സംഹ്രാദിഃ പ്രഘസശ്ചൈവ ഭാസകര്ണശ്ച രാക്ഷസഃ । രാകാ പുഷ്പോത്കടാ ചൈവ കൈകസീ ച ശുചിസ്മിതാ ൭.൫.
സംഹ്രാദി, പ്രഘാസൻ, ഭാസകർണൻ എന്ന രാക്ഷസൻ; രാകാ, പുഷ്പോത്കട, ശുചിസ്മിതയായ കൈകസി.
മാലേസ്തു വസുധാ നാമ ഗന്ധര്വീ രൂപശാലിനീ । ഭാര്യാസീത്പദ്മപത്രാക്ഷീ സ്വക്ഷീ യക്ഷീവരോപമാ ।। ൭.൫.
മാലിയുടെ ഭാര്യയുടെ പേര് വസുധ; അവള് ഗന്ധർവ്വി, അത്യന്തം മനോഹരിയായിരുന്നു, താമരപ്പൂവിന്റെ ഇലപോലെയുള്ള കണ്ണുകളും, സ്വന്തം സഹോദരിയുമായ യക്ഷി സദൃശമായ രൂപവും അവള്ക്കുണ്ടായിരുന്നു.
സുമാലേരനുജസ്തസ്യാം ജനയാമാസ യത് പ്രഭോ । അപത്യം കഥ്യമാനം തു മയാ ത്വം ശൃണു രാഘവ ।। ൭.൫.
സുമാലിയുടെ ഇളയ സഹോദരൻ അവളിൽ ജനിപ്പിച്ച മകനെയാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്, രാഘവ, നീ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കണം.
അനിലശ്ചാനലശ്ചൈവ ഹരഃ സമ്പാതിരേവ ച । ഏതേ വിഭീഷണാമാത്യാ മാലേയാസ്തു നിശാചരഃ ।। ൭.൫.
അനിലൻ, അനലൻ, ഹരൻ, സമ്പാതി എന്നിങ്ങനെയാണ് വിഭവം നിറഞ്ഞ മാല്യർ, ഇവർ വിഭവീഷണന്റെ മന്ത്രിമാരും രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു.
തതസ്തു തേ രാക്ഷസപുങ്ഗവാസ്ത്രയോ നിശാചരൈഃ പുത്രശതൈശ്ച സംവൃതാഃ । സുരാന്സഹേന്ദ്രാനൃഷിനാഗയക്ഷാന്ബബാധിരേ താന്ബഹുവീര്യദര്പിതാഃ ।। ൭.൫.
അതിനുശേഷം ആ മൂന്ന് പ്രധാന രാക്ഷസന്മാർ, നൂറുകണക്കിന് രാക്ഷസ പുത്രന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, വലിയ വീര്യവും അഭിമാനവും കൊണ്ട്, ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരെയും, ഋഷിമാരെയും, നാഗന്മാരെയും, യക്ഷന്മാരെയും ആക്രമിച്ചു.
ജഗദ്ഭ്രമന്തോ ഽനിലവദ്ദുരാസദാ രണേഷു മൃത്യുപ്രതിമാനതേജസഃ । വരപ്രദാനാദതിഗര്വിതാ ഭൃശം ക്രതുക്രിയാണാം പ്രശമങ്കരാഃ സദാ ।। ൭.൫.
അവർ ലോകങ്ങൾക്കിടയിൽ കാറ്റുപോലെ സഞ്ചരിച്ചു, യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരായിരുന്നു, അവരുടെ തേജസ് തന്നെ മരണത്തോടു തുല്യമായിരുന്നു; ലഭിച്ച വരങ്ങൾ കൊണ്ട് അത്യന്തം ഗർവിച്ചവർ, യജ്ഞങ്ങൾ എല്ലാം നശിപ്പിച്ചവരുമായിരുന്നു.
തൈര്വധ്യമാനാ ദേവാശ്ച ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ । ഭയാര്താഃ ശരണം ജഗ്മുര്ദേവദേവം മഹേശ്വരമ് ।। ൭.൬.
അവരുടെ പീഡനത്തിൽ ദേവന്മാരും തപസ്സിൽ നിൽക്കുന്ന ഋഷിമാരും ഭയത്തോടെ ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനിൽ അഭയം തേടി.
