സഖ്യം ച രാമഃ സുഗ്രീവേ പ്രഭാവം ചാനിലാത്മജേ। വാനരാണാം ച തത് കര്മ ഹ്യാചചക്ഷേഽഥ മന്ത്രിണാമ്
രാമന് മന്ത്രിമാരോട് സുഗ്രീവനോടുള്ള സൗഹൃദവും, വായുവിന്റെ പുത്രന്റെ വീര്യവും, വാനരന്മാരുടെ കര്മങ്ങളും പറഞ്ഞു.
ശ്രുത്വാ ച വിസ്മയം ജഗ്മുരയോധ്യാപുരവാസിനഃ। വാനരാണാം ച തത് കര്മ രാക്ഷസാനാം ച തദ് ബലമ്। വിഭീഷണസ്യ സംയോഗമാചചക്ഷേഽഥ മന്ത്രിണാമ്
ഇത് കേട്ട അയോധ്യാവാസികള് വാനരന്മാരുടെ കര്മത്തിലും രാക്ഷസന്മാരുടെ ശക്തിയിലും അത്ഭുതപ്പെട്ടു. വിഭീഷണന്റെ കൂട്ടായ്മയെയും രാമന് മന്ത്രിമാരോട് പറഞ്ഞു.
ദ്യുതിമാനേതദാഖ്യായ രാമോ വാനരസംയുതഃ। ഹൃഷ്ടപുഷ്ടജനാകീര്ണാമയോധ്യാം പ്രവിവേശ സഃ
രാമൻ തന്റെ മഹത്വം വിവരിച്ചശേഷം, വാനരന്മാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തിലും സമൃദ്ധിയിലും നിറഞ്ഞ ആയോധ്യയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തതോ ഹ്യഭ്യുച്ഛ്രയന് പൌരാഃ പതാകാശ്ച ഗൃഹേ ഗൃഹേ। ഐക്ഷ്വാകാധ്യുഷിതം രമ്യമാസസാദ പിതുര്ഗൃഹമ്
അപ്പോൾ നഗരവാസികൾ വീടുകളൊന്നൊന്നിലും പതാകകൾ ഉയർത്തി. ഇക്ഷ്വാകു വംശം താമസിച്ചിരുന്ന മനോഹരമായ അച്ഛന്റെ വീട്ടിലേക്ക് അദ്ദേഹം എത്തി.
അഥാബ്രവീദ് രാജപുത്രോ ഭരതം ധര്മിണാം വരമ്। അര്ഥോപഹിതയാ വാചാ മധുരം രഘുനന്ദനഃ
അതിനുശേഷം രഘുവംശത്തിലെ സന്തോഷമായ രാജകുമാരൻ, ധർമ്മത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭരതനോട് അർത്ഥവത്തും മധുരവുമായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞു.
പിതുര്ഭവനമാസാദ്യ പ്രവിശ്യ ച മഹാത്മനഃ। കൌസല്യാം ച സുമിത്രാം ച കൈകേയീമഭിവാദ്യ ച
അച്ഛന്റെ ഭവനത്തിൽ എത്തി അകത്തു കടന്ന ശേഷം, കൌസല്യയെയും സുമിത്രയെയും കൈകേയിയെയും രാമൻ ആദരപൂർവ്വം വണങ്ങി.
തച്ച മദ്ഭവനം ശ്രേഷ്ഠം സാശോകവനികം മഹത്। മുക്താവൈദൂര്യസംകീര്ണം സുഗ്രീവായ നിവേദയ
എന്റെ ഏറ്റവും നല്ല ഭവനം, വലിയതും അശോകവനം ഉൾപ്പെടുന്നതും മുത്തുകളും വൈഡൂര്യങ്ങളും അലങ്കരിച്ചതുമായത്, സുഗ്രീവനു സമർപ്പിക്കൂ.
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ ഭരതഃ സത്യവിക്രമഃ। ഹസ്തേ ഗൃഹീത്വാ സുഗ്രീവം പ്രവിവേശ തമാലയമ്
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഭരതൻ, സത്യസന്ധനായ ധീരൻ, സുഗ്രീവന്റെ കൈ പിടിച്ച് അവിടെക്കുള്ളിൽ കൊണ്ടുപോയി.
തതസ്തൈലപ്രദീപാംശ്ച പര്യങ്കാസ്തരണാനി ച। ഗൃഹീത്വാ വിവിശുഃ ക്ഷിപ്രം ശത്രുഘ്നേന പ്രചോദിതാഃ
ശത്രുഘ്നന്റെ പ്രേരണയിൽ, എണ്ണവിളക്കുകളും കിടക്കകളും എടുത്ത് അവർ വേഗത്തിൽ അകത്തു കടന്നു.
ഉവാച ച മഹാതേജാഃ സുഗ്രീവം രാഘവാനുജഃ। അഭിഷേകായ രാമസ്യ ദൂതാനാജ്ഞാപയ പ്രഭോ
ശക്തിയുള്ള രാഘവന്റെ സഹോദരൻ സുഗ്രീവനോട് പറഞ്ഞു: 'പ്രഭുവേ, രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിനായി ദൂതന്മാരെ അയക്കാൻ കല്പിക്കൂ.'
