പൂര്ണേ ചതുര്ദശേ വര്ഷേ പഞ്ചമ്യാം ലക്ഷ്മണാഗ്രജഃ। ഭരദ്വാജാശ്രമം പ്രാപ്യ വവന്ദേ നിയതോ മുനിമ്
പതിനാലു വർഷം പൂർത്തിയായ അഞ്ചാം ദിവസം ലക്ഷ്മണന്റെ മൂത്ത സഹോദരനായ രാമൻ ഭരദ്വാജമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിലെത്തി, ആ മുനിയെ വിനയത്തോടെ വണങ്ങി.
സോഽപൃച്ഛദഭിവാദ്യൈനം ഭരദ്വാജം തപോധനമ്। ശൃണോഷി കച്ചിദ് ഭഗവന് സുഭിക്ഷാനാമയം പുരേ। കച്ചിത് സ യുക്തോ ഭരതോ ജീവന്ത്യപി ച മാതരഃ
അവനെ വണങ്ങി രാമൻ തപസ്സിൽ സമ്പന്നനായ ഭരദ്വാജനോട് ചോദിച്ചു: 'ഭഗവനേ, നഗരത്തിൽ എല്ലാവർക്കും സമൃദ്ധിയും ആരോഗ്യവും ഉണ്ടോ? ഭരതൻ സുഖമായിരിക്കുന്നു, എന്റെ അമ്മമാർ എല്ലാവരും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവോ?'
ഏവമുക്തസ്തു രാമേണ ഭരദ്വാജോ മഹാമുനിഃ। പ്രത്യുവാച രഘുശ്രേഷ്ഠം സ്മിതപൂര്വം പ്രഹൃഷ്ടവത്
രാമൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം മഹാമുനിയായ ഭരദ്വാജൻ സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ച് രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനോടു മറുപടി പറഞ്ഞു.
ആജ്ഞാവശത്വേ ഭരതോ ജടിലസ്ത്വാം പ്രതീക്ഷതേ। പാദുകേ തേ പുരസ്കൃത്യ സര്വം ച കുശലം ഗൃഹേ
'ഭരതൻ, ആജ്ഞയെ അനുസരിച്ച്, ജടയിട്ട് നിന്നെ കാത്തിരിക്കുന്നു; അവൻ നിന്റെ പാദുകകൾ മുന്നിൽ വെച്ചിരിക്കുന്നു; വീട്ടിൽ എല്ലാം നല്ല നിലയിലാണ്.'
ത്വാം പുരാ ചീരവസനം പ്രവിശന്തം മഹാവനമ്। സ്ത്രീതൃതീയം ച്യുതം രാജ്യാദ് ധര്മകാമം ച കേവലമ്
'മുന്പ് ഞാൻ നിന്നെ ചീരുടുത്ത്, മഹാവനത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നത് കണ്ടു; സ്ത്രീയുടെ കാരണത്താൽ മൂന്നാമതും രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട്, നീ ധർമ്മത്തിൽ മാത്രം മനസ്സോടെയുള്ളവനായി.'
പദാതിം ത്യക്തസര്വസ്വം പിതൃനിര്ദേശകാരിണമ്। സര്വഭോഗൈഃ പരിത്യക്തം സ്വര്ഗച്യുതമിവാമരമ്
'നടന്നു, എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, പിതാവിന്റെ ആജ്ഞ പാലിച്ച്, എല്ലാ സൗഖ്യങ്ങളും വെടിഞ്ഞ്, സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീണ ദേവനെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.'
ദൃഷ്ട്വാ തു കരുണാപൂര്വം മമാസീത് സമിതിംജയ। കൈകേയീവചനേ യുക്തം വന്യമൂലഫലാശിനമ്
'അപ്പോൾ നിന്നെ അങ്ങനെ കണ്ടപ്പോൾ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ, എന്റെ മനസ്സ് കരുണയാൽ നിറഞ്ഞു; കൈകേയിയുടെ വാക്ക് അനുസരിച്ച്, കാടിലെ കിഴങ്ങും പഴവും മാത്രം കഴിച്ചു ജീവിച്ചിരുന്നുവല്ലോ.'
