രാമായണമിദം കൃത്സ്നം ശൃണ്വതഃ പഠതഃ സദാ। പ്രീയതേ സതതം രാമഃ സ ഹി വിഷ്ണുഃ സനാതനഃ
ഈ രാമായണം മുഴുവനും എപ്പോഴും കേൾക്കുന്നവരെയും വായിക്കുന്നവരെയും രാമൻ സദാ സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹിക്കും; കാരണം അവൻ ശാശ്വതനായ വിഷ്ണുവാണ്.
ആദിദേവോ മഹാബാഹുര്ഹരിര്നാരായണഃ പ്രഭുഃ। സാക്ഷാദ് രാമോ രഘുശ്രേഷ്ഠഃ ശേഷോ ലക്ഷ്മണ ഉച്യതേ
ആദിദേവൻ, മഹാബാഹു ഹരിയും, നാരായണനും, സാക്ഷാൽ രാമനും രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനുമാണ്; ശേഷൻ ലക്ഷ്മണനായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ഏവമേതത് പുരാവൃത്തമാഖ്യാനം ഭദ്രമസ്തു വഃ। പ്രവ്യാഹരത വിസ്രബ്ധം ബലം വിഷ്ണോഃ പ്രവര്ധതാമ്
ഇങ്ങനെ ഈ പുരാതനകഥ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; നിങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ. ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ പ്രസംഗിക്കുക, വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തി വർദ്ധിക്കട്ടെ.
ദേവാശ്ച സര്വേ തുഷ്യന്തി ഗ്രഹണാച്ഛ്രവണാത് തഥാ। രാമായണസ്യ ശ്രവണേ തൃപ്യന്തി പിതരഃ സദാ
ഈ കഥ സ്വീകരിക്കുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും സന്തോഷിക്കും; രാമായണം കേൾക്കുമ്പോൾ പിതാക്കന്മാർ എപ്പോഴും തൃപ്തരാകും.
ഭക്ത്യാ രാമസ്യ യേ ചേമാം സംഹിതാമൃഷിണാ കൃതാമ്। യേ ലിഖന്തീഹ ച നരാസ്തേഷാം വാസസ്ത്രിവിഷ്ടപേ
രാമനോടുള്ള ഭക്തിയോടെ ഈ മഹർഷി രചിച്ച സംഹിതയെ എഴുതുന്നവർക്കും പകർത്ത് നൽകുന്നവർക്കും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വാസം ലഭിക്കും.
കുടുമ്ബവൃദ്ധിം ധനധാന്യവൃദ്ധിം സ്ത്രിയശ്ച മുഖ്യാഃ സുഖമുത്തമം ച। ശ്രുത്വാ ശുഭം കാവ്യമിദം മഹാര്ഥം പ്രാപ്നോതി സര്വാം ഭുവി ചാര്ഥസിദ്ധിമ്
ഈ ശുഭമായ മഹാര്ഥമുള്ള കാവ്യം കേൾക്കുമ്പോൾ കുടുംബവർദ്ധനവും ധനധാന്യവർദ്ധിയും ഉത്തമസ്ത്രീകളും പരമസുഖവും ഭൂമിയിൽ എല്ലാ ലക്ഷ്യസിദ്ധിയും ലഭിക്കും.
ആയുഷ്യമാരോഗ്യകരം യശസ്യം സൌഭ്രാതൃകം ബുദ്ധികരം ശുഭം ച। ശ്രോതവ്യമേതന്നിയമേന സദ്ഭി- രാഖ്യാനമോജസ്കരമൃദ്ധികാമൈഃ
ദീർഘായുസും ആരോഗ്യവും യശസ്സും സൗഹൃദവും ബുദ്ധിയും ശുഭതയും നൽകുന്ന ഈ കഥ, ശക്തിയും സമ്പത്തും ആഗ്രഹിക്കുന്ന സദ്ഭാവമുള്ളവർ നിർബന്ധമായി കേൾക്കണം.
പ്രാപ്തരാജ്യസ്യ രാമസ്യ രാക്ഷസാനാം വധേ കൃതേ । ആജഗ്മുര്ഋഷയഃ സര്വേ രാഘവം പ്രതിനന്ദിതുമ് ।। ൭.൧.