ജഗത്സൃഷ്ട്യന്തകര്താരമജമവ്യക്തരൂപിണമ് । ആധാരം സര്വലോകാനാമാരാധ്യം പരമം ഗുരുമ് ।। ൭.൬.
ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയും സംഹാരവും ചെയ്യുന്ന, ജനനമില്ലാത്തതും രൂപമില്ലാത്തതുമായ, എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും ആധാരമായ, ആരാധനാർഹനായ പരമഗുരുവിനെയാണ് അവർ സമീപിച്ചത്.
തേ സമേത്യ തു കാമാരിം ത്രിപുരാരിം ത്രിലോചനമ് । ഊചുഃ പ്രാഞ്ജലയോ ദേവാ ഭയഗദ്ഗദഭാഷിണഃ ।। ൭.൬.
അവർ ഒത്തുചേർന്ന്, കാമന്റെ ശത്രുവായ, ത്രിപുരാസുരനെ സംഹരിച്ച, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനോട്, കൈകൂപ്പി ഭയത്താൽ വിറയച്ച ശബ്ദത്തിൽ ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു.
സുകേശപുത്രൈര്ഭഗവന്പിതാമഹവരോദ്ധതൈഃ । പ്രജാധ്യക്ഷ പ്രജാഃ സര്വാ ബാധ്യന്തേ രിപുബാധനൈഃ ।। ൭.൬.
ഭഗവനെ, പ്രജകളുടെ രക്ഷകനേ, പിതാമഹന്റെ വരങ്ങൾകൊണ്ട് ധൈര്യപ്പെട്ട സുകേശന്റെ പുത്രന്മാർ ശത്രുതയാൽ എല്ലാ ജീവികളെയും പീഡിപ്പിക്കുന്നു.
ശരണ്യാന്യശരണ്യാനി ഹ്യാശ്രമാണി കൃതാനി നഃ । സ്വര്ഗാച്ച ദേവാന്പ്രച്യാവ്യ സ്വര്ഗേ ക്രീഡന്തി ദേവവത് ।। ൭.൬.
നമ്മുടെ ആശ്രമങ്ങൾ ഒരിക്കൽ അഭയസ്ഥലങ്ങളായിരുന്നുവെങ്കിലും ഇപ്പോൾ സംരക്ഷണമില്ലാത്തവയായി; സ്വർഗത്തിൽ നിന്നു ദേവന്മാരെ പുറത്താക്കി, അവർ ദേവന്മാരെപ്പോലെ അവിടെ വിനോദം ചെയ്യുന്നു.
അഹം വിഷ്ണുരഹം രുദ്രോ ബ്രഹ്മാഹം ദേവരാഡഹമ് । അഹം യമശ്ച വരുണശ്ചന്ദ്രോ ഽഹം രവിരപ്യഹമ് ।। ൭.൬.
'ഞാനാണ് വിഷ്ണു, ഞാനാണ് രുദ്രൻ, ഞാനാണ് ബ്രഹ്മാവ്, ഞാനാണ് ദേവരാജാവ്; ഞാനാണ് യമനും വരുണനും, ഞാനാണ് ചന്ദ്രനും ഞാനാണ് സൂര്യനും' എന്നാണ് അവർ പറയുന്നത്.
ഇതി മാലീ സുമാലീ ച മാല്യവാംശ്ചൈവ രാക്ഷസാഃ । ബാധന്തേ സമരോദ്ധര്ഷാ യേ ച തേഷാം പുരഃസരാഃ । തന്നോ ദേവ ഭയാര്താനാമഭയം ദാതുമര്ഹസി ।। ൭.൬.
ഇങ്ങനെ മാലി, സുമാലി, മാല്യവാൻ എന്നിങ്ങനെയുള്ള രാക്ഷസന്മാരും അവരുടെ പ്രധാന അനുചിതരും യുദ്ധത്തിലെ അഹങ്കാരത്തോടെ ഞങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു; ദേവാ, ഞങ്ങൾ ഭയത്താൽ വലയുന്നവർക്കു നീ അഭയം നൽകേണ്ടതാണ്.
അശിവം വപുരാസ്ഥായ ജഹി വൈ ദേവകണ്ടകാന് ।। ൭.൬.
നീ അശുഭമായ ഒരു രൂപം ധരിച്ച് ദേവന്മാരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവരെ നശിപ്പിക്കണം.