സാമ്പ്രതം തു സമൃദ്ധാര്ഥം സമിത്രഗണബാന്ധവമ്। സമീക്ഷ്യ വിജിതാരിം ച മമാഭൂത് പ്രീതിരുത്തമാ
'പക്ഷേ, ഇപ്പോൾ നിന്നെ സമൃദ്ധിയോടെയും, സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും കൂടെ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് കാണുമ്പോൾ എനിക്ക് അതിയായ സന്തോഷം ഉണ്ടാകുന്നു.'
സര്വം ച സുഖദുഃഖം തേ വിദിതം മമ രാഘവ। യത് ത്വയാ വിപുലം പ്രാപ്തം ജനസ്ഥാനനിവാസിനാ
'നിന്റെ എല്ലാ സുഖദുഃഖങ്ങളും എനിക്ക് അറിയാം, രാഘവാ; ജനസ്ഥാനത്തിൽ താമസിച്ചവന്റെ കൈയിൽ നിന്നു നീ അനുഭവിച്ച എല്ലാ കഷ്ടങ്ങളും അറിയാം.'
ബ്രാഹ്മണാര്ഥേ നിയുക്തസ്യ രക്ഷതഃ സര്വതാപസാന്। രാവണേന ഹൃതാ ഭാര്യാ ബഭൂവേയമനിന്ദിതാ
'ബ്രാഹ്മണരുടെ കാര്യത്തിൽ ഞാൻ ഏർപ്പെട്ട്, എല്ലാ മുനിമാരെയും രക്ഷിക്കുമ്പോൾ, രാവണൻ എന്റെ പാപരഹിതയായ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ചു.'
മാരീചദര്ശനം ചൈവ സീതോന്മഥനമേവ ച। കബന്ധദര്ശനം ചൈവ പമ്പാഭിഗമനം തഥാ
'മാരീചനെ കണ്ടതും, സീതയെ അപഹരിച്ചതും, കബന്ധനെ കണ്ടതും, പിന്നെ പമ്പാസരസ്സിൽ എത്തിയത് എന്നിവയൊക്കെയും സംഭവിച്ചു.'
സുഗ്രീവേണ ച തേ സഖ്യം യത്ര വാലീ ഹതസ്ത്വയാ। മാര്ഗണം ചൈവ വൈദേഹ്യാഃ കര്മ വാതാത്മജസ്യ ച
'നിനക്കും സുഗ്രീവനും സ്നേഹം ഉണ്ടായി, അതിൽ വാലിയെ നീ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു; വൈദേഹിയെ അന്വേഷിച്ചതും, വായുപുത്രന്റെ വീര്യവും സംഭവിച്ചു.'
വിദിതായാം ച വൈദേഹ്യാം നലസേതുര്യഥാ കൃതഃ। യഥാ ചാദീപിതാ ലങ്കാ പ്രഹൃഷ്ടൈര്ഹരിയൂഥപൈഃ
'വൈദേഹിയെ കണ്ടെത്തിയ ശേഷം, നളൻ പാലം പണിതു; സന്തോഷത്തോടെ കുരങ്ങന്മാരുടെ നേതാക്കൾ ലങ്കയെ കത്തിച്ചു.'
സപുത്രബാന്ധവാമാത്യഃ സബലഃ സഹവാഹനഃ। യഥാ ച നിഹതഃ സംഖ്യേ രാവണോ ബലദര്പിതഃ
'മകന്മാരും ബന്ധുക്കളും മന്ത്രിമാരും സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും കൂടെ, ശക്തിയിൽ അഭിമാനിച്ച രാവണൻ യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ കൈയിൽ വീണു.'
