തതഃ സ പ്രയതോ വൃദ്ധോ വസിഷ്ഠോ ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ। രാമം രത്നമയേ പീഠേ സസീതം സംന്യവേശയത്
അതിനുശേഷം വൃദ്ധനും വിശുദ്ധനും ആയ വസിഷ്ഠൻ, ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം, രാമനും സീതയും രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി.
വസിഷ്ഠോ വാമദേവശ്ച ജാബാലിരഥ കാശ്യപഃ। കാത്യായനഃ സുയജ്ഞശ്ച ഗൌതമോ വിജയസ്തഥാ
വസിഷ്ഠൻ, വാമദേവൻ, ജാബാലി, കാശ്യപൻ, കാത്യായനൻ, സുയജ്ഞൻ, ഗൗതമൻ, വിജയൻ ഇവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അഭ്യഷിഞ്ചന്നരവ്യാഘ്രം പ്രസന്നേന സുഗന്ധിനാ। സലിലേന സഹസ്രാക്ഷം വസവോ വാസവം യഥാ
അവർ ആ പുരുഷസിംഹനായ രാമനെ മനോഹരവും സുഗന്ധമുള്ളതുമായ വെള്ളത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു, ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവന്മാർ ഇന്ദ്രനും വസുക്കളും അഭിഷേകം ചെയ്തതുപോലെ.
ഋത്വിഗ്ഭിര്ബ്രാഹ്മണൈഃ പൂര്വം കന്യാഭിര്മന്ത്രിഭിസ്തഥാ। യോധൈശ്ചൈവാഭ്യഷിഞ്ചസ്തേ സമ്പ്രഹൃഷ്ടൈഃ സനൈഗമൈഃ
മുന്പ് തന്നെ, യജ്ഞികന്മാർ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ, കന്യാകമാരുകൾ, മന്ത്രിമാർ, സന്തോഷത്തോടെ യുദ്ധസേനകളും ചേർന്ന് രാമനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു.
സര്വൌഷധിരസൈശ്ചാപി ദൈവതൈര്നഭസി സ്ഥിതൈഃ। ചതുര്ഭിര്ലോകപാലൈശ്ച സര്വൈര്ദേവൈശ്ച സംഗതൈഃ
ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവന്മാർ, ലോകപാലന്മാർ നാലുപേരും, ഒത്തുചേർന്ന എല്ലാ ദേവന്മാരും, എല്ലാ ഔഷധികളുടെ സാരവും ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം നടത്തി.
ബ്രഹ്മണാ നിര്മിതം പൂര്വം കിരീടം രത്നശോഭിതമ്। അഭിഷിക്തഃ പുരാ യേന മനുസ്തം ദീപ്തതേജസമ്
ബ്രഹ്മാവു നേരത്തെ നിർമ്മിച്ച, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കിരീടം, അതുകൊണ്ട് തന്നെ പ്രകാശമുള്ള മനുവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്തിരുന്നു.
തസ്യാന്വവായേ രാജാനഃ ക്രമാദ് യേനാഭിഷേചിതാഃ। സഭായാം ഹേമക്ലൃപ്തായാം ശോഭിതായാം മഹാധനൈഃ
ആ കിരീടം ഉപയോഗിച്ച് മനുവിന്റെ വംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ അനുക്രമമായി, പൊന്നും വലിയ ധനവും നിറഞ്ഞിരുന്ന സഭാമണ്ഡപത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
രത്നൈര്നാനാവിധൈശ്ചൈവ ചിത്രിതായാം സുശോഭനൈഃ। നാനാരത്നമയേ പീഠേ കല്പയിത്വാ യഥാവിധി
നാനാരത്നങ്ങളാൽ മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച ആ ശോഭയുള്ള മണ്ഡപത്തിൽ, വിധിപ്രകാരം രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച സിംഹാസനം ഒരുക്കി.
കിരീടേന തതഃ പശ്ചാദ് വസിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ। ഋത്വിഗ്ഭിര്ഭൂഷണൈശ്ചൈവ സമയോക്ഷ്യത രാഘവഃ
പിന്നീട്, ആ മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ, യജ്ഞികന്മാരോടും അലങ്കാരങ്ങളോടും കൂടി, ആ കിരീടം ഉപയോഗിച്ച് രാഘവനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു.
ഛത്രം തസ്യ ച ജഗ്രാഹ ശത്രുഘ്നഃ പാണ്ഡുരം ശുഭമ്। ശ്വേതം ച വാലവ്യജനം സുഗ്രീവോ വാനരേശ്വരഃ
ശത്രുഘ്നൻ രാമനു വേണ്ടി വെളുത്ത ശുഭ്രമായ കുടയും, വാനരരാജാവായ സുഖ്രീവൻ വെളുത്ത ചാമരിയും എടുത്തു.
