സുപര്ണം ഗിരിസങ്കാശം വൈനതേയമഥാസ്ഥിതഃ । രാക്ഷസാനാമഭാവായ യയൌ തൂര്ണതരം പ്രഭുഃ ।। ൭.൬.
പർവതത്തോട് സാമ്യമുള്ള ഗരുഡന്റെ മേൽ കയറി, പ്രഭു രാക്ഷസന്മാരുടെ നാശത്തിനായി വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
സുപര്ണപൃഷ്ഠേ സ ബഭൌ ശ്യാമഃ പീതാമ്ബരോ ഹരിഃ । കാഞ്ചനസ്യ ഗിരേഃ ശൃങ്ഗേ സതഡിത്തോയദോ യഥാ ।। ൭.൬.
കറുത്തവണ്ണവും മഞ്ഞ വസ്ത്രവും ധരിച്ച ഹരി, ഗരുഡന്റെ പുറത്ത്, പൊന്നുപർവതത്തിന്റെ ചുവടിൽ മിന്നൽകൊണ്ടുള്ള മഴമേഘംപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
സ സിദ്ധദേവര്ഷിമഹോരഗൈശ്ച ഗന്ധര്വയക്ഷൈരുപഗീയമാനഃ । സമാസസാദാസുരസൈന്യശത്രൂംശ്ചക്രാസിശാര്ങ്ഗായുധശങ്ഖപാണിഃ ।। ൭.൬.
സിദ്ധന്മാർ, ദേവർഷിമാർ, മഹാനാഗങ്ങൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ എന്നിവരുടെ സ്തുതികളോടെ, ചക്രം, വാൾ, വിൽ, ശംഖം കൈവശം വച്ച്, അസുരസൈന്യത്തെയും അവരുടെ നായകരെയും സമീപിച്ചു.
സുപര്ണപക്ഷാനിലനുന്നപക്ഷം ഭ്രമത്പതാകം പ്രവികീര്ണശസ്ത്രമ് । ചചാല തദ്രാക്ഷസരാജസൈന്യം ചലോപലം നീല ഇവാചലേന്ദ്രഃ ।। ൭.൬.
ഗരുഡന്റെ ചിറകിൽ നിന്നുള്ള കാറ്റിൽ പതാകകൾ ചുറ്റി, ആയുധങ്ങൾ ചിതറിനിന്നു, ആ രാക്ഷസരാജാവിന്റെ സൈന്യം നീലപർവതം കല്ലുകൊണ്ട് അടിച്ചപ്പോൾ ചലിക്കുന്നതുപോലെ വിറച്ചു.
തതഃ ശരൈഃ ശോണിതമാംസരൂഷിതൈര്യുഗാന്തവൈശ്വാനരതുല്യവിഗ്രഹൈഃ । നിശാചരാഃ സമ്പരിവാര്യ മാധവം വരായുധൈര്നിര്ബിഭിദുഃ സഹസ്രശഃ ।। ൭.൬.
അപ്പോൾ രാത്രി സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാർ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ചേർന്ന് മാധവനെ ചുറ്റി, രക്തവും മാംസവും പുരണ്ട ഭയങ്കരമായ അമ്പുകളും മികച്ച ആയുധങ്ങളും കൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
നാരായണഗിരിം തേ തു ഗര്ജന്തോ രാക്ഷസാമ്ബുദാഃ । വവര്ഷുഃ ശരവര്ഷേണ വര്ഷേണേവാദ്രിമമ്ബുദാഃ ।। ൭.൭.
അവിടെ രാക്ഷസന്മാർ മേഘങ്ങൾ പോലെ ഗർജിച്ച്, നാരായണഗിരിയെ അമ്പുകളുടെ മഴപെയ്യിച്ച് ചുറ്റി, മേഘങ്ങൾ പർവതത്തിൽ മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ ആക്രമിച്ചു.
ശ്യാമാവദാതസ്തൈര്വിഷ്ണുര്നീലൈര്നക്തഞ്ചരോത്തമൈഃ । വൃതോ ഽഞ്ജനഗിരീവാസീത് വര്ഷമാണൈഃ പയോധരൈഃ ।। ൭.൭.
ആ ഇരുണ്ടതും വെളുത്തതുമായ മികച്ച രാത്രി സഞ്ചാരികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട വിഷ്ണു, മഴയുമായി ചുറ്റപ്പെട്ട കജൾപർവതംപോലെ നിലകൊണ്ടു.
