സുഗ്രീവോ വാനരശ്രേഷ്ഠോ ദൃഷ്ട്വാ രാമാഭിഷേചനമ്। പൂജിതശ്ചൈവ രാമേണ കിഷ്കിന്ധാം പ്രാവിശത് പുരീമ്
വാനരന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായ സുഖ്രീവന് രാമന്റെ അഭിഷേകം കണ്ടു, രാമനാല് ആദരിക്കപ്പെട്ട് കിഷ്കിന്ദയുടെ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
വിഭീഷണോഽപി ധര്മാത്മാ സഹ തൈര്നൈര്ഋതര്ഷഭൈഃ। ലബ്ധ്വാ കുലധനം രാജാ ലങ്കാം പ്രായാന്മഹായശാഃ
ധര്മാത്മാവും മഹാശ്രേഷ്ഠനുമായ വിഭീഷണന് മറ്റ് പ്രധാന നൈരൃതരോടൊപ്പം തന്റെ കുടുംബസമ്പത്ത് വീണ്ടെടുത്തു രാജാവായി ലങ്കയിലേക്കു പോയി.
സ രാജ്യമഖിലം ശാസന്നിഹതാരിര്മഹായശാഃ। രാഘവഃ പരമോദാരഃ ശശാസ പരയാ മുദാ। ഉവാച ലക്ഷ്മണം രാമോ ധര്മജ്ഞം ധര്മവത്സലഃ
ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ച മഹാശ്രേഷ്ഠനും പരമോദാരനുമായ രാഘവന് മുഴുവന് രാജ്യം ആനന്ദത്തോടെ ഭരിച്ചു; ധര്മത്തെ അറിയുന്ന, ധര്മത്തെ സ്നേഹിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണനോട് രാമന് പറഞ്ഞു.
ആതിഷ്ഠ ധര്മജ്ഞ മയാ സഹേമാം ഗാം പൂര്വരാജാധ്യുഷിതാം ബലേന। തുല്യം മയാ ത്വം പിതൃഭിര്ധൃതാ യാ താം യൌവരാജ്യേ ധുരമുദ്വഹസ്വ
ധര്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, എന്റെ സഹായത്തോടെ മുന് രാജാക്കന്മാര് ഭരിച്ച ഈ ഭൂമി ശക്തിയോടെ ഭരിക്കണം; എന്റെ പിതാക്കന്മാരും ഞാനും ഭരിച്ചതുപോലെ നീയും യുവരാജാവിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുക്കണം.
സര്വാത്മനാ പര്യനുനീയമാനോ യദാ ന സൌമിത്രിരുപൈതി യോഗമ്। നിയുജ്യമാനോ ഭുവി യൌവരാജ്യേ തതോഽഭ്യഷിഞ്ചദ് ഭരതം മഹാത്മാ
എത്ര പ്രാര്ത്ഥിച്ചാലും സൗമിത്രി അതിന് സമ്മതിച്ചില്ല; യുവരാജാവായി നിയമിക്കപ്പെട്ടിട്ടും അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചില്ല. അപ്പോള് മഹാത്മാവായ രാമന് ഭരതനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു.
പൌണ്ഡരീകാശ്വമേധാഭ്യാം വാജപേയേന ചാസകൃത്। അന്യൈശ്ച വിവിധൈര്യജ്ഞൈരയജത് പാര്ഥിവാത്മജഃ
രാജപുത്രന് പലതവണ പൗണ്ടരീകയാഗവും അശ്വമേധയാഗവും വാജപേയയാഗവും മറ്റ് പലവിധ യാഗങ്ങളും നടത്തി.
രാജ്യം ദശസഹസ്രാണി പ്രാപ്യ വര്ഷാണി രാഘവഃ। ശതാശ്വമേധാനാജഹ്രേ സദശ്വാന് ഭൂരിദക്ഷിണാന്
പത്തായിരം വർഷം രാജ്യം നേടിയ രാഘവൻ, ഉത്തമമായ കുതിരകളും ധാരാളം ദാനങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നൂറുകണക്കിന് അശ്വമേധ യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
ആജാനുലമ്ബിബാഹുഃ സ മഹാവക്ഷാഃ പ്രതാപവാന്। ലക്ഷ്മണാനുചരോ രാമഃ ശശാസ പൃഥിവീമിമാമ്
മുട്ടിവരെ നീളുന്ന ഭുജങ്ങളുമായി, വിശാലമായ നെഞ്ചും മഹത്തായ തേജസ്സും ഉള്ള രാമൻ, ലക്ഷ്മണൻ കൂടെ നിന്നുകൊണ്ട് ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു.