അപരം ചന്ദ്രസംകാശം രാക്ഷസേന്ദ്രോ വിഭീഷണഃ। മാലാം ജ്വലന്തീം വപുഷാ കാഞ്ചനീം ശതപുഷ്കരാമ്
രാക്ഷസരാജാവായ വിഭീഷണൻ, ചന്ദ്രനുപോലെ തിളങ്ങുന്ന, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള, നൂറു താമരകളാൽ അലങ്കരിച്ച ഒരു മാലയും എടുത്തു.
രാഘവായ ദദൌ വായുര്വാസവേന പ്രചോദിതഃ। സര്വരത്നസമായുക്തം മണിഭിശ്ച വിഭൂഷിതമ്
ഇന്ദ്രന്റെ പ്രേരണയിൽ വായുദേവൻ രാഘവനു എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും മണികളാലും അലങ്കരിച്ച വസ്ത്രം നൽകി.
മുക്താഹാരം നരേന്ദ്രായ ദദൌ ശക്രപ്രചോദിതഃ। പ്രജഗുര്ദേവഗന്ധര്വാ നനൃതുശ്ചാപ്സരോഗണാഃ
ശക്രന്റെ പ്രേരണയിൽ രാജാവിന് മുത്തുമാലയും നൽകി; ദേവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും പാടിയും അപ്സരസുകൾ നൃത്തം ചെയ്തു.
അഭിഷേകേ തദര്ഹസ്യ തദാ രാമസ്യ ധീമതഃ। ഭൂമിഃ സസ്യവതീ ചൈവ ഫലവന്തശ്ച പാദപാഃ
അഭിഷേകത്തിനിടയിൽ, അർഹതയുള്ള ധീരനായ രാമന്റെ ഉത്സവത്തിൽ ഭൂമി വിളവോടെ സമൃദ്ധിയായി, മരങ്ങൾ ഫലഭാരമായി.
ഗന്ധവന്തി ച പുഷ്പാണി ബഭൂവൂ രാഘവോത്സവേ। സഹസ്രശതമശ്വാനാം ധേനൂനാം ച ഗവാം തഥാ
രാഘവന്റെ ഉത്സവത്തിൽ പുഷ്പങ്ങൾ സുഗന്ധമായി, ആയിരക്കണക്കിന് കുതിരകളും പശുക്കളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദദൌ ശതവൃഷാന് പൂര്വം ദ്വിജേഭ്യോ മനുജര്ഷഭഃ। ത്രിംശത്കോടീര്ഹിരണ്യസ്യ ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദദൌ പുനഃ
മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ ആദ്യം ദ്വിജന്മാർക്ക് നൂറ് കാളകളും, പിന്നീട് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് മുപ്പത് കോടി പൊന്നും നൽകി.
നാനാഭരണവസ്ത്രാണി മഹാര്ഹാണി ച രാഘവഃ। അര്കരശ്മിപ്രതീകാശാം കാഞ്ചനീം മണിവിഗ്രഹാമ്
രാഘവൻ വിവിധ അലങ്കാരങ്ങളും വിലയേറിയ വസ്ത്രങ്ങളും, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളുപോലെ തിളങ്ങുന്ന, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മണിമൂർത്തിയും നൽകി.
സുഗ്രീവായ സ്രജം ദിവ്യാം പ്രായച്ഛന്മനുജാധിപഃ। വൈദൂര്യമയചിത്രേ ച ചന്ദ്രരശ്മിവിഭൂഷിതേ
മനുഷ്യാധിപൻ സുഖ്രീവനു വൈഡൂര്യരത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച, ചന്ദ്രപ്രഭയാൽ അലങ്കരിച്ച ദിവ്യമായ ഒരു മാല നൽകി.
വാലിപുത്രായ ധൃതിമാനങ്ഗദായാങ്ഗദേ ദദൌ। മണിപ്രവരജുഷ്ടം തം മുക്താഹാരമനുത്തമമ്
വാലിയുടെ മകനായ അങ്ങദന് രാമന് അതുല്യമായ മുത്തുമാലയും മനോഹരമായ രത്നങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച ഒരു ഉത്തമഹാരവും നല്കി.
സീതായൈ പ്രദദൌ രാമശ്ചന്ദ്രരശ്മിസമപ്രഭമ്। അരജേ വാസസീ ദിവ്യേ ശുഭാന്യാഭരണാനി ച
രാമന് സീതയ്ക്ക് ചന്ദ്രപ്രഭയേപ്പോലെയുള്ള ദിവ്യവസ്ത്രങ്ങളും മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളും നല്കി.
അവേക്ഷമാണാ വൈദേഹീ പ്രദദൌ വായുസൂനവേ। അവമുച്യാത്മനഃ കണ്ഠാദ്ധാരം ജനകനന്ദിനീ
വൈദേഹി നോക്കി നിന്നു; അവള് സ്വന്തം കഴുത്തില് നിന്നുള്ള ഹാരമെടുത്ത് വായുപുത്രന് ഹനൂമാനെക്കു കൈമാറി.