ധന്തേ സമരോദ്ധര്ഷാ യേ ച തേഷാം പുരഃസരാഃ । ഇത്യുക്തസ്തു സുരൈഃ സര്വൈഃ കപര്ദീ നീലലോഹിതഃ । സുകേശം പ്രതി സാപേക്ഷഃ പ്രാഹ ദേവഗണാന്പ്രഭുഃ ।। ൭.൬.
അങ്ങനെ യുദ്ധത്തിലെ അഹങ്കാരത്തിൽ നിറഞ്ഞവരും അവരുടെ മുൻപന്തിയിലുള്ളവരും എന്നിങ്ങനെ ദേവന്മാർ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ജടയുള്ള നീലചുവപ്പൻ, സുകേശനെ മാനിച്ച് ദേവഗണങ്ങളോട് പറഞ്ഞു.
അഹം താന്ന ഹനിഷ്യാമി മയാവധ്യാ ഹി തേ സുരാഃ । കിം തു മന്ത്രം പ്രദാസ്യാമി യോ വൈ താന്നിഹനിഷ്യതി ।। ൭.൬.
ഞാൻ അവരെ കൊല്ലില്ല; ദേവന്മാരേ, അവരെ ഞാൻ കൊല്ലാൻ അർഹനല്ല. പക്ഷേ, അവരെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു മന്ത്രം ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു നൽകാം.
ഏതമേവ സമുദ്യോഗം പുരസ്കൃത്യ മഹര്ഷയഃ । ഗച്ഛധ്വം ശരണം വിഷ്ണും ഹനിഷ്യതി സ താന്പ്രഭുഃ ।। ൭.൬.
ഈ തീരുമാനമെടുത്ത് മഹർഷിമാരേ, നിങ്ങൾ വിഷ്ണുവിൽ അഭയം തേടുക; ആ പ്രഭു അവരെ സംഹരിക്കും.
തതസ്തു ജയശബ്ദേന പ്രതിനന്ദ്യ മഹേശ്വരമ് । വിഷ്ണോഃ സമീപമാജഗ്മുര്നിശാചരഭയാര്ദിതാഃ ।। ൭.൬.
അതിനുശേഷം ജയഘോഷം മുഴക്കി മഹേശ്വരനെ വന്ദിച്ച്, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരുടെ ഭയത്തിൽ അവർ വിഷ്ണുവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തി.
ശങ്ഖചക്രധരം ദേവം പ്രണമ്യ ബഹുമാന്യ ച । ഊചുഃ സമ്ഭ്രാന്തവദ്വാക്യം സുകേശതനയാന്പ്രതി ।। ൭.൬.
ശംഖവും ചക്രവും കൈവശമുള്ള ദേവനെ വണങ്ങി, വലിയ ആദരവോടെ, സുകേശന്റെ പുത്രന്മാരെ കുറിച്ച് അവർ ഉന്മാദത്തോടെ പറഞ്ഞു.
സുകേശതനയൈര്ദേവ ത്രിഭിസ്ത്രേതാഗ്നിസന്നിഭൈഃ । ആക്രമ്യ വരദാനേന സ്ഥാനാന്യപഹൃതാനി നഃ ।। ൭.൬.
സുകേശന്റെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ, ത്രേതായുഗത്തിലെ അഗ്നികളെപ്പോലെ ഭയങ്കരരായി, ലഭിച്ച വരങ്ങൾകൊണ്ട് ഞങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ കൈവശപ്പെടുത്തി.
ലങ്കാ നാമ പുരീ ദുര്ഗാ ത്രികൂടശിഖരേ സ്ഥിതാ । തത്ര സ്ഥിതാഃ പ്രബാധന്തേ സര്വാന്നഃ ക്ഷണദാചരാഃ ।। ൭.൬.
ത്രികൂറ്റശിഖരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ലങ്ക എന്ന കന്യകാപുരം ഒരു വലിയ കോട്ടപോലെയാണ്. അവിടെ താമസിക്കുന്ന രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ നമ്മെ എല്ലാം പീഡിപ്പിക്കുന്നു.
സ ത്വമസ്മദ്ധിതാര്ഥായ ജഹി താന്മധുസൂദന । ശരണം ത്വാം വയം പ്രാപ്താ ഗതിര്ഭവ സുരേശ്വര ।। ൭.൬.