സൌവര്ണാന് വാനരേന്ദ്രാണാം ചതുര്ണാം ചതുരോ ഘടാന്। ദദൌ ക്ഷിപ്രം സ സുഗ്രീവഃ സര്വരത്നവിഭൂഷിതാന്
സുഗ്രീവൻ ഉടൻ തന്നെ നാലു വാനരരാജാക്കന്മാർക്ക് എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച നാലു പൊന്നിൻ കലശങ്ങൾ നൽകി.
തഥാ പ്രത്യൂഷസമയേ ചതുര്ണാം സാഗരാമ്ഭസാമ്। പൂര്ണൈര്ഘടൈഃ പ്രതീക്ഷധ്വം തഥാ കുരുത വാനരാഃ
അങ്ങനെ, പുലർച്ചെ സമുദ്രജലം നിറച്ച നാലു കലശങ്ങളുമായി തയ്യാറാകൂ, വാനരന്മാരേ, അങ്ങനെ ചെയ്യൂ.
ഏവമുക്താ മഹാത്മാനോ വാനരാ വാരണോപമാഃ। ഉത്പേതുര്ഗഗനം ശീഘ്രം ഗരുഡാ ഇവ ശീഘ്രഗാഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ആ മഹാത്മാക്കളായ വാനരന്മാർ, ആനയെപ്പോലെ ശക്തിയുള്ളവർ, കുരുവിനെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ ആകാശത്തേക്ക് ചാടിപ്പോയി.
ജാമ്ബവാംശ്ച ഹനൂമാംശ്ച വേഗദര്ശീ ച വാനരഃ। ഋഷഭശ്ചൈവ കലശാഞ്ജലപൂര്ണാനഥാനയന്
ജാംബവാൻ, ഹനുമാൻ, വേഗദർശി എന്ന വാനരൻ, ഋഷഭൻ എന്നിവരും വെള്ളം നിറച്ച കലശങ്ങൾ കൈകളിൽ പിടിച്ച് കൊണ്ടുവന്നു.
നദീശതാനാം പഞ്ചാനാം ജലം കുമ്ഭൈരുപാഹരന്। പൂര്വാത് സമുദ്രാത് കലശം ജലപൂര്ണമഥാനയത്
അവർ അഞ്ചു നൂറ് നദികളിൽ നിന്നുമുള്ള വെള്ളം കലശങ്ങളിൽ കൊണ്ടുവന്നു; കിഴക്കേ സമുദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം നിറച്ച കലശവും അവർ എത്തിച്ചു.
സുഷേണഃ സത്ത്വസമ്പന്നഃ സര്വരത്നവിഭൂഷിതമ്। ഋഷഭോ ദക്ഷിണാത്തൂര്ണം സമുദ്രാജ്ജലമാനയത്
സുഷേണൻ, സത്യസന്ധനും എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ചവനും, ഋഷഭൻ ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തിൽ നിന്നു വേഗത്തിൽ വെള്ളം കൊണ്ടുവന്നു.
രക്തചന്ദനകര്പൂരൈഃ സംവൃതം കാഞ്ചനം ഘടമ്। ഗവയഃ പശ്ചിമാത് തോയമാജഹാര മഹാര്ണവാത്
ഗവയൻ പച്ചന്ദനവും കർപ്പൂരവും പൂശിയ പൊൻകലശത്തിൽ പടിഞ്ഞാറൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം കൊണ്ടുവന്നു.
രത്നകുമ്ഭേന മഹതാ ശീതം മാരുതവിക്രമഃ। ഉത്തരാച്ച ജലം ശീഘ്രം ഗരുഡാനിലവിക്രമഃ
വായുവിനെപ്പോലെ വേഗമുള്ള മഹാബലശാലിയായ ഹനുമാൻ വടക്കേ ഭാഗത്ത് നിന്ന് വലിയ രത്നകലശത്തിൽ തണുത്ത വെള്ളം കൊണ്ടുവന്നു.
ആജഹാര സ ധര്മാത്മാനിലഃ സര്വഗുണാന്വിതഃ। തതസ്തൈര്വാനരശ്രേഷ്ഠൈരാനീതം പ്രേക്ഷ്യ തജ്ജലമ്
ധർമ്മാത്മാവും എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നനുമായ ഹനുമാൻ ആ വെള്ളം കൊണ്ടുവന്നു; പിന്നെ ആ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ കൊണ്ടുവന്ന വെള്ളം അവർ കണ്ടു.
അഭിഷേകായ രാമസ്യ ശത്രുഘ്നഃ സചിവൈഃ സഹ। പുരോഹിതായ ശ്രേഷ്ഠായ സുഹൃദ്ഭ്യശ്ച ന്യവേദയത്
ശത്രുഘ്നൻ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിനായി ആ വെള്ളം മുഖ്യപുരോഹിതനും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും സമർപ്പിച്ചു.