അവൈക്ഷത ഹരീന് സര്വാന് ഭര്താരം ച മുഹുര്മുഹുഃ। താമിങ്ഗിതജ്ഞഃ സമ്പ്രേക്ഷ്യ ബഭാഷേ ജനകാത്മജാമ്
അവള് എല്ലാ വാനരന്മാരെയും ഭര്ത്താവിനെയും വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കി. അവളുടെ മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്ന ആശയം മനസ്സിലാക്കി ജനകന്റെ മകള് സീതയോട് ഭര്ത്താവ് പറഞ്ഞു.
പ്രദേഹി സുഭഗേ ഹാരം യസ്യ തുഷ്ടാസി ഭാമിനി। അഥ സാ വായുപുത്രായ തം ഹാരമസിതേക്ഷണാ
"സൗഭാഗ്യവതിയായ സീതേ, നീ ആര്ക്കാണ് സന്തോഷം തോന്നുന്നത്, അവന് ഈ ഹാരം നല്കൂ." അപ്പോള് കറുത്ത കണ്ണുള്ള സീത വായുപുത്രന് ആ ഹാരം നല്കി.
തേജോ ധൃതിര്യശോ ദാക്ഷ്യം സാമര്ഥ്യം വിനയോ നയഃ। പൌരുഷം വിക്രമോ ബുദ്ധിര്യസ്മിന് നേതാനി നിത്യദാ
ഏപ്പോഴും പ്രകാശവും ധൈര്യവും പ്രശസ്തിയും കഴിവും സാമര്ത്ഥ്യവും വിനയവും നയവും പുരുഷാര്ത്ഥവും വീരതയും ബുദ്ധിയും ഉള്ളവനാണ്—
ഹനൂമാംസ്തേന ഹാരേണ ശുശുഭേ വാനരര്ഷഭഃ। ചന്ദ്രാംശുചയഗൌരേണ ശ്വേതാഭ്രേണ യഥാചലഃ
ആ ഹാരം ധരിച്ച ഹനൂമാന്, വാനരന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠന്, ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങളേപ്പോലെയുള്ള വെളുത്ത ആ ഹാരത്തില് ഒരു മലപോലെ തിളങ്ങി.
സര്വേ വാനരവൃദ്ധാശ്ച യേ ചാന്യേ വാനരോത്തമാഃ। വാസോഭിര്ഭൂഷണൈശ്ചൈവ യഥാര്ഹം പ്രതിപൂജിതാഃ
എല്ലാ വാനരവൃദ്ധന്മാരും മറ്റു ശ്രേഷ്ഠവാനരന്മാരും അവര്ക്ക് യോജിച്ച വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും നല്കി ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
വിഭീഷണോഽഥ സുഗ്രീവോ ഹനൂമാഞ്ജാമ്ബവാംസ്തഥാ। സര്വേ വാനരമുഖ്യാശ്ച രാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ
വിഭീഷണനും സുഖ്രീവനും ഹനൂമാനും ജാംബവാനും മറ്റു പ്രധാന വാനരന്മാരും പാപമില്ലാത്ത കര്മ്മങ്ങളുള്ള രാമനാല് ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
യഥാര്ഹം പൂജിതാഃ സര്വേ കാമൈ രത്നൈശ്ച പുഷ്കലൈഃ। പ്രഹൃഷ്ടമനസഃ സര്വേ ജഗ്മുരേവ യഥാഗതമ്
അവരവര്ക്ക് യോജിച്ച വിധത്തില് ധാരാളം ഇഷ്ടപ്പെട്ട രത്നങ്ങളാല് എല്ലാവരും ആദരിക്കപ്പെട്ടു; സന്തോഷഹൃദയങ്ങളോടെ അവര് വന്നപോലെ തന്നെ തിരിച്ചു പോയി.
തതോ ദ്വിവിദമൈന്ദാഭ്യാം നീലായ ച പരംതപഃ। സര്വാന് കാമഗുണാന് വീക്ഷ്യ പ്രദദൌ വസുധാധിപഃ
അതിനുശേഷം ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രാമന് ദ്വിവിദനും മൈന്ദനും നീലനും അവരുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി എല്ലാ സൗഖ്യങ്ങളും നല്കി.
ദൃഷ്ട്വാ സര്വേ മഹാത്മാനസ്തതസ്തേ വാനരര്ഷഭാഃ। വിസൃഷ്ടാഃ പാര്ഥിവേന്ദ്രേണ കിഷ്കിന്ധാം സമുപാഗമന്
ഇതെല്ലാം കണ്ട മഹാത്മാക്കളായ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാര് രാജാധിരാജനായ രാമന് അവരെ വിടുതല് നല്കിയതോടെ കിഷ്കിന്ദയിലേക്കു മടങ്ങി.