നമ്മുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, മഹാമധുസൂദനാ, അവരെ സംഹരിക്കണമേ. ഞങ്ങൾ ശരണം തേടി നിന്നോടാണ് വന്നത്; ദേവാദിദേവനേ, ഞങ്ങൾക്കു ആശ്രയമായിരിക്കുക.
ചക്രകൃത്താസ്യകമലാന്നിവേദയ യമായ വൈ । ഭയേഷ്വഭയദോ ഽസ്മാകം നാന്യോ ഽസ്തി ഭവതാ വിനാ ।। ൭.൬.
ചക്രംകൊണ്ട് മുറിച്ച കമലപോലെയുള്ള മുഖങ്ങൾ യമനോടു സമർപ്പിക്കണമേ. ഭയക്കാലങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾക്കു രക്ഷ നൽകുന്നവൻ നീയല്ലാതെ മറ്റാരുമില്ല.
രാക്ഷസാന്സമരേ ദുഷ്ടാന്സാനുബന്ധാന്മദോദ്ധതാന് । നുദം ത്വം നോ ഭയം ദേവ നീഹാരമിവ ഭാസ്കരഃ ।। ൭.൬.
യുദ്ധത്തിൽ ദുഷ്ടരും അഹങ്കാരികളും കൂട്ടുകാരുമായ രാക്ഷസന്മാരെ, ദൈവമേ, സൂര്യൻ മൂടൽമഞ്ഞ് നീക്കുന്നതുപോലെ നീ ഞങ്ങളുടെ ഭയം അകറ്റി ഓടിക്കളയണം.
ഇത്യേവം ദൈവതൈരുക്തോ ദേവദേവോ ജനാര്ദനഃ । അഭയം ഭയദോ ഽരീണാം ദത്ത്വാ ദേവാനുവാച ഹ ।। ൭.൬.
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവദേവനായ ജനാർദ്ദനൻ ഭയപ്പെട്ടവർക്കു ഭയരഹിതത്വം നൽകി ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
സുകേശം രാക്ഷസം ജാനേ ഈശാനവരദര്പിതമ് । താംശ്ചാസ്യ തനയാഞ്ജാനേ യേഷാം ജ്യേഷ്ഠഃ സ മാല്യവാന് ।। ൭.൬.
ഈശാനന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ അഹങ്കരിച്ചിരുന്ന രാക്ഷസനായ സുകേശനെ ഞാൻ അറിയുന്നു. അവന്റെ മക്കളെയും, അവരിൽ മൂത്തവൻ മാല്യവാൻ ആണെന്നതും എനിക്ക് അറിയാം.
താനഹം സമതിക്രാന്തമര്യാദാന്രാക്ഷസാധമാന് । നിഹനിഷ്യാമി സങ്ക്രുദ്ധഃ സുരാ ഭവത വിജ്വരാഃ ।। ൭.൬.
മിതിമീറി പെരുമാറുന്ന ആ ദുഷ്ടരാക്ഷസന്മാരെ ഞാൻ ക്രോധത്തോടെ സംഹരിക്കും. ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഭയമില്ലാതെ ഇരിക്കൂ.
ഇത്യുക്താസ്തേ സുരാഃ സര്വേ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ । യഥാവാസം യയുര്ഹൃഷ്ടാഃ പ്രശംസന്തോ ജനാര്ദനമ് ।। ൭.൬.
പ്രഭാവശാലിയായ വിഷ്ണു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, എല്ലാ ദേവന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ ജനാർദ്ദനനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.
വിബുധാനാം സമുദ്യോഗം മാല്യവാംസ്തു നിശാചരഃ । ശ്രുത്വാ തൌ ഭ്രാതരൌ വീരാവിദം വചനമബ്രവീത് ।। ൭.൬.
ദേവന്മാർ ഒരുമിച്ചുള്ള ശ്രമം കേട്ടു, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മാല്യവാൻ തന്റെ വീര്യശാലിയായ സഹോദരന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അമരാ ഋഷയശ്ചൈവ സങ്ഗമ്യ കില ശകരമ് । അസ്മദ്വധം പരീപ്സന്ത ഇദം വചനമബ്രുവന് ।। ൭.൬.
അമരന്മാരും ഋഷിമാരും ചേർന്ന് ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ഒത്തുചേർന്ന്, നമ്മെ നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.