ശലഭാ ഇവ കേദാരം മശകാ ഇവ പര്വതമ് । യഥാമൃതഘടം ദംശാ മകരാ ഇവ ചാര്ണവമ് ।। ൭.൭.
പുഴുവുകൾ വയലിൽ ചേരുന്നതുപോലെയും, കൊതുകുകൾ പർവതത്തിൽ ചേരുന്നതുപോലെയും, ഈച്ചകൾ അമൃതം നിറഞ്ഞ പാത്രത്തിൽ ചേരുന്നതുപോലെയും, മുതലകൾ സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നതുപോലെയും,
തഥാ രക്ഷോധനുര്മുക്താ വജ്രാനിലമനോജവാഃ । ഹരിം വിശന്തി സ്മ ശരാ ലോകാ ഇവ വിപര്യയേ ।। ൭.൭.
അങ്ങനെ തന്നെയാണ് രാക്ഷസന്മാരുടെ വില്ലുകളിൽ നിന്ന് വിട്ടുവിട്ട, കാറ്റുപോലെയും ഇടിമിന്നലുപോലെയും വേഗമുള്ള അമ്പുകൾ ഹരിയുടെ ശരീരത്തിൽ ലോകങ്ങൾ പ്രളയത്തിൽ ലയിക്കുന്നതുപോലെ കയറിയത്.
സ്യന്ദനൈഃ സ്യന്ദനഗതാ ഗജൈശ്ച ഗജപൃഷ്ഠഗാഃ । അശ്വാരോഹാസ്തഥാശ്വൈശ്ച പാദാതാശ്ചാമ്ബരേ സ്ഥിതാഃ ।। ൭.൭.
രഥങ്ങളിൽ കയറിയവരും, ആനകളിൽ കയറിയവരും, കുതിരപ്പുറത്തുള്ളവരും, കാല്നടയാളികളും, ആകാശത്തിൽ നിലകൊണ്ടവരും അങ്ങനെ എല്ലാവരും മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
രാക്ഷസേന്ദ്രാ ഗിരിനിഭാഃ ശരൈഃ ശക്ത്യൃഷ്ടിതോമരൈഃ । നിരുഛ്വാസം ഹരിം ചക്രുഃ പ്രാണായാമാ ഇവ ദ്വിജമ് ।। ൭.൭.
പർവതംപോലെയുള്ള രാക്ഷസാധിപന്മാർ അമ്പുകളും കുന്തങ്ങളും ഉഗ്രായുധങ്ങളും കൊണ്ട് ഹരിയെ ആക്രമിച്ചു, ശ്വാസം പിടിച്ച ബ്രാഹ്മണനെപ്പോലെ അവനെ ശ്വാസം മുട്ടിച്ചു.
നിശാചരൈസ്താഡ്യമാനോ മീനൈരിവ മഹോദധിഃ । ശാര്ങ്ഗമായമ്യ ദുര്ധര്ഷോ രാക്ഷസേഭ്യോ ഽസൃജച്ഛരാന് ।। ൭.൭.
രാത്രിസഞ്ചാരികൾ വലിയ സമുദ്രം മീനുകൾ ആക്രമിക്കുന്നതുപോലെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, ജയിക്കാനാവാത്തവൻ തന്റെ ശാർംഗം വില്ല് പിടിച്ച് രാക്ഷസന്മാരെ향െ അമ്പുകൾ വിട്ടു.
ശരൈഃ പൂര്ണായതോത്സൃഷ്ടൈര്വജ്രവക്ത്രൈര്മനോജവൈഃ । ചിച്ഛേദ വിഷ്ണുര്നിശിതൈഃ ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ ।। ൭.൭.
വിപുലമായി വലിച്ചുവിട്ട, മനസ്സുപോലെയും ഇടിമിന്നലുപോലെയും ശക്തിയുള്ള കൂരിയ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് വിഷ്ണു നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് ശത്രുക്കളെ വെട്ടി വീഴ്ത്തി.
വിദ്രാവ്യ ശരവര്ഷേണ വര്ഷാ വായുരിവോത്ഥിതമ് । പാഞ്ചജന്യം മഹാശങ്ഖം പ്രദധ്മൌ പുരുഷോത്തമഃ ।। ൭.൭.
അമ്പുകളുടെ മഴ കാറ്റ് മഴയൊഴിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ തല്ലിച്ചോടിച്ച ശേഷം, പരമപുരുഷൻ മഹാശംഖമായ പാഞ്ചജന്യം മുഴക്കി.
