തേ സര്വേ വാനരര്ക്ഷാശ്ച രാക്ഷസാശ്ച മഹാബലാഃ। യഥാസുഖമസമ്ബാധം ദിവ്യേ തസ്മിന്നുപാവിശന്
അവിടെ ആ മഹാബലശാലികളായ എല്ലാ വാനരന്മാരും കരടികളും രാക്ഷസന്മാരും ആ ദിവ്യവാഹനത്തിൽ സുഖമായി ഇടംകുറവില്ലാതെ ഇരുന്നു.
thumb|ത്രയോവിംശത്യധികശതതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ത്രയോവിംശത്യധികശതതമഃ സര്ഗഃ ॥൬-
ഇപ്പോൾ നൂറ്റിരുപത്തിമൂന്നാം സർഗം കേൾക്കൂ. മഹത്വമുള്ള വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ നൂറ്റിരുപത്തിമൂന്നാം സർഗം ഇതോടെ അവസാനിക്കുന്നു.
അനുജ്ഞാതം തു രാമേണ തദ് വിമാനമനുത്തമമ്। ഹംസയുക്തം മഹാനാദമുത്പപാത വിഹായസമ്
രാമന്റെ അനുമതിയോടെ ആ അതുല്യമായ, ഹംസകളാൽ കെട്ടിയ, മഹാശബ്ദമുള്ള ആകാശരഥം ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
പാതയിത്വാ തതശ്ചക്ഷുഃ സര്വതോ രഘുനന്ദനഃ। അബ്രവീന്മൈഥിലീം സീതാം രാമഃ ശശിനിഭാനനാമ്
അതിനുശേഷം രഘുനന്ദനൻ ചുറ്റും നോക്കി, ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖമുള്ള സീതയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കൈലാസശിഖരാകാരേ ത്രികൂടശിഖരേ സ്ഥിതാമ്। ലങ്കാമീക്ഷസ്വ വൈദേഹി നിര്മിതാം വിശ്വകര്മണാ
കൈലാസപർവതത്തിന്റെ ചൂഡിപോലുള്ള ത്രികൂടശിഖരത്തിൽ വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ച ലങ്കയെ നോക്കൂ, വൈദേഹി.
ഏതദായോധനം പശ്യ മാംസശോണിതകര്ദമമ്। ഹരീണാം രാക്ഷസാനാം ച സീതേ വിശസനം മഹത്
ഈ യുദ്ധഭൂമിയെ നോക്കൂ, സീതേ, മാംസം രക്തം എല്ലാം കലർന്ന വലിയ വാനരരാക്ഷസന്മാരുടെ വധഭൂമി.
ഏഷ ദത്തവരഃ ശേതേ പ്രമാഥീ രാക്ഷസേശ്വരഃ। തവ ഹേതോര്വിശാലാക്ഷി നിഹതോ രാവണോ മയാ
ഇവിടെ തന്നെയാണ് നിനക്കായി ഞാൻ കൊല്ലപ്പെട്ട രാക്ഷസാധിപൻ രാവണൻ, അനേകം വരങ്ങൾ ലഭിച്ച, ഭയങ്കരൻ, വിശാലകണ്ഠി.
കുമ്ഭകര്ണോഽത്ര നിഹതഃ പ്രഹസ്തശ്ച നിശാചരഃ। ധൂമ്രാക്ഷശ്ചാത്ര നിഹതോ വാനരേണ ഹനൂമതാ
ഇവിടെ തന്നെയാണ് കുംഭകർണ്ണനും നിശാചരനായ പ്രഹസ്തനും കൊല്ലപ്പെട്ടത്; ഇവിടെയാണ് വാനരനായ ഹനുമാൻ ധൂമ്രാക്ഷനെയും സംഹരിച്ചത്.
വിദ്യുന്മാലീ ഹതശ്ചാത്ര സുഷേണേന മഹാത്മനാ। ലക്ഷ്മണേനേന്ദ്രജിച്ചാത്ര രാവണിര്നിഹതോ രണേ
ഇവിടെ മഹാത്മാവായ സുഷേണൻ വിദ്യുന്മാലിയെ കൊല്ലുകയും, ലക്ഷ്മണൻ യുദ്ധത്തിൽ രാവണപുത്രനായ ഇന്ദ്രജിത്തിനെ സംഹരിക്കുകയും ചെയ്തു.
അങ്ഗദേനാത്ര നിഹതോ വികടോ നാമ രാക്ഷസഃ। വിരൂപാക്ഷശ്ച ദുഷ്പ്രേക്ഷോ മഹാപാര്ശ്വമഹോദരൌ
ഇവിടെ അങ്കദൻ വികടനാമമുള്ള രാക്ഷസനെ കൊല്ലുകയും, വിരൂപാക്ഷൻ, ദുഷ്പ്രേക്ഷൻ, മഹാപാർശ്വൻ, മഹോദരൻ എന്നിവരും വീണുപോയി.