രാജ്യം ലഭിച്ച രാമൻ രാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിച്ചതിനുശേഷം, എല്ലാ ഋഷികളും രാഘവനെ ആശംസിക്കാൻ എത്തിയിരുന്നു.
കൌശികോ ഽഥ യവക്രീതോ ഗാര്ഗ്യോ ഗാലവ ഏവ ച । കണ്വോ മേധാതിഥേഃ പുത്രഃ പൂര്വസ്യാം ദിശി യേ ശ്രിതാഃ ।। ൭.൧.
അപ്പോൾ കൗശികൻ, യവക്രീതൻ, ഗാർഗ്യൻ, ഗാലവൻ, മേധാതിതിയുടെ മകൻ കണ്വൻ, കിഴക്കൻ ദിക്കിൽ താമസിച്ചിരുന്നവരും എത്തിയിരുന്നു.
സ്വസ്ത്യാത്രേയോ ഽഥ ഭഗവാന്നമുചിഃ പ്രമുചിസ്തഥാ । ആജഗ്മുസ്തേ സഹാഗസ്ത്യാ യേ ശ്രിതാ ദക്ഷിണാം ദിശമ് ।। ൭.൧.
ശേഷം ഭഗവാൻ സ്വസ്ത്യാത്രേയനും നമുചിയും പ്രമുചിയും അഗസ്ത്യനോടൊപ്പം തെക്കൻ ദിക്കിൽ താമസിച്ചിരുന്നവരും എത്തി.
നൃഷദ്ഗുഃ കവഷോ ധൌമ്യോ രൌദ്രേയശ്ച മഹാനൃഷിഃ । തേ ഽപ്യാജഗ്മുഃ സശിഷ്യാ വൈ യേ ശ്രിതാഃ പശ്ചിമാം ദിശമ് ।। ൭.൧.
നൃഷദ്ഗു, കവഷൻ, ധൗമ്യൻ, മഹാനൃഷി റൗദ്രേയൻ എന്നിവരും അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിൽ താമസിച്ചിരുന്നവരും എത്തിയിരുന്നു.
വസിഷ്ഠഃ കശ്യപോ ഽഥാത്രിര്വിശ്വാമിത്രഃ സഗൌതമഃ । ജമദഗ്നിര്ഭരദ്വാജസ്തേ ഽപി സപ്തര്ഷയസ്തഥാ ।। ൭.൧.
വസിഷ്ഠൻ, കശ്യപൻ, അത്രി, വിശ്വാമിത്രൻ, ഗൗതമൻ, ജമദഗ്നി, ഭരദ്വാജൻ — ഇവരും ആഴ്ച്ചിരിച്ചിരുന്ന സപ്തർഷിമാരും എത്തിയിരുന്നു.
ഉദീച്യാം ദിശി സപ്തൈതേ നിത്യമേവ നിവാസിനഃ ।। ൭.൧.
വടക്കേ ദിക്കിൽ ഇവരുടെ ഏഴുപേരും എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു.
സമ്പ്രാപ്യ തേ മഹാത്മാനോ രാഘവസ്യ നിവേശനമ് । വിഷ്ടിതാഃ പ്രതിഹാരാര്ഥം ഹുതാശനസമപ്രഭാഃ । വേദവേദാങ്ഗവിദുഷോ നാനാശാസ്ത്രവിശാരദാഃ ।। ൭.൧.
വേദവും അതിന്റെ ശാഖകളും പൂർണ്ണമായി അറിയുന്ന, വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, അഗ്നിയെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള മഹാത്മാക്കളായ അവർ രാഘവന്റെ ഭവനത്തിൽ എത്തി, അറിയിപ്പിന് കാത്തുനിന്നു.
ദ്വാഃസ്ഥം പ്രോവാച ധര്മാത്മാ അഗസ്ത്യോ മുനിസത്തമഃ । നിവേദ്യതാം ദാശരഥേര്ഋഷീനസ്മാന്സമാഗതാന് ।। ൭.൧.
ധർമ്മനിഷ്ഠനായ അഗസ്ത്യ മഹർഷി, ദ്വാരപാലനോടു പറഞ്ഞു: 'ദശരഥപുതനായ രാമനോടു ഞങ്ങൾ മഹർഷിമാർ എത്തിയതായി അറിയിക്കൂ.'