യഥാ ച നിഹതേ തസ്മിന് രാവണേ ദേവകണ്ടകേ। സമാഗമശ്ച ത്രിദശൈര്യഥാ ദത്തശ്ച തേ വരഃ
'ദേവന്മാർക്ക് ഭയമായിരുന്ന രാവണൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, ദേവന്മാരുമായി കൂടിക്കാഴ്ചയും, നിന്നെ ഒരു വരവും ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.'
സര്വം മമൈതദ് വിദിതം തപസാ ധര്മവത്സല। സമ്പതന്തി ച മേ ശിഷ്യാഃ പ്രവൃത്ത്യാഖ്യാഃ പുരീമിതഃ
'ഇതൊക്കെയും എനിക്ക് തപസ്സിന്റെ ഫലമായി അറിയാം, ധർമ്മത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നവനേ; നഗരത്തിൽ നിന്നുള്ള സംഭവങ്ങൾ എന്റെ ശിഷ്യന്മാർ വരികയും അറിയിക്കുകയുമാണ്.'
അഹമപ്യത്ര തേ ദദ്മി വരം ശസ്ത്രഭൃതാം വര। അര്ഘ്യം പ്രതിഗൃഹാണേദമയോധ്യാം ശ്വോ ഗമിഷ്യസി
സൈന്യത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രഭാവശാലിയായോരാളേ, ഞാനും നിന്നെ ഒരു വരം നൽകുന്നു. ഈ ആദരസമർപ്പണം സ്വീകരിക്കൂ. നാളെ നീ അയോധ്യയിലേക്ക് പോകും.
തസ്യ തച്ഛിരസാ വാക്യം പ്രതിഗൃഹ്യ നൃപാത്മജഃ। ബാഢമിത്യേവ സംഹൃഷ്ടഃ ശ്രീമാന് വരമയാചത
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജകുമാരൻ തലകൂന്തി സ്വീകരിച്ചു. സന്തോഷത്തോടെ, 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞു, ഒരു വരം ചോദിച്ചു.
അകാലഫലിനോ വൃക്ഷാഃ സര്വേ ചാപി മധുസ്രവാഃ। ഫലാന്യമൃതഗന്ധീനി ബഹൂനി വിവിധാനി ച
ഋതുക്കളില്ലാതെ പഴംകായുന്ന മരങ്ങളും തേൻ ചൊരിയുന്ന മരങ്ങളും, അമൃതസൂഗന്ധമുള്ള പലവിധം പഴങ്ങൾ ധാരാളം കായട്ടെ.
ഭവന്തു മാര്ഗേ ഭഗവന്നയോധ്യാം പ്രതി ഗച്ഛതഃ। തഥേതി ച പ്രതിജ്ഞാതേ വചനാത് സമനന്തരമ്
ഭഗവാനേ, ഞാൻ അയോധ്യയിലേക്ക് പോകുന്ന വഴിയിൽ അത്തരമരങ്ങൾ ഉണ്ടാകട്ടെ. അവൻ 'അതെ' എന്ന് സമ്മതിച്ചതോടെ ഉടൻ അതു നടന്നു.
അഭവന് പാദപാസ്തത്ര സ്വര്ഗപാദപസംനിഭാഃ। നിഷ്ഫലാഃ ഫലിനശ്ചാസന് വിപുഷ്പാഃ പുഷ്പശാലിനഃ
അവിടെ സ്വർഗത്തിലെ മരങ്ങൾപോലെയുള്ള മരങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷമായി; പഴംകായാത്തതും പഴമുള്ളതും, പൂക്കില്ലാത്തതും പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞതുമായവ.
ശുഷ്കാഃ സമഗ്രപത്രാസ്തേ നഗാശ്ചൈവ മധുസ്രവാഃ। സര്വതോ യോജനാസ്തിസ്രോ ഗച്ഛതാമഭവംസ്തദാ
ഉണങ്ങിയ മരങ്ങൾ മുഴുവൻ ഇലകളോടെ നില്ക്കുന്നു, തേൻ ചൊരിയുന്ന മരങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. യാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്കു മൂന്നു യോജന ദൂരത്തോളം അങ്ങനെ ആയിരുന്നു.
