യദി വോ രോചതേ വൃത്തം ജനകസ്യ മഹാത്മനഃ। പുരീം ഗച്ഛാമഹേ ശീഘ്രം മാ ഭൂത് കാലസ്യ പര്യയഃ
മഹാത്മാവായ ജനകന്റെ പെരുമാറ്റം നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, നമുക്ക് വേഗത്തിൽ അവന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോകാം; സമയം കളയരുത്.
മന്ത്രിണോ ബാഢമിത്യാഹുഃ സഹ സര്വൈര്മഹര്ഷിഭിഃ। സുപ്രീതശ്ചാബ്രവീദ് രാജാ ശ്വോ യാത്രേതി ച മന്ത്രിണഃ
മന്ത്രിമാരും മഹർഷിമാരും ഒരുമിച്ച് 'തീർച്ചയായും' എന്നു പറഞ്ഞു. സന്തോഷത്തോടെ രാജാവ് മന്ത്രിമാരോടു 'നാളെ യാത്ര തുടങ്ങാം' എന്നു അറിയിച്ചു.
മന്ത്രിണസ്തു നരേന്ദ്രസ്യ രാത്രിം പരമസത്കൃതാഃ। ഊഷുഃ പ്രമുദിതാഃ സര്വേ ഗുണൈഃ സര്വൈഃ സമന്വിതാഃ
രാജാവിന്റെ മന്ത്രിമാർ അത്യന്തം ആദരവോടെ അവിടെ രാത്രി കഴിച്ചു; എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടും എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയവരായിരുന്നു.
thumb|ഏകോനസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ഏകോനസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ അറുപത്തൊൻപതാമത്തെ സര്ഗം കേൾക്കൂ.
തതോ രാത്ര്യാം വ്യതീതായാം സോപാധ്യായഃ സബാന്ധവഃ। രാജാ ദശരഥോ ഹൃഷ്ടഃ സുമന്ത്രമിദമബ്രവീത്
അന്ന് രാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ദശരഥൻ ഗുരുക്കന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടെ സന്തോഷത്തോടെ സുമന്ത്രനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അദ്യ സര്വേ ധനാധ്യക്ഷാ ധനമാദായ പുഷ്കലമ്। വ്രജന്ത്വഗ്രേ സുവിഹിതാ നാനാരത്നസമന്വിതാഃ
ഇന്ന് എല്ലാ ധനപരിപാലകരും വിവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ധനം കൊണ്ടു മുൻപായി, നല്ല രീതിയിൽ ഒരുക്കത്തോടെ പുറപ്പെടണം.
ചതുരംഗബലം ചാപി ശീഘ്രം നിര്യാതു സര്വശഃ। മമാജ്ഞാസമകാലം ച യാനം യുഗ്യമനുത്തമമ്
നാലു വിഭാഗങ്ങളുള്ള സൈന്യം മുഴുവൻ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെടണം. എന്റെ കല്പനപ്രകാരം, ഏറ്റവും ഉത്തമമായ രഥം ഉടൻ ഒരുക്കണം.
വസിഷ്ഠോ വാമദേവശ്ച ജാബാലിരഥ കശ്യപഃ। മാര്കണ്ഡേയസ്തു ദീര്ഘായുര്ഋഷിഃ കാത്യായനസ്തഥാ
വസിഷ്ഠനും വാമദേവനും ജാബാലിയും കശ്യപനും ദീർഘായുസ്സുള്ള മാർകണ്ടേയനും കാത്യായനനും അവിടെ ഉണ്ടാകണം.
ഏതേ ദ്വിജാഃ പ്രയാന്ത്വഗ്രേ സ്യന്ദനം യോജയസ്വ മേ। യഥാ കാലാത്യയോ ന സ്യാദ് ദൂതാ ഹി ത്വരയന്തി മാമ്
ഈ ബ്രാഹ്മണന്മാർ മുന്നോട്ട് പോകട്ടെ. എന്റെ രഥം ഉടൻ ഒരുക്കണം, കാലം വൈകരുത്, ദൂതന്മാർ എന്നെ അതിവേഗം വിളിക്കുന്നു.
വചനാച്ച നരേന്ദ്രസ്യ സേനാ ച ചതുരംഗിണീ। രാജാനമൃഷിഭിഃ സാര്ധം വ്രജന്തം പൃഷ്ഠതോഽന്വയാത്
രാജാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, നാലു വിഭാഗങ്ങളുള്ള സൈന്യം, മഹർഷിമാരോടൊപ്പം പോകുന്ന രാജാവിനെ പിന്തുടർന്നു.