സോ ഽമ്ബുജോ ഹരിണാ ധ്മാതഃ സര്വപ്രാണേന ശങ്ഖരാട് । രരാസ ഭീമനിര്ഹാദസ്ത്രൈലോക്യം വ്യഥയന്നിവ ।। ൭.൭.
ഹരിയുടെ മുഴുവൻ ശക്തിയോടെ മുഴക്കിയ ആ ശംഖം ഭയങ്കരമായ ശബ്ദത്തോടെ മുഴങ്ങി, മൂന്നു ലോകവും നടുങ്ങുന്നതുപോലെ തോന്നിച്ചു.
ശങ്ഖരാജരവഃ സോ ഽഥ ത്രാസയാമാസ രാക്ഷസാന് । മൃഗരാജ ഇവാരണ്യേ സമദാനിവ കുഞ്ജരാന് ।। ൭.൭.
ശംഖത്തിന്റെ ആ ശബ്ദം രാക്ഷസന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തി, കാട്ടിൽ സിംഹം അഭിമാനത്തോടെ കയറിയ ആനകളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ.
ന ശേകുരശ്വാഃ സംസ്ഥാതും വിമദാഃ കുഞ്ജരാഭവന് । സ്യന്ദനേഭ്യശ്ച്യുതാ വീരാഃ ശങ്ഖരാവിതദുര്ബലാഃ ।। ൭.൭.
ആശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ട കുതിരകൾ നിലനിൽക്കാനാവാതെ ആനകളായി മാറി; ശംഖത്തിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് വീരന്മാർ ദുർബലരായി രഥങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണു.
ശാര്ങ്ഗചാപവിനിര്മുക്താ വജ്രതുല്യാനനാഃ ശരാഃ । വിദാര്യ താനി രക്ഷാംസി സുപുങ്ഖാ വിവിശുഃ ക്ഷിതിമ് ।। ൭.൭.
ശാർംഗം വില്ലിൽ നിന്ന് വിട്ടുവിട്ട, ഇടിമിന്നലുപോലെയുള്ള അമ്പുകൾ രാക്ഷസന്മാരെ തുളച്ചു, നല്ലപോലുള്ള അമ്പുകൾ ഭൂമിയിൽ കയറി.
ഭിദ്യമാനാഃ ശരൈഃ സങ്ഖ്യേ നാരായണകരച്യുതൈഃ । നിപേതൂ രാക്ഷസാ ഭൂമൌ ശൈലാ വജ്രഹതാ ഇവ ।। ൭.൭.
നാരായണന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് വിട്ടുവിട്ട അമ്പുകൾ യുദ്ധത്തിൽ തട്ടി, രാക്ഷസന്മാർ ഇടിമിന്നലേറ്റ് തകർന്ന പർവതങ്ങൾപോലെ നിലത്ത് വീണു.
വ്രണാനി പരഗാത്രേഭ്യോ വിഷ്ണുചക്രകൃതാനി വൈ । അസൃക്ക്ഷരന്തി ധാരാഭിഃ സ്വര്ണധാരാ ഇവാചലാഃ ।। ൭.൭.
വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രം ശത്രുക്കളുടെ ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയ മുറിവുകളിൽ നിന്ന് രക്തം ഒഴുകി, പർവതങ്ങളിൽ ഒഴുകുന്ന പൊൻതാരകളെപ്പോലെ.
ശങ്ഖരാജരവശ്ചാപി ശാര്ങ്ഗചാപരസ്വസ്തഥാ । രാക്ഷസാനാം രവാംശ്ചാപി ഗ്രസതേ വൈഷ്ണവോ രവഃ ।। ൭.൭.
ശംഖത്തിന്റെ ശബ്ദവും ശാർംഗം വില്ലിന്റെയും മറ്റും ശബ്ദവും രാക്ഷസന്മാരുടെ നിലവിളികളും എല്ലാം വിഷ്ണുവിന്റെ മഹാശബ്ദത്തിൽ ലയിച്ചു.
തേഷാം ശിരോധരാന്ധൂതാഞ്ഛരധ്വജധനൂംഷി ച । രഥാന്പതാകാസ്തൂണീരാംശ്ചിച്ഛേദ സ ഹരിഃ ശരൈഃ ।। ൭.൭.
ഹരി തന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവരുടെ തലകളും കൊടികളും വില്ലുകളും രഥങ്ങളും പതാകകളും അമ്പച്ചുമടികളും വെട്ടി തകർത്ത് വീഴ്ത്തി.