തതഃ സ പ്രയതോ വൃദ്ധോ വസിഷ്ഠോ ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ। രാമം രത്നമയേ പീഠേ സസീതം സംന്യവേശയത്
അതിനുശേഷം വൃദ്ധനും വിശുദ്ധനും ആയ വസിഷ്ഠൻ, ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം, രാമനും സീതയും രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി.
വസിഷ്ഠോ വാമദേവശ്ച ജാബാലിരഥ കാശ്യപഃ। കാത്യായനഃ സുയജ്ഞശ്ച ഗൌതമോ വിജയസ്തഥാ
വസിഷ്ഠൻ, വാമദേവൻ, ജാബാലി, കാശ്യപൻ, കാത്യായനൻ, സുയജ്ഞൻ, ഗൗതമൻ, വിജയൻ ഇവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അഭ്യഷിഞ്ചന്നരവ്യാഘ്രം പ്രസന്നേന സുഗന്ധിനാ। സലിലേന സഹസ്രാക്ഷം വസവോ വാസവം യഥാ
അവർ ആ പുരുഷസിംഹനായ രാമനെ മനോഹരവും സുഗന്ധമുള്ളതുമായ വെള്ളത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു, ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവന്മാർ ഇന്ദ്രനും വസുക്കളും അഭിഷേകം ചെയ്തതുപോലെ.
ഋത്വിഗ്ഭിര്ബ്രാഹ്മണൈഃ പൂര്വം കന്യാഭിര്മന്ത്രിഭിസ്തഥാ। യോധൈശ്ചൈവാഭ്യഷിഞ്ചസ്തേ സമ്പ്രഹൃഷ്ടൈഃ സനൈഗമൈഃ
മുന്പ് തന്നെ, യജ്ഞികന്മാർ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ, കന്യാകമാരുകൾ, മന്ത്രിമാർ, സന്തോഷത്തോടെ യുദ്ധസേനകളും ചേർന്ന് രാമനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു.
സര്വൌഷധിരസൈശ്ചാപി ദൈവതൈര്നഭസി സ്ഥിതൈഃ। ചതുര്ഭിര്ലോകപാലൈശ്ച സര്വൈര്ദേവൈശ്ച സംഗതൈഃ
ആകാശത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവന്മാർ, ലോകപാലന്മാർ നാലുപേരും, ഒത്തുചേർന്ന എല്ലാ ദേവന്മാരും, എല്ലാ ഔഷധികളുടെ സാരവും ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം നടത്തി.
ബ്രഹ്മണാ നിര്മിതം പൂര്വം കിരീടം രത്നശോഭിതമ്। അഭിഷിക്തഃ പുരാ യേന മനുസ്തം ദീപ്തതേജസമ്
ബ്രഹ്മാവു നേരത്തെ നിർമ്മിച്ച, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കിരീടം, അതുകൊണ്ട് തന്നെ പ്രകാശമുള്ള മനുവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്തിരുന്നു.
തസ്യാന്വവായേ രാജാനഃ ക്രമാദ് യേനാഭിഷേചിതാഃ। സഭായാം ഹേമക്ലൃപ്തായാം ശോഭിതായാം മഹാധനൈഃ
ആ കിരീടം ഉപയോഗിച്ച് മനുവിന്റെ വംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ അനുക്രമമായി, പൊന്നും വലിയ ധനവും നിറഞ്ഞിരുന്ന സഭാമണ്ഡപത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
രത്നൈര്നാനാവിധൈശ്ചൈവ ചിത്രിതായാം സുശോഭനൈഃ। നാനാരത്നമയേ പീഠേ കല്പയിത്വാ യഥാവിധി
നാനാരത്നങ്ങളാൽ മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച ആ ശോഭയുള്ള മണ്ഡപത്തിൽ, വിധിപ്രകാരം രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച സിംഹാസനം ഒരുക്കി.
കിരീടേന തതഃ പശ്ചാദ് വസിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ। ഋത്വിഗ്ഭിര്ഭൂഷണൈശ്ചൈവ സമയോക്ഷ്യത രാഘവഃ
പിന്നീട്, ആ മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ, യജ്ഞികന്മാരോടും അലങ്കാരങ്ങളോടും കൂടി, ആ കിരീടം ഉപയോഗിച്ച് രാഘവനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു.
ഛത്രം തസ്യ ച ജഗ്രാഹ ശത്രുഘ്നഃ പാണ്ഡുരം ശുഭമ്। ശ്വേതം ച വാലവ്യജനം സുഗ്രീവോ വാനരേശ്വരഃ
ശത്രുഘ്നൻ രാമനു വേണ്ടി വെളുത്ത ശുഭ്രമായ കുടയും, വാനരരാജാവായ സുഖ്രീവൻ വെളുത്ത ചാമരിയും എടുത്തു.