ഗത്വാ ചതുരഹം മാര്ഗം വിദേഹാനഭ്യുപേയിവാന്। രാജാ ച ജനകഃ ശ്രീമാന് ശ്രുത്വാ പൂജാമകല്പയത്
നാലു ദിവസം യാത്ര ചെയ്ത ശേഷം, രാജാവ് വിദേഹ ദേശത്ത് എത്തി. തന്റെ വരവ് കേട്ട രാജാവ് ജനകൻ, സ്വീകരണത്തിന് ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തി.
തതോ രാജാനമാസാദ്യ വൃദ്ധം ദശരഥം നൃപമ്। മുദിതോ ജനകോ രാജാ പ്രഹര്ഷം പരമം യയൌ
അതിനുശേഷം, പ്രായമായ ദശരഥ രാജാവിനെ സമീപിച്ചപ്പോൾ, ജനക രാജാവ് അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
ഉവാച വചനം ശ്രേഷ്ഠോ നരശ്രേഷ്ഠം മുദാന്വിതമ്। സ്വാഗതം തേ നരശ്രേഷ്ഠ ദിഷ്ട്യാ പ്രാപ്തോഽസി രാഘവ
ആ മഹാരാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനോടു പറഞ്ഞു: മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, രാഘവാ, നിനക്ക് സ്വാഗതം. നിന്റെ വരവ് എന്റെ ഭാഗ്യമാണ്.
പുത്രയോരുഭയോഃ പ്രീതിം ലപ്സ്യസേ വീര്യനിര്ജിതാമ്। ദിഷ്ട്യാ പ്രാപ്തോ മഹാതേജാ വസിഷ്ഠോ ഭഗവാനൃഷിഃ
രണ്ടു പുത്രന്മാരുടെ വീര്യത്താൽ നേടിയ സന്തോഷം നീ അനുഭവിക്കും. ഭാഗ്യവശാൽ മഹാതേജസ്സുള്ള വസിഷ്ഠ മഹർഷിയും എത്തിയിരിക്കുന്നു.
സഹ സര്വൈര്ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൈര്ദേവൈരിവ ശതക്രതുഃ। ദിഷ്ട്യാ മേ നിര്ജിതാ വിഘ്നാ ദിഷ്ട്യാ മേ പൂജിതം കുലമ്
മികച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം, ഇന്ദ്രൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഉള്ളതുപോലെ, എന്റെ എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും ഭാഗ്യവശാൽ നീങ്ങി, എന്റെ വംശം ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
രാഘവൈഃ സഹ സമ്ബന്ധാദ് വീര്യശ്രേഷ്ഠൈര്മഹാബലൈഃ। ശ്വഃ പ്രഭാതേ നരേന്ദ്ര ത്വം സംവര്തയിതുമര്ഹസി
വീര്യത്തിലും ബലത്തിലും ശ്രേഷ്ഠരായ രാഘവന്മാരുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിലൂടെ, രാജാവേ, നാളെ രാവിലെ ചടങ്ങ് നടത്തേണ്ടതാണ്.
യജ്ഞസ്യാന്തേ നരശ്രേഷ്ഠ വിവാഹമൃഷിസത്തമൈഃ। തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ ഋഷിമധ്യേ നരാധിപഃ
യാഗം കഴിഞ്ഞു, മഹാരാജാവേ, മഹർഷിമാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വിവാഹം നടത്തണം. ഈ വാക്കുകൾ മഹർഷിമാരുടെ ഇടയിൽ കേട്ട രാജാവ് മറുപടി പറഞ്ഞു.
വാക്യം വാക്യവിദാം ശ്രേഷ്ഠഃ പ്രത്യുവാച മഹീപതിമ്। പ്രതിഗ്രഹോ ദാതൃവശഃ ശ്രുതമേതന്മയാ പുരാ
വാക്കുകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: സ്വീകരിക്കൽ ദാനത്തിന്റേതാണ്; ഞാൻ ഇത് മുമ്പേ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
യഥാ വക്ഷ്യസി ധര്മജ്ഞ തത് കരിഷ്യാമഹേ വയമ്। തദ് ധര്മിഷ്ഠം യശസ്യം ച വചനം സത്യവാദിനഃ
നീ പറയുന്നപോലെ, ധർമ്മജ്ഞാ, ഞങ്ങൾ ചെയ്യാം. നിന്റെ വാക്കുകൾ ധാർമ്മികവും പ്രശസ്തവും സത്യവാദിയുടേതുമാണ്.
ശ്രുത്വാ വിദേഹാധിപതിഃ പരം വിസ്മയമാഗതഃ। തതഃ സര്വേ മുനിഗണാഃ പരസ്പരസമാഗമേ
അത് കേട്ട്, വിദേഹരാജാവ് അതിയായ അത്ഭുതത്തിൽ ആകി. പിന്നെ എല്ലാ മഹർഷിമാരും തമ്മിൽ കൂടിച്ചേർന്നു.
