അഭവന് പാദപാസ്തത്ര സ്വര്ഗപാദപസംനിഭാഃ। നിഷ്ഫലാഃ ഫലിനശ്ചാസന് വിപുഷ്പാഃ പുഷ്പശാലിനഃ
അവിടെ സ്വർഗത്തിലെ മരങ്ങൾപോലെയുള്ള മരങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷമായി; പഴംകായാത്തതും പഴമുള്ളതും, പൂക്കില്ലാത്തതും പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞതുമായവ.
ശുഷ്കാഃ സമഗ്രപത്രാസ്തേ നഗാശ്ചൈവ മധുസ്രവാഃ। സര്വതോ യോജനാസ്തിസ്രോ ഗച്ഛതാമഭവംസ്തദാ
ഉണങ്ങിയ മരങ്ങൾ മുഴുവൻ ഇലകളോടെ നില്ക്കുന്നു, തേൻ ചൊരിയുന്ന മരങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. യാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്കു മൂന്നു യോജന ദൂരത്തോളം അങ്ങനെ ആയിരുന്നു.
തതഃ പ്രഹൃഷ്ടാഃ പ്ലവഗര്ഷഭാസ്തേ ബഹൂനി ദിവ്യാനി ഫലാനി ചൈവ। കാമാദുപാശ്നന്തി സഹസ്രശസ്തേ മുദാന്വിതാഃ സ്വര്ഗജിതോ യഥൈവ
പ്ലവഗശ്രേഷ്ഠന്മാർ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ, സ്വർഗം നേടിയവർപോലെ, തങ്ങൾ ഇഷ്ടമുള്ളതുപോലെ ആയിരക്കണക്കിന് ദിവ്യഫലങ്ങൾ ആസ്വദിച്ചു.
thumb|പഞ്ചവിംശത്യധികശതതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചവിംശത്യധികശതതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിൽ നൂറ്റിരുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ സർഗം ഇതോടെ അവസാനിക്കുന്നു. ഇനി നൂറ്റിരുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ സർഗം കേൾക്കാം.
അയോധ്യാം തു സമാലോക്യ ചിന്തയാമാസ രാഘവഃ। പ്രിയകാമഃ പ്രിയം രാമസ്തതസ്ത്വരിതവിക്രമഃ
അയോധ്യയെ കണ്ട് രാഘവൻ പ്രിയജനങ്ങളെ ഓർത്ത് ആലോചിച്ചു. പിന്നെ രാമൻ, പ്രിയം ആഗ്രഹിച്ച്, വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
ചിന്തയിത്വാ തതോ ദൃഷ്ടിം വാനരേഷു ന്യപാതയത്। ഉവാച ധീമാംസ്തേജസ്വീ ഹനൂമന്തം പ്ലവംഗമമ്
അവൻ ആലോചിച്ചശേഷം വാനരന്മാരെ നോക്കി, ധീരനും തേജസ്സുള്ളവനുമായ ഹനുമാനോട് പറഞ്ഞു.
അയോധ്യാം ത്വരിതോ ഗത്വാ ശീഘ്രം പ്ലവഗസത്തമ। ജാനീഹി കച്ചിത് കുശലീ ജനോ നൃപതിമന്ദിരേ
വാനരശ്രേഷ്ഠാ, നീ വേഗത്തിൽ അയോധ്യയിൽ ചെന്നു, രാജധാനിയിലെ ജനങ്ങൾ സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്നോക്കൂ.
ശൃങ്ഗവേരപുരം പ്രാപ്യ ഗുഹം ഗഹനഗോചരമ്। നിഷാദാധിപതിം ബ്രൂഹി കുശലം വചനാന്മമ
ശൃംഗവേരപുരം എത്തുമ്പോൾ, കാടിൽ താമസിക്കുന്ന നിഷാദാധിപനായ ഗുഹയോട് എന്റെ സുഖവാർത്ത പറയണം.
ശ്രുത്വാ തു മാം കുശലിനമരോഗം വിഗതജ്വരമ്। ഭവിഷ്യതി ഗുഹഃ പ്രീതഃ സ മമാത്മസമഃ സഖാ
ഞാൻ സുഖത്തോടെയും രോഗമോ കഷ്ടമോ ഇല്ലാതെ ഇരിക്കുന്നു എന്ന് കേട്ടാൽ, എന്റെ ആത്മസമനായ സ്നേഹിതൻ ഗുഹൻ സന്തോഷിക്കും.
അയോധ്യായാശ്ച തേ മാര്ഗം പ്രവൃത്തിം ഭരതസ്യ ച। നിവേദയിഷ്യതി പ്രീതോ നിഷാദാധിപതിര്ഗുഹഃ
സന്തോഷത്തോടെ നിഷാദാധിപൻ ഗുഹൻ, അയോധ്യയിലേക്കുള്ള വഴിയും ഭാരതന്റെ സ്ഥിതിയും നിനക്ക് അറിയിക്കും.