രാഘവശ്ചാപി ധര്മാത്മാ പ്രാപ്യ രാജ്യമനുത്തമമ്। ഈജേ ബഹുവിധൈര്യജ്ഞൈഃ സസുഹൃജ്ജ്ഞാതിബാന്ധവഃ
ധാർമികനായ രാഘവൻ, അതുല്യമായ രാജ്യം നേടിയ ശേഷം, സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും കൂടെവച്ച് പലവിധ യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
ന പര്യദേവന് വിധവാ ന ച വ്യാലകൃതം ഭയമ്। ന വ്യാധിജം ഭയം ചാസീദ് രാമേ രാജ്യം പ്രശാസതി
രാമൻ രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ, വിധവമാർ വിലപിച്ചില്ല; കാട്ടുമൃഗങ്ങളിൽ നിന്നോ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നോ ഭയം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
നിര്ദസ്യുരഭവല്ലോകോ നാനര്ഥം കശ്ചിദസ്പൃശത്। ന ച സ്മ വൃദ്ധാ ബാലാനാം പ്രേതകാര്യാണി കുര്വതേ
ലോകത്ത് കള്ളന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; ആരും ദുർഭാഗ്യം അനുഭവിച്ചില്ല; വയോധികർ കുട്ടികളുടെ ശവസംസ്കാരങ്ങൾ നടത്തേണ്ടി വന്നില്ല.
സര്വം മുദിതമേവാസീത് സര്വോ ധര്മപരോഽഭവത്। രാമമേവാനുപശ്യന്തോ നാഭ്യഹിംസന് പരസ്പരമ്
എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു; എല്ലാവരും ധർമ്മത്തിൽ മനസ്സോടു നിന്നു; രാമനെ മാത്രം കാണുന്നവർ പരസ്പരം ദോഷം ചെയ്തില്ല.
ആസന് വര്ഷസഹസ്രാണി തഥാ പുത്രസഹസ്രിണഃ। നിരാമയാ വിശോകാശ്ച രാമേ രാജ്യം പ്രശാസതി
രാമൻ രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ, ജനങ്ങൾ ആയിരക്കണക്കിന് മക്കളെ നേടിയിരുന്നു; രോഗവും ദുഃഖവും ഇല്ലായിരുന്നു.
രാമോ രാമോ രാമ ഇതി പ്രജാനാമഭവന് കഥാഃ। രാമഭൂതം ജഗദഭൂദ് രാമേ രാജ്യം പ്രശാസതി
'രാമൻ, രാമൻ, രാമൻ' എന്നായിരുന്നു ജനങ്ങളുടെ സംസാരങ്ങൾ; രാമൻ രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ ലോകം മുഴുവൻ രാമനായി.
നിത്യമൂലാ നിത്യഫലാസ്തരവസ്തത്ര പുഷ്പിതാഃ। കാമവര്ഷീ ച പര്ജന്യഃ സുഖസ്പര്ശശ്ച മാരുതഃ
അവിടെ മരങ്ങൾ എപ്പോഴും വേരോടെ നില്ക്കുന്നു, എപ്പോഴും പുഷ്പിക്കുകയും ഫലിക്കുകയും ചെയ്തു; മേഘങ്ങൾ ആഗ്രഹം പോലെ മഴ പെയ്യുകയും കാറ്റ് സുഖകരമായി വീശുകയും ചെയ്തു.
ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാ ലോഭവിവര്ജിതാഃ। സ്വകര്മസു പ്രവര്തന്തേ തുഷ്ടാഃ സ്വൈരേവ കര്മഭിഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയന്മാർ, വൈശ്യന്മാർ, ശൂദ്രന്മാർ — ആരിലും ലോഭമില്ലാതെ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങളിൽ തൃപ്തരായി പ്രവർത്തിച്ചു.
ആസന് പ്രജാ ധര്മപരാ രാമേ ശാസതി നാനൃതാഃ। സര്വേ ലക്ഷണസമ്പന്നാഃ സര്വേ ധര്മപരായണാഃ
രാമൻ ഭരിക്കുമ്പോൾ ജനങ്ങൾ ധർമ്മത്തിൽ മനസ്സോടു നിന്നവരും സത്യവാന്മാരും എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവരുമായിരുന്നു; എല്ലാവരും ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവരായിരുന്നു.
ദശവര്ഷസഹസ്രാണി ദശവര്ഷശതാനി ച। ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതഃ ശ്രീമാന് രാമോ രാജ്യമകാരയത്
ശ്രീമാനായ രാമൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം പതിനായിരം വർഷവും പത്തുനൂറ് വർഷവും രാജ്യം ഭരിച്ചു.
ധര്മ്യം യശസ്യമായുഷ്യം രാജ്ഞാം ച വിജയാവഹമ്। ആദികാവ്യമിദം ചാര്ഷം പുരാ വാല്മീകിനാ കൃതമ്
ധാർമികവും, കീർത്തിയും ആയുസ്സും നൽകുന്നതും, രാജാക്കന്മാർക്ക് വിജയം നൽകുന്നതുമായ ഈ ആദികാവ്യം വാല്മീകി മഹർഷി പുരാതനകാലത്ത് രചിച്ചതാണ്.
യഃ ശൃണോതി സദാ ലോകേ നരഃ പാപാത് പ്രമുച്യതേ। പുത്രകാമശ്ച പുത്രാന് വൈ ധനകാമോ ധനാനി ച
ലോകത്ത് ആരെങ്കിലും ഇതിനെ എപ്പോഴും ശ്രവിച്ചാൽ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും; മക്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് മക്കളും, ധനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ധനവും ലഭിക്കും.