ഹര്ഷേണ മഹതാ യുക്താസ്താം രാത്രിമവസന് സുഖമ്। അഥ രാമോ മഹാതേജാ ലക്ഷ്മണേന സമം യയൌ
വലിയ സന്തോഷത്തോടെ ആ രാത്രി അവർ സന്തോഷത്തോടെ കഴിച്ചു. അതിനുശേഷം മഹാതേജസ്സുള്ള രാമൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം പോയി.
വിശ്വാമിത്രം പുരസ്കൃത്യ പിതുഃ പാദാവുപസ്പൃശന്। രാജാ ച രാഘവൌ പുത്രൌ നിശാമ്യ പരിഹര്ഷിതഃ
വിശ്വാമിത്രൻ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച്, അവർ പിതാവിന്റെ കാലുകൾ സ്പർശിച്ചു. രാജാവ് തന്റെ പുത്രന്മാരായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും കേട്ട് അതിയായി സന്തോഷിച്ചു.
ഉവാസ പരമപ്രീതോ ജനകേനാഭിപൂജിതഃ। ജനകോഽപി മഹാതേജാഃ ക്രിയാ ധര്മേണ തത്ത്വവിത്। യജ്ഞസ്യ ച സുതാഭ്യാം ച കൃത്വാ രാത്രിമുവാസ ഹ
അവിടെ അദ്ദേഹം അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ ജനകന്റെ ആദരവോടെ താമസിച്ചു. മഹാതേജസ്സുള്ള ജനകനും, ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, യാഗത്തിന്റെയും പുത്രിമാരുടെയും കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു ആ രാത്രി അവിടെ താമസിച്ചു.
thumb|സപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ സപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപതാം സർഗം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു.
തതഃ പ്രഭാതേ ജനകഃ കൃതകര്മാ മഹര്ഷിഭിഃ। ഉവാച വാക്യം വാക്യജ്ഞഃ ശതാനന്ദം പുരോഹിതമ്
അടുത്ത ദിവസം പുലർച്ചെ, ജനകൻ തന്റെ എല്ലാ രാവിലെ കർമ്മങ്ങളും പൂർത്തിയാക്കി, മഹർഷിമാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വാക്കിൽ പാണ്ഡിത്യമുള്ള ശതാനന്ദനോട് പറഞ്ഞു.
ഭ്രാതാ മമ മഹാതേജാ വീര്യവാനതിധാര്മികഃ। കുശധ്വജ ഇതി ഖ്യാതഃ പുരീമധ്യവസച്ഛുഭാമ്
എന്റെ സഹോദരൻ, മഹാ തേജസ്സും വീര്യവും ധർമ്മനിഷ്ഠയും ഉള്ളവൻ, കുശധ്വജൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാണ്. അവൻ ആ ശുഭമായ നഗരത്തിൽ താമസിക്കുന്നു.
വാര്യാഫലകപര്യന്താം പിബന്നിക്ഷുമതീം നദീമ്। സാംകാശ്യാം പുണ്യസംകാശാം വിമാനമിവ പുഷ്പകമ്
അവൻ ക്ഷുമതി എന്ന നദിയുടെ തീരത്ത്, വൃക്ഷങ്ങളും പഴക്കായലുകളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയ സാംകാശ്യ എന്ന പുണ്യനഗരത്തിൽ, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ പുഷ്പകവിമാനംപോലെ താമസിക്കുന്നു.
തമഹം ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി യജ്ഞഗോപ്താ സ മേ മതഃ। പ്രീതിം സോഽപി മഹാതേജാ ഇമാം ഭോക്താ മയാ സഹ
ഞാൻ അവനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ യാഗത്തിന് സംരക്ഷകൻ അവൻ തന്നെയാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ആ മഹാ തേജസ്സുള്ളവനും എന്നോടൊപ്പം ഈ സന്തോഷം അനുഭവിക്കും.
ഏവമുക്തേ തു വചനേ ശതാനന്ദസ്യ സംനിധൌ। ആഗതാഃ കേചിദവ്യഗ്രാ ജനകസ്താന് സമാദിശത്
ശതാനന്ദന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ചില സേവകർ അവിടെ എത്തി. അവരെ ജനകൻ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി.
ശാസനാത് തു നരേന്ദ്രസ്യ പ്രയയുഃ ശീഘ്രവാജിഭിഃ। സമാനേതും നരവ്യാഘ്രം വിഷ്ണുമിന്ദ്രാജ്ഞയാ യഥാ
രാജാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, അവർ വേഗത്തിലുള്ള കുതിരകളിൽ കയറി, മനുഷ്യസിംഹനായ കുശധ്വജനെ കൊണ്ടുവരാൻ പുറപ്പെട്ടു.