ഭരതസ്തു ത്വയാ വാച്യഃ കുശലം വചനാന്മമ। സിദ്ധാര്ഥം ശംസ മാം തസ്മൈ സഭാര്യം സഹലക്ഷ്മണമ്
ഭാരതനോടും നീ എന്റെ സുഖവാർത്ത പറയണം. ഞാൻ ലക്ഷ്മണനും ഭാര്യയുമായ് ലക്ഷ്യം നേടിയെന്ന് അവനോട് അറിയിക്കണം.
ഹരണം ചാപി വൈദേഹ്യാ രാവണേന ബലീയസാ। സുഗ്രീവേണ ച സംവാദം വാലിനശ്ച വധം രണേ
ശക്തനായ രാവണൻ സീതയെ അപഹരിച്ചു, സുഗ്രീവനുമായി ഞാൻ സഖ്യതയുണ്ടാക്കി, വാലിയെ യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ചു എന്നതും പറയണം.
മൈഥില്യന്വേഷണം ചൈവ യഥാ ചാധിഗതാ ത്വയാ। ലങ്ഘയിത്വാ മഹാതോയമാപഗാപതിമവ്യയമ്
മൈഥിലിയെ അന്വേഷിച്ചത്, നീ മഹാസമുദ്രം കടന്ന് അവളെ കണ്ടെത്തിയത് എന്നിവയും വിശദീകരിക്കണം.
ഉപയാനം സമുദ്രസ്യ സാഗരസ്യ ച ദര്ശനമ്। യഥാ ച കാരിതഃ സേതൂ രാവണശ്ച യഥാ ഹതഃ
സമുദ്രത്തോട് ചേർന്ന് കടൽ കണ്ടത്, പാലം പണിതത്, രാവണനെ വധിച്ചത് എന്നിങ്ങനെ എല്ലാം വിവരിക്കണം.
വരദാനം മഹേന്ദ്രേണ ബ്രഹ്മണാ വരുണേന ച। മഹാദേവപ്രസാദാച്ച പിത്രാ മമ സമാഗമമ്
ഇന്ദ്രനും ബ്രഹ്മാവും വരുണനും നൽകിയ അനുഗ്രഹങ്ങൾ, മഹാദേവന്റെ കൃപയും, അച്ഛനോടൊപ്പം വീണ്ടും ചേർന്നതും പറഞ്ഞുതരിക.
ഉപയാതം ച മാം സൌമ്യ ഭരതായ നിവേദയ। സഹ രാക്ഷസരാജേന ഹരീണാമീശ്വരേണ ച
സൗമ്യ, ഞാൻ രാക്ഷസരാജാവിനെയും വാനരരാജാവിനെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് എത്തിയെന്ന് ഭരതനോട് അറിയിക്കൂ.
ജിത്വാ ശത്രുഗണാന് രാമഃ പ്രാപ്യ ചാനുത്തമം യശഃ। ഉപായാതി സമൃദ്ധാര്ഥഃ സഹ മിത്രൈര്മഹാബലൈഃ
ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് matchless പ്രശസ്തി നേടിയ രാമൻ, ശക്തരായ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ലക്ഷ്യം നേടിയവനായി വരുന്നു.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ യമാകാരം ഭജതേ ഭരതസ്തതഃ। സ ച തേ വേദിതവ്യഃ സ്യാത് സര്വം യച്ചാപി മാം പ്രതി
ഇതൊക്കെ കേട്ടശേഷം ഭരതൻ എങ്ങനെ പെരുമാറുന്നുവോ, അതെല്ലാം നീ ശ്രദ്ധിച്ച് എനിക്ക് അറിയിക്കണം.
ജ്ഞേയാഃ സര്വേ ച വൃത്താന്താ ഭരതസ്യേങ്ഗിതാനി ച। തത്ത്വേന മുഖവര്ണേന ദൃഷ്ട്യാ വ്യാഭാഷിതേന ച
ഭരതന്റെ മുഖഭാവം, കണ്ണോടുള്ള ദൃഷ്ടി, സംസാരിക്കുന്ന വിധം എന്നിവ നോക്കി അവന്റെ മനസ്സിലുള്ളതും സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങളും നീ മനസ്സിലാക്കണം.
സര്വകാമസമൃദ്ധം ഹി ഹസ്ത്യശ്വരഥസംകുലമ്। പിതൃപൈതാമഹം രാജ്യം കസ്യ നാവര്തയേന്മനഃ
എല്ലാ ആനന്ദങ്ങളും നിറഞ്ഞു, ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും നിറഞ്ഞ പിതൃപാരമ്പര്യമായ രാജ്യം ആരുടെ മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കില്ല?