ലഭതേ മനുജോ ലോകേ ശ്രുത്വാ രാമാഭിഷേചനമ്। മഹീം വിജയതേ രാജാ രിപൂംശ്ചാപ്യധിതിഷ്ഠതി
രാമന്റെ അഭിഷേകം കേട്ടാൽ മനുഷ്യന് ലോകത്തിൽ അധികാരം ലഭിക്കും; രാജാവിന് ഭൂമി ജയിക്കാനും ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കാനും കഴിയും.
രാഘവേണ യഥാ മാതാ സുമിത്രാ ലക്ഷ്മണേന ച। ഭരതേന ച കൈകേയീ ജീവപുത്രാസ്തഥാ സ്ത്രിയഃ
സുമിത്രക്ക് ലക്ഷ്മണനിൽ, കൈകേയിക്ക് ഭരതനിൽ, മാതാക്കൾക്ക് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മക്കളിൽ ഉണ്ടായ സന്തോഷം പോലെ, സ്ത്രീകൾക്കും അതുപോലെ സന്തോഷം ലഭിക്കും.
ഭവിഷ്യന്തി സദാനന്ദാഃ പുത്രപൌത്രസമന്വിതാഃ। ശ്രുത്വാ രാമായണമിദം ദീര്ഘമായുശ്ച വിന്ദതി
മക്കളും മുമ്മാരും ചുറ്റിപ്പറ്റി സ്ത്രീകൾ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും; ഈ രാമായണം ശ്രവിച്ചാൽ ദീർഘായുസ്സും ലഭിക്കും.
രാമസ്യ വിജയം ചേമം സര്വമക്ലിഷ്ടകര്മണഃ। ശൃണോതി യ ഇദം കാവ്യം പുരാ വാല്മീകിനാ കൃതമ്
രാമന്റെ നിർമലമായ വിജയകഥയും വാല്മീകി പുരാതനകാലത്ത് രചിച്ച ഈ കാവ്യവും ആരെങ്കിലും ശ്രവിച്ചാൽ,
ശ്രദ്ദധാനോ ജിതക്രോധോ ദുര്ഗാണ്യതിതരത്യസൌ। സമാഗമ്യ പ്രവാസാന്തേ രമന്തേ സഹ ബാന്ധവൈഃ
വിശ്വാസത്തോടെ കോപം ജയിച്ച്, ആൾ ദുഷ്കരങ്ങൾ അതിജയിച്ച്, പ്രവാസം കഴിഞ്ഞ് ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
ശൃണ്വന്തി യ ഇദം കാവ്യം പുരാ വാല്മീകിനാ കൃതമ്। തേ പ്രാര്ഥിതാന് വരാന് സര്വാന് പ്രാപ്നുവന്തീഹ രാഘവാത്
വാൽമീകി പുരാതനകാലത്ത് രചിച്ച ഈ കാവ്യം ആരെങ്കിലും കേൾക്കുമ്പോൾ, അവർ രാഘവനിൽ നിന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ വരങ്ങളും ഈ ലോകത്ത് ലഭിക്കും.
ശ്രവണേന സുരാഃ സര്വേ പ്രീയന്തേ സമ്പ്രശൃണ്വതാമ്। വിനായകാശ്ച ശാമ്യന്തി ഗൃഹേ തിഷ്ഠന്തി യസ്യ വൈ
ഈ കാവ്യം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നവരെ എല്ലാ ദേവന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹിക്കും; തടസ്സങ്ങൾ അകറ്റപ്പെടും, ഐശ്വര്യം വീട്ടിൽ നിലനിൽക്കും.
വിജയേത മഹീം രാജാ പ്രവാസീ സ്വസ്തിമാന് ഭവേത്। സ്ത്രിയോ രജസ്വലാഃ ശ്രുത്വാ പുത്രാന് സൂയുരനുത്തമാന്
രാജാവിന് ഭൂമി ജയിക്കാൻ കഴിയും, പ്രവാസികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായി മടങ്ങാം; സ്ത്രീകൾ ഈ കഥ രക്തസ്രാവകാലത്ത് കേൾക്കുമ്പോൾ ഉത്തമമായ പുത്രന്മാരെ പ്രസവിക്കും.
പൂജയംശ്ച പഠംശ്ചൈനമിതിഹാസം പുരാതനമ്। സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യേത ദീര്ഘമായുരവാപ്നുയാത്
ഈ പുരാതനചരിത്രം ആദരവോടെ വായിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി ദീർഘായുസ് നേടും.
പ്രണമ്യ ശിരസാ നിത്യം ശ്രോതവ്യം ക്ഷത്രിയൈര്ദ്വിജാത്। ഐശ്വര്യം പുത്രലാഭശ്ച ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ
തലകൂപ്പി നിത്യം കേൾക്കേണ്ടത് ക്ഷത്രിയരും ദ്വിജന്മാരും ആകുന്നു; ഐശ്വര്യവും പുത്രലാഭവും ഉറപ്പാണ്.