സൂര്യാദിവ കരാ ഘോരാ ഊര്മയഃ സാഗരാദിവ । പര്വതാദിവ നാഗേന്ദ്രാ ധാരൌഘാ ഇവ ചാമ്ബുദാത് ।। ൭.൭.
സൂര്യന്റെ കഠിനമായ കിരണങ്ങൾപോലെയും, സമുദ്രത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന തിരകൾപോലെയും, പർവ്വതങ്ങൾ അഗ്നിസർപ്പന്റെ ചലനത്തിൽ കുലുങ്ങുന്നതുപോലെയും, മഴമേഘത്തിൽ നിന്നു ഒഴുകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾപോലെയും,
തഥാ ശാര്ങ്ഗവിനിര്മുക്താഃ ശരാ നാരായണേരിതാഃ । നിര്ധാവന്തീഷവസ്തൂര്ണം ശതശോഥ സഹസ്രശഃ ।। ൭.൭.
അങ്ങനെ തന്നെ, നാരായണൻ ശാരംഗം വെടിഞ്ഞ് വിട്ട അമ്പുകൾ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടുവന്നു.
ശരഭേണ യഥാ സിംഹാഃ സിംഹേന ദ്വിരദാ യഥാ । ദ്വിരദേന യഥാ വ്യാഘ്രാ വ്യാഘ്രേണ ദ്വീപിനോ യഥാ ।। ൭.൭.
ശരഭൻ സിംഹങ്ങളെ തോൽപ്പിക്കുന്നതുപോലെയും, സിംഹം ആനയെ കീഴടക്കുന്നതുപോലെയും, ആന കടുവയെ വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെയും, കടുവ ചിതലിനെ കീഴടക്കുന്നതുപോലെയും,
ദ്വീപിനേവ യഥാ ശ്വാനഃ ശുനാ മാര്ജാരകാ യഥാ । മാര്ജാരേണ യഥാ സര്പാഃ സര്പേണ ച യഥാ ഽ ഽഖവഃ ।। ൭.൭.
ചിതൽ നായയെ തോൽപ്പിക്കുന്നതുപോലെയും, നായ പൂച്ചയെ കീഴടക്കുന്നതുപോലെയും, പൂച്ച പാമ്പിനെ കീഴടക്കുന്നതുപോലെയും, പാമ്പു എലിയെ പിടിക്കുന്നതുപോലെയും,
തഥാ തേ രാക്ഷസാഃ സര്വേ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ । ദ്രവന്തി ദ്രാവിതാശ്ചന്യേ ശായിതാശ്ച മഹീതലേ ।। ൭.൭.
അങ്ങനെ തന്നെ, വിശേഷശക്തിയുള്ള വിഷ്ണുവാൽ ആർക്കും തുല്യരല്ലാത്ത രാക്ഷസന്മാർ ഒക്കെ തോറ്റു; ചിലർ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു, മറ്റുള്ളവർ നിലത്ത് വീണു.
രാക്ഷസാനാം സഹസ്രാണി നിഹത്യ മധുസൂദനഃ । വാരിജം പൂരയാമാസ തോയദം സുരരാഡിവ ।। ൭.൭.
രാക്ഷസന്മാരെ ആയിരക്കണക്കിന് കൊല്ലപ്പെട്ട ശേഷം, മധുസൂദനൻ ആ യുദ്ധഭൂമി വെള്ളം നിറക്കുന്ന ദേവരാജാവിനെപ്പോലെ നിറച്ചു.
നാരായണശരത്രസ്തം ശങ്ഖനാദസുവിഹ്വലമ് । യയൌ ലങ്കാമഭിമുഖം പ്രഭഗ്നം രാക്ഷസം ബലമ് ।। ൭.൭.
നാരായണന്റെ അമ്പുകൾക്കും ശംഖനാദത്തിന്റെ ഭയത്തിനും കീഴിൽ തകർന്ന രാക്ഷസസേന ലങ്കയിലേക്കു രക്ഷപെട്ടോടി.
പ്രഭഗ്നേ രാക്ഷസബലേ നാരായണശരാഹതേ । സുമാലീ ശരവര്ഷേണ നിവവാര രണേ ഹരിമ് ।। ൭.൭.
രാക്ഷസസേന നാരായണന്റെ അമ്പുകളിൽ തകർന്നപ്പോൾ, സുമാലി അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ യുദ്ധത്തിൽ ഹരിയെ പ്രതിരോധിച്ചു.