പ്രതീഹാരസ്തതസ്തൂര്ണമഗസ്ത്യവചനാദ്ദ്രുതമ് । സമീപം രാഘവസ്യാശു പ്രവിവേശ മഹാത്മനഃ ।। ൭.൧.
അഗസ്ത്യന്റെ വാക്ക് കേട്ട ഉടൻ ദ്വാരപാലൻ അതിവേഗം മഹാത്മാവായ രാഘവന്റെ അടുക്കൽ പ്രവേശിച്ചു.
നയേങ്ഗിതജ്ഞഃ സദ്വൃത്തോ ദക്ഷോ ധൈര്യസമന്വിതഃ । സ രാമം ദൃശ്യ സഹസാ പൂര്ണചന്ദ്രസമപ്രഭമ് ।। ൭.൧.
നല്ല പെരുമാറ്റത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിവുള്ള, ധൈര്യവും കഴിവും ഉള്ള ദ്വാരപാലൻ പെട്ടെന്ന് പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള രാമനെ കണ്ടു.
അഗസ്ത്യം കഥയാമാസ സമ്പ്രാപ്തമൃഷിഭിഃ സഹ ।। ൭.൧.
അഗസ്ത്യൻ മറ്റു മഹർഷിമാരോടൊപ്പം എത്തിയതായി ദ്വാരപാലൻ രാമനോട് അറിയിച്ചു.
ശ്രുത്വാ പ്രാപ്താന്മുനീംസ്താംസ്തു ബാലസൂര്യസമപ്രഭാന് । പ്രത്യുവാച തതോ ദ്വാസ്സ്ഥം പ്രവേശയ യഥാസുഖമ് ।। ൭.൧.
പുതിയ ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള മഹർഷിമാർ എത്തിയതായി കേട്ട രാമൻ ദ്വാരപാലനോട് പറഞ്ഞു: 'അവരെ ഇഷ്ടാനുസരണം അകത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരിക.'
താന് സമ്പ്രാപ്താന് മുനീന് ദൃഷ്ട്വാ പ്രത്യുത്ഥായ കൃതാഞ്ജലിഃ । പാദ്യാര്ഘ്യാദിഭിരാനര്ച ഗാം നിവേദ്യ ച സാദരമ് ।। ൭.൧.
അവിടെ എത്തിയ മഹർഷിമാരെ കണ്ട രാമൻ എഴുന്നേറ്റ് കൈകൂപ്പി വന്ദിച്ചു, പാദ്യവും അർഘ്യവും നൽകി ആദരിച്ചു, ആദരപൂർവ്വം പശുക്കളും സമർപ്പിച്ചു.
രാമോ ഽഭിവാദ്യ പ്രയത ആസനാന്യാദിദേശ ഹ । തേഷു കാഞ്ചനചിത്രേഷു മഹത്സു ച വരേഷു ച ।। ൭.൧.
ഭക്തിപൂർവ്വം വന്ദനം കഴിച്ചതിനുശേഷം രാമൻ സ്വർണ്ണംകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച വലിയ ഉത്തമാസനങ്ങൾ മഹർഷിമാർക്കായി ഒരുക്കി.
കുശാന്തര്ധാനദത്തേഷു മൃഗചര്മയുതേഷു ച । യഥാര്ഹമുപവിഷ്ടാസ്തേ ആസനേഷ്വൃഷിപുങ്ഗവാഃ ।। ൭.൧.
കുശത്തിൻറെ പരത്തലും മൃഗചർമ്മവും ഉള്ള ആ ആസനങ്ങളിൽ, യോജ്യമായവിധം മഹർഷിമാർ ഇരുന്നു.
രാമേണ കുശലം പൃഷ്ടാഃ സശിഷ്യാഃ സപുരോഗമാഃ । മഹര്ഷയോ വേദവിദോ രാമം വചനമബ്രുവന് ।। ൭.൧.
രാമൻ മഹർഷിമാരോടും അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരോടും പ്രധാനികളോടും സുഖം ചോദിച്ചു. വേദം അറിയുന്ന ആ മഹർഷിമാർ രാമനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കുശലം നോ മഹാബാഹോ സര്വത്ര രഘുനന്ദന । ത്വാം തു ദിഷ്ട്യാ കുശലിനം പശ്യാമോ ഹതശാത്രവമ് ।। ൭.൧.
