിരക്താനാം ലോകേ കിഞ്ചന ദുര്ലഭമ് ।। ൭.൧൦.
ഇതാണു എനിക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമവും മഹത്തായ അനുഗ്രഹം; കാരണം, ഈ ലോകത്ത് ധർമ്മത്തിൽ അർപ്പിതരായവർക്കു ലഭിക്കാത്തത് ഒന്നുമില്ല.
പുനഃ പ്രജാപതിഃ പ്രീതോ വിഭീഷണമുവാച ഹ । ധര്മിഷ്ഠസ്ത്വം യഥാ വത്സ തഥാ ചൈതദ്ഭവിഷ്യതി ।। ൭.൧൦.
പുനരായും സന്തോഷത്തോടെ പ്രജാപതി വിഭവീഷണനോട് പറഞ്ഞു: 'കുഞ്ഞേ, നീ ധർമ്മനിഷ്ഠനാണ്; അതുപോലെയായിരിക്കും.'
യസ്മാദ്രാക്ഷസയോനൌ തേ ജാതസ്യാമിത്രനാശന । നാധര്മേ ജായതേ ബുദ്ധിരമരത്വം ദദാമി തേ ।। ൭.൧൦.
ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനേ, രാക്ഷസകുലത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടും നിന്റെ മനസ്സ് അധർമ്മത്തിലേക്കില്ലാത്തതിനാൽ, ഞാൻ നിന്നെ അമരനാക്കുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാ കുമ്ഭകര്ണായ വരം ദാതുമുപസ്ഥിതമ് । പ്രജാപതിം സുരാഃ സര്വേ വാക്യം പ്രാഞ്ജലയോ ഽബ്രുവന് ।। ൭.൧൦.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, കുംഭകർണ്ണന് വരം നൽകാൻ തയ്യാറായപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവന്മാരും കയ്യുകൂപ്പി പ്രജാപതിയോടു这样 പറഞ്ഞു.
ന താവത്കുമ്ഭകര്ണായ പ്രദാതവ്യോ വരസ്ത്വയാ । ജാനീഷേ ഹി യഥാ ലോകാംസ്ത്രാസയത്യേഷ ദുര്മതിഃ ।। ൭.൧൦.
കുംഭകർണ്ണന് വരം നൽകരുത്; ഇദ്ദേഹം എങ്ങനെയാണ് ലോകങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാം.
നന്ദനേ ഽപ്സരസഃ സപ്ത മഹേന്ദ്രാനുചരാ ദശ । അനേന ഭക്ഷിതാ ബ്രഹ്മന്നൃഷയോ മാനുഷാസ്തഥാ ।। ൭.൧൦.
നന്ദനവനത്തിൽ ഏഴ് അപ്സരസുകളും, മഹേന്ദ്രന്റെ പത്ത് അനുചിതരും, അതുപോലെ ചില ഋഷിമാരും മനുഷ്യരും ഇവൻ ഭക്ഷിച്ചു, ബ്രഹ്മാ.
അലബ്ധവരപൂര്വേണ യത്കൃതം രാക്ഷസേന തു । തദേഷ വരലബ്ധഃ സ്യാദ്ഭക്ഷയേദ്ഭുവനത്രയമ് ।। ൭.൧൦.
ഇവൻ വരം കിട്ടാതെ തന്നെ ചെയ്തതൊക്കെയും കണ്ടാൽ, വരം ലഭിച്ചാൽ മൂന്നു ലോകവും ഇവൻ വിഴുങ്ങും.
വരവ്യാജേന മോഹോ ഽസ്മൈ ദീയതാമമിതപ്രഭ । ലോകാനാം സ്വസ്തി ചൈവം സ്യാദ്ഭവേദസ്യ ച സന്നതിഃ ।। ൭.൧൦.
അമിതപ്രഭനേ, ഒരു വരദാനത്തിന്റെ പേരിൽ അവനു മായ ചൊല്ലിത്തരിക. അങ്ങനെ ലോകങ്ങൾക്കു ശാന്തിയും അവനു നിയന്ത്രണവും ഉണ്ടാകും.
ഏവമുക്തഃ സുരൈര്ബ്രഹ്മാ ഽചിന്തയത് പദ്മസമ്ഭവഃ । ചിന്തിതാ ചോപതസ്ഥേ ഽസ്യ പാര്ശ്വം ദേവീ സരസ്വതീ ।। ൭.൧൦.
ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ പദ്മത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവു ആലോചിച്ചു. ആ സമയത്ത് ദേവി സരസ്വതിയും അവന്റെ അരികിൽ പ്രത്യക്ഷയായി.
പ്രാഞ്ജലിഃ സാ തു പാര്ശ്വസ്ഥാ പ്രാഹ വാക്യം സരസ്വതീ । ഇയമസ്മ്യാഗതാ ദേവ കിം കാര്യം കരവാണ്യഹമ് ।। ൭.൧൦.
കൈകൂപ്പി അരികിൽ നിന്ന സരസ്വതി ചോദിച്ചു: 'പ്രഭോ, ഞാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു. എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ.'
പ്രജാപതിസ്തും താം പ്രാപ്താം പ്രാഹ വാക്യം സരസ്വതീമ് । വാണി ത്വം രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ഭവ യാ ദേവതേപ്സിതാ ।। ൭.൧൦.
പ്രജാപതി അവിടെ എത്തിയ സരസ്വതിയെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'വാണി, നീ ഈ ദേവത ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ രാക്ഷസാധിപന്റെ വാക്കായി മാറണം.'