തതഃ പ്രഹൃഷ്ടാഃ പ്ലവഗര്ഷഭാസ്തേ ബഹൂനി ദിവ്യാനി ഫലാനി ചൈവ। കാമാദുപാശ്നന്തി സഹസ്രശസ്തേ മുദാന്വിതാഃ സ്വര്ഗജിതോ യഥൈവ
പ്ലവഗശ്രേഷ്ഠന്മാർ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ, സ്വർഗം നേടിയവർപോലെ, തങ്ങൾ ഇഷ്ടമുള്ളതുപോലെ ആയിരക്കണക്കിന് ദിവ്യഫലങ്ങൾ ആസ്വദിച്ചു.
thumb|പഞ്ചവിംശത്യധികശതതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചവിംശത്യധികശതതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിൽ നൂറ്റിരുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ സർഗം ഇതോടെ അവസാനിക്കുന്നു. ഇനി നൂറ്റിരുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ സർഗം കേൾക്കാം.
അയോധ്യാം തു സമാലോക്യ ചിന്തയാമാസ രാഘവഃ। പ്രിയകാമഃ പ്രിയം രാമസ്തതസ്ത്വരിതവിക്രമഃ
അയോധ്യയെ കണ്ട് രാഘവൻ പ്രിയജനങ്ങളെ ഓർത്ത് ആലോചിച്ചു. പിന്നെ രാമൻ, പ്രിയം ആഗ്രഹിച്ച്, വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
ചിന്തയിത്വാ തതോ ദൃഷ്ടിം വാനരേഷു ന്യപാതയത്। ഉവാച ധീമാംസ്തേജസ്വീ ഹനൂമന്തം പ്ലവംഗമമ്
അവൻ ആലോചിച്ചശേഷം വാനരന്മാരെ നോക്കി, ധീരനും തേജസ്സുള്ളവനുമായ ഹനുമാനോട് പറഞ്ഞു.
അയോധ്യാം ത്വരിതോ ഗത്വാ ശീഘ്രം പ്ലവഗസത്തമ। ജാനീഹി കച്ചിത് കുശലീ ജനോ നൃപതിമന്ദിരേ
വാനരശ്രേഷ്ഠാ, നീ വേഗത്തിൽ അയോധ്യയിൽ ചെന്നു, രാജധാനിയിലെ ജനങ്ങൾ സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്നോക്കൂ.
ശൃങ്ഗവേരപുരം പ്രാപ്യ ഗുഹം ഗഹനഗോചരമ്। നിഷാദാധിപതിം ബ്രൂഹി കുശലം വചനാന്മമ
ശൃംഗവേരപുരം എത്തുമ്പോൾ, കാടിൽ താമസിക്കുന്ന നിഷാദാധിപനായ ഗുഹയോട് എന്റെ സുഖവാർത്ത പറയണം.
ശ്രുത്വാ തു മാം കുശലിനമരോഗം വിഗതജ്വരമ്। ഭവിഷ്യതി ഗുഹഃ പ്രീതഃ സ മമാത്മസമഃ സഖാ
ഞാൻ സുഖത്തോടെയും രോഗമോ കഷ്ടമോ ഇല്ലാതെ ഇരിക്കുന്നു എന്ന് കേട്ടാൽ, എന്റെ ആത്മസമനായ സ്നേഹിതൻ ഗുഹൻ സന്തോഷിക്കും.
അയോധ്യായാശ്ച തേ മാര്ഗം പ്രവൃത്തിം ഭരതസ്യ ച। നിവേദയിഷ്യതി പ്രീതോ നിഷാദാധിപതിര്ഗുഹഃ
സന്തോഷത്തോടെ നിഷാദാധിപൻ ഗുഹൻ, അയോധ്യയിലേക്കുള്ള വഴിയും ഭാരതന്റെ സ്ഥിതിയും നിനക്ക് അറിയിക്കും.