രഘുനാഥാ, നീ എല്ലിടത്തും സുഖമായിരിക്കുന്നു. നിന്റെ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് സുരക്ഷിതനായി നിനക്കെണ്ണാൻ കഴിയുന്നതിൽ ഞങ്ങൾ സന്തോഷിക്കുന്നു.
ദിഷ്ട്യാ ത്വയാ ഹതോ രാജന്രാവണോ ലോകരാവണഃ । ന ഹി ഭാരഃ സ തേ രാമ രാവണഃ പുത്രപൌത്രവാന് ।। ൭.൧.
രാജാവേ, ലോകത്തെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രാവണനെ നീ വധിച്ചത് ഭാഗ്യമാണ്. രാമാ, പുത്രന്മാരും മുമ്മാരുമുള്ള രാവണൻ നിനക്ക് ഒരു ഭാരമായിരുന്നില്ല.
സധനുസ്ത്വം ഹി ലോകാംസ്ത്രീന്വിജയേഥാ ന സംശയഃ । ദിഷ്ട്യാ ത്വയാ ഹതോ രാമ രാവണോ രാക്ഷസേശ്വരഃ ।। ൭.൧.
നിന്റെ വില്ലുകൊണ്ട് നീ ലോകങ്ങളെ ജയിക്കാൻ കഴിയും എന്നതിൽ സംശയമില്ല. ഭാഗ്യവശാൽ നീ രാക്ഷസാധിപനായ രാവണനെ വധിച്ചു, രാമാ.
ദിഷ്ട്യാ വിജയിനം ത്വാദ്യ പശ്യാമഃ സഹ സീതയാ । ലക്ഷ്മണേന ച ധര്മാത്മന്ഭ്രാത്രാ ത്വദ്ധിതകാരിണാ ।। ൭.൧.
ഭാഗ്യവശാൽ ഇന്ന് നാം നിന്നെ വിജയിയാകുന്നതും, സീതയോടൊപ്പം, നിന്റെ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം കാണുന്നു.
മാതൃഭിര്ഭ്രാതൃസഹിതം പശ്യാമോ ഽദ്യ വയം നൃപ । ദിഷ്ട്യാ പ്രഹസ്തോ വികടോ വിരൂപാക്ഷോ മഹോദരഃ । അകമ്പനശ്ച ദുര്ധര്ഷോ നിഹതാസ്തേ നിശാചരാഃ ।। ൭.൧.
രാജാവേ, ഇന്ന് നാം നിന്നെ അമ്മമാരോടും സഹോദരന്മാരോടും കൂടെ കാണുന്നു. ഭാഗ്യവശാൽ പ്രഹസ്തൻ, വികടൻ, വിരൂപാക്ഷൻ, മഹോദരൻ, അകമ്പനൻ എന്നിങ്ങനെ ഭയങ്കരരായ ആ നിശാചരന്മാർ നിനക്കാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
യസ്യ പ്രമാണാദ്വിപുലം പ്രമാണം നേഹ വിദ്യതേ । ദിഷ്ട്യാ തേ സമരേ രാമ കുമ്ഭകര്ണോ നിപാതിതഃ ।। ൭.൧.
വളരെ വലിയ ശരീരമുള്ളവനായി ആരെയും തുല്യപ്പെടുത്താൻ കഴിയാത്ത കുംഭകർണ്ണനെ നീ യുദ്ധത്തിൽ വീഴ്ത്തിയത് ഭാഗ്യമാണ്, രാമാ.
ത്രിശിരാശ്ചാതികായശ്ച ദേവാന്തകനരാന്തകൌ । ദിഷ്ട്യാ തേ നിഹതാ രാമ മഹാവീര്യാ നിശാചരാഃ ।। ൭.൧.
തൃശിരസ്, അതികായൻ, ദേവാന്തകൻ, നരാന്തകൻ എന്നിങ്ങനെ മഹാവീര്യശാലികളായ നിശാചരന്മാർ നിന്റെ കൈകൊണ്ട് വധിക്കപ്പെട്ടത് ഭാഗ്യമാണ്, രാമാ.