അകമ്പനശ്ച നിഹതോ ബലിനോഽന്യേ ച രാക്ഷസാഃ। ത്രിശിരാശ്ചാതികായശ്ച ദേവാന്തകനരാന്തകൌ
ഇവിടെ അക്കമ്പനനും മറ്റു ശക്തരായ രാക്ഷസന്മാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു; ത്രിശിരസ്, അതികായ, ദേവാന്തകൻ, നരാന്തകൻ എന്നിവരും ഇവിടെ വീണു.
യുദ്ധോന്മത്തശ്ച മത്തശ്ച രാക്ഷസപ്രവരാവുഭൌ। നികുമ്ഭശ്ചൈവ കുമ്ഭശ്ച കുമ്ഭകര്ണാത്മജൌ ബലീ
യുദ്ധോന്മത്തനും മത്തനും, രാക്ഷസന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനരായ ഇരുവരും കൊല്ലപ്പെട്ടു; കുംഭകർണ്ണന്റെ മക്കളായ ശക്തന്മാരായ നികുംബനും കുംഭനും ഇവിടെ വീണു.
വജ്രദംഷ്ട്രശ്ച ദംഷ്ട്രശ്ച ബഹവോ രാക്ഷസാ ഹതാഃ। മകരാക്ഷശ്ച ദുര്ധര്ഷോ മയാ യുധി നിപാതിതഃ
വജ്രദംഷ്ട്രനും ദംഷ്ട്രനും, അനേകം രാക്ഷസന്മാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു; മഹാശക്തനായ മകരാക്ഷനെയും ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ വീഴ്ത്തി.
അകമ്പനശ്ച നിഹതഃ ശോണിതാക്ഷശ്ച വീര്യവാന്। യൂപാക്ഷശ്ച പ്രജങ്ഘശ്ച നിഹതൌ തു മഹാഹവേ
ഇവിടെ അക്കമ്പനും വീരനായ ശോണിതാക്ഷനും കൊല്ലപ്പെട്ടു; യൂപാക്ഷനും പ്രജംഗ്ഗനും മഹായുദ്ധത്തിൽ വീണുപോയി.
വിദ്യുജ്ജിഹ്വോഽത്ര നിഹതോ രാക്ഷസോ ഭീമദര്ശനഃ। യജ്ഞശത്രുശ്ച നിഹതഃ സുപ്തഘ്നശ്ച മഹാബലഃ
ഇവിടെ ഭയങ്കരമായ രൂപമുള്ള രാക്ഷസനായ വിദ്യുജ്ജിഹ്വൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു; യജ്ഞശത്രുവും മഹാബലിയായ സുപ്തഘ്നനും ഇവിടെ വീണു.
സൂര്യശത്രുശ്ച നിഹതോ ബ്രഹ്മശത്രുസ്തഥാപരഃ। അത്ര മന്ദോദരീ നാമ ഭാര്യാ തം പര്യദേവയത്
സൂര്യശത്രുവും ബ്രഹ്മശത്രുവും ഇവിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു; ഇവിടെയാണ് മന്ദോദരിയെന്ന ഭാര്യ അവനെ വിലപിച്ചത്.
സപത്നീനാം സഹസ്രേണ സാഗ്രേണ പരിവാരിതാ। ഏതത് തു ദൃശ്യതേ തീര്ഥം സമുദ്രസ്യ വരാനനേ
ആയിരം സപത്നിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, മനോഹരമുഖിയായവളേ, സമുദ്രത്തിന്റെ ഈ തീർത്ഥം ഇവിടെ കാണാം.
യത്ര സാഗരമുത്തീര്യ താം രാത്രിമുഷിതാ വയമ്। ഏഷ സേതുര്മയാ ബദ്ധഃ സാഗരേ ലവണാര്ണവേ
ഇവിടെയാണ് നാം സമുദ്രം കടന്ന് ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞത്; ഉപ്പു നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തിൽ ഞാൻ പണിത ഈ പാലമാണ് ഇത്.
തവ ഹേതോര്വിശാലാക്ഷി നലസേതുഃ സുദുഷ്കരഃ। പശ്യ സാഗരമക്ഷോഭ്യം വൈദേഹി വരുണാലയമ്
നിന്റെ خاطر, വിശാലകണ്ഠി, വളരെ പ്രയാസത്തോടെ നലൻ പണിത പാലമാണ് ഇത്; അകമ്പടിയില്ലാത്ത സമുദ്രത്തെ നോക്കൂ, വൈദേഹി, വരുണന്റെ വാസസ്ഥലമായത്.
അപാരമിവ ഗര്ജന്തം ശങ്ഖശുക്തിസമാകുലമ്। ഹിരണ്യനാഭം ശൈലേന്ദ്രം കാഞ്ചനം പശ്യ മൈഥിലി
അവസാനമില്ലാത്തതുപോലെ ഗർജ്ജിക്കുന്ന, ശംഖുമുത്തുകളും മുത്തുകളും നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തെയും, പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ പർവതത്തെയും നോക്കൂ, മൈഥിലി.