സംഗത്യാ ഭരതഃ ശ്രീമാന് രാജ്യേനാര്ഥീ സ്വയം ഭവേത്। പ്രശാസ്തു വസുധാം സര്വാമഖിലാം രഘുനന്ദനഃ
ഭരതൻ സ്വയം രാജ്യം ആഗ്രഹിച്ചാൽ, ആ മഹാത്മാവായ രഘുനന്ദനൻ ഭൂമി മുഴുവൻ ഭരിക്കട്ടെ.
തസ്യ ബുദ്ധിം ച വിജ്ഞായ വ്യവസായം ച വാനര। യാവന്ന ദൂരം യാതാഃ സ്മഃ ക്ഷിപ്രമാഗന്തുമര്ഹസി
വാനരാ, ഭരതന്റെ മനസ്സും ഉദ്ദേശവും മനസ്സിലാക്കി, നാം ദൂരേ പോകുന്നതിന് മുമ്പ് നീ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചു വരണം.
ഇതി പ്രതിസമാദിഷ്ടോ ഹനൂമാന് മാരുതാത്മജഃ। മാനുഷം ധാരയന് രൂപമയോധ്യാം ത്വരിതോ യയൌ
ഇങ്ങനെ നിർദ്ദേശം ലഭിച്ച ശേഷം, വായുപുത്രനായ ഹനുമാൻ മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ചു അയോധ്യയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
അഥോത്പപാത വേഗേന ഹനൂമാന് മാരുതാത്മജഃ। ഗരുത്മാനിവ വേഗേന ജിഘൃക്ഷന്നുരഗോത്തമമ്
അപ്പോൾ വായുപുത്രനായ ഹനുമാൻ, ഗരുഡൻ പാമ്പിനെ പിടിക്കാൻ പാഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ കുതിച്ചു.
ലങ്ഘയിത്വാ പിതൃപഥം വിഹഗേന്ദ്രാലയം ശുഭമ്। ഗങ്ഗായമുനയോര്ഭീമം സമതീത്യ സമാഗമമ്
പിതാക്കന്മാരുടെ പാതയും പക്ഷിരാജാവിന്റെ മനോഹരമായ വാസസ്ഥലവും കടന്ന്, ഗംഗയും യമുനയും ചേർന്ന വലിയ സങ്കേതം താണ്ടി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ശൃങ്ഗവേരപുരം പ്രാപ്യ ഗുഹമാസാദ്യ വീര്യവാന്। സ വാചാ ശുഭയാ ഹൃഷ്ടോ ഹനൂമാനിദമബ്രവീത്
ശൃംഗവേരപുരം എത്തി, ഗുഹയെ കണ്ടു, ധൈര്യശാലിയായ ഹനുമാൻ സന്തോഷത്തോടെ നല്ല വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
സഖാ തു തവ കാകുത്സ്ഥോ രാമഃ സത്യപരാക്രമഃ। സസീതഃ സഹ സൌമിത്രിഃ സ ത്വാം കുശലമബ്രവീത്
നിന്റെ സുഹൃത്തായ കാകുത്സ്ഥവംശജനായ സത്യശൂരനായ രാമൻ, സീതയോടും ലക്ഷ്മണനോടും കൂടെ, നിനക്ക് ആശംസകൾ അയച്ചിരിക്കുന്നു.
പഞ്ചമീമദ്യ രജനീമുഷിത്വാ വചനാന്മുനേഃ। ഭരദ്വാജാഭ്യനുജ്ഞാതം ദ്രക്ഷ്യസ്യത്രൈവ രാഘവമ്
മുനിയുടെ വാക്കുപോലെ അഞ്ചു രാത്രികൾ ഇവിടെ കഴിഞ്ഞ്, ഭരദ്വാജന്റെ അനുമതിയോടെ, നീ ഇവിടെയേ രാഘവനെ കാണും.
ഏവമുക്ത്വാ മഹാതേജാഃ സമ്പ്രഹൃഷ്ടതനൂരുഹഃ। ഉത്പപാത മഹാവേഗാദ് വേഗവാനവിചാരയന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മഹാതേജസ്സുള്ള ഹനുമാന്റെ ശരീരം ആനന്ദത്തിൽ വിറയച്ചു, വേഗത്തിൽ കുതിച്ചു മുന്നോട്ട് പോയി.
സോഽപശ്യദ് രാമതീര്ഥം ച നദീം വാലുകിനീം തഥാ। വരൂഥീം ഗോമതീം ചൈവ ഭീമം ശാലവനം തഥാ
അവൻ രാമന്റെ കുളിക്കിട, മണലുള്ള നദി, പശുക്കളുള്ള ഗോമതീ, ഭയാനകമായ ശാലവനം എന്നിവയും കണ്ടു.