വിശ്രമാര്ഥം ഹനുമതോ ഭിത്ത്വാ സാഗരമുത്ഥിതമ്। ഏതത് കുക്ഷൌ സമുദ്രസ്യ സ്കന്ധാവാരനിവേശനമ്
ഹനുമാന്റെ വിശ്രമത്തിനായി സമുദ്രം തുരന്ന്, സമുദ്രത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ ഈ ക്യാമ്പ് സ്ഥാപിച്ചു.
അത്ര പൂര്വം മഹാദേവഃ പ്രസാദമകരോദ് വിഭുഃ। ഏതത് തു ദൃശ്യതേ തീര്ഥം സാഗരസ്യ മഹാത്മനഃ
ഇവിടെയാണ് മഹാദേവൻ മുമ്പ് അനുഗ്രഹം നൽകിയത്; മഹാത്മാവായ സമുദ്രത്തിന്റെ ഈ തീർത്ഥം ഇവിടെ കാണാം.
സേതുബന്ധ ഇതി ഖ്യാതം ത്രൈലോക്യേന ച പൂജിതമ്। ഏതത് പവിത്രം പരമം മഹാപാതകനാശനമ്
ഇത് സേതുബന്ധം എന്നറിയപ്പെടുന്നു, മൂന്നു ലോകങ്ങളും ആദരപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്നതാണിത്. ഈ സ്ഥലം വിശുദ്ധവും ഉത്തമവും വലിയ പാപങ്ങൾ പോലും നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
അത്ര രാക്ഷസരാജോഽയമാജഗാമ വിഭീഷണഃ। ഏഷാ സാ ദൃശ്യതേ സീതേ കിഷ്കിന്ധാ ചിത്രകാനനാ
ഇവിടെ തന്നെയാണ് രാക്ഷസരാജാവായ വിഭീഷണൻ വന്നത്. സീതേ, നീ കാണുന്ന ഈ മനോഹരമായ കിഷ്കിന്ദയാണ് ചിത്രകാനനം.
സുഗ്രീവസ്യ പുരീ രമ്യാ യത്ര വാലീ മയാ ഹതഃ। അഥ ദൃഷ്ട്വാ പുരീം സീതാ കിഷ്കിന്ധാം വാലിപാലിതാമ്
ഇതാണ് സുഖമായ സുഖ്രീവന്റെ നഗരം, ഇവിടെ തന്നെയാണ് ഞാൻ വാലിയെ വധിച്ചത്. വാലി ഭരിച്ചിരുന്ന കിഷ്കിന്ദ നഗരം സീത കാണുമ്പോൾ,
അബ്രവീത് പ്രശ്രിതം വാക്യം രാമം പ്രണയസാധ്വസാ। സുഗ്രീവപ്രിയഭാര്യാഭിസ്താരാപ്രമുഖതോ നൃപ
സീത, സ്നേഹവും ലജ്ജയും നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ രാമനോട് പറഞ്ഞു, സുഖ്രീവന്റെ പ്രിയഭാര്യകളായ താരയെയും മറ്റും സാക്ഷിയായി.
അന്യേഷാം വാനരേന്ദ്രാണാം സ്ത്രീഭിഃ പരിവൃതാ ഹ്യഹമ്। ഗന്തുമിച്ഛേ സഹായോധ്യാം രാജധാനീം ത്വയാ സഹ
മറ്റു വാനരരാജാക്കന്മാരുടെ ഭാര്യമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഞാൻ, നിന്റെ കൂടെ അയോധ്യ എന്ന രാജധാനിയിലേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഏവമുക്തോഽഥ വൈദേഹ്യാ രാഘവഃ പ്രത്യുവാച താമ്। ഏവമസ്ത്വിതി കിഷ്കിന്ധാം പ്രാപ്യ സംസ്ഥാപ്യ രാഘവഃ
വൈദേഹി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാഘവൻ അവളോട്, 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് മറുപടി പറഞ്ഞു. പിന്നെ കിഷ്കിന്ദയിൽ എത്തി കാര്യങ്ങൾ ക്രമീകരിച്ചു.
വിമാനം പ്രേക്ഷ്യ സുഗ്രീവം വാക്യമേതദുവാച ഹ। ബ്രൂഹി വാനരശാര്ദൂല സര്വാന് വാനരപുങ്ഗവാന്
സുഖ്രീവന്റെ വിമാനം കണ്ട രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'സകല വാനരപ്രമുഖന്മാരോടും പറയൂ,'
സ്ത്രീഭിഃ പരിവൃതാഃ സര്വേ ഹ്യയോധ്യാം യാന്തു സീതയാ। തഥാ ത്വമപി സര്വാഭിഃ സ്ത്രീഭിഃ സഹ മഹാബല
'അവരൊക്കെയും തങ്ങളുടെ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം സീതയോടുകൂടെ അയോധ്യയിലേക്ക് പോകട്ടെ. നീയും മഹാബലശാലിയായ നീയും എല്ലാ ഭാര്യമാരോടും കൂടെ പോകണം.'